QUICK LINKS

Sports

News

WELCOME
Hiran State

Maanta iyo Magaalada Wajir,2026- Waa Maalin kale oo qurux badan iyo magaaladii lagu qabtay maalinta qaranimada Dalka aanu deriska nahay ee Kenya oo ah magaalo iyo shacab aad inoo soo jitay.Magaaladu waxey marka hore caan ku tahay

xolaha waxaana ku nol shacab Soomaaliyeed oo ku wanaagsan soo dhaweynta xili ay maalmahii ina dhaafay marti geliyeen kuaman shacbaweynaha ku nool dalkaas.

Waxaa magaalo ay ka socdaan mashaaric aad u waaweyn ayna ka mid tahay midkii soo jiitay shacbaka degaanka ee ah garoonka Kubada cagta Wajir oo isagu marti geliyey amaba lagu qabaty debaal degi soo jitay shacabka Soomalaiyeed ee degaankaas iyo si guud shacabweynaha Kenya,halkaasi oo lagu soo bandigay murtida nocyadeeda kala duwan.

Magaalada marka loo eego sanado ka hor waxaa siweyn wax badan ugu bedelay wadooyinka waaweyn iyo magaalada oo aad ugu fidey dhinackasta. waana magaalo hadii aad ku tagto dalxiis aad ke heli karto adeega aad hadba markaas u bahan tahay sida Hotelo casir ah.Hayeeshee, Magaalada waxaa kale oo ay caan ku tahay amaba astanta lagu garto waa Geriga iyo Geela. Soo dhaweyntii madaxweyne Ruto iyo marti sharaftii kale ka sokow wazey magaaladu ku taalaa degaan aad u qurux

badan oo aadba is letahay waa magaalo xili hore loo dooray halkaas oo waxey ku talaa amab halbowlo u tahay magaloyinka waaweyn ee Gobolka Waqooyi Bari (NFD) ee Kenya. Waxaa kale oo ay shacbakeedu caan ku yahiin waa dad intooda badan lagu tilmaami karo kuwo degan iaygoona siweyn kuwooda degaanka ka soo jeedo hadey ahaan lahaayeen fanaanin, kuwa Hidah iyodhaqanka iyo siyaasiba shacabka Wajir ay siweyn u so jiteen dadyow badan oo anau ugu horeyno inaga wax qoreyno oo magaalada mab moodi jirin in ay sidaas u weyn tahay amaba ku taalo goobtas quruxda badan,.Hayeshee, bal aanu iskula baashaalno qeyb ka mid ah heesahii iyo ciyaarahii hidaha iyo dhaqnaka halkaas lagu so bandhigay Well Done.

Somalia ,Africa, Midel East and Around the Global-On Monday, Jun 1,2026-Waa maalin kale oo qurux badan bishuna tahay 1da Juun, sanadka 2026-Fashilka Siyaasadeed, midka Caqiido iyo kan maamul xumo ee ka kala dhacay Hargeysa iyo Mogdishu ka sokow yaa xasuusta sawirkaan xiligii aanu shacabka Somaaliyeed amaba qowmiyada Soomaaliyeed kuwoda halkan ku tixan u soo gelinay dhawr sano ka hor iyadoo uu xiligaas sidaan oo kale jiray fashil siyaasadeed aan caadi aheyn una gogol xaarayey min Mogdishu ilaa Hargeysa waxa maata dhacayo ee qaab daro siyaasadeed iyo mid caqiido tii ugu xumeyd ee soo marta Soomaalida ku nool geeska Afrika.

Aan ku hormarno Hargeysa oo aanu si horudhac ah halkaan ugu soo qornay waxa ku dhacay Adeerkeen Ciro oo isagu ku jira amaba kor udhaafay da'a 70 sano jir, ka sokow fashilka siyaasadeed ay u raacday dhibatada shaqsiyan,isaga, ilmahiisa iyo qoyskiisa hoose ka soo gaartay qaciido xumida,tiiyoo dhamaan fashilmeen isku day kasta oo laa doonayey in marinka mushkilada geeska Afrika laga soo galo Berbera iyo Hargeysa arinkaas hadaan fashilka ku dhacay xajmigiisa inta u la ekyahay aanu halkaan ku soo qorno malaayiin Soomaali ah iyo kuwa geeska Afrika wey yaabayaan maahane afkey gacanta saaranayaan.

Waxa taas ka sii daran adeer Ciro hadusan maanta is daba qaban amaba badbadin shacabka ku nool Hargeysa iyo Berbera waxaa socda oo gabo gadib ugulaabta qoraalkaasbo maraya qorshe xoolahii ka imaan jiray halkaas ee aadi jiray dalal badan oo Islaam ah oo ay ugu horeyso Sacuudiga lagu joojinayo iyadoo aan lagu wargelin si weliba gedis ah ganacsatada Somaliyeed ee degankas.kuna darso adeer Ciro waxaa loogu ciciyaaray siyaasiyan iyo maskaxiyan si aan caadi aheyn.

Aan isla aadno Mogdishu iyo halkaas- waxkasta iyadu waaba ka sii daran tahay Hargeysa oo wxaa halkaas kusugan Madax weyne uu waqtigiika dhamaaday, Baarlamanka waqtigii ka dhacay iyo xukumad mar hore uu waqtigii ka dhacay in halkaas loogu nool yahay sidii duurjoogtii ka sokow yaa xasuusta dhawaan markii aanu waxoogaa u dulmareynay intii uusan ka dhamaan mudo xileedka dhamaan hayadahii dowliga ahaa waxaan idiin kala hadlanay sedax qodob.

1- Waxaan idiin dhahnay Reer Kismaayo Xamse ha u si diyaarinayno gurigii uu ka degi lahaa Kismaayo dadka arinkaas fahmay ee Soomaaligaa aad ayey u yaraayeen.

2- Waxaan dhahnay 10 sano ka hor meeshii uu dhigay arintii Sh/dhexe iyo Hiiraan Ugaaskii reer Hiiraan Ugaas Xasan Ugaas Khaliif ayey taalaa labadaas shacabne dib u dhaca ku dhacay iska daa iyagee waxey saameyn ku yeelatay meelo ka fog fog dalka umado kale oo ku nool,war yaa Soomaali ah oo dlakaan u naxayo oo arinkaas jiritaankiisa nagu beeneyn karo?.

3- Waxaa kale oo aanu idiin dhahnay Dowlada Turkiga in ay ugu danbeyn bedeli doonto dhalinyarada badankood u turjuma arimaha Soomaaliya qodobkaan aan idiin jilcino waxaa laga yaaba in aad adigoo Soomaali ah aad isku mashqulineyso siyaasado xaqiiqada ka fog hayeeshee, aanu qodobkaan kuu qeexno si aad u fahanto dhibatada ka soo gaartay siyaasada Somaliya iyo mida Somaliland labada qoys ee maamulayey ee ay ka soo kala jedaan madaxweyanii hore ee Soomaaliya Mudane Xasan Shiikh Maxamud iyo Mudane Cabdiraxmaan Ciro,kuna darso reerahaas taariikh xumida sida hoose uga soo gaartay dhanka siyaasada iyo mida caqiiqada afkaad gacanta saraneysaan adinkoo muwadin Soomaaliyeed.

Tusaale- Dowlada Turkiga waa wadan marka siyaasadiisa Soomaaliya iyo dalalka Qaarada Afrika kula dhaqmo dhinac kastana laga eego la dhihi karo waa mid wanaasgan laakinse kaliya waxaan idiin sharxeynaa qiso hada ka hor ka dhacday dalka Soomaaliya sida uu u doonayo inuu Soomaalida caawiyo iyo sida lo fikirayo, labadii mudo xileed ee uu joogay madax weynahii hore ee Soomaaliya Xasan Shiikh Maxamud ayaa waxey Turkigu arkeen termkii hore ee madaxweyne Xasan dhibaatada heysta shacabka Soomaaliyeed guud ahaan iska daaye kuwa ku nool Mogdishu oo cudurada ugu badan ka qaada cuntada waxuuna doonayey Turkigu inuu meelkasta uga dhiso Kawaano casri ah oo leh qaboojiyaal waa laga hoos qaadi wayey ilaa maanta oo uu dhamaaday termkii labaad ee madaxweynahii hore e Soomaaliya Xasan Shiikh Maxamud, markaas ayuu Turkigu ogaaday inuusan dalka Soomaaliya shacabkiisu helin madaxdii iyo dowladii ay u baahnayeen ee kaliya Mogdishu tahay meel kaliya lagu kala qaato waxii dhaqaalo ah ee ku yimaado magac Soomaaliya.

Kuna darsoo madaxweyne hore Xasan Shiikh markii laga hadlayey arimaha shidaalka Soomaaliya oo lagu qiyaasay 1 Billion isagu waxuu xaqul qalin u qaatay toban milyan amaba hadaan si kale u dhigno ilaa wax aan ka badneyn dhawr toban milyan amaba 15 milyan waana la yaabnaa dadka mediyaha Soomaalida ku jira ee lagu mashuuliyo Xasan Shiikhaa yir, Shariifaa yiri ,Cali Guudlaawaa Yiri hebelo Dhusamareeb joogaa yiri , Baydhabo ayaa waxaas ka dhaceen iyo waa sidaas iyo sidaas oo Soomaali looga sheekeynayo dhawr nin oo ilmo adeer ah oo isku arka iney boqortooyo yahiin oo kale laakinse hadey ogaan lahayeen halka uu ku danbeyn doono siyasadooda iyo meesha ay ka soo istaagi doonan wax badanoo farahooda ku jira maanta oo aysan is daba qaban inta ay gori goori tahay maxaa yeelay Somalidu markii ay shaqsiyaad, koxo iyo reero Soomaaliyeed sidey u socdaan waxooda dhan ku danbeeyaan fashil weliba fashilkii ayadoo dhaxda looga jiro aan leys daba qaban waa mid ka mid ah mushkiladaha 35 sano jirsaday ee ka jiray Jamhuuriyadii Dimoquradiga Soomaliya intii leysku dhihi jiray.

Kuna darsoo mid ka mid ah dalalka caalamka ayaa dhawaan soo wata warbixin dhameystiran oo ku aadan sida ay Ciro iyo Xasan Shiikh u wada shaqeystaan una kala qeybsadaan dhaqalo ay ka mid yahin baasanboorada Soomaaliga ee laga bixiyo Hargeysa iyo siyasado guracan oo loo maleeyeynayey inuu wado Ciro oo kaliya laakisne shirko lagula ahaa.

Dhankaas Jabouti hadaanu aadno waad ogtahiin sow maahan in aanu nahay mediyaha kaliya ee Somaligaa ee ka aamusay is doorashadii markii lixaad ee madaxweyne Geelle,walow aanu shacabka iyo ciidamada Jabouti u heyno ixtiraam weyn, hadane fashilka siyaasadeed ee madaxweynahii hore ee Soomaaliya Xasan Shiikh Maxamud qeyb ayuu ka ahaa madax weyne Geelle oo wuu awodi karaoy inuu la taliyo ka hor intii aysan shacabka Soomaaliyeed oo mudo soo dhibanaa oo uu ka warqabay sidii lagu soo dhisay dowladii Carta iyo mushkiladii laga maray waxey aheyd inuu xili hore Xasan Shiikh runta u sheego.

Hayeeshee, bal eega Kenya oo deris nala ah 2027 doorasho dhaceyso ayaa hada la sii ololeynayaa oo weliba siweyn loo saadaalinayaa inuu soo noqon doono madaxweyne Ruto waana doorasho markii ay dhaceyso ka saameyn badan Mida Soomaaliya, Tan Etoobiya iyo tan Jabouti iyo dalal kale sababtuna waa in Kenya ay saldhig u tahay caalamka oo ay hogaa mineyso siyaasada geeska Afrika waana mida keentay in aanu halka ugu sareysa soo gelino sawrika madaxweynaha dalka aanu deriska nahay ee Kenya Mudane William Ruto.

Arinta kale ee muhiimkaa ee aysan ogeyn Soomaaliweyn waa sidaan horey uga balan qaadnay in uu dalka Soomaaliya amaba dalkeena hooyo ee Soomaaliya yeelan doono madaxweyne, Xukumad iyo baarlaman la mahdin doono oo xitaa sida ay dad badan moodayaan hadii ay shaqsiyaadka qaarkood isticmaalan balaayin dolar waa habeenkii xaleyto ahaa oo tagay ineysan shacab la yiraahdo Soomali hogaankiisa qabaneyn ku seexda kuna soo toosa muwaadiniinta Soomaaliyeed ee aan wax badan u aheyn xog ogaal,kaliya haku mashquulin qoraalkaan ee waxaad ku mashquushaa maxaa ka run ah waxaa nu aanu sheekeyno.

Weliba hadey maanta taladaan naga diidaan qoysaska hoose ee ay ka soo kala jeedaan madxweynahii hore ee Soomaaliya Xasan Shiikh Maxamud iyo Adeerken Ciro waa loo yabaa,waxaanse talo ku sineynaa. 1- Dunidu waa ogatahay Ciro kaliya ayaa pictureka ku jira laakiinse waxaa jira waxyaabo badan oo ay ka wada shaqeystaan dhaqaalona ka helaan labadooda madaxweyne hore Xasan iyo Ciro, waxaanse ka hadleynaa kaliya heerka ay ka joogaan dhanka Fashilka siyaasada oo ay labadooda u dheertahay dhanka Caqiidada oo ay shacabka Soomaliyeed mudada ay joogaan dhegahooda maqleen waxa ugu xun ee uu bidaadam maqlo taasi oo ku tusineysa iney ka dhinteen dhanka damiirka sidasi daraadeed waa u muhiim si shaqsi ah iyo si reer ahaaneedba iney qaataan maanta taladaan.

1- Madaxweyne hore Xasan Shiikh waxaan leenahay isaga kaliya maahane ka qoys ahaan dib iskugu laabta waxan aad dalka iyo dadka Soomaaliyeed la hor joogtaan laguma tilmaami karo siyaasad iyo wax u dhaw waa sharaf ka dhac iyo karaamad umadeed si deg deg ah labo wado midii kuu furan intey gori goor tahay. dhanka arimaha Federalka 10 sano hakuugu filnaato dib u dhac adingoo hal qabiil ah Soomaali ha iskaka dhigina dhawr qabiile Sh/dhexe dib haloogu celiyo Banaadir oo uu horey uga tirsana dhibaatadu mahan labada shacab iyo labada degaan oo Hiiraan iyo Sh/dhexe waa labo degaan oo hodan ku ah xoolaha iyo beeraha mushkiladu waa qiyaaligii aad ku dhistay maamulkaas oo weligiis sidaas ahaan doono waadna ogtahiin dhawr sano ka hor waxa maamulkaas looga yaqaano dalka Soomaaliya iyo magacyada xun xun ee loogu yeero sidaasi daraadeed wadada kale waa in gogol balaaran loogu dhigo shacabka Soomaliyeed degaano dhawr ah.

1-Magaalada Baladweyne halkaasne duubabka dhaqanka hormuud u noqdaan markii wxa jira la turxaan bixiyona laguna dhiso maamul loogu magac daray Hiiraan iyo Shabeele State,baarlamaankiisuna uusan ka badneyn 46 xildhibaan, oo ay Hiiran ka imaanayaan 29 xildhibaano gole degan ah ,Golahiisa wasiiradana loogu yeero agaasimayaal oo aysan ka badnan 4 ilaa 5 madaxweynahedana loogu yeero hogaamiye oo dalka Soomaaliya madaxweyne kaliya loogu yeero midka ka wada dhaxeeya Soomaali oo dhan dowlada soo socota waxii ka danbeeya hadii kale inta caadifada qabiilka iyo hagar daamada laga daayo shacabka Hiiraan ha loo daayo Maamulkooda Hiiraan State sidaasne wadanku tartan dhanka Stateyada ah oo ay ku jirto Banadir State ha ugu jiheysto mustaqbalka dhaw.

2- Puntland iyo Jubland iyaga dhaxdooda kama jirto qanaacad siyasadeed dhanka shacabka degankaas waa in laga saacido shacabka degaankaas shirar dib u heshiishiineed oo ka dhaca halkaas ka hor doorashada guud ee dalkana waa u muhiim bulshadaas.

3- Shacabka Koofur Galbeed iska wareystaan waxiiba mugdi ah ee ku kala jira si ay u soo noqoto nabadii ay caanka ku aheyd magaalada Baldhabo Janaay.Haka reebin Galmudug amaba maamulada kalena sida....

4- Dhanka kale Stateka Waqooyi Bari Soomaaliya iyo kan Soomaaliland iyagoo sidaas u kala madax banaan oo kala ah labo maamul waa in labada dhinac laga saacidaa shirweyne dib u heshiisiin si ay ugu sahlanaato shacabka labada dhinac deris wanaaga iyo wadaaqa daaqa xoolaha oo muhiim u ah nolosha dadka reer guuraag ah.

Fiiro Gaar ah-Waxaan shacabweynaha Somaaliyeed u xaqiijineynaa in aysan wax badan sida hada loo dhigo iyo wax u dhaw noqon doonin waa macquul in ay indhahiinu qabtaan mudogaaban qaatumo xumo ku habsaneysa shaqsiyaad waqtigoodi soo qaatay oo lala gediyey siyaasadii caalamka,laakinse hadaan si dhab ah shacabkeena Soomaaliyeed ee qaaligaa halkaan xaqiiqada ugu sheegno rumeyta oo aamina dalkiinu waxuu yeelan doonaa madaxweyne, Xukumad iyo golayashii sharci dejin ta oo weliba si aan caadi aheyn loo mahadin dono taas ku seexda kuna soo toosa,kaliya haku gadsomina siyasadaha maalin laha ah amaba soconayo isbuucyada kooban,wleiba markey Soomaali is dooraneyso hadaad arki weysan shaqsiyaad badan oo hada saxada ku jira oo uamda ku hajwareriyo waxogaa dhaqalo ah oo lagu xayeysiyo oo bilaa camal ah mar dabe mehan adigo muwaadin Soomaaliyeed ah ha u so raadana news amaba wararkeena.

Ugu danbeyn hadaba waxaad isweydiisaa adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah maxaan xogtaan kuu siineynaa ,kaliya ujeed keenu waa in aadan ku gadsoomin damaca ku dhisan shasiga, iyo qabiilka ee hadane loogu yeero siyaasad oo ah marin hab abin bulsho iyo mid dalba. weliba waa naga talo Soomaalinimo inta aysan qasaarin ganacsatada xoolaha waan ognahay inta siyaasi isku sheegta meel dheer kama fikiraane waa muhiim inuu Adeerkeen Ciro waaqiciga abaaro oo uusan si sahlan iskak dumin mamulkii shacabka Hargeysa iyo Burco u dhisnaa mudada aadka u fogna uusan sidaas qaabka daran ku dan beyn tani maahan raadis dowladnimo ee waa bahdil dhanka caqiidada ah oo la jideynayo.

Dhanka kale madaxweyne Hore Xasan Shiikh,Xukumada hore iyo baarlamaan hore kuwoda weli Kofurta amaba Mogdishu ku haya qiyaaliga siyaasadeed maantey talo idiinla gudboon tahay caalamku kuwooda dhaqalaha ku bixiya kuna bixin jiray arimaha Soomaaliya maahan Istubidiin inta aanu inaga ognahay ka badan ayey ogyahiin in Hargeysa iyo Mogdishu wada shqeystaan weliba si shaqsi ah, Hargeysa iyo Garoowe wada shaeystaan weliba si shaqsi ah in aanu qoraal hore ku sheeg nay in dhawaan sedax siyaasi ( walow uu magaca siyaasi u baahan yahay qeexid rasmi ah),intey iskugu tageen wadan Carbeed weliba dalkaas Carbeed waa midka dunida ugu qariban ee hada la daalaa dhacayo mushkilad dhaqaalo iyo mid siyaasadeed ayaa labo ka mid ahaa ragaas lagu yiri idinka wax aad ka gooysaan Somaaliya ama ba degaan hebel ma jirtee hebel ku daba feyla midna waxuu yiri kuam daba feylayo midka kalena waxuu yiri aniga ika war haaya dhanka dhaaalaha ,kii la yiri ku daba feylana isagoo been loo soo sheegay ayuu Mogdishu dhax heehaabayaa, yacni waa u muhiim in shacabkeena Soomaaliyeed loo kala saaro xaqiiqada iyo qiyaaliga weligeena waanu dhihi jirnay shacab kena qaaligaa ee Soomaaliyeed.

Hada koofurta Soomaaliya siyaasada taalo ma idin sheegnaa waa war yaan isbuucaan ciyaalka social mediaha ka keenaa dalka dibadiisa iyo war yaan hada la keenin ee ha lagu soo aadiyo maalmaha banaanbaxa, war yaan degaan hebel u dirnaa si shacabka degaankaas looga mashquliyo fashilka siyasadeed ee ka dhacay dalkooda iyo dowlad la'aanta iyo hayadahan bilaa shacigaa iyo wax la mid ah,laakinse hadey talo wax tareyso si shaqsi ah iyo si qoys ahaanba waanu u siinay madaxwey ne Hore Xasan Shiikh iyo Adeerkeen Ciro oo ah oday Somaliyeed kii ugu qaatumada xumaa ee soo maray qarnigaan 21aad bulshada geeska Afrika maahan Somali oo kaliya maxaa yeelay mushkilad lala soo aado Geeska Afrika kuna dhacda siyasad xumo iyo ka fiirsasho la'aan ka dhalatay amaba ka timid shaqsiyaad waa mid wada saameyn doonta dhamaan dalal ka gees ka Afrika marka waa u muhiim umada qarada Afrika siiba kuwa Geeska Afrika oo ay ugu horeyan qowmiyada Somalida iney san ku gadsomin siyaasada ku koban danaha shaqsiga amaba mida qabiilkaa,weliba waxaan idiin balan qaadeynaa xili aan fogeyn in aad maqli dontaan dalal iska fogeynayo in ay dalka Somaliya shaqsiyad ,qabiil amaba kox gaar ah ku siyaasad yahiin oo ay taageeroaan dalalkaas weliba sidey u kala horeeyan ayaan halkaan idiinku shegi karnaa Somaaliya ha nolaato. War helaa talo hela.

Dunida iyo Maanta,2026-Hadii aad tahay muwaadin Soomaaliyeed amaba aad ku nooshahay qaarada Afrika amaba geeska Afrika lagana yaabo in aad ku jahwareersan tahay waxa dunida ka socda amaba laguugu sheekeeyey mudo ku dhawaad 5 bilood ayaa dalka Iran la weerarayey, nolosha rasmigaa ee ka jirta maanta wadanka Iran waatanaa iyo quruxda ka muuqata,

marinka aad maqasheen ee hormuzna 100 sano ee inagu soo aadan cida wax laga weydiin dono waa Iran iyo Cumaan, hayeshee, bal aanu isla daawano quruxda ka jirta wadanka Cirbad ilaa diyarad isagu sameysta ee aanu maqli jirnay ku dhawaad 70 sano aye cunaqabateyn saarneyd ee Irani..

Dunidan aanu ku nool nahay hadaan hore kuu soo dhahnay ninkii Kawaanlaha ahaa ee shacabka Falastin xasuuqay gebi ahaanba siyaasada caalamka waa lala gediyey (weliba adigoo muwaadin Soomaliyeed ah mar sedaxaad soo aqriso qoraal kii ugu danbeeyey ee aanu uga hadleynay arimaha u gaarka ah qowmiyada Soomalida iyo shacabka Geeska Afriak ee aanu sida horudhacaa idiinku soo bandhignay in si aan caadi aheyn loogu fashilmay dhamaan qorshekasta oo lala soo aadi rabay Marinka Bada Cas ee dunida muhiimka u ah siiba fashilka ugu badan waxuu ka dhacay markii ay socon weysay arinkasta oo laga lahaa dalalka Yemen iyo Soomaaliya iskaba daay wadamada kale ee ku teesdan Bada Case,hada taas kama hadleyno maanta ee waxaanu bal isla daawaneynaa wadanka Iran iyo shacabkiisa sida ay dalkooda u dhisteen iyo jawiga degan iyo quruxda xitaa iskaba daa kooda ugu yar in la cabis geliyee

bedelkii wax buu dalka ku soo kordhiyaa waana waxa loo yiri Fersiyanka waa umad taarikh facweyn leh,hayeshee, madaama aanu mar qeyb ka soo hadalnay dunidan aanu maanta ku nool nahay maanta bal anu isla dawano wadankan quruxda badan, siyaasad xaga iska dhig bal iska daay magaalooyinka waaweyn ee dalkaane kuwa ugu yar yar dawo quruxooda.War helaa talo hela.

Hadii aad tahay muwaadin Soomaaliyeed aadna soo aqrisatay qoraalka hoose waxa ku dhacya dalalkii doonayey in ay mush kilad u soo raraan geeska Afrika siiba dalalka ku teedsan Bada Cas fadlan inta Soomalaida ka quseysa mar kale qoraalka hoose soo aqriso, waxaanse maanta ku so qaadaneynaa wararkeena m/weynaha soo socda ee wadanka Senegal Ousmane Sonko waa siyasi ka yaabiyey dunida ninkaan dhalinyarada ah halka ay ku qoran tahay farta baluugaa ayaan ku soo koobnay warbiixntiisa ,waxaase lagu wadaa inuu noqon doono madaxweynaha soo socda ee dalkaas.War helaa talo hela.

War Weyn dhanka siyaasada fashil siysasdeedkii uguweyna ee dhacay maalmahii tagay dhankaas iyo Bada Cas amab geeska Afrika iyo Maalmaha farxada ee Ciida- Waxan marka hore shacabweynaha Soomaliyeed oo ka mid ah muslimiinta caalamka ee u dabaal degaya maalmaha quruxda badan ee Ciida leenaay Ciid Mubaarak Kulucaam Wa antum Biqeyr,waxaanse maanta halkaan kaka hadleyna inagoo maalmaha ciida ka faa'ideysneyna Waxa adeerkey Ciro kaka dhacay siyaasada caalamka isaga iyo Kawaanlahii dhameeyey shacabka Falastiin inagoo qeybtaan ku soo koobeyna kaliya labo qodob.

1- Qofkii Soomaali ah ee xasuusta dhawr bilood ka hor markii meelaha la wareejinayey siyaasado intoda badan xaqiiqada ka fogaa laakinse kaliya loogu talo galay in lagu marin habaabiyo shacabweynaha Soomaaliyeed ee geeska Afrika hadii aad xasuusataan waxaan idin dhahnay Somaaliyey ka leexda adeerkeyn Ciro shacabka Hargeysa iyo Burcane wxaan ku dhahnay xiligaas waa muhim in aad ixtiraamtaan culimadeena Soomaaliyeed kuwooda ku nool deegaankaas oo u ugu horeeyey Shiikh Mustafa iyo culimo kale oo Soomaliyeed,sababtoo ah inagu xiligaasi mana af lagaadeyn Adeer Ciro, ma aflagaadeyn shacabka Soomaaliyeed ee ku nool halkaas waqtina kuma lumin hadba wararkii u badnaa bun buuninta ee ay markaasi dad aan xilkas aheyn amaba dunida sida ay u noshahay iyo waxa umad laga iibiyo iyo waxa aan laga iibin isku qalda ee waxaan u xiligaas qofkii xasuusto oo Soomaali ah ku dhahnay in aysan arinku aheyn sida loo dhigayo iyo wax u dhaw.

Hadaba maanta halkey wax marayaan?.

A- Ninkii Kawaanlaha ahaa ee dunida qaribay ee adeerkey Ciro beenta u sheegay waa lala gediyey siyaasadii caalamka weliba markii lala gediyey sidey wax u dhaceen Ader Ciro looma sheegine waxaa la yiri maadaama aanan arinkii ka noqon karin sideen wax ugu sheegnaa ,waxana la yiri si uu u dareemo waxkasta oo xun oo lidi ku ah caqiiqdadooda aanu ka samey no Hargeysa kedibna arinka ha buun buuniyaano dhalinyaro waxoogaa qaad amaba maandooriye ah loo iibin jiray, waxii dhan waxaa meesha ka saaray fashil ku dhacay qorshahii laga lahaa inta u dhaxeysa dalka Yemen iyo Soomaaliya siiba dalalka ku teedsan Bada Cas shacabkii reer Falastiina dhulkoodii daarahii ayaa kaliya la bur buriyey maahane dhulkii alle ku beeray waa ku sugan yahiin maanta,marka waxan leenahay meeshii lagu gaaro markii ay dhamaato dorashada Somaliya madaxweynaha, dowlada iyo baarlamanka cusub ee imaan doona iyo hadba maamulka markaasi u dhisan walaalaha Somaaliyeed ee aanu ka haldeyno arinkooda kuna hal qabsanay adeerkeen Ciro (Aan mar kale idiinku celino halkas, Adeer Ciro siyaasad markeedii horeba lama dhihi karine waa lala gediyey maahane waxey ula gadoontay si aan caadi aheyn ) waxaa labada shacab u bari doona waa cusub qodobkaan meel gooyni ah ha ku qortaano shacabweynaha Soomaaliyeed, weliba siyaasada mideeda ay ka ganacsadan shaqsiyaad Soomaali ah ama ha joogaan Koofurta Soomaaliya ama ha joogano dhankaas iyo waqooyi waan ka deynay in aanu shacabkeena qaaligaa waqti uga lumino,waana ku celineynaa mar kale waa in adeer Ciro iyo cullimada degaanka si isku mid ah loo ixtiraamo maadaama waxkasta oo isku day ah oo dhulka Soomaaliya ay ab ka ab shacabka Soomalayeed caqiido ahaan iyo dad ahaan iyo dhul ahaanba weligeed koox sidey doonto u fikirtay waxbona ka bedelin waxbona u dhimin,weliba qodobka aad inoo farxad geliyey waa in ay shaqeyn weysay qorsho kasta iyo dhaqaalo kasta oo lagu bixiyey dhanka mediyaha in la marin habaabiyo shacabkena Soomaaliyeed,weliba Soomaalida maanta nool wax ka nasiib badan ma jirto oo markasta oo ay qatar weyn geliyaan shaqisyaad Soomaali ah waxaa ka awood bata amarka Alle oo dalkaas iyo dadkaas ku beeray halkaas kuna ilaashada,waana wax loogu shukriyo Allaah.

2-Dowladahii is lahaa dalal ay Soomaaliya ka mid tahay oo ku yaalo geeska Afrika waa dayacan yahiin ee mushkilada ka jirta kaka faa'ideysta iyagiina waxaa ku dhacay Amar oo qaarkood dhaqalo ahan iyo siyaasad ahaan waxaa maanta dhaama Soomaaliya oo iyada horteed ayey burbureen.waxaa taas ka sii daran sida adeer Ciro wax badan looga qariyey iyo sidey u fashilmeen isaga waxaa la doonayey in kaliya jaran jar looga dhigto wax u dhimayo caqiido ahaan iyo umad ahaanba bulshada ku nool geeska Afrika maxaase dhacay?,( Waxaa dhacay waxii ay Somalidu dhihi jireen Alla wato wehel uma baahna) waana mida aanu u leenahay Soomaalida umad ahaan iyo dhul ahaanba markii ay soo wajahdo qatar weyn waxaa meesha ka saara hadba airmo ka baaxad weyn waxa markaasis socda kedibna sidaas ku fashilmaan,hayeeshee, tani wey ka duwan eyd sida ay fashilantay kuwii hore oo dhan.

3- Qodob sedaxaad ma dooneyn in aanu ku darno waxaanse qeybtaan ugu bidhaamineynaa shacabka Soomaaliyeed si ay u xaqiiqsadaan waxa aanu shegeyno run ahaantooda iyo fashilka dhacay,weliba dadka Soomaalyeed ee colaadaha ku bar baaray waxey jecel yahiin iyadoo ay dunida ka socdaan qadiyado waaweyn in ay ku mashquulaan waxyaabo hoose sida in looga sheekeyo dhawr bilood ka hor qiso ka dhacday mid ka mid ah wadankii ugu qaribnaa dalalka Carabta eela shaqeysan jiray Kawaanlaha waalan ee xasuuqay shacabka Falastiin wadankaas oo ay hada ku dhacay masiibo weyn oo dhanka dhaq aalaha iyo siyaasadaba ah ayna u badan tahay inuu isagu kala noqdo dhawr State ayaa waxuu magaalo ka mid ah dalkaas iskugu geeyey dhawr bilood ka hor sedax nin oo uu ka soo kala waday Koofurta Soomaaliya iyo Mid uu ka soo waday Hargeysa,kedibna waxey amrkii hore u yeereen oo ay meel iskugu geeyeen sedaxdii ka laga keenay Koofurta waxana lagu yiri sidii weliba xolahii oo kale sidey isku bahdileen iyagoo aan laheyn wax qab Soomalinimo iyo wax damir Somalinimo intaba ayaa lagu yiri sedaxdiina waa in aad mid inaad taageertaan iskuna raacdaan Soomaalida kale xaga ino dhigee intey isku raaci waayeen ayaa la yiri labo ka mid ah adinka waanu idiin ognahay degaan hebel waxbo kama gooysaan ninkaan ku dab feyla labadii la yiri ninkaan ku dabafeyla midna waxuu yiri kuma daba feylayo midna waxuu yiri aniga waay ahaye wax oogaa dhaqalo ah ayaa ii darane haleyga war qabo sidii ayaana iyagoo duleysan uga soo tageen halkii loogu yeeray.

Kii Hargeysa ka socday isagiina oo la dejiyey Hotel aan ka fogeyn kuwaas aanu ka hadleyno ayaa ( MAxaa lagu sameeyey isagana?),inta laga qariyey waxii loogu yeeray halkii wax ka duwan oo aan u dhaweyn filashadiisii lagu mada daaliyey weliba ninkaas Hargeysa ka yimid markii uu doonayo inuu dalkaas u safro dhalinyaro qabiilkiisa hoose ah ayaa lagu sii daaya mediyaha iyagoo marin habaabin bulsho sameynayo sida iney dhahaan odaygii waxuu la tacaalayaa cudurka Cancerka iyo Odaygii waa la yahay iyo Odaygii waa sidaa iyo sidaa,marka adigoo Soomali ah hadaan waxyaabahaas hoose idiinka lumino waqti waxaan noqoneynaa amaba la mid noqoneynaa kuwa aan dunida waxa ka socda fahansaneyn ee maalinaksta ku ciyaara garaadkiina,weliba 4taas nin aanu ka haleyno dhamaantood waxaa laga hayaa faro iyo waxyaabo aad u fool xun waxeyna ku danbeyn doonan shaqsiyan mid la sumeeyo,mid lagu sii wado bahdilka iyo mid isagoo aan waxbo aheyn mus taqbalka haduuba wad ka bad baado ku danebyn doono qof iska nool oo bilaa caaqibo ah laguna maadeysto.

Waxaanse halkaan shacabka Soomaaliyeed meelkasta oo ay kaka nooyahiin geeska Afrika iyaga iyo shacabka kale ee aanu deriska nahay ee nagula nool geeska Afrika u xaqiijineynaa iney fashilmeen wax badan oo leydiinka dhigayey siyaasad laakisne aheyd kaliya wax ku kooban shaqisyaad ahaana kuwo aan ka turjumeyn dano dhuleed iyo mid Umadeed,weliba qofka Soomaaligaa ee ku nool gayiga ay caanka ku yahiin Soomaalidu ku seexo kuan soo toosa dhulkii awoowayaashiin idiinka tageen ee ay donayeen iney shaqsiyaad siyaabo kala duwan iaygo danhod ashaqsigaa eganayey dooanyen ina ay jiilka dhalan doona kuwa maanta aadka u yar geliyaan mustaqbal mugdi ah waxaas oo dhan waxey ak fashilmeen dallkii la waday oo iyagu la soo deristay mushkilad la weyn tii Soomaalida iyo qarada Afrika siiba geska Afrika lala damacsanaa, weliba qodobkaan ereydaan aanu ku soo koobeyno meel fiican ku qoro adeer Ciro marka laga reebo sawiro koban oo bul shada siyaabo kala duwan loogu so dusin doono wax farahiisa ku jira oo mustaqbal umadeed ah ma jiraan hada iyo wax u dhaw.

Hada halkey mareysaa siyaasada Soomaaliya ee koofurta taas hada ka horna wxaan idinku sheegnay halkaan oo wxaan idiin dhahnay dalkaas waxuu yeelan doonaa madaxweyne, Barlamaan iyo xukumad la mahadin doono,laakiinse waxa hada socda oo aan lagu tilmami karin siyaasad iyo wax u dhaw waxey ku danbeyn doontaa is jid jiidkaan waa sidey wax ku socdaane in si kumeel gaar ah dalkaas u helo amaba loogu heli doono R/Wasaare xilgaarsiin loogu yeeri doono dalkuna aadi doono doorasho aan aheyn mida hada la dhoodhoobayo iyo midii sidii ugaartii danbiisha lagu soo qaadan jiray xildhi baanada sidasina umada Soomaaliyeed ku heli doonaan madaxweyne, baarlaman iyo xukumad la mahadin doono.

Weliba ku darsoo waa maalmo farxadeed oo ay muslimiinta caalamka oo ay Soomaaliya ugu horeyso ku jiraan debaal deg oo aanu qormadan ugu soo aadinay maadaama ay muhiim u tahay iney ugu yaraan ogaadaan fashilka ku dhacay wax badan oo lala damacsanaa bariga Afrika iyo Bada Cas.Mar kale waxaan leenahay Muslimiinta caalmka iyo Soomaliweyn Ciid Mubaarak.War helaa talo hela.

Fiiro gaar ah- Waxaan shacabweynaha Somaaliyeed kula talineynaa iney ixtiramaan culimadeena Soomaaliyeed ee aragtida fog leh bulshadana markasta kala hadasha runta aan la huri doonin siiba Shiikh Mustafa iyo culimada kale ee Soomaaliyeed anagaa idiin leh filamkii adeerkeen Ciro uu jilaaga ka ahaa waa fashilmay yuusan dad badan war ka tagin oo aysan arinka ka noqon ciyaalkii social mediyaha ku jiray ee sidey maalinkasta dad Soomaaliyeed iyo umado kale u caynayeen una aflagaa deeynayeen sanado badan kedib ugu danbeyn is arkey iney bulshada ka yahiin kuwa ugu liita ee ay nolosha ku adkaan doonto mustaaqbalka oo aysan fahansaneyn mushkilada ay leetahay caanimada beentaa ee taalo mediyaha jira qarnigaan 21aad ee aanu ku jirno,waa muhiim inuu qofka noolahaa wax iskula haro oo uusan dabeyshii socotaba iska raacin iskana hubiyaa oo u miisaamaa hadba karaamada uu bulshada ku dhax leeyahay amaba dadka ducaadaa ku dhaxlahaayeen amaba ku dhaxleeyahiin, kuna lahaan doonaan.

Dunida iyo Maanta,2026-M/weyne Erdogan,dowlada iyo shacbaka Turkiga oo anau sanado ka hor ka sameysnay sawirkaan xiligaas oo anu ka hadleynay siyasado waaweyn oo markaasi ka jiray dunida aya mar kale maanta dib u yara jalecno dunida iyo maanta,sidaan ku muujinay qorlaadahii ugu danbeyey ee ka horeeyey midka aanu hada qoreyno madama aanu qoraaladii hore oo dhan siweyn oo weliba la daremi karo halkaan ula wadaagnay shacabweynaha Somaaliyeed amaba inta ku hadasha afka Soomaaliga iyo weliba shacabka geeska Afrika in mar kale lagu fashilmay dano kast oo laga lahaa iyo mushkilad kasta oo la doonaye in loo soo xawilo Bada Cas halkaasne Muliminta Caalamka iyo dalalka Bariga Afrika loo fadhiisto.

Madaama aanu dalalka Islaamka kuwoda ugu waaweyn uga soo hadalnay qoraaladeenii hore ,haatan waxaan bal xogaa yara jaleceynaa madaxweyne Erdogan iyo dowlada Turkiga, Waxyaabaha inag so jiitay markii laga hadlayo Turkiga m/weyne Erdoagn waxaa la dhihi karaa waa hogaamiye aan loogabaran sida uu dalkiisa u hogaaminayo iyo sida uu caalamka ula macaamilayo iyo sida uu xiriirka wanaagsan ula leeyahay dunida oo ay ugu horeyso qaarada Afrika ka sokow dalalka dhaca

bariga Afrika kuwooda saaran Bada Cas oo siweyn uga bad baaday hada qatar weyn iyo mushkilad la doonayey in halkaas loo soo xawilo siiba dalalka Islaamka in halkaas caqiidadooda,dhaqaalahooda iyo jiritaankooda laga kontaroolo, qorshahas hadan siduu uga fashilmay shasiyadkii ku riyonayey waan ka hadleynaa hadaan dhahno waxey nagu qaadaneysaa maalmo

waxaase aad inoo soo jitay siyaasada madaxweyne Erdogan iyo dowlada Turkiga.

Hayeeshe, Waxaan inagoo mar kale ka faa'ideysaneyna fursadaan leenahay ciid Mubaarak muslimiinta caalamka oo u dabal degaya malmahooda ciida weyn

Caalamka iyo Dalalka Islaamka- Hadaad soo aqrisatay qoraalka kan ka hooseeya e aanu si kooban ugu bidhaaminay in ay dalal aanu ka xusi karno dunida Islaamka kuwooda ugu waaweyn siiba Turkiga oo ah wadan ku hubeysan hubka dunida ugu casrisan iyo Sacuudiga oo ka mid ah dalalka caalamka ugu hodansan ayna gadaal ka fadhiso wadan aan nixin ee ku hubey san hubka wax kumaada ee Bakistaan,si horudhac ahne aanu shacabka ula wadaagnay in mudo 2 sano gudahood ah mush

kilado waaweyn ee la doonayey in lala soo aado geeska Afrika uu markii labaad fashilmay siiba qorshekasta oo laga lahaa Bada Cas ee la doonayey in halkaas muslimiinta caalamka iyo dalalka geeska Afrika laga koontaroolo, Waxaadne moodaa in ay wadamada Caalamul Islaam oo ay hormuud u yahin dalalka Turkiga,Sacudiga iyo Bakistaan laguna daray wadamo aanu

ka xusi karno Malasiya, Indonosia iyo Bangaladesh oo ay ku nool yahiin muslimiinta ugu badan caalamka ay si wanaasgan u fahansan yahin waxa dunida ka socda,waxaase xusid mudan in markii labaad mudo aan dhameyn labo sano uu si aan caadi aheyn u fashilmayo arimo badan oo laga lahaa Bada Cas.Waxaanse inagoo ka faa'ideysaneyna fursadaan leenahay muslim iinta caalamka oo ay ugu horeeyaan shacabkeena Somaaliyeed Ciid Mubaarak.

War Weyn- Dalalka Turkiga iyo Sacuudiga oo markii labaad oo xariir ah mudo 2 sano gudahood fashiliyeen qatarweyn oo ku soo wajahneyd geeska Afrika. Aan mar kale ku celino halkaas dalalkan oo ah labo wadan oo uu miduna ku hubeysan yahay hubka dunida ugu casrisdan oo u gacantiisa ku sameystay waa Turkigee iyo dalka Sacuudiga oo ka mid ah wadamada ugu hodansan dhanka dhaqaalaha dalalka Islaamka iyo caalamkaba ayna gadaal ka fadhiso wadanka ku hubeysan hubka wax gumaada ee Bakistaan ayaa marka dhankasta laga eego arimahii socday bilahii ina dhaafay ee ku wajahnaa Bada Cas gebi ahaanba waxey wajigii kowaad iyo kii labaadba ku dhamaadeen fashil.

Dowlada Turkiga oo ah wadan aad u weyn Bariga Afrikana siiba dalal ay Soomaaliya ugu horeysana ka leh istiraatiijad fog ahna wadan aan arimaha Soomaaliya ee gudahagfaragelin ayaa kaalin muuqato ka qaatay dhamaan fashilka ku dhacay arimo badan oo ka socday Bada Cas,halka dowlada Sacuudiga ay sida Turkiga iyaduna la soo baxday siyaasado ay danweyn ugu jirto dalalka bariga Afrika iyo kuwa Bariga dhexe.

Sida ay dad badan inooga barteen siiba wadamada ay shacabkoodu ku hadlaan afka Soomaaliga inagu markasta warar joogta maalinkasta waxaasaa dhacay ma soo tabino waxaan kaliya soo tabinaa markii ay qatar weyn oo ku wajahan geeska Afrika fashilanto waxaana malaayiin Soomaali ah u cadeyneynaa oo biyo kama dhibcaan ah waxkasta oo aad mediyaha ka maqashaan ooba ku wajahan bariga Afrika siiba Somaaliya aysan aheyn sida loo buun buuninayo oo ay waxyaabaha qarkod logu talo galay in kaliya shacabka Soomaaliyeed iyo kuwa geeska Afrika kuwooda aan la socon waxa dunida ka socda loogu talo galay in leyskaka mashquuliyo.

Hayeeshe,hadaan kala qaadno waxa dunida ka socda ilaa hada mushkiladkasta oo loo soo raro geeska Afrika wey shaqeyn la tahay isku dayadii ugu danbeeyeyna gebi ahaantood waa fashilmeen.weliba iska daay in ay hirgalaan waxyaabaha qaar koode waxaan idiin hubnaa in wadamo waaweyn oo sida Sacudiga iyo Turkiga aan inta loo fadhiisto Bada Cas halkaas Muslimiinta Caalamka lagu duleysan doonin marinka Baabul Mandab waa leysku dayey laakiinse waa lagu fashilmay si weliba aad u weyn ayaa loogu fashilmay.Intaas waa dulmarka guud ee wararkii ugu danbeeyey iyo fashilka ku dhacay wax badan oo lala damacanaa geeska Afrika wadamada ku yaalo.War hela talo hela.

Bariga Afrika iyo wararkeena Maanta,2026-Dowlada iyo Shacabka Dalka aanu iskula naalno geeska Afrika ee Eriteriya oo siweyn sanadkan ugu debaal degay 35 guuradii ka soo wareegatay maalmahoodii xoriyada,xaflado aan caadi aheyn ka soca guud ahaan magaa loyinka waaweyn ee dalkaas iyo jaaliyadaha qurbaha

inagoona halkaan ku qaadaneyna mid ka mid ah heesahii ugu caan sanaa waayo ee ay fanaaninta dalkas ku luqeyn jireen kuwoda loogu jeclaa,xili xafladii ugu weyneyd oo ka dhacday garoon ka kubada cagta ee magaalada Asmara uu qudbad caan caadi aheyn ka jeediyey halkas madaxweyne dalkaas mudan Isaias Afwerki,xili uu wadank aEriteriya ka mid yahay dalalka qarada Afrika ugu amniga wanagsan,halka ay shacabku so xirteen dhar aad u qurxoon ahna dharka hidaha iyo dhaqanka ay dalkaas caanka ku yahin oo lagu hardhay calanka dalkaas..

Somalia, Africa,Middle East and Around the Global-On Sunday ,May 24,2026-Waa Maalin kale oo qurux badan Maalintu waa Axad,Bishuna waa MaajoTaariikhduna waa 24,sanadkuna Waa 2026,Qarniguna waa 21 sanadkiisi 26aad-

Wareysiga dhinacyada badan tabanaya ee siyasada dalkena hooyo ee Somaaliya kaasi uu soo diyaariyey muwaadin Soaliyeed suxufiga weyn Haraare,uuna wareysiga kaka qaaday Prof Afyare Elmi oo wax badan ka faloda una soo joogay msuhkiladahii dalkeena ka dhacday/dhacaya iyo halka uu xaal joogo maanta.Hadaad adigoo muwaadin Somaliyeed a

dalkaan quruxda iyo qiimaha leh ee malinkasta laga shekeyona aad tahay kii iska lahaa (Somaliyow),bogana aad wax badan ku soo tixneyd weliba sanada hii ugu danbeyey wareysiyada kuwoda bulshada u sameyno micnaha hadba markii anau soo gelino si xarako leh aanu iskula

si nasano,kuna darsoo inaga wax qoreyna oo uu dalkas qiimo aan la soo koobi karin uu agtena ka leyahay iyo idinkoo badan kiin aanu qiyaaseyno in ay fahansan yahiin inuu dalkeenu yahay kii ina soo bar baariyey in aad nala mid tahiin waxey xisaab ta inoo joogtay / weli joogtaa inoona joogi doonto inuu dalkeenu waxii ka danbeeya bartamaha sanadka 2026 yeelan doono m/weyne iyo dowlad la mahadin doono,hadaad maqli jirteen dalkaas oo si kutalo gal ah tiro bulshada ka mid ah oo dhinac kasta ugu fashilmay siyaasada Somaliya ay shacabka Somaliyed jahwareerinayeen in ka badan 35 sano waxii ka danbeeyey burburkii dalkeena hooyo ee Soomaaliya aduunyada aanu ku nool nahay waxaa ugu fiican inuu qofka bini'aadam kaa is baro malaha wanaagsan, waxaanse malaayiin Soomaali ah ugu bishaareyneynaa oo aanu weliba leenahay ku seexda kuna soo toosa oo aad weliba ku qabsaneysaan gooys danbeedka inuu dalkeenu/Dalkiinu yeelan doono madaxweyne,gole baarlaan iyo dowlad la mahadin doono.Inta ka horeysana hal halkii wareysi ee aanu isleenahay waxa la joogaa waqtigiisii siba dadka aanu is leenaay dalka iyo dadka danbi kama gelin ay bulshada u soo gudbiyan sida kan oo kale halkan ayaan iskula daawan doonaa,mar kale si degan wareysiga aanu iskula daawano.

Somalia, Africa,Middle East and Around the Global-On Thursday ,May 21,2026-Waa Maalin kale oo qurux badan Maalintu waa Khamiis,Bishuna waa MaajoTaariikhduna waa 21,sanadkuna Waa 2026,Qarniguna waa 21 sanadkiisi 26aad-madama aanu qoralada hoose oo dhan uga soo hadalnay arimaha siyaasada dalkena si uusan wararka dhan inooga noqon hal news, maadaama ay wararkeena dalkeena hooyo iyo dhulka ay ka degaan geeska Afrika qowmiyada Soomaalida ay inoo

soo socdaan ayna neyskugu keen xig xigaan oo aanu wax badan dhinacyo kala duwan shacabkeena Somaliyeed ee qaaligaa uga tusinay halkaan amaba ugu soo qornay hadey ahaan laheyd halka ay ku danbeyn doonto siyaasada Somaaliya, quruxda dhulka Soomaalida iyo habba intii aanu ka gaarno Suuganta iyo Hidaha iyo dhaqanka ay Somalidu hodanka aamaba caanka ku tahay.

Hayeeshee,waxaan maanta mar kale isla aadeynaa dhankii Heesaha ay caanka ku tahay Somaalida marka lahaa hadlayo qowmiyada facaweyn ee Somaaliyeed ee ku kala baahsan geeska Afrika iyo dunda dacaladeena inagona ku soo qadaneyna mid ka mid ah hablaheena Soomaaliyeed ,taasi oo ku luqeyneyso afka ay hodanka u tahay Soomaalidu ee Maayga.

Somalia’s Political Crisis Deepens: Inside the Collapsed of Somali Government after the Government Mandate expired On May ,15,2026- What is going on Somalia- On Monday, May 18,2026-Somalia ,Africa, Middle East and Around the Global

Former President of Somalia Hassan Sheikh Mohamud previously served from 2012–2017 and was re-elected in 2022, making him the first Somali president to hold office twice Finally is no longer The President of Somalia after his term is and end On May 15,2026 and officially people of Somalia and oppositions called him "Former Somali President", after Mohamud’s term had officially ended on May 15,2026 and now refer to as a “former president”.

Dalka Somaliya qofkii xasuusto dowladii midan ka horeysay markii waqtigan oo kale lagu jiray waxa jiray labo sawir oo aanu malaayin Soomali ah oo iskugu jira wax ifka ka tagay iyo wax nool xiligas oo aanu iyadoo la donayey in shacabka Somaliyed la marin habaabiyo waxaan ku dhahnay dalka Somaaliya doorasho noocaas ah ayaa ka dhici doonta,hada mar kale hadaad soo aqrisatay adigoo muwaadin Somaaliyeed ah labadii qoraal ee ugu danbeysay ee aanu kaka hadleynay dalka Soomaaliya kedib markii uu dhamaan waqtigii ka dhacay hayaddahii dowliga ahaa oo uu ugu danebeyey m/weynahi hore ee Soomaaliya

ee la doortay sanadkii 2022,bishii shanaad ee Maajo ,maalintii ay taariikhdu ku beegneyd 15,madaxweynahaas ,golayaashii sharci dejinta iyo xukumadii oo hada wada dhacay awadeed,dalka Soomaaliya hadaan laguu shegin adigoo Soomaali ahne hada ayan kuu shegeynaa,hadii laguu shegayna hada la sii soco,dalka Somaliya waxuu yeelan doonaa m/weyne, baarlaman iyo dowlad aan aheyn midii uu hada waqtiga ka wada dhacay ee uu ugu danbeyey m/weynahii hore ee Soomaaliya Xasan Shiikh Maxamud,weliba madaxweynahii, gudoonkii labada aqal iyo xukumadii la soo dhisay 2022 ee dhamaantood waqtiga ka dhacay waxaa ku dhacay meel aad madaxdeeda aheyd minjaheeda ma noqotaydii ay Soomalidii hore ee xigmada u saaxiibka aheyd ku maah maahi jireen.

Waan ugu celineynaa Soomaaliweyn mar kale dalka waxaa lagu wadaa in loo dhiso dhawaan dowlad ku timid hehiis guud

muwaadiniinta Soomaaliyeed ee gadaal isku dhigayey waan ugu celineynaa sidaan qoraalkeenii hore ugu sheegnay isku diyaari hogaaminta dalkaas weliba badankood kama hordhaceyno hada ka hadalkooda,weliba sida ay cadceeda uga soo baxdo dhanka bari uguna dhacdo galbeed ayaan Soomaaliweyn halkaan ugu soo qori karnaa halka Soomaliweyn leyskugu keeni doono, dowlada cusub ee madaxweynaha, baarlamanka labada aqal iyo xukumadeeda ugu danbeyn lagu dhisi doono

adunyada waxa Soomaali mediya manta joogo oo dhan hal dhinac xitaa ha isla marano waxey donane shacabka Somaliyed ha u sheegano newska maali laha ahne madaxweynahii hore ee Somaaliya Xasan Shiikh Maxamud dhaqaalo kooban ha ugu

qaataano bulshadana waxaan jirin aroortii intey u so gudbiyaan cadceeda inteysan dhicin isla iyaga lee ha is beeeneeyaano, intooda badan laakinse qormadan maadaama aan qoraaladii midkaan ka horeyeey siiba labadii qoraal ee ugu danbeeyey halkaan markii aanu ku soo qoreynay nala dheeraaden, dalkaas Soomaaliya la yiraahdo madaxweyne iyo dowlad la mahadin doono ayuu yeelan doonaa dhawana kulan weyn ayey Somaali iskugu imaan doontaa Xasan Shiikh oo madaxweyne hore ah maqaam

madxweyne Soomaaliyeedna loogu yeereyn ayu dalku dowad cusub yeelanayaa,waad ogtahiin Sow maahan Soomaaliya inuusan la mid aheyn dalalka caalamka ee aysan colaadaha ka dhicin oo aan shacabkiisa sida dalalka nabdoon aan lagu mataali karin uuna yahay wadan 35 sano ku dhawaad ku soo jiray mushkilad ayna shacabkiisa waxii ka danbeeyey 2000 kii afartii sanoba mar is dooran jireen fowdo kasta oo markaasi lagu jiray amaba la soo maray, sidaasi daraadeed dalkeenu waxuu marayaa maalintii aanu ka diyaarinay labada sawir ee kore oo kale waxuun ahada isku diyaarinaya sidii shacabkiisa loogu heli lahaa maaxweynahii 11aad ee Soomaaliya!

Anagaa idiin leh si dadban iyo toos ahba u macasalameeya m/weynahii hore , gudoonkii labada aqal ee hore,x ildhibanadii hore iyo xukumadii la doortay 2022dii uuna garwadeena u ahaa madaweynahii hore ee Soomaaliya Xasan Shiikh Maxamud waxii fowdo ah waa gooynideeda laakinse waa ku daayeen dalkaasne madaxweyne iyo dowlad cusub ayaa u dhalaneysa dhawaan.Weliba warka hadaan adigoo Soomaaliya ee dalkaan iska leh kuu sii jilcino doorashda dhoodhoobkaa ee uu waday m/weynhii hore e Soomaaliya iyo midii danbiisha lagu soo qadan jiray bini'aadam nool labadaba dalkeena kama dhaceyso midoodna.waxuusa home workaadu noqonayaa adigoo Somali ah halka ay Soomaali iskugu tageyso kuna dhisan doonaan dowlada aanu ka hadleyno ee bedelaya madaxweynahii 10aad ee uu waqtiga ka dhacay iyo saaxiibadii ay wada joogeen ee Villada. War Helaa talo hela.

Somalkia,Africa,Middle East and Around the Global-On Sunday,17,2026-Wararka ugu waaweyn Soomaaliya, Qaarada Afrika, Bariga dhexe iyo caalamka oo ay hada inoo joogto dalka Somaaliya oo ay Hayadahii dowliga ahaa dhaman ka wada dhacen sharciyadii uguna danbeeyey madaxweynahii hore ee Soomaaliya ee la doortay bishii May 15 keedii sanadkii sanadk ii 2022. Maalintu waa Axad, Bishu waa Maajo ,Tariikhdu waa 17 ,sanadku waa 2026, qarnigu waa kii 21aad sanadkiisii 26aad.

Qormadii hore ee midaan ka horeysay halkii ay inoo joogtay ayey mar kale inooga sii blaabaneysaa mar hada aan shacab keena Soomaaliyeed u kala saareyno xaqiiqda iyo qiyaaliga dalkooduna intii ku wada nooleyd Koofurta Soomaaliya maalintii labaad oo xariir ah laheyn hayaddo dowli ah oo ku dhisan Sharciyad.

Qoraaleenii midkaan ka horeeyey maadaama aanu qormo kasta oo anau halkaan soo gelino qeyb ka mid ah ku hal qabsano shaleyto waxey inoo jogtay dalka oo malintiisii koowaad uu dhacya mudo xiledkii madaxweynahii hore ee Soomaaliya Xasan Shiikh Maxamud,waxaana idiin qodobeynay ilaa sedaxda kooxood ee ku wada sugan xarunta Villada Gudoomiyahii Golaha shacabka baarlamaankii 11aad ee dhacayna xiligii uu intuu dalka la wareego kana ilaaliyo firaaq dastuuri ah isagii,shacab kiisii iyo degaankiisii la soo istaajiyey meel cidlo ah oo weliba dadka degaanka uu ka soo jeedo iyo isaga mudo aad u fog ay ka sheekeyn doonaan intaasne aan qeybtaas uga baxnay.

Waxaa kale oo aanu idiinku xijinay in ay reer Kismaayo u sii diyaariyaan gurigii uu ku noolaan lahaa Xamse hadalkaas dad baa ciyaar ciyaar u maleeya oo moodayo in aanu iska dhaheyno qodobkaasne halkaas ayaan uga baxnay.Mogdishu waxaan idiin sheegnay in ay ka mid noqon doonto meelaha ugu guryaha raqiisan ayna lumin doonto mansabka caasimada weliba qodobkaas wuu sii ogyahay madaxweynahii hore ee Soomaaliya ee u waqtiga ka dhacay.

Waxaa kale oo aanu idiin dhahnay in wadankii lahaa dalka Soomaaliya ayaan u soo saarayaa shidaal uu gebigood bedeli doono dadkii u turjumi jiray ee uu ku kalsonaan jiray kuna bedeli doono kuwa cusub,kedib markii uu daremay inuu siyaasada Soomaaliya siduu ku soo galay ay hada wax iska bedeleen una muqatay inuu sida uu orodka ugu soo galay orod ugu bixi doono waqti aan fogeyn badankoodna wuu ka shakiyey.

Waxaa kale oo qormadeenii midaan ka horeysay ka mid ahaa in shantii Soomaaliyed halkii kaliya ee dowlad xor ah ka ahaa waxii ka danbeeyey burburki dowladii dhexe ee Soomaaliya uu ninkii hogaaminayey aqligiisa wadankiisa doorasho u qab saday kii dalkiisa uu burbursanaa mudada 34 sanona uu garsiiyey ilaa uu waqtigii ka dhacay oo uusan manta wax sharciyad ah ku joogin.

Sidaasi daraadeed qormadaan halkaan kala qabso waa meesha ay ka bilaabaneyso.

1- Horta sida ay nagu yaqaanaan Soomaali badankeed kuwooda bogaan ku tixan markii uu dalkeenu galo firaaq dastuuri ah hadba madaxweynahii markaasi joogayna sharciyadii ka dhamaato hadalka oo dhan waxaan uga soo qabanaa nuxurka weliba qormo kasta waxaan u raacinaa qeyb ka mid ah siyaasadaha aan dibada loo soo saarin dadka Soomaaliyeed.

Tusaale- waxaa laga yabaa in ay Soomaali badankeed kaliya maqlaan Hayad hebel ayaa warqad soo saartay iyo hebelaa sidaas yiri iyo wadan sida Soomaaliya mudo soo burbursanaa oo siyaabo kala duwan dhiiga shacabkooda shisheeye iyo sokeeye uga macaashaan waa kuu muhiim in adigoo Soomaali aho o ah kii dalka iska lahaa ka hadli karto xaqiiqada.

Kaba soo qaad waxaa laga yabaa in aad isku mashquliso midowga Afrikaa waxaas iyo waxaas soo saaray iyo Hayad hebelaa sidaas iyo sidaas tiri iyo Turkigaa madaxweynahii hore ee Soomaliya ee waqtiga ka dhacay isku masawiray kana hadlay xaalada dalka Soomaaliya uguna yeeray madaxweyne wadan ay dhamaan hayadahiisii sharciga ahaa wada dhaceen doorashona isku diyaarinayo mudo lab omaalmod ahne marka laga soo bilaabo May 15,2026 dalk ulaheyn wax hayadd ah oo shariyad heysata min madaxweyne,baarlamaan ilaa xukumad.

Waxas waxaa la yirahdaa inagu dalalka aanu ka soo jedno waxaan doneynaa iney noqdaan dowlado Somaliyana si maadaama dhiiga shacabkeena lagu qaato malaayiolar dalkwaxey eenana lagu joogo waxaa ka jirta fowdo sidaasina lagu keenay 20 kun oo ciidamo shisheeye arinkaas maanta idiin kalama hadleyno wax ka weyn ayaan idiin bidhaamineynaa.

1- Adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah waxaa laga yabaa hadaanba xitaa dunida kale meel iska dhigno dalkaan yar ee afka Soomaaliga nagula hadla ee Jabouti ee iyagu intuu ninkii hogaaminayey Mr Geelle doorasho qab saday markii lixaad kii uu la talin jiray ee Soomaaliya soo istaajiyey meel cidlo ah,waxa laga yabaa in ay Somaalidu is leeyahin ururka Midowga Afrika waxaa hogaamiya nin reer Jabouti ah oo ka ah madax iyo wax la mid ah ururkaas ayaan war idiinka siineynaa waxaan la hadleyno waa Soomaalida aan xog ogaalka aheyn.

Ururkaas inta badan wadamada Qaarada Afrika badnakood dalbadeen in lagu sameeyo dib u habeyn waxeyna u abdan tahay in aan ninkaas reer Jabouti fursad loo sin shaqadaas sidii horey loogu siiyey mudo labo jeer ah gudoomiyahii ka horeeyey ee midowga Afrika ee ka soo jeeday wadanka Chad.

Adigoo Soomaali ah waxaa laga yabaa in aad isku mashquulineyso waxyaabo yar yarow ah iyo siyaasad waqti gaaban soconeyso laakinse dhinac kale ayaan xisaabta kaa tusineynaa madama aanu ognahay inuu dalkaada Soomaliya adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah uu yelan dono madaxweyne iyo dowlad la mahadin doono,wxa aanu wadanka inoogu dhaw ee nagula hadla afka Soomaaliga ugu hal qabsaneynona waa wadankasta oo ku fikira Soomaaliya waa meel malaayiin dolar lagu cunee wax aadan dalkaada u rabin ku samee ileen ciidamo shisheeye oo malaayiinta dolar ku qaata dalkeena magaca ayaa u kala duwan amahane waa kuwo dantooda gaar ah ay uga horeyso mida dalkeena sidaasi daraadeed ma dooneyno in aanu ka hadalka hayado kale waqti idiinka lumino waxaan tusaale idiinku soo qaadanay amaba aan idin dulmarnay midi ka jirtay qaarada Afrika oo hada lagu wado in lagu sameeyo dib u habeyn dhinacyo kala duwan.

2- Qodobkeena labaad waxaan idiin kala qaadeynaa siyaasada mida dibada taalo iyo tan sida hoose leyskugu sheego,mida dibada taalo muhiim idiin ma ahan ,laakiinse tan hoose Xasan Shikh waa madaxweynahii hore ee Soomaaliya mudo labo malmod ah laga soo bilaabo May,16,2026 wax sharciyad ahna ma heysto,mise waxaad dooneysaan in aanu idiinla hadalno sidii shacabkii walaalaheen ahaa ee dunida u sheegayey iney Soomaaliya ka go'een ee hadane magaalada Hargeysa lagu kala iibsado baasaboorka Soomaaligaa oo kale inkasta oo aanu shacabkaas Soomaaliyeed u heyno si guud iyo gaar ahaaneedba ixtiraam,hadane ma waxaas oo kale ayaan idiin soo qornaa xili uu dalkiina hayadahii sharciyada heystay oo dhan wada dhaceen madaxweynahii hore ugu danbeeyey uu waqtiga ka dhacay?,nuxurka qoralkan inta hoose si degan u sii aqriso kalena qabso.

Dalka Soomaaliya sidaan idiin dhahnay maalintii uu dhamaado mudo xileedka madaxweynahii la doortay 2022 iyo waxii ka danbeya ayey wararkenu inoo bilaaban doonaan,hada adigoo Somali ah haku mashquulin wararka duul duulayo ee mediyaha dalkaas la yiraahdo Somaliya sida aad moodeysaan iyo wax u dhaw maahan waxuna yeelan doonaa m/weyne iyo dowlad la mahadin doono hada dalka Somaliya hadey noqon laheyd shisheeyaha joogana waxii la soo maray 34dii sano ee ina dhaaftayna waxey u aheyd ganacsi siyaasadeed,laakinse adiga oo muwaadin Soomaaliyeed ah wa macquul wadano hada dhisan iney burburaan adiguse aad yeelan doonto madaxweyne iyo dowlad la mahadin doono,weliba madaxweynaha iyo dowlad la mahadin doono ee aanu idiin kala hadleyn gobta lagu dhisi doono, xiliga iyo weliba Soomaali sidey

dowladnimadooda u dhisan donaan ayaan hada si horudhac ah idiinku sheegi karnaa,marka dalalka iyagu intey wadamdoda kuwii hogaaminayey doorasho u sameysteen dalkeena mushkiladiisa ku qaata malaayiin dolar oo aanu weliba waxyaabaha qaarkod dadka Soomaaliyeed u dulmarno,Xasan Shiikh Maxamuud waa madaxweynahii hore wadankii iyo hayadahii ugu yeero madaxweynane waa kuwo mushkilada Somaliya ku naaxay oo aan dalkeena iyo dadkiisa wax dan ah iney ka yeeshaan maa ka sugeynin markodii horeba ee adigoo Soomaali ah wadan hebelaa yiri iyo hayadd hebela tiri meel iska dhig,dalka Somaaliya hayaddahii dowliga ahaa oo dhan shaciyadii waa ka dhacay waxana la doonayey in lagu maamulo sidii duur joogta oo kale xeer jajab weyna socon weysay meeshaas ma idiinku celinaa mar kale(dalka Soomaaliya dalal kooba oo shisheeya ah iyo shasiyaad dhaqaalo aysan ku heli jirin dalalkooda ku hela mushkiladii soo taxneyd mudada 34 sano ah ee ka jirtay Soomaaliya weli doonayey iney dadka Somaliyed sidii duur joogtii u noolaadaan weyna dhici weysay), taas anagaa idiin leh Soomaaliya waxuu noqonayaa wadan dadkiisu helayaan madaxweyne iyo dowlad la mahadin doono waa macquul in uu qoraalku inala dheeraaday, keliya ujeedku waa in aysan dadka Soomaaliyeed dowlado iyo shaqsiyaad dalalkooda intey u soo sameysteen nidaam keena caruurtiisa doonayo iney sidii kubadii ku ciyaaraan maalintii uuisku dhax yaacona diyarada ugu horeyso ka raacaan halkaas.

Kuna darsoo wadanka leh Soomaaliyaan u soo saarayaa shidaal ee hada qorsheynayo inuu gebigood bedelo dhaliyaradii u turjumi jirtay haduusan kala saarin siyaasada guud ee dalka Soomaalida iyo waxa Soomaalida dhaxdooda ka dhaxeeya oo uusan dhax dhaxaad ka noqon arimaha socda waxaan idiin balan qaadeynaa in ay ku qasaari doonaan si weliba mug leh siyaasada Soomaaliya,dalka Soomaliya waxii ka danbeeyey May 15,2026 madaxweynahii sharciyada ku joogay waqtigii waa ka dhacay haduu doono intii uu xilka hayey ha kula heshiiyo inuu degaankiisa intuu geystay halkaas yiraahdo ka tuura dayax gacmeed shidaalne ii baara,laakinse waxa laga hadlayo waa nidaam dowli ah hadey dalkeena Soomaaliya donayaan iney ka macashaan inaguna ka macaashno haduu wax isku hayo madaxwyenahii uu ka dhamaday mudo xileedka ee hada noqday m/weynahii hore ee Somaliya Xasan Shiikh Maxamud waa in hadeyba talo siinayaan waqtigii waa kaa dhacay ee doorasho

deg deg ah maadaama aadan sharciyad heysan aad dhahaan.Sidoo kale dalkaan aanu afka Soomaaliga ku wada hadalno miyaad na aragteen sidaan wararka sidii dalkeena uga soo tabin jirnay markii ay hogaamiyahooda markii 6aad is dooranayey inagoo ku mashuuleyna soo tabintiisa iyo ka hadalkiisa,maxa yelay aqliga la doonayo in Somaalida lagula joogo ayaan ognahay oo waa Soomaalida oo daacad ah hoostana laga jaqayo, waxaan ka hadleyno waa dhanka siyaasada shacabka kama hadleyno.hayeeshee, inagu hadaan wax markaas taagan sidaan u eekno mar kale kuma noqono marka kuwa beenta u sheegayo madaxweynahii u waqtiga ka dhacay shisheeye iyo sokeeyaba yeysan arinka idiinla gaarin meel aadan mahdin doonin,maxaa yeelay dalkaan Soomaaliyaa la yiraahdaa sida ay umadaha aduunku u doonayaan nabad iyo dowlad wanaag ayey dadkoodu u doonayaan yeysan kaa waalin madaxweynahii hore ee Soomaaliya Xasan Shiikh Maxamud oo aan leys tusin siyaasado aan ognahay iney ku dhamaan doonaan amaba socon doonaan waqti go'an.

3- Ciidamadeena qalabka sida ee iskugu jira rag iyo dumarba kuwooda daacadaa waxaan leenahay dalkenu wuu qiimo beelayaa hadii 34 sano oo 10 sano oo ka mid aheydna ay soo maamulayeen qab qable dagaal, 24 sanona ay soo mamulayeen dhaqaalona ku qaadayeen ciidamo shisheeye oo kor u dhaafayo 20 kun midkastana ay hada ku soo aruurtay wax qabadkooda mariki ay waayeen cid la xisaabtanta madaxweynahii uu waqtiga ka dhacay intuu si shaqsi shaqsi ah u waco hogaamiyayaasha dalalkaas isagoo sharciyad heysan ka dalbado qaarkood iney dalka la qaribaan oo ay dad Soomaaliyeed oo ka fikir duwan la shirqoolaan,sidasai daradeed hadaad tahiin ciidamadeenii qalabka siday kuwiina uu nool yahay damiirkooda waxaan idiin kula talineynaa kaliya 2 qodob.

1- In aad bal horta is tusisaan in aad tahiin kuwii dalkaan lahaa.2- ka fogaataan in wadankina hayaddahii sharci dejinta oo uu waqtigii ka dhamaaday kii ugu danbeyeyna yahay madaxweynahii hore ee Soomaaliya Xasan Shiikh Maxamud,weliba hadan waxyaabaha qarkood u bedelno in aanu ku soo qorno afka qalaad wax badan ayaa bananka imaanayo marka maadaama aad tahiin mjuwaadiniin Soomaaliyeed waa in aad masuuliyad wadareed iyo Soomaalinimo muujisaan wadanku maanta ma lahan madaxweyne ku jooga sharciyad waa madaxweynahii hore ee Soomaaliya ha iskaka ciyaarina xirfadiina iyo magaca ciidankeena qalabka sida.

2- Ku bishaareysta inuu dalkiinu yeelan doono madaxweyne iyo dowlad la mahadin doono mucaaradku waa Soomali kuwa uu hada watiga ka dhacyna waa Soomaali dalkan dowlad ayuu yeelan doonaa ka fogaada waxyaabaha ku kooban danaha shaqsigaa waa naga talo Soomaalinimo.

Shacabka Soomaaliyeed midbaanleenahay kuwooda dalka hogaankiisa u istaagi doono ee aan weli banaanka is keenin dib ugu laabta dalka shaki inookama jiro in meel dalka ka mid ah dhawaan lagu qaban doono shirweyne lagu bad baadinayo waxii yaraa ee dalka iyo dadka Soomaaliyeed u dhisnaa maadaam auu dhamaaday mudo xileedkii hayadahii sharci dejinta uguna daneeyey madaxweynahii hore ee Soomaliya Xasan Shiikh maxamud.Soomaaliya Ha noolaato,War helaa talo hela.

Somalia,Africa, Middle East and Around the Global-On Saturday,May 16,2026- Waa maalin kale oo qurux badan Wararkii Soomaliya, Afrika Bariga dhexe iyo caalamka. Hadaad qormadan mida ka hooseysa dib u aqriso waxaan ku soo qaadanay ina wxii ka danbeeyey markii uu dhamaaday mudo xileedkii madaxweynahii la doortay 2022 haatan loogu yeero madax weynahii hore ee Somaaliya Xasan Shiikh Maxamud weliba si kooban u qeexnay sedaxdaas koxod midkasta waxa uu yahay ayna wada joogaan xarunta Villada dhamaantoodna ay isku siyaasad ahaayeen haatana kala tageen,hadaad shaleyto ogeyn iyadoo gudoomiyahii hore ee golaha shacabka Shikh Adan Madoobe oo inta Baydhabo loo diray halkaas loogu dhibay sanbuus afar gees ah degaankii uu ka soo jeedayna sidey u ahaayeen mid ka mid ah Stateyada Soomaaliya ugu yaraan ahaa dad markii ay Soomaali isku imaaneyso miiska dhinacooda ka fadhin jiray amaba ha noqdaan laheystayaal amaba halkaas sawirkooda oo kaliya haka soo muuqdee dhulkii iyo degaankii u camirnaa maanta la garan layahay halka uu ku danbeeyey gadaal ma idiinku celineyno hadaad tahiin muwaadiniin Soomaaliyeed.

Sidoo kalena waqti ma idinka lumineyno mid ka mid ah shantii Soomaaaliyeed maamulada ka jira ninkii hogaaminayey oo hada ah dowlada kaliya ee waxii burburkii wadankii horey loo dhihi jiray Jamhuuriyada Dimoquraadiga Soomaaliya isagu ah maanta dowlad xor ah in ninkii hogaaminayey oo isagu intu dalkiisa u naxay is doortay kii Soomaaliya ee hogaaminayey wadan soo bur bursanaa mudo 34 sano ah ku yiri sida laga soo xigtay mid ka mid ah sedaxda kooxood ee ku wada sugan Villada ee markii uu dhamaday mudo xileedkii m/weynahii hore hada bilaabeen iney Soomaalida si tar tariib tartiib ah u siiyaan macluumaadka waxii fashiliyey madaxweynahii hore ee Soomaaliya Xasan Shikh Maxamud wadankaas yar ee anau sheegeyno hogaamiyahiisa ka midahaa shaqsiyaadk aXasan Shiikh taalda qaldan ee qariban ee gaarsiisay ilaa uu halmar mudo xileedkii hayadahi dowlada wada dhaco uu ka mid ahaa,waxaas iyo wax u dhaw hada muhiim inooma ahan ka hadalkooda maxaa yeelay hada madaxweynahii la doortay 2022 iyo hayadahii dowliga ahaa ee Soomaaliya hada waa ka wada dhacay mudo xileedkii.

Sidoo kale madooneyno in aanu waqti idiinka lumino dowladii la laha dalka Soomaaliya ayey u soo saareysaa shidaal sida ay dhawaan meesha dhan uga saari doonto Soomalidii turjubaanada u ahaa una diyar sanooheyso kuwo cusub oo Soomali kala nooc ah,kedib markii ay dareentay in waxa Soomaaliya laga hadlo oo ay u soo gudbiyaan turjubaanadeeda ay tahay siyaasad dhinac u raran kana fog dowladnimo iyo wadan Soomaaliya la yiraahdo weliba qodobkaan meel gooyni ah ku qorta dowladaas waxey qorshaheeda inta ugu muhiimsan la sugeysaa madaxweynaha iyo dowlada uu dalku yeelan doono mustaqbalka dhaw oo aanu ognahay qaabka uu ku imaan doono markii ruwaayad hada socon doonta ay dhaafi weyso maalmo iyo isbuucyo kooban.

Sidoo kale inagu cidii aan ogeyn iyo intii ogba waxaanu ka mid nahay mediya si dadban lola soxariiray lana doonayey in lagu dhiirageliyo in waxa Somaaliya ka socda iyo fashilka siyaasadeed intii aanu ka haldi laheyn umada bedelkii lacag naloogu siiyo si aand ugu saarno mowjado aysan wax dan ah ugu jiarin dalka iyo dadka Soomaaliyeed waxaas oo dhan muhiim inoma ahan waqtina kuma lumin waxaadse aqrisataa adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah qormada kooban ee aanu ku dul qornay sedaxa sawir ee aanu ka soo qaadanay madaxweynahii hore ee Soomaaliya Maxamed Cabdullahi Farmaajo, Axmed Madoobe iyo Saciid Deni waxaa qormadaas ka mid ah Mogdishu oo lumin doonta maqaamka caasimada Soomaaliya guryaheeduna ay noqon doonaan kuwa gayiga Soomaaliya ugu raqiisan sidoo kalena aanu maalintii shaleyto aheyd qormo koban oo ku qorneyd afka qalaad kaka hadalnay iney lumin doonto title-ka caasimadnimo,weliba xiligii uu Farmaajo joogay dhawr sano ka hor ereyadii la isticmalayey ee qabiileysnaa xiligaas oo dhan kana imaan jiray madaxweynahii uu hada mudo xiledkiisu ka dhamaaday oo dhan waa na horyaaliin muhiimse inooma ahan oo dowladnimo iyo bulsho sida loo hogaamiyo waxey rabtaa barasho iyo qab hogaamineed oo ka duwan markii aad tahay shaqsi caadi ah,hada waxaan ka haleyno waa dal soo burbursanaa mudo 34 sano ah hadii aad aragto adigoo muwadin Soomaaliyeed ah oo qatarta dalkeena ku soo wajahan ee siyasad xumo ah inta lagaa weeciyo lagugu mashquuliyo wax aan jirin waa adiga iyo garaad xumidaada,waxaadse hada aqrisataa sedaxdii qorob ee aanu ka qornay kooxdii isku ujeedka ahaa ee hada Villada wada jooga iyagoo aan wax maqaam dowaldeed ah u heynin dalkeena,laakinse sedaxdii qodob ee hore sedax kale oo daba socota bal sii aqriso.

1- Horta haaad ogeydeen Gudoomiyahii hore ee Golaha Shcabka Shiikh Adan Madoobe oo markii uu waqtiga ka dhacay madaxweynahii la doortay 2022 isagu shariyad u heystay inuu dalka hogamiyo si kumeel gaar ah,meeshii uu ku danbeeyey waad wada ogtahiin from gudoomiye gole shacab iyo baagamuundo lagu yahay hada magaaladii Baydhabo Janaay hada R/wasaarahi la doortay isla 2022 Mr Xamse hali uu degi lahaa shacbak aKismaayo ha u sii diyaarinaayo, maxaa yeelay sedaxdii koxood ee ku wad sugnaa Villada labo ka mid ah ayaa hada is tusiyey si shacabka Soomaaliyeeed looga weeciyo fashilka dhacay maadaama hayadahii dowd uu waqtigii ka wada dhacay in isaga la cuno wa nin madxweynahii dhamaa ee soo magacaabya u maanta yahay bilaa Mandate.

2- Markii ay Mogdishu iskaka tagaan salaadiinta Somaalidaa ee hada casuumaad wajiyo kala duwan leh ku jogaan halkas ee ka soo jeedaan Soomaaliweyn badankod Mogdishuna ku soo haraan kaliya reerkii ay dowladnimad Soomaaliya ka dhaqaaqi weysay ee waxne wadi krin waxne laga wadi karin 34dii sano ee ina dhaaftay weliba badankood hadey ogaan lahaayeen madaxweynah iyo dowlada la mahdin doono ee uu dalkaas yeelan doono waxyabaha qiyaaligaa iyo mushaarka ben beentaa ee ay badankood ku qaatan Mogdishu ee ku kooban nolol maalmeed ayey intey meel iska dhigaan ayey is daba qaban lahayeen sida xaqiiada ah,wad ogtahiin sow mahan fashil siyasdeed oo caam ah oo min bilaaw iyo dhamad dadku waxbo is dhaamin iyo bad baado dal sida Soomaaliyaa faraqa u dhaxeya?.

3- Qodobkaan waa la yaabeysaan hadaan hada iaydo aadan ka maqlina mediya kale oo ay maamulaan Soomalida ianguna nahay kuwa kaliya ee hada idiin sheegayo qabka ay ku iman donto dowlada ay wada sugayaan umada Soomaaliyeed ,madaxwyenaha iyo xukumada la mahadin doono inta aana midaas kuu sheegina qormadan oo horudhac ah kal qabso Mogdishu halka ay maqaam ahaan ku danbeyn doonto,kuna darso 90 ilaa 120 maalmood oo hada kedib ah adigoo

muwaadin Soomalaiyeed ah intaad is xilqaanto ileen dalkan waa naga wada dhaxeyaan ama hani dhowr ahaaw amaba xisaabiyo guud ee ahaaw amaba shacab ahaaw dhaalah canshuurtaa ee shacabka laga qaado hada iska daay mudadaas aanu kuu sheegeyno waxaad kaliya isweydiin doontaa bank dhexe ee Soomaaliya lacag maloogu tagi donaa sedaxda

kooxood ee hada ku wada sugan Vilada ee malmo ka hor ahaa hal kooxna sidey mid mid iskugu cuni doonaan intaas lee shaqso guri amaba waxa afka qalad lagu yiraahdo Home Work u qaado intaas weliba waxaa kuu dheer dalalka ay ciidamada ka joogaan Soomaalya ee malaayiinta dolar ku qaata gudaha Soomaaliya ee inat madaxweynahyaashooda qaarkood loo safro la leeyahy iangu dowladnimo ma dooneynee nagala qeyb qaata fowdada iyagana halka ay ku danebyn doonaan hada waqti idiinkama lumin doono laakisne Mogdishu oo sanado badan ku soo naalooneysay magac mugweyn laakinse haatan aysan kuw ajoga waxqiimo ah ugu fadhiyin ee ahaa titleka caasimada Soomaaliya halka uu ku danbeyn doono Soomaaliyow geliya isku day in aad waqti geliso waxa kale oo dhan meel iska dhig meeshaas tik tokley iyo dad aan siyaasad garaneyn ayaa isku helay dalkiina gaarsiiye ilaa halmar ka wada dhacaan mudo xileedkii sharciga ahaa,kedibna waxaa la jilayaa wax aan ruwaayadna aheyn ruwaayadna u muuqaal ek.

Sidaasi daraadeed halka leyskugu tagi doono ugu daneyn laguna soo dhisi doono dowald Soomaaliyed magaca caasimadna kulim doonto magaaaladii berisamaadkii quruxda iyo heybada isku darsatay ee Mogdishu ee hada noqotay gole amaba meel an la garaneyn wax lagu tilmo,sidaasi daraadeed yaan lagaa waalin muwaadinka Soomaaliyow dalkas angaa idiin leh waxuu yeelan doonaa madaxweyne iyo dowlad la mahadin doono,kaliya sedaxd akooxood ee anu idiin kal hadaleyno ee ku wada sugan xarunta Villada halka ay dhamantood ku wada danbeyn doonaan iyo waxa ay dhawr bilood oo hada kedib ah ku danbeyn doonaan ahda sii sawiro galiya,yacni wasaqda hose ee maanta taalo Mogdishu hadaad halkaan si buuxda ugu soo qorno bil xaqiiqo dadka kuwooda daacadaa ee hantida gashaday xilihore ayaan dhihi laheyn waxiina sii maareysta intey dowlad Soomaaliyeed ka imaaneyso, war Soomaaliyow talo Soomaalinimo ma ku siinay si weliba horudhac ah mise kuma siin?. Ama qaab qabiil ug anaxi laheydaa amaba qaab Soomalinimo uga naxi laheydaaba Xasan Shiikh waa madaxweynahii hore ee Soomaaliya wax sharciyad ahna kuma joogo 24kii saac ee ina dhaftay Villada waxuu ku joogaa sharci daro isaga iyo koxdiisii hada u kala baxday sedaxda kooxood shaleytona isku ahaa hal koox oon weliba hadaan ku sii qeexno sedaxdaas koxood ee ku wada sugan Villada mid ka mid ah waa ka qatar badanyahiin kooxda argagixisada ah ee dalkeena burburiyeen qabkey u fikiryaan maskaxiyan anagaa idiin leh wana mida aanu idiinlenaay xili hore Soomaalida daacadaa hantidoda ha si imareystaano,intaas kaliya hakuu kala cadaadaano muwaadinka Soomaaligaahow.War helaa talo hela.

Madaxweynahii hore ee Soomaaliya Xasan Shikh maxamud horeyna dalkeena uga soo noqday labo jeer madaxweyne sanadkii 2012-2017 ilaa 2026 taasi oo ka dhigtay inuu noqdo Soomaaligii ugu horeeyey ee xafiiskaas mudo labo jeer ah nasiib u yeesha ,Haatana si rasmi ah loogu yeero title-ka madaxweynahii hore ee Soomaaliya waxii ka danbeeyey saacada geeska Afrika markii ay aheyd saqda dhexe si rasmi ahne loo galay maalin sabti ah bishuna tahay May 16,2026 shacabka Soomaaliyeed iyo mucaaradba waxuu title-kiisa cusub noqday madaxweynahii hore ee Soomaaliya,fowdo iyo qiyaali siyaasadeed hadaan xag iska dhigno hada xageey wax maryaan durbaba?.

Madaxweynahii hore ee Soomaaliya sidaan horey qormo yar oo kooban idiinku sheegnay in ay Villada wada joogaan ilaa sedax kooxood oo kala ujeedo ah.1- Koox aaminsan in madaxweynahii waqtiga ka dhamaday iyaguna mudan yahiin in ay noqdaan gaarsiiyayaal ( Waa Yaab).2-Koox madaxweynahaan hore inuu kursiga isku dhajiyo ilaa ugu yaraan 8da isbuuc ee inagu soo aadan doonayo si ay ganacsi iyo hanti ay ka sameeyeen mudadii uu xilka hayey ugu helaan fursad ay kula baxaan waana kuwa sacabka beentaa u tumayo ( Soomaali sida leysku lugooyo) marka leysku daneysto. 3- Koox leh Xamse meesha ha laga saaro madaama ay isla dhaceen madaxweyne Xasan Isaga iyo xukumadii uu horjoogaha u ahaa Kooxdaas waxey u badan yahiin kuwii dhulalka ka ganacsan jiray oo doonayo in si ay xaajadooda ugu fusho looga mashquulo arimahaas.yacni waxaan aanu ka hadleyno iney dhacaan xitaa weli kama soo waregin 48 saac xiligii uu waqtiga ka dhacay madaxweynahii la doortay 2022 Xasan Shiikh Maxamud (sow ma aragtaan sida durbaba leyskugu dul shaqeysanayo).

Soomaaliyey ama rumeysta ama ha rumeysanina dalkaan kama dhici doonto dorashada uu dhoodhoobay madaxweynahii hore ee Soomaaliya Xasan Shiikh Maxamud,kamana dhici doonto dorashadii danbiisha lagu soo qaadan jiray sidii xoolahii bini'aadam nool ,inta uusan dalkaan gadaal u noqon inagu waad ogtahiin waxan hada ka hor idiin dhahnay waxaan iswarey san doonaa markii uu dhamaado dhamaan haya'ddaha dowlada mudo xileedkooda.

Mucaaradka Soomaaliya waxii maanta ka danbeeya dowladii la doortay 2022 ee uu waqtiga ka dhamaaday doodkasta oo ay la galaan hada maadaama ay hayadahii dowlada wada dhaceen uguna danbeeyey madaxweynahii hore ee Soomaaliya Xasan Shiikh Maxamud.Soomaaliya hadey talo u baahan tahay cuqaal ilaa qurbajoog ilaa aqoonyahan Xasan Shiikh oo ay kooxdiisii mudo la soo jabhadeyneysay markii uu waqtigii ka dhacay iyagoo ilaa sedax kooxood ah oo aanu weliba kor ku soo sharaxnay si dalkaan iyo dadkiisa dib u dhac iyo ceeb siyasadeed looga ilaaliyo ma dooneyno in aanu wax badan ka hor dhacno hadey Soomali talo la gudoon tahay talada cuqaasha Soomaaliyeed madaxweynahii hore ee Soomaaliya iyo mucaaridba dib ha ugu celiyaano waa meesha uu xalka ka dhaw yahay,waxaan sidaan Soomaalinimada leh ula hadleyno waa Soomaali intii maanta damiir leh, wadan la leeyahay shidaal ayaa loo soo saarayaa iyo waxa dalkeena ka socda iskuma qalmaan Soomaaliyey hada madaxweyne Xasan saacado kooban ayuu yahay madaxweynahii hore ee Soomaaliya dalalkii geeska Africa ee Soomaaliya la midka ahaa sidey dhanka horumarka ugu tartamayeen Kenya ayaa hada majaraha u qabatay mana jirto cid ay qorey u qaateenee siyaasad ayey ku gaareen,dalalka galbeedka Qaarada Afrikana sida kuwa Sahel waxa ay ka hadlayan iyo halka ay ka yimaadeen mudo gaaban gudahood iyo sida ay dalalkooda iyo shacabkooda ugu hiiliyeen hadaan halkaan ku soo qorno qofkasta oo Soomaali ah afkuu gacanta saaranayaa.

Inagu marnaba mucaaradka wax news ah kama qori jirin sababtuna waxey aheyd waxaan sugeynay ilaa maalinta ugu dan

beysa ee uu ku ekaanayo sharci ahaanshaha madaxweynahii la doortay 2022 ee Soomaliya haatana noqday m/weynahii hore ee Soomaaliya lana mid ah madaxweynayaashii hore ee Soomaaliya waxii dhintay waaba dhinteene kuwa maanta nool iyo isaguba waa isku title,waana madaxweynayaashii hore ee Soomaaliya ( War ma runtaan isku shegnaa Somaali Maxamed mise qiyaali soconayo saacado iyo maalmo ayan isku sheegnaa.....?) sidaasi daraadeed waxaan leenahay inta aysan rag ay isla soo shaqeysanayen mudo ka badan 4 sano oo hada kala noqdeen ilaa sedax kooxood dalka iyo dadka ku ciyarin iyagoo ku daba gabanaya madax adeegiisa yaan dalkaan hada Soomaliya waa ka dhaw tahay halkii ay joogtay sanado hore,dalalka Soomaaliya deriska la ahne waxaan ku wada noolnahay maanta nabad war talada iyaga ha eedo ee halo celiyo cuqaasha Soomaaliyeed maadama aysan mudneyn shacabkeena Soomaaliyeed dib u dhac danbe dalkuna uusan xamili karin.

Ogaada hal shaqsi oo ka mid ah Duubabka dhaqanka Soomaaliyeed kuwooda ugu facaweyn Ugaaskii Timaha cadaa ee reer Hiiraan ( Ugaas Xasan Ugaas Khaliif)10 sano ka hor halkii amaba meeshii uu dhigay arintii Hiiraan iyo Sh/dhexe ayaa ilaa maanta la layahay meel loo dhaqaajiyo waa mudo 10 sano ah,maalintaas hadii waaya aragtinimadiisa iyo taladiisii wacneyd laga faa'ideysan lahaa caadifadna laga saari lahaa xaaladii markaas lagu jiray Hiraan oo State ah iyo Sh/dhexe oo State ku lamaanan Gobolka Banaadir labada shacabna midkasta la dhihi lahaa gooynidiisa ha isku soo dhiso bal horta ayuu sidaas dalka dhan ku dhaqaaqi lahaa horumar dhanka tartankaa oo waxaa loo tartami lahaa State/State meelkasta oo u muran ka jirana sidaas ayaa loo xalin karay shacabkii labada gobol waa dib dhaceen maahane xitaa dib u dhacooda waxuu saameyn dadban iyo mid toos ah ku yeeshay muwaadinin Soomaaliyeed oo aan xitaa degaankaas ka soo jeedin kana fog iskaba daay kuwa degaankaas ka soo jeedee,yaan Duubabka Soomaaliyeed la dheyelsan kuwa uu hada ka dhamaday mudo xileedka iyo kuwa mucaaridkaa iyo kuwa aan banaanka weli imaan ee muwaadiniinta Soomaaliyeed ah ee isku soo taagi

doono hogaanka dalkeena loguna yeero siyaasiyiin dhamantood fursadooda waxey ka dhaw tahay in Cuqaasha Somaliyeed /Salaadiinta amaba Duubabka Soomaaliyeed ma jirto maanta cid dalkaan uga laxo jecela badan waa macquul hal iyo labo iney noqon karaan kuwo ku cusub dhaqanka lagana hoos bixiyo badankoodse wey ku yar tahay iney isku raacaan iibsiga dalkooda iyo dadkooda amaba lugooyada dadkooda iyo dalkooda,Kaliya inta duubabka talada xoogeeda wax ku yeeshan hala badiyo tirada xildhibaankii soo dooraneyso si doorashadan uga duwanato kuwii hore loogu soo dhibtooday,dalkaan doorasho qof iyo cod ah qabashadiisa ma dhawa iska daay dowlada hada la dhisi doonee kama sokeyso 2030 iyo aaxii ka danbeeya in doorasho qof iyo cod ah laga qabto dal sida Somaliya oo kale ah oo mudo ku soo jiray is fahmi waa siyaasaeed

Waa adag tahay hada hadaan la dooneyn in lagu ciyaaro garaadka bulshoweynta Soomaaliyeed kuwooda maanta nool inti dhimatay waaba la gartaye.Ugu danbeyn Ama ha laga naxo ama ha lagu farxo Xasan Shiikh waa madaxweynahii hore ee Soomaaliya maahan in ay kaliya ugu yeerayaan mucaaradka inagaa ugu yeereyno oo idiin leh waa madaxweynahii hore ee Soomaaliya cidii aqli iyo maskax caafimaad qabto ku darsan karto mid qabiil iyo mid Soomaalinimo intaba hada ayaa la joogaa waqtigeeda lana qaban karaa talo Soomaalinimo hala siiyo ,weliba hada haduu yahay aqoonyahan madaxweynahii hore ee Soomaaliya Xasan Shiikh Maxamud intuu eego qatarta kaliya uga imaan karto saaxiibadiisii ay isku kooxda ahayeen oo hada sedax koox oo kala ujeedo ah noqday isaga xitaa shaqsiyan saameyn ayey ku yeelaneysaa iyagu wax dan ah kama leh iney kula taliyaan qaarkood inuu isku dhejiyo kursiga uu mudo xileedkiisu dhamaaday oo fowdo ayey ka tahay sedaxda nooc oo ay yahiina qeybta kore ayaan ku soo sharaxnay weliba kuna darsoo waxey wada joogaan hal goob oo loogu yeero Villa Soomaaliya.

Soomaaliya maahan wadan u baahan hadalo qur qurxoon oo ka yimaada dad qaarkood aad moodo iney qalbiga ka daxa leysteen,dalkaan qeyraadkiisa wiilka Soomaaligaa iyo gebedha Soomaaligaa ee ku nool dhulka ay degaan qowmiyada Soomaaliya ayuu ka dhaxeeyaa waa ka weyn yahay wax ay sarafan karaan shaqsiyaad iyo koox iyo in magacii Soomaaliya waxii uu caalamka ku bixiyo lagu cuno Mogdishu oo malayiin Somaali ah loo dowladeeyo dowlad magac ahaan u jirtay laakinse aan maamulin dal iyo dad la yiraahdo Somaliya amaba Somali,waana mid aaanu inagoo isku kalsoon muwadiniinta Soomaaliyed kuwii dalka u soo halgamay ee hada ku jira da'da gabowka ee aan ku faraxaneyn sidey wax uga socdaan dalkii ay u soo halgameen weliba dadkii dalkan u soo halgamay oo ka kobnaa qeybaha kala duwan ee bulshada waa kuwa maanta

maanta ugu nolosha adag hadey joogaan qurbaha iyo gudaha dhulka ay degaan qowmiyada Soomaalida ee geeska Afrika oo wey qaadi la dahay qaanada qabiil hoose iyagoo heli karo Soomaaliweyn waana ka murugoonaa badankood markii aanu siyaabo kala duwan ugu aragno meelo badan oo dunida ka mid ah iyo dalka gudahiisa,hogaamin bulshona mahan magac uu qof sheegto oo kaliya ee aragti iyo karti iyo niyad wanaag umada lagu maamulo,waana mida aan markasta inagoo ka hor dhaceyn wax badan markasta idiin leenahay ku bishaareyso muwaadinka Soomaaliga ahow in uu dalkeenu yeelan doono madaxweyne iyo dowlad la mahdin doono hadalkaas iskama dhaheyno waana hadal weyn,waan idiinu celineynaa mar kale ku bishaareysta dalkeenu waxuu yeelan doonaa madaxweyne iyo dowlad la mahadin doono waxii ka danbeeya bartamaha 2026.Madaxeynahii hore ee Soomaaliya mudo xileedkii uu sharciga u lahaa waa dhamaaday dalkaan sacab been ah iyo riyo maalmeed uma baahno,waxuu u baahan yahay qof Soomaali ah oo xaqiiqda ku hogaamiya dadka Soomaaliyeed.

Fiiro gaar ah-Ma laga yaabaa Soomaliyow in marka loo eego sedaxda kooxood ee aanu ku soo sharaxnay qeybta kore ee markoodii horena ahaa hal koox oo ku mideysnaa xukunkii madaxeynahii hore ee Soomaaliya Xasan Shiikh Maxamud iney dalka u horsedaan in loo sameeyo Gole kumeel gaar ah sida ka dhacday wadamo dhawr ah oo aanu halkaan shacabka kula wadaagi karno?.Midna ogaada hadaad tahay muwaadin Soomaaliyeed,Weliba qofka Somaliga ee siyaasada ku jira amaba madaxweyne markaasi jooga waqtigana ka dhaco, fashilkiisa waxaa lagu gartaa waxuu jediyaa qudbad uu xanaaq ka muuq do ma daawatay sida uu isku xabeebinayey m/weynahii hore una xanaaq sanaa xili uu u qudbeynayey dhalinyaro, sababtu waa inuu waxa uu ka hadlayo oo dhan la soo dhaafay waqtigeeda kuna habonaayeen intii uusan ka dhamaan mudo xileedkii sharciga ahaa ee ku ekaa maalintii shaleyto aheyd kuna begneyd Khamiis,Bisha May 15 sanadka 2026.War helaa talo hela.

What is going on Somalia?-The term of the Somali Parliament expired, and the President is also expired on Friday May 15, 2026, which is today,What is going on Somalia?,Tensions are once again rising in Somalia. The East African country has been mired in civil strife ever since the central government collapsed in 1991,Now, the current administration led by President Hassan Sheikh Mohamud term is expired and the real Political obstacles is that,the electoral dispute highlights

Somalia’s ongoing political dilemmas!!,The other obstacles is that Somali capital Mogadishu,locally known as Xamar or Hamar, was the capital since world war II and most populous city of Somalia,It's time really It's time relocation The capital of Somalia, while began discussing mallions of Somalis changing the capital city from Mogdishu to one of the other Somali cities in the coutry Due to luck of Good Governance.

Futhermore, In Somalia Since the collapse of the Central Government of Somalia in 1991 the countr's capital Mogdishu become, decades of war, deep clan divisions, and economic mismanagement and finaly after 34 years of Political crises and already both the president and Parliament Mandate expired and the some problem coming back to back last 34 years!

That Means The Country (Somalia) entered a renewed period of Political uncertainty on Friday May 15,2026 after the term of its federal parliament and the President officialy expired without a clear electroral roadmap in place,It's clear that there is a heightening concerns of a constitutional vacuum and posisible instability,This time the country at least needs relocate the capital city of Somalia different city of the country.

Somalia,Africa,Middle East and Around The Global-On Friday,May 15,2026-Maalintu waa Jimco,Bishu waa Maajo Taariikh du waa 15,sanadkuna waa 2026,Qarniguna waa kii 21aad sanadkiisii 26aad-The term of the Somali Parliament expired already on April 14,2026, and the President is also expired On May 15,2026 which is Today,What is going on Somalia?.

Qoraalka midkaan ka horeeya iyo kan waxaa u dhaxeeya kaliya saacado ahna isla maalin jimco ah waxaan labadooda wada qoreyno.Maantoo kale markii uu madaxweyne ka dhamaado dal sida Soomaaliya oo kale ah waxey aheyd inuu isla markii xilka sii hayo hadba gudoonkii baarlamaan ee jira,waxanse ognahay baarlamankii labada aqal ee la doortay sanadkii 2022 bishuna tahay April,taariikhduna aheyd 14 halka ay ku danbeeyeen iyo sida ay shacabka iyo dalka sidii kubadii ugu ciyaareen iyagana iskugu ciyaareen iaygoo eeganayo dantooda shaqsigaa kuan shaqeynayo dan shaqsi meelna iska dhigay tii qaranka.

Tusaale-Marka wadan laga hadlayo shacabkiisa halka ay ka joogaan waxa afka Qalaad lagu yiraahdo (Literacy) waxaa la garanayaa qaab loo sharaxo sida in aad tiraahdo wadankaas inta wax aqrin karta amaba qori karta waa cadadaas amaba tiradaas oo maahan wax inta qof meel iska fadhiisto uu dhihi karo si sahlan cadadka rasmigaa waa intaas ee waxey u baahan tahay daraseyn iyo u guur gelid,kedibna waxaa afka qalaad lagu yiraahdaa wadankaas waxuu u baahan yahay
(Far more resources are needed to improve adult literacy).kedibna waxaa lagu dhirada % ka hadba xogta dalkaas laga hayo Micnahu in wadankaas literacy rate the country has a literacy rate of almost intaas iyo intaas iyo wax la mid ah si dadka u dhashay wadanka u helaan (The ability to read and write), si halkaas looga sii aado amaba loola dagaalo literacy levels/rates ugu danbeyna shacabku helaan ugu yaraan wax u dhigma qayimkooda (skills),xirfad amaba wax u dhigma siiba ( knowledge of a particular subject, or a particular type of knowledge).

Hadaan leys yeel yeeleyn dalka Soomaaliya hadaan shacabka maanta laga deyn qiyaaligii lagu maamuli jiray dhamaan waqtigii waa ka wada dhacay Hayaddahii dowlada oo madaxweynahii ayaa ugu danbeeyey oo caawa saqda dhexe markii la galo habeen Sabti ah waxuu doono waa iska sheegi kara laakiinse wax sharciyad ah oo ay ku joogaan isaga iyo inta kula jirta Villada ma jiraane, waxaanse dooneynaa qofkii Soomaali ah siduu doono ha u sheegto aqoon u gaar ah iyo mid ay dadku ogyahiin ee 34dii sano ee ina dhaaftay intuu soo fadhisto mediyaha Soomali u qeexo sida kooban ee aanu halkaan ugu qeexnay waxa la yiraahdo Literacy,waa qof ugu yaraan laga dugsan karo aragti waxne laga faa'ideysan karo.

Laakinse mediya Soomaali ah oo wadan dhan umadiisa markasta oo ay tiro yar oo Soomaali ah amaba koox yar intey meel soo fadhiistaan dhawr maalmod inta kaliya magaca lagu kulmayo ki hore laga bedelo hadane shacbka maalinkasta (same story) subaxkasta iyo habeenkasta wax aan jirin oomeeshi lagusheegay dhaafsiisneyn bulshada lala horyimaado xili wax kaleba iska daaye wadanka nagu dhegan e Kenya oo hada tan iyo marki anau dhawr bilood ka hor halkaan soo dhignay qeybta kore ee bogaan madaxweyne William Ruto ay hogaanka u hayaan dhanka siyaasada w bil xaqiiqoadamada Geeska Afrika,kuna darsoo ninkasta oo Soomaali ah waxii uu dalkeena ka dhacay waxuu la aaday dalkaas,kuna darsoo shaqsiyaadkii dalkaan iyo dadkiisa soo dhibi jiray ugu yaraan 34dii sano ee ina dhaaftay siiba 15akii sano ee ugu danbeysay,kama hadleyno waqtigii mugdiga ahaa ee xiligii qabqablayaasha ilaa laga soo gaaro 2006 iyo kuwii ka danbeeyey ee waxaanu ka hadleynaa waxii ka daneeyey 2010 dowladahii la dhisay dowladkasta waxuu waqtiga ka dhacayey hadba inta hogaamineysay iyagoo isku sheegayey qiyaali siyaasadeed hadey jireen kuwo markaasi isku day sameyn lahaane waxaa lugaha ku dhegenaa kuwo kale iyagii iyo kuwii lugaha ku dhegenaa maanta 90% iyagoo bilaa camal ah ayey noqdeen wax lagu dilay shirqool, wax aan haba yaraatee wax xil ah heynin ,kuwo dadkooda iyo degankooda ka ah duko cambaar leh iyo kuwo ku soo aruuray iney ka soo muuqdaan shaashadaha iyagoo leh waxaan ka faalooneynaa arimaha Soomaaliya ( Fadhi Ku dirir) kedibna iyagu isma ogee waa lagu qoslaa oo hadey ogyahiin in lagu qoslo umada wajiyadooda waa ka qarin lahaayeen.

Shacabka Soomaaliyeed ee ku nool gudaha wadanka waan u garaabeynaa iyaga cadadka aan waxne qorin waxne aqrin oo aad u badan awadeed iyaga wax mustaqbal ah looma diyaarin,kuna darsoo bil xaqiiqo kuwii dalkeena sidaas ka dhigay ee dhacay amaba umada lugooyey hadaan qaarkood caruurtooda fasahaadka ay ku jiraan halkaan ku soo qorno shaqsiyaad aad moodaan siyaasiyiin amaba ugu yeertaan siyaasi adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah afkaad gacanta saaran laheyd, dalkii waa la lugooyey dadkiisa kii lugooyeyna waxii uu ka dhacay ubadkiisa ayaa intooda badan ka qaaday dadnimo xumo.

Waxaan xasuusanaa mar uu dhawaan dalka Soomaaliya dib ugu labtay mid ka mid ah culimadaSoomaaliyeed kuwoda loogu jecel yahay lana ixtiraamo amaba bulshu ixtiraamto,muhiim maahan in aanu hada magaciisa ku xusno halkaan Soomaalida waa wada garanayaan amaba qoraalkey ka fahmayaan , Shiikhaas waxuu ahaa aabahii caalim Soomaaliyeed magaalada Mogdishuna waxaa ku yaalo masjid caan ka ah dalkeena oo loogu yeero magaca Aabahii,kedibna markii uu dalka booqday ayuu yiri xaafadii aan ku soo bar baaray iyo masjidkii Caanka ahaa ayaan doonayaa in aan booqdo,shacabkii qeyrka jeclaa waxey iskaka kala yimaadeen meelkasta ,kedibna markii u qudbadii dhameeyey waxuu yiri magaalada wadada ugu xun waa mida hormarta majsid hebel oo ah midkii loogu magac daray Ababahii oo ahaa caalim Soomaaliyeed isagoo soo xsuustay sida uu dalku ahaan jiray waayo waayo wadadaasina aheyd ,kedibna mudo gaaban gudahood ayaa lagu dhisay, kaliya iyado laga cararayo ceeb ,ogow dhaqaalaha lagu dhisay awadadas oo burbursaneyd sanado badan hadalkaas daraatiis ayey dayac tir ku heshay, micnahu waa in dalka iyo dadka laga shaqeysto ee aan loo shaqeyn,kuna darsoo inagu waxaan ka mid nahay mediyaha aan dalkena ceebahiisa sheeg sheegin ilaa wax naga yaabiye maahane.

Dalkena waxuu marayaa maanta in qofkii ay ku adkaato shukaansiga dumarka ee leys dhaho kaas cid rabto ma leh in marar ka qaarkood xil General ciidan leyskaka magacaabo sidaasna markii haweenka Soomaaliyeed siiba Mogdishu iyo nawaaxi geeda lagu aroosayo la yiraahdo waxa aroosayo heblaayo iyo General hebel oo hada dalka Soomaaliya siiba Koofurta oo ay ugu horeyso Mogdishu waxey ka noqotay hairstyle oo kale yacni (Literacy) ka aanu qeybta kore uga soo hadalnay waaba la gartay oo waa shacab mustaqbalkii iyo waqtigooda intii ugu wanaagsaneyd looga ciyaaray kuwa CVyada qur qurxan intey iska soo qortaan hadane hab dhaqankooda iyo sida wax loo maareeyo aanu horey u soo aragnay maxaan u bixinaa Soomaaliyey?.

Hadaba qoraalkaan meel ku qorta horey waxey inoo joogtay oo aanu ku balanay in aanu idiin tusin doono shaqsiyaad badan oo aad moodaan iney ku jiraan siyaasada oo ka hor dhamaadka 2026 ka bixi doona saxada kuna biiri doona shacabka caadigaa weliba raxan raxan ayey u soo hoban doonaan 4 sano kedib caawa madaxweynahii waxne magacaabi jiray waxne ceyrin jiray sow waqtigii kama dhamaan?,mar kale halkaan waxaan idiinku bishaareyneynaa in barlamanka labada aqal ee soo socda aysan ka muuqan doonin xitaa 1% ka mid ah shaqsiyaadkii ka tirsanaa baarlamankii 11aad ee uu hada waqtiga ka dhacay,dalka Soomaaliyana kama dhici doonto xildhibano lagu wato Salad oo lagala yimid gobolada dalka iyo mida hada fashilantay midoodna.kuna bishaareysta waxkasta oo fowdo ku bilaawdo waxey ku dhamaan jireen fowdo oo natiijo ka duwan midii la sugayey kama soo baxaan,waxaanse iyadoo aysan nanaga aheyn shacabka Soomaaliyeed iyo dalkeena waad jeceshahiine rajo geliya oo kaliya idiin xajiinineynaa oo biyo kama dhibcaan ah inuu dalkeenu yeelan doono madax weyne iyo dowlad la mahadin doono war Soomaaliyow intaas goows danbeedka ma ku sii qabsan kartaa?.

Weliba hadaan idiin si bidhaamino shacabka Soomaaliyed marka laga soo tago kuwa mustaqbalka looga ciyaaray ee aan waxne aqrin waxne qorin ee kaliya bulshadooda iskaka dhax jiro waxa ka qasaro badan oo ay nolosha dhabtaa ee dunida ka jirta amaba mida Soomaaliya ku adkaan doontaa kuwa ka qeyl qeliya social mediyaha kuwaas badankood waa ku daayeen reerkey doonaan haka ahaadeen Soomaali ama degaankey doonaan haka soo jeedaano kuwo badan mustaqbalkooda short term waa qeyl qelin karaan ,laakinse in a long term amaba waqti fog waa ka qoomameyn doonaan hab dhaqankooda iyosida qaabka daran oo ay ku jogaan mediyaha noocyadiisa kala duwan siiba aalada loo yaqaano Baraha Bulshada,waxaase ka si xun kuwo badan oo aad ugu yeertaan siyaasi oo ah kalmad wax lagu hagaajin karo laakinse dalka Soomaaliya loo adegsado inta badan bil cagsigeeda,wadane marka shacabkisa loogu soo cel celiyo sheekooyin isku mid ah kedibna loogu yeero siyaasad dhawrkii sanoba mar waxuu ku danbeeyaa sida Soomaaliya oo ku so jiray mudo 34 sano ah waxa afka qalaad lagu yiraahdo "Back to square one" oo micnahu hadaan sii jilcino ay noqoneyso (Means to start over from the beginning after a failure or setback).,sidaasi oo ay tahayne inagu xogta aanu dalkeena ka heyno baaxadeeda waxaan idiin balan qaadeynaa talo waa tii ilaahey ,laakinse in uu dalkeenu yeelan doono madaxweyne iyo dowlad la mahadin doono oo aan aheyn waxii ay indhaheenu qaban jireen inta ka horeysa waxkasta oo la jilo Soomaaliyow dulqaadkeeda lahaaw guusha dalkeena iyo mida dalkeenu waa dhaw tahay hana la ixtiraamo wiilasha iyo gebdhaha ciidankeena qalabka sida kuwooda daacadaa,kuwooda daneystayaasha ah ee garaadaha qaarkood lagu siiyo hadow wax kaleba waayo haku guursado geber Soomaaliyeed oo ay so bar baarsadeen waalid Soomaaliyeed dhibna ka soo mareen waalidkeed si nolol ya roo kooba noo qiyaali ah u jilaan waqti gaaban,laakinse inagu waaan ku faraxnaa markasta ciidanka qalabsida ee Soomaaliya xurmadna u heynaa inta uu dalku qiimo ugu fadhiyo oo waayadii danbe aan badneyn,laakinse weli qaba tayadii iyo geesinimadii lagu yaqiinay dadka Somaliyeed.si uusan qoraalku inoola dheeraan Soomaaliyow waxaanu isla sugeynaa madaxweynah iyo dowlada la mahadin doono ee uu dalkeenu yeelan doono. War Helaa Talo Hela...................

Fiiro Gaar ah- Waxkasta oo horey loo soo maray halkaas iska dhig adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah 2022 kedib mudo 4 sano ah ayaa intey hayaddahii dowlada waqtiga ka dhaco dalka meel cidlo ah la soo istajinayaa ma is tiri halmar xitaa mana kuku soo dhacay in waqti intaas la ek shacabkeena Soomaaliyeed laga dilayo?. Kuna darsoo weli ma na aragteen inagoo waqti idinka lumineyna hadba kooxdii iyagoo dhawr qof ah inta miis soo fadhiisto mediya aan wax tayo ah laheyn kaliya loo soo dhibo maanta waa leys mari waayey kaliya iney umada u soo qoraan maahane aan war iyo wacaal u heyn halka uu dal koodu aaday iyo fowdadaan mudada gaaban socon doonta ee shacabka Soomaaliyeed loogu talo galay in waqtiga muhiim kaa looga dilo,waxanse idiin hubnaa inuu dalka Soomaaliya galay marxalad cusub,waadna na ogtahiin Soomaalida bogaan ku tixanin aanna waqti uga lumin danaha aan dhaafsisneyn shaqsiga oo aanu kaliya kala hadalno danta caamkaa.

War Weyn-From May 15,2022 To May 15,2026-Waxii Maanta oo Jimco ah ka danbeeya madaxweynahii hore ee Somaaliya ee looga guuleystay tartankii 2022 Maxamed Cabdullaahi Farmaajo oo aanu mudo hada laga joogo ku dhawaad sanad ka diyaarinay sawiradan iyo madaxweynahii la doortay May 15,2022 Xasan Shiikh Maxamud waxaa si isku mid ah loogu yeeri doonaa maalinta Sabtigaa waxii ka danbeeya madaxweynayaahsii hore,War muwaadinka Soomaaligaahow warkaas ma ku dhacay mise waxaan kuugu qornaa far waaweyn........?

Weliba ku darsoo anagoon wax badan ka hordhaceyn waxaan mudo hada laga joogo in ka badan 2 sano halkaan siyaabo kala duwan malaayiin muwaadiniin Soomaaliyeed ah ugu soo qornay in uu dalkeenu iyo shacabkiisu heli doonaan m/weyne iyo dowlad la mahadin doono,Hayeeshee, m/weyne Farmaajo qormadan ayaan ku halqabsanay maadaama ay m/weynahii la doortay 2022 iyo dowladii uu soo dhisay mudo xileedkii ka idlaaday, baarlamaankii labada golena uuba meesha ka baxay waxii ka danbeeyey Bishii April 14 ee ina dhaaftay maantana ay isku wado mareen madaxweyne Xasan iyo xukuumadii uu soo dhisay!

Musharaxiinta Soomaalidaa ee aan weli banaanka imaan oo aanu ognahay in ay dalka wax badan ku soo kodhin doonaan ee gadaal isku dhigaya iyaga hada kama hordhaceyno,hayeeshee, kuwa hada banaanka yaalo oo aanu midba mar waqtiyo kala duwan gelindoono ka hadalkoda, waxaanse qeybtaan leenahay madaxweynahii hore Farmano iyo Nabad iyo Nolosha cusub iyo teamka m/weyne Farmaajo waxaan leenahay sida aad shaqsiyadkii labo wajilayaasha ahaa ee dhalinyarada u badnaa ee bulshada marin hababin jiray uga fogaateen waa arin muhiim ah,wax badan sidii hore ma sii ahaan doonaan Soomaalidana waa cusub ayaa u baryi doona dhawaan,waxaana weliba malaayiin Soomaali ah u cadeyneynaa doorasho aan aheyn waxa hada socda oo dhan ,dhanka kalena aheyn midii sidii ugaartii dadka shaqsiyaad dambiil intey ku soo ritaan la soo aadi jireen

caasimada dalkeena hooyo ee Somaliya ayaa ugu danbeyn dhici doonta hada waxaa kaliya ee siyaasada dalkeena ku cusub waa in dhaman hayadahii dowlada m/weynahii la doortay 2022 ee ugu danbeyn noqday shacabka caadigaa qof aan waxbo dhaamin waxii ka danbeeya habeenka Jimcaha saqda dhexe xiliga geeska Afrika maalinta sabtigane oo ku beegan May 16,2026 waxii markaas ka danbeeya dalka Somaliya inta ay ku sii jiri doonaan shacabka Somaliyed qiyaaligii hore waa wax iska gaaban oo la tirin karo,dalkaas Soomaaliya la yiraahdose ku seexda kuna soo toosa waxuu yeelan doona amaba heli doonaa m/weyne iyo dowlad la mahadin doono,wax weyn oo micno ah dalka iyo dadka Somaliyeed uma sameynayaan boqolaal mediya ah oo lagu marin habaabiyo,waxaanse idiin hubnaa oo biyo kama dhibcaan ah inuu dalkeenu oo aanu ku celineyno in ka badan 20 jeer siiba labadii sano ee ugu danbeysay inuu yeelan doono madaxweyne iyo dowlad la mahadin doono.

Tusaale- Hadaad maanta na weydiiso adigo muwaadin Soomaaliyeed ah ugu yaraan bal si horudhac ah inoogu sharax waxyaabahii fashiliyey madaxweyne Xasan Shiikh marka laga so tago siyaasadiisi ku dhisneyd shaqsiyaadkaiyo koxeysiga ,waxaa jira qodob uu mudo aad u fog ka qoomameyn doono kana mid ahaa caadooyinkisa siyasadeed sida hadaan kaliya soo koobno hal qodob.

1- Waxaad arkeysaa oo weliba dhaqan aad u fool xun ah inuu mararka qaarkod beelaha Soomaaliyeed markuu is yiraahdo wax kala socda ma jiraan uu u yeero salaadiintooda gedibna hadba qabiilkii uu la kulmayo yiraahdo ii keena wax aad isku raacsan tahiin kedibna markii ay aadan is wareysi uu isla isagii kuwo kale oo bilaa damiir ah oo laga helo qabiilkasta oo Soomaaliyeed yiraahdaa orda soo qasa waxey meesha ku hayaan ,kedibna sidaas afartii sano ee ina dhaaftay tilaabkasta oo la qaado uu ku dab rayey mid kale oo lidi ku ah ugu danbeyna maanta dalka wax uu ka yahay dhanka sharciyada ma jirto oo mudo xileedkiisii waa dhamaaday hada waxii ka danbeeyana waa uun boobka hadeyba jiraan waxba dhaqaalo ah oo ku jira banka dhexe iyo wasiirkasta oo xaraashta inta uu gacanta ku hayo,waana markii uu abwaankii Soomaaliyed lahaa (Hasha Geela ugu weyn hadii ay durdurineyso inuu Aarankeedii ka dari taas ma dayi weynay) oo kale..dalkaan oday nacamleeya iyo shaqsi qaab fowdo ah inta siyaasada ku gala iyo sharci uu qof jeebka ku wato in aan Soomaali lagu maamuli karin qofkasta oo Soomaali ah tusaale ha ugu filnaato.Soomaaliya Hanoolaato.War helaa talo hela.

Somalia ,Africa, Middle East and Around the Global-On Thursday,May 14,2026- Waa Maalin kale oo qurux badan,maalintu waa Qamiis, taarikhdu waa 14,bishu waa Maajo,sanadkuna waa 2026 iyo wararkeenii Soomaaliya, Qaarada Afrika, Bariga Dhexe iyo caalamka-Wareysi aad u xiiso badan oo laga qaday labo ka mid ah mufakiriinta Somaalida maantanool,kana

hadlaya arimo badan oo quseeya Somaalida, xili Dhamaadka dowladii la doortay madaxweynaheda 2022 oo ku ek maalinta sabtiga ah ee inagu soo aadan amaba hadaan si kale u dhigno m/weyne u hartay hal maalin amaba 48 saac, barlamankii 11aadna warkiisaba daay xili hore ayuu mesha dhan ka baxay.Dawasho Wacan muwadinka Somaliyedow!

Africa,Somalia,Middle East and Around The Global-On Monday, May 11,2026- Waa Maalin kale oo qurux badan waa maalin Isniin ah bisha Maajona tahay Koow iyo Toban (11),sanadkuna yahay 2026,Qarniguna yahay kii 21aad sanadkiisii 26aad- Adigoo Muwadin Somaliyed ah waxii qiyaali siyasadeed ah meel iska dhig markii aad doneyso in aad ka hadasho siyaasada Soomaaliya,weliba waxaan aad uga xunahay in dhalinta Somaliyeed badankood iyo ku jahwareersan yahiin waxa ka socda dalkooda,inaguse waxaan idiin balan qaadeynaa sidaan horey dhawr qoraal halkaan idiinu soo qornay/ gelinay, amaba idiinku muujinay inuu dlakeena Soomaaliya waxii ka daneeya bartmaha sanadka 2026 uu dalkeenu yeelan doono (madax weyne iyo dowlad la mahadin doono),war Soomaliyow intaas ma idiin dhacay mise idiinma dhicin?. Hadow warkaas intad fahanteen sifiican idiin galay galay kaliya haku mashquulin wax badan oo hada socda amaba isbucyada soo socda dhega hiina ay maqli doonaan hadalka amaba qormada kala bax kaliya nuxurka.

Hayeeshee, hadaan intaas uga baxno qormada kooban ee Soomaaliya!!,Inta ka horeyso waa kuu muhiim muwadinka Soomaaligaahow in aad si dhaw ula socoto dalalka qaarada Afrika ee mudada aadka u gaaban ku gaaray horumarada la taaban karo oo ay ugu horeeyaan kuwaan aanu ka hadleyno ee ku midoobay Sahel ee Burkina Faso, Mali iyo Niger,kuna darsoo weliba dalalkaan idiinma soo qorin weli mashruuc Tariin oo isku xiraya sedaxdaan wadan iyo dalalka Waqooyiga Qaarada Afrika,sidaasi daraadeed qormadaan hoose ee aanu ka soo diyaairnay wadanka Burkina Faso kuna soo bandhignay sawrida madaxda sedaxdaas dal si degan u aqriso waa hadii aad dooneyso in aad dunidan aanu ku nool nahay ku joogto maskax caafimaad qabto bedelkii aad ku noolaan laheyd marin habaabin bulsho iyo qiyaali siyaasaded weliba xawaare ku socda siina wado amaba dhameyso muhiimada qormada wadamada Sahel,shacabkooda iyo madaxdooda hoos ka sii aqriso qormada mar kale.....

inagoona ku guda jirna wararkeenii Qaarada Afrika oo aanu maalmahii tagay kaka hadleynay bariga Afrika iyo dalalka

qaarkood horum arada ka socda,Waxanse mar kale isla aadeynaa dalalka dhaca Galbeedka Afrika gaar ahaan kuwa Sahal

oo ay ku mideysan yahiin dalalka ( Burkino Faso,Mali iyo Niger) oo ay ugu horeyso Burkina Faso oo ah wadanka aanu hada ka hadleyno dal ahaan,dad ahaan iyo hogaamye ahaanba.Waxey dalka

Burkina Faso inoo joogtay ka hor intii uusan dalkaas hogaankiisa qaban hogaamiyaha ugu da'da yar caalamka siiba qaarada

Afrika ee aanu inagu ugu yeerno waxa afka qalad lagu yiraahdo (True Visionary Leader) Mudane Ibrahim Traore oo dabcan mudo 62 sano ah oo dalkaas ka soo wareegatay mudadii u xornimada qaatay aan waxbo loo qaban shacabkaas marka laga reebo mudo aad u gaaban oo u dalkaas soo maray hogamiye taariikhda qaarada Afrika galay ee la dhihi jiray Thomas Sankara kale oo aanu horey halkaan dhawr jeer uga soo hdalnay ,hayeeshee bartamahii sanadkii

2022 oo aheyd xiligii uu waaga cusub u baryey wadanka Burkina Faso uuna talada dalkaas la waregay hogaamiyah da'da yar ee aanu ka hadleyno,waxaa hada loo gudbay wajigii labaad ee in ka badan 60 mashruc oo uu midba kan kale ka daran yahay ,waxase waxaas oo dhan ka daran mudada ey sahlan tahy inta buug iyo qalin la qaato qol leysku soo xiro kedibna wax uun leyska sheego oo nolosha bini'aadamka maanta jooga dunida ayeyba caadi ka taahy agtoda intoda badan,waxase jirta arimo markii sida dhabta ah looga hadlo weliba mudada aadka u yar lagu hirgeliyey weliba dalaan bad laheyn sidadalka Burkina Faso ayaa ah arin soo jiidasho leh,maahan in meelo cayiman sidadalal badna leysku masawirayo sdia caadada ka ah wada mo badan oo ku yaalo qaarada Afrika oo uu ugu horeeya dalkeena hooyo ee Soomaaliya ee waxaa dalka Burkina

Faso ka socda waa arin durbaba wada gartay shacabka dalkaas oo dhan min tuulo ilaa magalo weyn,kuna darsoo waxaanu aanu ka hadleyno waxaa lagu qabtay wax ka yar 4 sano,wadanka min gees ka gees waxaa ka laga hirgaliyey intooda badan oo gabo gabo ku dhaw dhismaha mashruuc kor u dhaafayo 5000KM,kuna darsoo mudo 62 sano ah oo u dalkas mamulayey gumeyste hadaan inta ku soo qorno inta KM ee wado ah ee halaas laga hirgeliyey qofkii ay weli ku danbeyso maskax caafi maad qabto madaxa ayuu gacanta saarayaa,waxaana taas ka sii daran dhamaan wadooyinkii la dhisay mudadii uu joogay madaxweynaha da'da yar ee anau ka haleyno Roobkasta oo dalkaas ka dhacay amaba ku da'ay ma jirto wado goday iska daaye tayada wadooyinka meelaha qaarkood kama jiraan dalal badna oo ku yaalo qaarada Afrika.

Waxaa iyaduna wax lgau farxo ah in wadanka Burkina Faso ay had awax kaleba iska daaye daqliga ka soo xaroda Yaanyada gesaceysan ee ay u dhoofiyaan dalalka dersikood ah siiba wadnaka Chana ay dabooshay iney iskak bixiyaan daqligii loga qaadna jiray canshuurta badeecooyinak ay kala soo degana dalalka ay wax kala soo degaan.

Kuna darso Ibrahim Traore oo ah hogamiuyaha da'da yar dhamaan qalbka lagu dhisayo wadooyinka dalkaas waxuu gacanta u geliyey oo wadan muwaadiniin u dhalatay dalkaas oo ma jiro Enginer dalka Dibadisa laga keenay oo dhaqaalo abdna kla qaadanayo dalkaas intod abadana wxaa la tababaray markii uu qalabka wax lagu dhiso soo gaaray dalkaas kedib,kuna darsoo dalka dibadiisa hada 60% looma aado caafimaad oo waxaa xariga laga jaray dhawr bilood ka hor mid ka mid ah ISbitaalka ugu weyn dalalka Galeedka Afrika haduusanba aheyn midka ugu weyn qaarada Afrika.

Waa wadan ay shacabkiisa dhibanaayeen hadane uu Allaah u soo diray amab ka soo dhax saaray hogaamiye hadaan durbab wx auu qabtay iyo aragtida caafimaadka qabta ee ku dhisan wadaniyada ee uu la yimid iyo muuqalda mashaariicda qarkood ee dlakas ka hirgalay amaba ku dhaw dhamaadka amaba hada loo fadhiyo hirgelintooda,wa kuwo aad inoo farxad geliyey dalkasta o ku yaalo qaarada Afrikana shacbakisa sidey u badan yahiin ma helaan hogamiye ay dadka uga daydaan dhanka wadaniyada ka sokow,waana mid akeentay in aanu in ka badan 1.5 billlion shacabka qaarada Afrika ah oo ay ugu horeyana Qowmiyada Soomaalida uga dayno waxyaabaha qiyaliga ku dhisan ee aan dhaafsiisneyn kaliya maalmaha kooban iyo isbuucyada ee ku kooban intii sheegtay anan waqti uga lumin amaba aanan halkaan si aan bulshada waqti uga lumino soo gelin.

Maahan kaliya in uu kaliya ka socdo horumar wadanka Burkina Faso ee dalalka kale ee ay iskula jiraan Sahal sida Niger iyo Mali hadaan dalalka dhaqalaha ay dalalkooda ku maareeyeen aanu halkaan ku so qorno iyo sida ay malaayiin shacabka dalalkaas uga faa'ideysteen mudo aad u yar amaba dhawr snao gudahooda maahan wax aqliga galayo waxeysa ku yimiden dadaal iyo kalsooni iyo shacabkii dalalkaas oo loo turay helayna hogaamiyaal aragti fog ka leh dalalkooda iyo gud ahaan kuwa qarada Afrika.Si uusan qoraalku inoola dheeraa.........War helaa Talo hela.

Somalia,Africa,Middle East and Around The Global-On Sunday April 26,2026-Waa Maalin kale oo qurux badan waxaan dhawr isbuuc ka hor siweyn uga soo hadalnay dalalka geeska Afrika ee sanadka 2027 marti gelinaya tartanka qaarada Afrika taasi waxey aheyd dhankii ciyaaraha iyohorumark aka socda dalalkaas oo anau ka soo qaadanya meelo badan oo

qurux badan iyo sawirada madaxda wadamsda Kenya, Tanzania iyo Uganda sida aad sawirka kore ku aragtaan, maanta waxaan isla aadynaa dhanka dhaqaalaha mar haduu sida aad muuqaalkaan ku aragtaan madaxweynaha Kenya, Madax weynaha Uganda iyo hadiiba uu jiro qaarada Afrika qof dhanka wanaagsan u shiilay maskaxdiisa ninka ugu taajirtsan qaarada Afrika oo kaliya maahane safka hore uga jira maalqabeenada dunida Mudane Ali Dangote waa barnaamij micno weyn u sameeynaya intii fahmeysa.

Mandera,County,North Eastern Kenya,On Surday,April 19,2026-Madaxweynaha Kenya Mudane William Ruto iyo Wafti Balaran oo u hogaaminayey ayna ugu horeeyan siyaasiyiinta Soomaalida Gobolka Waqooyi Bari Kenya oo siweyn loogu soo

dhaweeyey halkaas oo ay soo dhaweyntiisa iskugu soo baxeen qeybaha kala duwan ee bulshada,madaxda Madandera, County oo horkacayey soo dhaweynta.Hayeeshee, Madaxweyne Ruto oo noqonaya madaxweynahii soo mara dalka Kenya

oo siweyn uga shaqeyneyey mudadii uu joogay horumarinta iyo wax ka qabashada baahiyaha ka jira gobolad adalkaas ayaa marka loo eego madaxdiika horeysay ee soo martay wadanka Kenya waxuu noqonayaa madaxweyne wax obadan ka qabtay gobolka Waqooyi Bari shacbaka Kenya ee ku nool Gobolka Waqooyi Bari ee loogu yeero qowmiyada Soomaalida Kenya ayana siweyn oo mug iyo miisaan leh u garan u istaagay siyaasada madaxweyne Ruto kuwaasi oo iskugu soo baxay siweyn.

Sidaan qoraladii horudhaca ahaa ee aanu horey uga qornay madaxweyne Rutto ugu sheegnay halkaan sanadka 2027 oo ah sanadka uu dalkaas marti gelinayo isku diyaarinta koobka Qaramada Africa ayaa waxuu madaxweyne Rutto hada sii bilaa bay ololahiisa doorashada oo siweyn loo saadalinayo inuu mar kale soo laaban doono,hayeeshee,madaxdi iyo marti sharaftii kala duwan ee heerarka kala duwan halkaan ayan soo gelinay kala soco,xili ay dhanka Siyaasiyiinta gobolka Waqoyi Bari Kenya u sharaxan u yahiin rag iyo dumar loo qaateen ah.War helaa tao hela.

WAR WEYN-Somalia Presidencial Elections in 2026-Somalia, Africa,Middle East and Around The Global- On Saturday,April 18,2026-Dalka Soomaaliya oo ugu danbeyn mudo 48 saac ah ku jira firaaq Dastuuri ah waxii ka danbeeyey April 14,2026 oo uu dhamaaday mudo xileedkii golayaashii sharci dejinta baarlamaankii labada Aqal,xili m/weynaha Soomaaliya iyo canuga 5 jirkaa ee muwaadinka Soomaaliyeed ah ay dhawaan isbucyo kooban kedib waxii ka danbeeya May 15/2026 noqonayan isku mid dhanka sharciyada maadaama mudo xileedkii m/weynaha dhamaanayo,qeyrul masuuliyad daro ka weyn midaas oo dal sida Soomaaliya mudo 34 sdsano ah ku soo jiray mushkilad siyaasadeed ay shacabkiisa wajahi lahayeen dal ahaan iyo dad ahaanba!,

Sidaasi ay tahay yaa xasuusto xiligi ugu horeysay ee aanu bogaan soo gelino sawrikaan hoose, War muwaadinka Soomaaliga ahow maxaan idiin dhahnay?,mar kale qoraalka hoose ee aanu is bar bar dhigeyno madaxweynaha Soomaaliya iyo kan Kenya William Ruto iyo Xasan Shiikh si fiican u soo aqri midna waa madaxweynaha Kenyee waxuu u yaqaanaa min magalo weyn ilaa magaalo yar iyo xaduudaha dalka Kenya wana madaxweynaha Kenya ,Midna waxuu Soomaaliya u yaqaanaa inta u dhaxeyso Mogdishu ilaa Cadale iyo Warshiikh iyo shaqsiyad isagaas ku hareereysan oo dantooda shaqsigaa kula jooga iyo mediya aan dal iyo dad u naxeyn qaarkood oo ku jahwareersan xaalada siyasadeed ee dalkooda

maalinkastana kaliya faafiyaan wax loo soo dhiibay, hayeeshee,fashil kii ugu xumaa waa midka jidka ku soo jira ugu danbeyna uu dalkeenu sidaan qoraalkii midkan ka horeeyey shacabkena Soomaaliyeed ee qaaligaa ee ay ugu horeeyaan cidamadena qalabka sida qeybahooda kala duwan marka laga reebo kuwooda sida qaldan loo adeegsado marark aqaarkod ee hadane sidaasi ay tahay yeelan doona dalku madax iyo dowald la mahadin doono waxii ka daneya bartamaha 2026.

Inta ka horeysa adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah isku mashquuli hooyo Somaliyed iyo Aabe Somaliyeed ayaa guryahoodii lagu dumiyey iyo hebelaa waxuu yiri iyo wax aan dhaafsiisneyn qorshe loogu talo galay in shacbaleena Soomaaliyeed lagu maweliyo si waqtigii faraha badnaa ee horey looga soo dilay/lumiyey loogu sii daro mid kale oo hor leh sida xaqiiqada ahne Dastuur lagu tunto kii ugu weynaa waxaan ku aragnay qarnigaan 21aad mar kale waxan ku aragnay dalka Soomaaliya gar ahan Mogdishu iyo nawaaxigeeda war Soomaaliyow intaas aan hada idiin sheegnay wax ka duwan miyaad u heysaan oo aad shacabkeena qaaligaa u sheegi lagheydeen?, Hadane sidaas ay tahay ku bishaareysta inuu dalkeenu yeelan doono madax iyo dowlad la mahadin doono yuusan shaki iyo wx u dhaw idiinka gelin jiritaanka arinkaas....

Somalia Presidencial Elections in 2026-Somalia, Africa,Middle East and Around The Global- On Fridayday,April 17,2026- Waa Maalin Kale oo qurux badan oo aanu qeybaheenii ugu danbeeyey ku soo qaadanay wararkeena doorashada Madax tinimada Soomaaliya.Inta aanan guda gelin isbedelka muga iyo miisaanka leh ee siyaasadeed ee ku soo wajahan dalkeena hooyo ee Soomaaliya oo yeelan doona madax iyo dowlad la mahadin doono shacabkeena Soomaaliyeedna aanu ka deynay wax badan oo ku dhisan qiyaali siyaasadeed maxaa yeelay hadaan tusaale u soo qaadano dalka Soomaaliya wadanka deriska la ah ee Kenya waxayaabahii keenay Soomaaliyay in ay dowlada ka jirta iyo mida dhawrkii sanoba loo dhoodhoobo Somaalida faraqa u dhaxeya.

kaliya faraqa u dhaxeeya dhanka horumarka iyo hananka dowligaa ee ka jira dalka Kenya markii xitaa meel leyska dhigo bal is bar bar dhig madaxweynaha Kenya iyo kan Soomaaliya ee haatan joogaan William Ruto iyo Xasan Shiikh Maxamud.

1- Madaxweynaha Kenya doorashadii Kenya oo ay weli ka harsan tahay wax badan dhaceysana 2027 sida u qabo Dastuurka dalkaas Kenya ayuu shacabkiisa u sii diyaariyey durubaba waxuuna si xogan u wataa ololahisa waana mida keentay in aanu sawirka Madaxweyne Ruto soo saarno bogaan qeybtiisa kore weliba si weyn ayaa loo saadaalinayaa inuu soo laaban doono mar kale madaxweyne Ruto hadii Alle idmona doorashadiisa waanu u soo tabin doonaa shacbaka Geeska Afrika oo ay uguhoreeyan shacbaka ku hadla afka Soomalaiyga ee Qowmiyada Soomaaliyeed ,kuna darsoo dalka Kenya meelkasta oo ka mid ah waxaa ka socda horumaro kala duwan wadanka gees ka geeskana labada magaalo ee ugu waaweyn dalkaas ee Mombasa iyo Naroibi waxaa saacado kooban kugu geynayo Bullet Train, waxaa siweyn ugu soo jabay dalkaas caalamkii oo dhan waana wadan udub dhaxaad u ah geeska Afrika oo markii uu caalkimaanayo wa wadanka laga soo bilaabo.weliba dalalka Soomalaiya caawiya oo dhan waa wadanka ay jogaan e ay saldhiga ka dhigteen.

2- Hadaanse eegno 2022 hayadahii la dortay golayaashii sharci dejinta waxuu waqtigiika dhacay iyagooi aan dalkii u diyaa rin doorasho madaxweynsahii la dortayna waxaa u haray 29 maalmood kuna darso iaydo shacabka Soomaliyed waxaas oo waqti ah laga lumiyey hadane xukunka laguma soo laabanayo,dalka Soomalaiyana qoraalkaan sawiro ka qaado adigoo muwadin Soomaaliyeed ah waqtikasta oo laga dilo shacabka Soomaaliyeed iyo jahwareerkasta oo siyasadeed oo la abuuro Soomaaliya waxu noqon doonaa wadan yelan doono madax iyo dowlad ay bulshadu mahadin doonaan.,kuna darsoo madax weynaha Soomaailya ee soo socda 2026 waxaa lagu soo dooran doona doorasho dadban.

Hada oon wax qoreyno waxaan wada fadhinaa masuul dowlada ka tirsanan jiray oo mudo aan dhameyn labo sano hada ka hor dhahnay waxuu noqon doonaa kana mid noqon doona shacabka caadigaa weli nin dhalinyaro ah oo ay ilmo adeer ahaayeen ayaan ugu farnay fariintaas oo isla sidii aanu sheegnay noqotay hada waxaan malaayin Soomaali ah weliba 100kiiba 200 u xaqiijineynaa dalkaas Soomaaliya la yiraahdo inuu isbedel ay adag tahay inuu qof Soomaali ah maanta si qiyaasi oo dhanka hogaanka ah inuu ka dhici doono.

Inagu waxaa weligeen dadkeena Soomaaliyeed kala hadalnaa nidaam dowli ah sida uu u shaqeeyo ee ulama hadalno sida ka suurowda mediya badan oo ay maamulan dhalinta Soomaaliyeed weliba badankood ah kuwo iska daruufeysan una garaabno mararka qaarkood qaabka ay noloshooda ku debertaan si ay u sameyaan buun buunin aan jirin iyo qiyaali siyaasadeed.

Anagoo waxkasta oo dalkeena ka socda bilaaw iyo dhamaad xog ogaal u ah ,waxbadan oo jidka ku soo jirana aanan doneyn in anau k ahordhacno , adigo muwaadin Soomaaliyeed ah ku bishaareyso inuu dloakaadu heli doono madax iyo dowlad la mahadin doono hadaad culimo tahayna qodobkaas sii rog rog ,hadaad aqonyahan tahayna qodobkaas sii qorg rog hadad shacba caadi ah tahayna qodobkaas sii rog rog.hadaad wadani Soomalaiyeed tahay ugu yaraana oo ad dundia dacaladeeda amaba gudaha dalkeena meel ka mid ah ku nooshahayna qodobkaas sii rog rog ee isweydii maxaan mediyaha Soomaalida badankooda uga duwanahay inagu welba waxaan idiin balan daadeyna haduu Allaah na gaarsiiyo hada Adan Amdoobe iuo Cabdi Xaanshi iyo baarlamaankii 11aad waqtigi waa ka dhacay,madaxweyne Xasan oo shacab caadi ah oo doorashada Soomaaliya looga guuleystay in anu ugu tagno meelkasta oo u dunida ka joogo sawirna la soo galno hortiisana qoraalkan ugu aqrino.sababtu maxey tahay wadankaan 20 kii sano ee ina dhaaftay waxaa lagu soo waday hal siyaasad oo aan badankeed wadan aragti fog oo la dhimata hadba kooxda markaas xafiiska baneysa ee looga guuleysto doorashada.

War Soomaaliyoow amaba muwaadinka Soomaaligaahow noqo mid xaqiiqo ku nool ah si aad u ogaato xili hore isbedelka dalkeena ku soo wajahan ee dhanka hogaanka iyo siyasada ah.Soomaaliya Hanoolaato.War helaa talo helo

Somalia Presidencial Elections in 2026- Somalia, Africa, Middle East and Around The Global, On Wednesday,April 15,2026-While the official four-year term of Somalia’s bicameral Federal Parliament ended on Tuesday, April 14,in

accordance with Article 60 of the country’s Constitution,That means Somalia's 11th Federal Parliament Concludes Term anothe word,Parliament, which has served as the central pillar of Somalia’s governance system since being sworn in on

April 14, 2022, provided the legal foundation for the election of President Hassan Sheikh Mohamud on May 15, 2022 is no longer called Somali Parliament. Also The current President Hassan Sheikh Mohamud of Somalia was elected on May 15,2022,and his current term is set to end on May 15,2026.

Qormada qeybtaan kooban ee ku qoran afka qalaad waxaan ugu talo galnay Jiilka Soomaaliyeed ee ku dhashay qurbaha micnahu baarlamaankii la doraty sanadkii 2022 ee labada aqal waqtigii sharciga ahaa waxuu ka dhacay maalintii shaleyto aheyd oo ku beegan April 14,2026, madaxweynahii ay doorteen May 15, 2022na waxuu ka dhacayaa maalmo kooban amaba wax ka yar bil oo kaliya,waxaana siweyn u muuqanaya dhamaan xisabaadkii leysku dhufsaday oo iyadoo xili hore dalka loo diyaarin karay doorasho bedelkii hada yuu waqtiga ku dhacay,weli adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah ha deg degin kaliya ku dadaal in aad ka fogaato qiyaaliga siyaasadeed May 15,2026 hada CAbdi Xaanshi iyo Aen Madoobe waa ku deeyeen weliba Adan Madoobe waxey aheyd si looga bad baado firaaq dastuuri ah inuu dalka intaan soo gaarsiiyo ilaa xadkaas waa lag fiicnaa ,waxaan se malaayiin Soomalaiya ah halkan ugu xaqiijineynaa Soomaaliya doorasho aysan ragi gobolada xildhibaanadooda ku soo qaadaneyn Danbiil, kuwa uu had awaqtiga ka dhacayna aysan sidey doonaan ka yeleyn ayaa ka dhaceyso intaas oo kaliya shacabka Soomaaliyeed ha si sawritaano, wleiba hooyada iyo dhalaanka oo ah kuwa rasmigaa ee hanaan dowladeed u baahan intaas haku seexdaano.

Waxanse ku hormareynaa diyaar garowga Musharaxiinta kama hordhaceyno rag iyo dumar badan oo u taagan qabashada hogaanka dalka weliba kuwa culus oo aan weli banaanka is keenin kama hordhaceyno,waxanse kuwa hda bananka is kenay kuhormareynaa mdaxweynahii hore ee Soomaaliya mudane Maxamed Cabdullahi Farmaajo o teamki ololahiisa siweyn wax badan uga bedelay sanadkaan dhamaana ka saaray shaqsiyaadkii dowladiisii fashiln jiray kuwaasi oo u abdnaa kuwo aan garaneyn nidaam dowladeed qaabka uu u shaqeeyo badankoodna kaliya colaadahan si siyaasada ayaa la galaa ku galay,weliba marba markii ka danbeysa ee loo sii dhawaado waxaan sii guda galeynaa ka hadalka arimaha doora shooyinka muhiimna inooma ahan marin hababinta dhaqaalaha lagu bixiyo ee ay adeegsadaan mediya badan oo ay maamulaan dhalinta Soomaaliyeed qaarkood maxaa yeelay iyagu meel ay wx u socdan iyo meel ay ka yimaadeen midna ma garayaan oo waxaad moodaa in ay mediyaha u furteen kaliya sidii ay ugu deberi lahaayeen dhanka nolol maalmeedka. Weligaa hadaad Soomaali tahay anaga ku leh sii debaal deg dalkaas doorahso ay guul daro kal kulmi doonaan intii dalka si dhahay lugoya ee shacabka waqtiga ka dila ayaa ka dhaceysa weliba si aan caadi aheyn dad aad hada moodan siyaasiyin oo shacabka meelah fadhi ku dirirka iyagoo aan wax xil ah heynin shacabka ku cariirinayo haad arki weysaan si weliba la dareemi karo oo anau hebel iyo hebel ,heblaayo iyo heblaayo dhihi karno, waana mida keenaty in aana wax badan waqti uga lumin shacabkeena Soomaaliyeed ee qaaliga inagu ah,laakisne markasta waxaanu halkaan ka bogaadinaa ciidamadeena qalabka sida iyagu hadba kooxda markaasi joogta wey ogyahiin inmarkii ay waqtiga ka dhaco baxayaan kuan qasabn yahiin doorasho ileen iyaguba xafiisayda iskama tagin iaygoo shaaricyada kabo ku cseynayo oo dalka 4tii saboba waxaa logu talo galay iney ka dhacdo doorasho. Allow Somaaliyow ya kuu sheega isbedelka ay shacabkeena Somaliyeed mahadin doonaan ee dalkeena ku soo wajahan. Somaliya Hanoolaato,War Helaa Talo Hela.

SOMALIA PRESIDENCIAL ELECTION-SSomalia, Africa, Middle East and Around the global- On Tuesday, April 14,2026-Waa Maalin kale oo qurux badan waxaa saacakasta loo sii dhawanyaa dhamaadka mudo xileedka madaxweynahii Soomaaliya ee la doortay 20222,waxaana bisdha May 15, sanakdka 2026 ka hartay wax ka yar bil iyo 3 maalmood oo kaliya. sidan shacab keena Soomaaliyeed horey ula wadaagnay dhawr sano ka hor ilaa lag gaaro May 15 waxan isla daawan doonaa shaqsiyaad badan oo siyaasada ku jiray oo shacabka caasdiga ku biira qaarkodna iska daay in ay shacabkooda iyo degankii laga soo doortay wax taraane waaba uga dareen,baarlamankii labada Aqal ee la doortay 4 snao ka hor xiligaan oo kale April 15,2026 waa ku daayey waqtigii waa ka dhacay.

Inkasta oo mediyaha Soomaalida kuwooda ugu badan ee aan dalka iyo dadka Somalaiyeed u naxeyn dhaqaalo lagu siiyey in aysan ka hadlin doorashada madaxtinimada Soomaalida iyo xiliga ay dhaceyso hadane inagu waxaan hubnaa meeshi lagu gaaro May 15,2026 magaca loogu yeero doono madaxweynaha Soomaaliya ee dhawaan marayo wadadii ay mareen golayaashii sharci dejinta ee uu waqtiga ka dhacay iaygoo aan diyaarin baarlamaankii bedlei lahaa iyaga fowdo intaas ka weyn oo uu dla ku soo jriay mudo 34 snao ah sida Soomaaloiya ma jirto.

Hada shacabka Soomalaiyeed waxey idaacadaha u fadhiyaan kaliya maqalka siyasiyinta degaankooda hibeeyey iyagiina siyasada k abaxayo iyago fra maran,maxaadse ka taqaanaa dadka xilalkoda algu kor kortamayo ee dhawan shacbaka caadigaa ku biirayo?.Hayeeshee, waxan sida ay cadceeda ugadhacdo dhanka Galbeed uguna soo bardo dhanka Bari malaayiin muwadinin Soomaaliyeed ah u xaqiijineyna marka lag reebo saaxiibadii siyaasada oo hada hilfaha isku qaadayo o iya dhaxdooda is ugaarsanayo Soomaalya waa wadan shacabkiisa heli doonan madax iyo dowlad.hadaad aragtaan arimo maalmo kooban la buun buuniyo oo aanan ka hadlin ogow adigoo muwaadin Soomalaiyeed in aanu sii ognahay waxaas la buun buuniyo halka ay ku dhamaandoonaan iney dalka oo doorasho aadayo inooga muhiimsan tahay.

Sow sanad ka hor halkaan idiinkuma soo qorin waxaan is wareysaneyna markii hayadaha shaci dejinta uu waqtiga ka dhaco madaxweynaha Somaliyana ku xigsado ahda aya la joogaan 4 isbuuc wax ka yar waye waxa laga hadlayo weliba siyaasiyiin abdan xiliga ay tarinka ka degidoonaan halkaan ma idiinu soo qornaa kuwasi oo iskugu jira kuwo la ceyrin doono iyo kuwa iskood u raadsanayo siyaasad ka duan midii ay ku soojireen?.

Heesahii xilig aisbedel iyo dorashoyinka aanu shacbak ala wadaagi jirnay yaa horta wax ka xasusta?.Abwaandii Somaliyeed maxey tiri (Dadwynoow Dadweynoow Doorashadaa timie yaan dooranaa).hada waqtigii aya la joogaa oo Soomalai waxa kaliya ee ay ku kala bad baaday waa doorashada 4tii sanoba mar la qabto kii isku dayo inuu shacbak augu ciyaarana inta wadada dheer ee shaqo la'aanta lagu diro dalka loo keeno mid cusub waa dhaqanka siyaasada Soomalaiya iyo waxii aanu horey u soo aragnay.marka muwaadinow isku diyaari doorashada madaxtinimada Soomaaliya.... War helaa talo hela

Doorashada Madaxtinimada Soomaaliya ee bartamah sanadka 2026- Qoralkaan midkii ka horeeyey waxey inoo mareysay inagoo tusaale u soo qaadanay labo xildhibaan oo dhalinyaro ah oo Hiiraan ka soo galay doorashadii 2022 halkaasna looga yaqaano xildhibaanada ciyaal Weerada magacaas dad baa u maleeya inuu iska baxay weliba waxaan idiin raacinay in halkas waa Hiiraane looga maadeysto labadaas xildhibaan,weliba waxaan Soomaaliweyn u xaqiijineynaa ineyan mar danbe halkaas kursi xildhibaan iypo wax u dhaw ka soo heleyn.sababta aan ugu hal qabsaneyno labadaas xildhibaan ayaa ah Somalida oo ah dad wanaagsan marii xaalada wadankoda laga hadlayo waxey modaan hadba kuwa markaasi laga hadlayo in anau iyaga si gaar ah ugu danleynaha,hayeshee,madama magaca bogaan uu wato Hiraan bal in aanan kala jecleyn muwadiniinta Soomaaliyeed ayaan kaliya dooneynaa in aanu si waadax ah dhinacyo kala duwan idinka tusino xaalada dalkeena.

Sidaasi daraadeed Muhiimada qormadan waa doorshada inagu soo aadan oo haduusan maanta si weliba mug iyo miisaan leh dalka uga qaban doorashada maadam ay u harsan tahay kaliya wax ka yar 4 isbuucyo maalmo kooban sidaan madax weynaha Soomaaliya qoraalkii midkaan ka horeeyey ugu sheegnay shacabweynaha Soomaaliyeed ee qaaliga inagu ah waxaa siyaasada Soomaliya ka raaci doona wax ka daran waxa ka raacay xildhibaanadas labada ee uu waqtiga ka dhacay ee Hiraan loogu yeero ciyaal weero ee aanu tusaalaha u soo qaadanay,kuna darso markii aanu labadaas xildhibaan ka hadelyno hada waan u dulmarnaa kaliya shacabka Soomaaliyeed hadaanse kaliya hal qoraal oo dheer ka soo diyaarino qofka markaas la fadhiista iyaga ee Soomaaligaa kuraasta ayey intey uga kacaan ayey ka fogaan lahaayeen maadam ay hada wax xil ah heynin waqtigina ka dhacay,waxa aan idiin kala hadleyno waa dal la yiraahdo Soomaaliya iyo dad la yiraahdo Soomaali.

Tusaale- bal ka waran hadii aad meel cidlo ah uga soo dhaqaaqo Hooyo Somaliyeed( Ooridaada) oo kuu dhashay 6 caruur ah markii aad siyaasada gasho,kedibna aad geber kale oo Soomaaliyeed intaad dano siyaasadeed ku guursato iyadiina aad markii ay dowlada dhici rabto tiraahdo waa islaan duq ah oo uu madaxweynaha adeer u yahay waan isku daneysaneynaa kaliya oo aad markii uu waqtiga baarlamanka dhacay mid kale ka raacdo iyadaas,malayiin Soomaali ah wey na ogyahiin sow maahan sida ay inoogu weyn yahiin dumarkeena Soomaaliyeed ama madaxweyne Soomaaliyeed ha u ahaado adeer ama ha ahaado dumarkeena kuwoda ugu saboolsan sow maahan bushada kuwooda ugu qiimaha badan ee aanu ku faano maxaa yeelay inaga wax qoreyna dumarkeena Soomaaliyeed madaxa ayey inoo saaran yahiin ,waa dhacdoyinka ugu ayr ee uu faraha kula jiray mid ka mid ah labadaas xildhibaan ee loogu yeero Hiiraan xildhibaanada ciyaal weerada,kan kalena uma baahno in isagana waqti badan oo ay shacabkeena Soomalaiyeed wax ku qabsan lahaayeen looga lumiyo sidaasi daradeed waan u nasteexeyneynaa madaxweyne Xasan waxaad tahay wiil Soomalaiyeed, aabe Soomaaliyeed madaxweyne Somaliyed weliba labo jeer bedel siyaasadaada ee qabo doorasho soon aaqri qoralkii midkan ka horeeyey qeybta aan ku leenahay dalkeenu wxuu yeelan doonaa hogaan iyo dowlad loo qaateen ah maahan in anau iska leenahay hadalkaas oo anu weliba ugu bishareyno Soomaliweyn oo ah umad amaba bulsho qaali inagu ah ee madaxweyne waan ognaahy in aadan dalkeena la doneyn dhibaato laakisne qofka markii uu xaqiiqada iska indha tiro waxuu car caraa xili ay xeero iyo faldhaan kala dhaceen,tasne kulama dooneyno qabo doorashada Soomaaliya ee madaxtinimada. Soomalaiya Hanoolaato. War helaa talo hela.

Koofur Galbeed Soomaaliya iyo magaaladii baydhabo Janaay,April,2026-Waxaa halkeedii inooga sii soconay wararkeenii kale oo ay inoogudanbeyay qormada dheer ee aanu soo gelinay qeybta hoose,Hayeeshee, shir si heer sare ah loo soo agaasimay laguna soo dhaweynayey madaxweynaha kumeel gaarka ah ee Dowlada Koofur Galbeed Soomaaliya Mudane Jabriil oo lagu qabtay dalka anau deriska nahay ee Kenya halkaasi oo ay k ahadleynee qeybaha kala duwan bulshada oo ka koobenyd muwaadinta Soomaaliyeed ee geeska Afrika .

Somalia, Africa, Middle East and Around the Global-On Saturday, April 11, 2026- Doorashada Madaxtinimada Soomaaliya iyo mudo xileedka madaxweynah aoo ay ka harsan tahay wax ka yar 34 maalmood ,xili uu horey u dhacya mudo xileedkii golayaasha labada aqal ee baarlamaanka. Sawirkaan waxaan sameynay bartamah sanadkii tagay xiligaas waxii aanu Soomaliweyn kala hadleynay iyo maanta si aad u fahanto wax badan qormadan si degan u aqriso.

Hadii adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah aadna bogaan ku soo tixneyd xili aanu ka sameyn jirnay qoraal dheer wadanka Sudan dib u soo aqri waxaan idiin dhahnay dalalka colaada ka huriya Sudan magaaloyinkooda waaweyn dhulkaa lala simi doonaa oo waxey la kulmi doonaan mushkilad aysan xiligaas cidi qiyaasi karin laakisne aanu inaga xili hore bulshada la wadagnay. maanta natiijadii qofkasta oo Soomaaliya sow ma hayo.

Waxaa kale oo aan idiin dhahnay hadii ay leeyahiin muwaadiniinta Somaliyeed ee bogaan ku tixan xasuus dibna u jaleecaan wararkeenii bogaan aanu horey ugu soo qornay ,xiligii wiilashii geesiyaasha ahaa ee Macawisleyda Hiiraan dagaalka ba'an kula jireen argagixisada halkaas sida weyn loogu jabiyey waxaan halkaan waqtigaas talo Soomalinimo ku siinay siyasiyiintii ka soo jeeday Degaanada Koofur Galbeed waxaan ku dhahnay yaa xasuusta hadad maanta deganadiina uga faaideyn weysaan dagaalkii ka socday Hiiraan dadkiina oo maanta intaad xaqiiqada k aabaartaan siyaasada Soomaaliya xoreysan weysaan waxaa leydiin qabsan doonaa idinkoo aan wax xabad ah leydiinku ridin mushkiladaasna sidaad ug bixi doontaan waxey idiinku qaadan doonata sanado badan hada mushkiladii oo bilaaw ah mamulkii idiin dhisnaa ma leydiinka bur buriyey?,weliba xiligaas waxaan qoraalkeenii idiin raacinay in ay siyaasada Soomaaliya ku lunsan yahiin dhalintiina ku jiraan mediyaha oo ay kaliya falanqeeyaan wax loo soo dhiibay laakinse aan danaha degaankiina iyo dadkiina ka turjumeyn,war soomaaliyey sidaas ma ku dhahnay walaalahaas Soomaaliyeed oo anau aad u jecelnahay ee aanu xiligaas talada waqtigeeda joogtay aanu siinay?.

Waxaan mudo aan sidaas u fogeyn oo weliba ka badneyn sanad iyo bar halkaan shacabka Soomaaliyeed ku dhahnay ku bishaareysta dalkeenu waxuu yeelan doonaa madax iyo dowlad la mahadin doono waxii ka danbeeya bartamah sanadka 2026,weliba xiligaas waxaan idiin raacinay in wax badan oo markaas leys tusinayey badankood ay meesha ka bixi donaan fowdo siyaasadeed oo is xig xiga oo badan kedibna Soomaalida maanta nool ay dad loo qaateen ah soo dooran doonaan weliab wxaan idiin raacinay xiligaas in aan doorashada Soomaaliya ka dhici doonta waxbo laga weydiin doonin madax weynaha markaas uu waqtiga ka dhacayo ee hadba xafiiska sii baenynayo.

Weliba waxaan xiligaas u raacinay malaayin Soomaali ah oo ku nool geeska Afrika iyo kuwa ku nool qurbaha war Somaliyey hadaad wadanka u naxeysaan labo mid sameeya yaan mushkilada 34 sano jirsatay lagu si fogeyn shacabka Soomaaliyeed ee sida reer Hiran gaar ahaan qabiilka Xawaadlaha waxkasta oo socda ay indhaha ugu daawanayaan uga daawada,markan sidaas idiin leenahay tan iyo markii uu dalka Soomaaliya ka dhacay dagalkii weynaa ee ay la galen argagixisada reer Hiiraan gaar ahaan beesha Xawaadle ayna ka qeyb qaateen Soomaali oo dhan kuwoodii damiirka lahaa min suugaan ilaa ficil waxii ka danbeeyey xogta ay dalkena ka hayaan rerkaas ma jirto maanta qof Soomaali ah haya bilaashna uma aamusna Somalinimadaana deeqda iyo dalalka deriskood ah oo ay wanaag kula noolaadaan inta ay Hiiraan kala leeyahiin xadka,iyo dalkaan oo hela dowlad Soomaaliyeed oo sida ugu wanagsan ul adhaqanka dadkeeda iyo dunida, wax badan oo dgaankoda lala damacsanaane 90% iyagoo aan mediya ka qeyl qelin ayey fashiliyeen weliba bil xaqiiqo hadey Soomali badanked ogaan lahaayen sida ay wax badan oo qiyaali siyaasadeed ah reer Hiiraan ugu qoslaan una ogyahiin inuu dalkenu aadayo dorasho natiijadeeda ay Soomaaliweyn mahadin doonto madaxda lagu dooran doono iyo dowlada ka soo bixi doonto dalkeena hooyo.

Waxaan hada ka hor idiin dhahnay xiligii uu socday dagaalkii looga soo horjeeday argagixisada ee Hiiraan ka socday uuna hogaminayey Halgamaa Cali Jeyte socdayna mudada 3 sano ee xiriirka ahaa,xiligaas waxaan idin dhahnay waxey warbixin dhameystiran ay dunidu dalal badan oo daneeya arimaha Soomaaliya ka qaatatay ilaa sedax beelood oo Soomaali ah oo aan wax rajo ah laga qabin iney siyaasiyiintooda Soomaaliya mar danbe wax ka noqdaan qodobkaan si degan mar kale u aqriso adigoo muwaadin Soomaaliyeed.

Ujeedada dhan ee aanu qormadan idin xasuusineyno idinkoo muwaadiniin Soomaaliyeed ah waa in aad kaliya waxii hore meel iska dhigto kaliya hada la jaan qaad halkey mareyso siyaasada Soomaaliya halka ay hada joogto haduu waatigeda ku qaban waayo doorasho madaxweyne Xasan weliba inta uusan waqtiga ka dhicin oo uu isku qaldo ragii gobolada dalka qeybo ka mid ah iyadoo sidii duur joogtii camal loo dhaqmayo uu lahaa iska jooga markii uu waqtigii ka dilayna isaga iyo iyaguba hada ay yahiin kuwa kaliya ee uu watigu ku socdo, weliba hadii leysku dayo in Soomali looga ciyaaro doorashada o qiyaaliga had asocda ee mediyaha laga wado borobagaandada joogtada ah,waxaan sida ay cad ceedu uga dhacdo dhanka bari uguna dhacdo dhanka Galbeed idiin xaqiijineynaa dalalka siyaasada Soomaaliya ku qasaari doona waa kaliya labo wadan midu waa Turkiga,kan kalena waa dalka aanu walaalaha nahay ee Jabouti iyo madaxweyne Xasan iyo reerka hoose oo uu ka soo jeedo maxaa yeelay 90% had adalka Soomaaliya waxa ka socda maahan siyaasad iyo wax u dhaw sababtuna waa iney Soomalida qaarkood isku qaldayaan labo shey.

1- Soomaliya maahan wadan inta Soomaliweyn isku timid la yiri waxaan dib uu labaneynaa nidaamkii kali talista.2- Dhanka kale Soomaliya maahan wadan si dhab ah u qaatay nidaamka Federalka intii dhisneydna looguma dhaqmo sidii uu aha oo waxaad arkeysaa qabiilo sidey u sameynayeen sadbur amaba u dhacayeen waxii lagu keenay magaca Soomaaliya hada si ay dowladnimadii ugu ciyaaraan,weliba waxaan la yaabnaa iaydoo leyska indha tirayo inuu dlaku aado doorasho sida dadka Soomaaliyeed garaadkooda loogu ciciyaarayo oo looga dhigayo in berito la soo saarayo Shidaal oo kale,iaydoo waxii ka muhiimsanaa e aheyd doorashadii dalka isku heysay ay gaarto in maanta golayashii sharci dejintana waqtigii ka dhaco, madaxweynahiina maalmo koban u harsan tahay weliba inta hada loogu yeerayo magaca madaxweyne ugu yaraan ma waayey madaxweyne Xasan cid la talisa oo doorashada qabo tiraahdo Soomaali badankeed inagaa naqaano oo runta uma sheegaan qofka xafiiska sii baneynayee.

Weli miyaad na arageen Soomaaliyey inagoo dhaliileyna madaxweyne Xasan labo sano ka hor ayaan idiin dhahany shaqsiyadkii uu sedaxdii biloodba mar shirka u qaban jiray iskuna sawiri jiray halka ay dhamaantood ku danbeyn doonaan weliab xiligaas waxaan idiin dhahnay wxaad arki doontaan intaan la gaarin doorashada madaxtinimda Soomaaliya kuwo badna oo sheganao masuuliyad waxaad arki doontaan iyagoo shacabka caadigaa ma idiin dhahnay mise idiinma dhihin rag badan oo Villada inta been loo shegay sawrio qur qurxoon ku soo geli jiray maanta xgey joogaan xitaa deganakoodii kuma sugna iska daay xil ay hayaane.

Dplomaasi reer Galbeed ah ayaa hada ka hor la yiri xiligii Hiiraan ka socday dagaalka argagixisada bal Soomaaliya inooga waran,waxuu yiri waxaan ku soo arkey dad aan xukunka dalka Soomaaliya ugu sareeya midkoodna heynin oo hadan aanu dhihi karno waa geesyaasha Soomaaliya wana dadka uu daacadsan hadiiba dad Soomaaliyeed wadankaas ieny leeyahiin lagu tilmaami karo waa iyaga buu yiri, Waa la sii weydiiyey waxa la yiri maxaad sidaas u tiri?. Waxuu yiri hadal hadi anu halkan ku soo qorno ay dad badan oo Soomaliyed oo anu jeclnahay moodayaan in aanu iyaga ugu darnaaneyno laakisne an hada muhiim inoo aheyn yacni waxuu ku tilmaamay markii uu fasirayey dad aan dalka u dhalan kaliyana jecel qaabka xukunka wax loogu dhaco ay ganacsi u noqotay.

Laakinse mar uu ka hadlayey reer Hiiraan waxuu yiri waa dad xaqiiqo ku nool ah,dhul qurux badan degan hantidooda aan u adeegsan fowdada ka jirta dalka, hadba dowladii jirta hadey madaxdeedu ka bad badiyaan halmar sidii dagaalkii ay la galeen argagixisda hamar afka ciida u gelin kara xitaa hadeysan wax xil ah ka heyn hogaanka ugu sareya iyo ahdii kaleba buu yiri dilomaasigaas waxuu hadalkaas ka jeediyey mar uu warbixin siinayey dalkiisa.

Lakiinse inagu sidaan horey wax badan idiinu sheegnay hada qormadan meel ku qorta kursiga Villada oo leysku dhajiyo wax madaxweyne Farmaajo lag adiiday in aan madaxweyne Xasan Shiikh oo ahd ais tusiyey wax aan dhaafsiisneyn damac shaqsi,mid kooxeed iyo mid qabiil,allow yaa yiraahdo manta halka ay joogto isku daba qabo ee doorasho qabo ee ka daay Soomaaliwyen in aad ula dhaqanto sidii (labo Xildhibaan dhalinyaro ah oo uu hada ka hor doorashadii ka dhacday Hiiraan 2022 Kuraasta iyadoo dad mudnaa oo dalka iyo degaanka u naxayo loo dooran lahaa inta u xiray Hogankii dhaqanka beesha amaba (Ugaaskii),reerka oo yiri labadaas dhalinayro ha loo xiro,kedibna siyasadoodii ku soo aruurtay in loogu yeero xildhibaanadii ciyaal weerada ahaa,weliba markii ay dadka la hadlayaan labadaas xilidhibaan oo ay shacabka Hiiraan ku maadeystaan waxuu midna yiraahdaa aniga ayaa furo oo xiro Xasan Shiikh,midka kalena waxuu yiraahdaa kaas markuu faano kan kale waxuu leeyahay anigaa geber uu madaxweynaha u yahay adeer ku daray midkaan aad qatar moodaan),

yacni dal iyo dad iyo degaan ayaan ka hadleynaa Soomaaliyey xaqiiqada dalka taalona waa midaas oo kale amaba waxa mararka qaarkood siyaasad leydiinka dhigo,sow dalkeenu ma mudna inta ay goori goor tahay aan shacabka looga ciyaarin doorashada madaxtinimada Soomaaliya oo talo wax ku ool ah inta aan shacabka waqti laga dilin dowlada Turkigana loo arkin wadan ka shaqeynayo dano qabiil ee aan ka shaqeyneyn dano qaran ay leeyahiin dad Soomalaiyeed oo hal wadan ku wada nool,Jabouti oo saaxib dhaw la ah Xasan Shikhna oo ah halka talooyinka ugu abdan laga soosiyo inat ay san laabdaas wadan uusan saameyn ku yeelan fashilka inoo muqda inagoo og in uu dlakenu yelan doono madax iyo dowlad la mahadin doono,Inagoo dhanka kale ku faraxsan Wiilasha iyo gebdhaha ku lebisan dareyska ciidmadeena qalabka sida ee Somaaliya ahna kuwa dhaxanta u taagan maalin iyo habeen hagaajinta dalkeena meelkast aoo ay kaka nol yahiin dhulka ay degaan qowmiyada Soomalida maanta nool ee geeska Afrika hadey yahiin kuw aku hoos nool wadmo kale sida Kenya iyo Etoobiya, hadey ku nool yahiin degaanada Soomaaliland,hadey ku nool yahiin Jabouti amaba dalka Soomaaliya intiisa kale magacii aad doonto ugu yeer waa geesiyaal naftod huroyaal ah weliab waxaan ugu bishaareynayenaa waqti an fogeyn inuu dlakeena ka dhici dono isbedel siyaasadeed oo wleiba la mahdin diino,waan amid akeenaty in anau wararkena u badino ka hadalka Hidah aiyo dhaqanka ay caanka ku yahiin Soomaalida.

War Somaaliyow qoraalkaan in ka badan 3 jeer aqri isna weydii halka aanu kalsoonida intaas la ka keenay weliba adigoo Soomaali ah si debaal deg marnaba dheg jalaq h au siin wax badan oo ahd asocda meelkasta oo aad joogtana u hiii degaank aaad kaka nooshahay halkii uu kugu beeray Allaah ee geeska Afrika aheyd adigo qowmiyada Soomaaliyeed ah.Midna ogoow weligaa hadaad Soomaali tahay waxaad bartaa siyaasada dalkada hadad aragto qof markaas madax ka ah dalkeen oo ka cabsanayo doorasho qofkaas waa ku daayey.qofka dalka wax u qabtay amab wadanigaa mab aka wal walo doorasho inuu aado. War hela talo hela.

Somalia ,Africa, Middle East and Around the Global-On Thursday 9,2026- Waa Maalin kale oo qurux badan maalintu waa Khamis, Taariikhdu waa 9 Bishuna waa Abriil, sanadkuna waa 2026-

Qormadeena maanta waxaan ku soo qaadaneynaa madaxweynaha dowlad Degaanka Soomaalida Mudane Mustafe Muxumed Cumar "Mustafe Cagjar"oo wareysi soo jiitay malaayiin Soomaali ah siiba kuwooda ku nool dhulka Soomaali Galbeed ee maanta loo garan ogyahay Dowlad Deganka Soomaalida.

Madaxweyne Mustafe,maamulka deegaanka iyo magaalooyinka waaweyn ee deegaanka iyo shacabka degaankaas oo aanu siyaabo kala duwan halkaan dhawrkii sano ee ina dhaaftay uga soo hadleynay weliba gayiga ay ku nool yahiin qowmiyada Soomaaliyeed ee geeska Afrika waa degaanka aanu ka hadalkiisa u badanahay dhawaan ayeyna aheyd markii aanu halkaan ku soo qaadanay sanad guuradii 33aad ee aas aaska calanka dowlad Deegaanka,halka aanu magaalada Jigjiga oo noqotay dhawaan mida ugu bilicda qurxoon magaalooyinka ku yaalo gayiga amaba hadaan si kale u dhigno dhulka ay degaan ku dhawaad 50ka milyan ee qowmiyada Soomaalidaa geeska Afrika.

Hayeshee, marka laga soo tago horumarada kala duwan ee ka socda deegaanka Soomaalida ee loo garan ogyahay DDS,hadane qormadan waxaan ku soo qaadaneynaa wareysi xaqiiqada ka hadlayey aadna u soo jiitay malaayiin Soomaali ah oo u dhawaan bixiyey madaxweyne Mustafe kaasi oo uu kaka hadlayey dhinacyo kala duwan,War helaa talo hela.

Maanta iyo Siyaasada Soomaaliya ,bishu waa Abril 9,Maalintu waa Khamiis sanadkuna waa 2026- Waa Maalin kale oo qurux badan hadii aad tahay muwaadin Soomaaliyeed bogaane mudo ku soo tixnaa ma u baahnid in laguugu soo celiyo waxii la soo maray waxaadse mudan tahay in aad kaliya ku mashquusho maanta oo l marayo sanadkii 26aad bishiisii 4aad ee qarniga 21aad iyo waqtiyada kugu soo aadan.

Weliba hada ka hor waxaan halkaan ugu soo qormay dhalointa Soomaaliyeed qorlaa aanu ciwaan uga dhignay dhalinta Soomaaliyeed oo ka kobnaa ilaa dhawr bog oo u midkasta qodobeysnaa inagoo leh inta isku diyaarineysa in ay siyaasada dalkeena inoo galaan isku diyaariya maanta waxaan idiin leenahay mar kale isku diyaariya baarlamaankii 11aad waqtigii waa ka dhacay ( aan idiinku celino halkaas mar kale,Baarlamaankii 11aad waqtigii waa ka dhacay maca salaama,madax weynaha dalkeenana waxaa u hartay kaliya wax ka yar bil iyo 8 maalmood,

weliba hadaad xasuusataan qoraaladeenii ugu danbeeyey ee aanu ka qorno siyaasada Soomaaliya waxaan idiin dhahnay waxaan inaga iyo adinka is wareysan doonaa markii ay hayadaha dowlada waqtiga ka dhaco,mid waa ku dayey waa golayaashii sharci dejinta ee baarlamaanka 11aad madaxweynaha dalkuna xitaa uma harin 5 isbuuc oo buuxda waana mid aanu horey ugu dhahnay muwaadinta Somaliyeed waxaan is wareysan doonaa waxii markaasi ka danbeeya dalkuna uu aado doorasho .

Waana mida keentay in ay wararkeena u bataan kaliya inta laga gaarayo waqtigaas ka hadalka Hidaha iyo dhaqanka aanu caanka ku nahay iyo hadba xaalada ay ku sugan yahiin Ciidamadeena qalabka sida ee geesiyaasha ah noocyadooda kala duwan amabae wararka quseya qowmiyada Soomaalida ee ku nool geeska Afrika.

Sidaasi daraadeed adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah isku diyaari meeshi lagu gaaro May 15 iyo waxii ka danbeeya wax badan sida hada la moodo iyo wax u dhaw ma sii ahaan doonaan ololahaada sii bilaaw muwaadinow si guud rag iyo dumarba inagona iskula sii nasaneyno heestaan wadanigaa ee loo qaaday wiilasha iyo gebdhah gesiyaasha ee muwaadinnta Soomaaliyeed ee dhulka Soomaali Galbeed e maant aloo garan ogyahay Dowlad Deganka Soomaalida oo ay ku nool yahiin shSoomaaliyeed oo qaaliinagu ah inaga wax qoreyna iyo malaayiin qowmiyada Soomalaiyeed ah kwuooda qalbiga wanaagsanuuna kiu luqeynayo abaanu aad u jecelnahay oo ka mid ah abwanada faraha badan ee degaanka Soomaalida Abwaan Muxudin Shahid murtida heesta ayaaba wx loo dhigo laheyn DDS waa dadka sida weyn u bilay Hidaha iyo dhaqanka ay Soomaalidu caanka ju tahay kaalintii kak aaadaneydna ka so baxay waana mida keentay in ay biogaan ku badnaadan iyaga murtida ay tiriyaan sanadba sanadka ka danbeeya oo ka sii wanaagsan , hadanse u laabano dhanka siyaasada Somaaliya weliba sanadkaan Soomaali badankeed doradha nagu soo aadan ee ka dhaceysa dalneena degaankasta waxey kasoo dooran doonaan dad loo qaateen ah amaba hadaan si kale u dhigno muwaadiniin Soomaaliyeed oo rag iyo dumarba leh ku seexda kuna soo toosa.War helaa talo hela.

Kenyan Elections in 2027- Amb Nasin oo ka sharaxan amaba hadaan si kale u dhigno degaan doorashadeedu tahy bariga Mandera oo siweyn u soo jiitatay mahan deganka ay ka sharxan tahy oo kaliya ee si guud waxey u soo jiitatay shacabka guud ee dalka Kenya si gaar ahaneed kuwa gobolka waqoyi Bari Kenya . Waana siyaasiyad siweyn u taageersan siyaasada madaxweynaha talada dalkaas haya ee loo badinayo inu soo laaban doono ee Wiiliam Ruto,sido kale Amb Nasin ayey

siweyn uga hadleen musharxnimadeeda shacabka Waqooyi bari kuwasi oo ku tilmaamay qof kari leh oo wx badan u qaban karta shacabka degaanka xili ay dhawaan la kulantay madaxweynaha dalkaas ayna siweyn iskugudhaw yahiin siyaasiyiinta dalkaas kuwoda ka soo jeeda gobolka Waqoyi Bari ee ay ka sharaxan tahay.Qudbadadeedii ugu danbeysay ee ay u jeediso shacabka degaankaas ka daawo qeybta hoose.

ELECTION KENYA,2027-There has been a deliberate effort to frustrate the Corner Tribe community for the last 9 months on issuance and processing of ID cards despite the president's directive.

We suspect that the current leadership of Mandera East is doing it deliberately to avoid political competition.
I make an urgent appeal to President William Samoei Ruto and the Ministry of Interior and National Administration to kindly fast-track the issuance of national identity cards in Neboi and Khalaliow wards.

Many of our youths are being unfairly denied this opportunity. Without IDs, they cannot access education, employment, or fully participate in nation-building.

This is a matter of dignity, equality, and justice. We urge swift action so that no one is left behind and every citizen can contribute to the growth and prosperity of our nation.Amb NAsin Said "
I am calling on the people of Mandera East to lead by example. The ongoing IEBC exercise is your opportunity to ensure your voice is heard in the halls of leadership.A stronger Mandera East requires an active and registered electorate. Let us take this decisive step together.

Somalia,Africa,Middle Eas and Around the Global-On Sunday,April 5,2026-Waxan weli ku guda jirnaa wararkenii magaladii quruxda badneyd ee Baydhabo Janaay mid ka mid ah magaalooyinka ugu quruxda badan geyiga ay degaan qowmiyada Soomaalida ee geeska Afrika.

oo aanu qormadii midaan ka horeysay uga soo hadalnay halkaasi oo ay gaareen waftiyo ay kala hogaminayeen Gudomiyaha golaha shacabka, R/wasaare kuxigeenka labaad iyo madaxweynaha dalkeena hooyo ee Soomaaliya,xili ay halkaas ka socdaan dadaalo wax ku ool ah oo ay hormud u yahiin cuqaashada ciidmada qeybahooda kala duwan hadey noqon lahaayeen kuwa heerka qaran iyo kuwa daraawiishtana ay muujiyeen dadaal loo qaateen ah oo wax ku ool ah maadam ay dhamanatod yahiin dhalin Soomaaliyeed amaba kuwii dalka lahaa,kuwaasi oo habeen iyo maalin u taagan dhaxanta hagaajinta dalkeena ilaa tiro yar oo mararka qaar kood siyaabo qaldan loo adeegsado maahne sidey u dhan yahiin waxey naga mudan yahiin amaan iyo bogaadin,xili uu dlaena aaday doorashooyinkii guud.

Waxaanse bal marka hore iskula nasaneynaa heestaan la magac baxday Jaceyl yahow Idhaaf oo uu ku luqeynayo fananaka Muxudin Lamadaarash wo heestaan oo lagu qaadayo afka Soomaaliga amaba luqada ay hodanka ku tahay qowmiyada Soomaalida ee Maayga iyo dhanka kale Dhantada cajiibkaa ee loo qaaday dumarkeena Soomaaliyeed ee qaaligaa kuwooda ku nool degaanada Galmudug.Soomaaliya hanoolaato.War helaa talo hela.

Picture of The Day-,2026-Somalia,Africa,Middle East and Around the Global-On Friday,April 3,2026 Waa Mar kale iyo wararkeenii Somaaliya, Afrika, Bariga Dhexe iyo Caalamka oo aanu Sawirka Maanta ku soo qadaneyno Magaladii Baydhabo Janaay iyo shacabkii Soomaaliyeed ee sharafta badnaa qaalina nagu ahaa,maadaama shacabweynaha Qowmiyada Somaliyeed aanu marba mar dhawrkii bilodba mar ka tusin jirnay hadba qeyb ka mid ah dhul weynaha ay caanka ku yahiin geeska Afrika Qowmiyada Soomaaliyeed.

Waxaan si sharaf leh iskula soo qaadanay bishii barakeysneyd, sidoo kale malmahii ciida iyo maalmahii qiimaha badnaa ee wadaca,waxan maanta isla aadeynaa halkaas iyo Baydhabo Janaay magaladii ilbaxnimada, maga ladii shacabka wanaag saneyd magaaladii xadaarada. weliba sawiradan quruxda badan waxaan ugu talo galnay Shacabka degankaas min kooda ugu yar ilaa kooda ugu weyn min kuwooda ku nool gudaha dalkena hoyo ee Soomaaliya,ilaa kooda ku nool qurbaha.

1- Horta ma dooneyno in aanu waqti idiinka lumino wax badan oo aan wax micno ah idiin sameyneyn amaba Soomaalida bogaan ku tixan wax weyn u tareyn,halka ay hada joogto waxa hada socdo oo dhan waa wax socon doono waqti gaaban mana mudnidiin dhaliil mucaarad iyo muxaafidba oo inta badan waxii ka danbeeyey burburkii dalkeena Soomaalida

kuwooda daacada ah markii laga hoos bixiyo rabitaankooda waxaa la mooda in ay yahiin doqono laakinse arinku sidaas iyo wax u dhaw maahan, wey adag tahay markii aanu Somaalida si fiican u dhax galnay dad idiinka wanagsan oo laga dugsan karo Soomaalinimada iyo deris wanaaga, sidaasi daradeed qodobkaan koowaad intanan ka dhax bixin waxaan u sii kala qaadeynaa A.B iyo C.

A- Qiimo kasta oo ku kacayo madaxweyne Lafta Gareen iyo inta ku fikirkaa iyadoo la ilaalinayo midnimada deganka loona turayo jiilka soo korayo waa in dib loogu soo celiyaa deganka qeybna ka noqdan talada lagu hagajinayo degaanka horu marka hada jirane ay uga sii socdaan halkiisii mucaarid iyo muxaafidna si aysan talada idiinka baahin hada meel laga qaban karo ayey joogtaa badanaana siyasada loogu talo galay waqtiga gaaban xiliyada uu dalkeenu aadayo doorashoyin maahan wax sii socda waqti dheer arimaha hada socda oo dhan waa in loo arkaa wax loogu talo galay short term

Soomalina hadii nin dhulkiisa uu mid kale oo Soomaali ah si sahlan ku qaadan karo dalka dhanba maanta Soomaaliba gacantooda kuma jireen sidaasi daraadeed waa in aad la jaan qaadaan isbedelka siyaasaded ee kaliya soconayo waqtiyada gaaban loogu talo galay iney socdan, Isbuucyo amaba Bilo kooban,laguna dabaqin arimah u gaar ah shacabka degaanka.

B- Qiimokasta oo ku kacayo amniga magalada quruxda badan ee Baydhabo yaan amnigeeda looga ciyaarin shacabka oo aysan marnaba istaagin waxbarashada iyo nolosha aas aasigaa taasina kuma dhaceyso ieny idiin qabato cid kor idiinak timid ee waxey ku dhici kartaa mucaarid iyo muxaafid inta maanta bulshada hor boodeyso oo u midooba arimahan haatan taagan waayo deeqda iyo darajada amaba mulkiga waa mid uu Allaah bixiyo waxaase daran in jiilka soo korayo loo

horseedo ilhaano iyo fowdo aan loo baahneyn,markaan sidaan idiinla hadleyno ogaada in aad sida aanu Somalida amaba hadaan si kale u dhigno qowmiyada Somalida ee kale ula jecelnahay wanaaga mid la mid ah ayaan idiin heynaa,marka inagoo ku faraxsan qeybaha kala duwan ee bulshada oo ay ugu horeyaan qucaasha,culimada,dadka kuwoda loogu yeero indhergarad, aqoonyahan, saraakiil, qurbajoog iyo dumarkeena Soomaaliyeed ee qiimaha badan ee ka soo jeeda degankaas wa u muhiim marnaba ineysan ku gadsoomin hadalada mediyaha qarkiis si aan ka fiirsasho laheyn ay tiro yar oo Somaalida ka mid ah dhinacba mar u seyrinayaan,bedelkii waxaan idiin leenahay soo celiya bilicdii magaalada iyo taladii gacantiina ku jirtay waxkasta oo idinka idiinka dhaxeeyana dib u dhigta e hala eego danta jiilka soo korayo ee ay wax badan ku adkaan doonaan hagaajintooda mustaqbalka dhaw iyo kan fogba.

C-Marnaba yeysan talada idiinka kala baahin qormadaane waa qormo kooban oo anu ugu talo kala galnay Soomaalida kuwooda uu dlaka iyo dadka Soomaliyeed qiimo ugu tadhiyo ee xalaashaa iyo adinka oo aanu ugutalo galnay qeyb yar oo ka mid ah sawiradii aanu horey uga soo diyarinay magaaladii caanka aheyd ee Baydhabo Janaay iyo labadaan hees ee horey loogu qaaday ee ay ku idil yahiin waxkasta oo murti ah.

Ugu danebyn bal aanu marka hore iskula raxeysanyo quruxda iyo wanaaga degaanada ay ku nool yahiin shacabka Somaaliyeed ee qiimaha badan ee Koofur Galbeed inagoo ka si aadi doona degano badan oo ka tirsan KG iyo dalka intiisa kale.waxaan halkaan ka bogaadineynaa intii ka soo shaqey say soona gaarsiisay quruxda aanu aadka ugu farxnay ee ka muqata magalada Baydhabo Janaay oo ah magaalo cimilo wanaagsan ayn aku nool yahiin shacab Somaaliyeed oo qiimo badan inagoo ku rajeyneyna guul maadaama ay wanaagooda iyo guushootu tahay guusheena. War helaa talo hela.

Fiiro Gaar ah- Waxaan shacabweynaha KG kula talineynaa ineysan waqti ku lumin dadka dhanka mediyaha waxey doonaan iskaka soo qorayo ee qaarkood hadalada xanafta leh hawada u marsiinayo ee qarkood aan og nahay ineysan xitaa heysan magaalo u qalanta Baydhabo Janaay, lakinse aad moodo in dhaqaalo lagusiiyey sidii ay shacabkiina ugu jahwareerin lahaayeen dhanka mediyaha,kaliya kuwaas waa dad Soomaaliyeed Alla ha soo hideeyo,laakinse marnaba haku gadsoomina xiliyada dorashada dalka soo dhawato ereyad amarin hababinta u badan ee ay qaar Soomaalida ka mid ah adeegsadaan sidaasi daraadeed noolaada inteyba nololi jirto hadaad tahiin shacbaka KG. Soomaaliweyna waxaan leenahay horumar kama sokeeyo muwaadinkata oo Somali ah oo tuulada uu ka degan yahay dalka qurxista Soomaliya Hanoolaato sidey u dhan yahiin.

Xaflada Qebaheeda kale halkaan ka daawo (Click Here-HAlkaan ka Daawo)

Djabouti,2026-Fanaanka Soomaaliyeed ee reer Jabouti Cawaale Adan oo hees cajiib ah u qaaday madaxweynaha dalka aanu walaalaha nahay ee Jabouti Mudane Ismaciil Cumar Geele,Heestan oo ah mid udbaheeda iyo dhigaheeda watata sida ay Soomaalidii hore dhihi jireen.Daawasho Wacan.

Somalia, Africa, Middle East and Around The Global-On Wednesday,March 25,2026- Waa Maalin kale oo qurux badan waxaan iskula soo qaadanay waqti wanaagsan bishii Qeyrka badneyd ee Ramdaan iyo maalmahii Ciida ee farxada u aheyd Muslim iinta caalamka, waxaan mar kale iskula nasaneynaa Heesahii, Ciyaarahii Hidaha iyo dhaqanka iyo weliba murtidii ay caanka ku ahaayeen Qowmiyada Somaliyeed kuwoodii hore, kuwii dhexe iyo kuwii danbe iyo kuwa maanta jooga, waa suugaan aan

marnaba laga dhergeyn, xikmad iyo mutina ku idil yahiin, si aanu waqti badan iskula qaadano ugana sii gudubno wararkeenii joogtada ahaa ee ay inooga bar teen shacabkeena Soomaaliyeed ee qiimaha badan,madaama weli meelo badan oo dalkena ka mid ah iyo dalalka ay ku badan yahiin Soomaalida dibadaha ku nool iyo muslimiinta calamka ay weli ku jiraan debal dega ciida iyo isku marxabeynta madama ay maalmaha ciida yahiin kuwa ugu qiimaha badan waxaan iskual nasaneynaa mar kale Suugaanta Somaalida oo ka kooban noocyo badan.kedibna waxaan toos iskula aadeynaa warar kenii kale oo weliba wataan udbahii iyo dhegahooda.weliba ku darsoo shacabkeena qiimaha badan ee Somaliyeed oo ah dad,bulsho amaba shacab aan la heli karin waan ka deynay in aanu halkaan ugu soo qorno,tabino amaba waqti uga lumino wax qalbiyadoda dhawacayo amaba wax badan oo ay waqtigooda qaaliga ah ee ay ku qabsan lahayeen wax badan oo iyaga iyo inta ay markaasi jecel yahiin ku hormari lahaayeen in aanu waqti uga lumino wax aan marnaba waxweyn oo horumar ah u soo kordhineyn, dunidan waxaa loo nool yahay in qofka nool ama isag laga faa'ido amaba uu qof kale oo waxii ka maqnaa ka faa'idi karo uu ka faa'ideysto, sidaasi daraadeed wararka xoogooda waa inoo soo socdaan War helaa talo.

Waa maalin kale oo Qurux badan bil Ramadaan oo Qurux Badan Lana galay 10kii ugu danbeysay ee Bisha Ramadaan oo maalmahii qeyrka iyo xigmadii culimadeena Soomaaliyeed iyo shacabkeenii Soomaaliyeed ee qiimaha badnaa.Mashaa Allaah

Ramadaan Mubarak,2026-Waa maalin kale oo Qurux badan oo aanu ugu talo galnay Bisha Ramadaan oo mareysa meel fiican,inagoo shacabkeena Soomaaliyeed kuwooda qeyrka jecel iskula raaxeysaneyna sidaan horey uga balance qaadnay qeyrka Bisha Ramadaan oo muhiim u ah muslimiinta caalamka oo ay ugu horeeyaan shacabkeena Soomaaliyeed ee qaaliga inagu ah iyo xigmadii culimadeena Soomaaliyeed mashaa Allaah.

(FADLIGA BISHA BARAKEYSAN EE RAMADAAN IYO WANAAGA IYO KHEYRKA KU JIRA,2026)-Waxaa sidii caadada inoo aheyd sanadkasta markii la gaaro bisha barakeysan ee Ramadaanka mudada lagu jiro,maalmaha diyaar garoowga iyo maal maha bisha lagu guda jiro fadliga ay xambaarsan tahay inagoo shacabkeena Somaliyed ee qaaliga inagu ah kuwooda khey

ka jecel marba dhinacyo kala duwan uga soo gudbineyna qudboyinka, waajibadka,guusha nolosha,fadliga bisha barakeysan ee ramadaan qudbooyinka ay ka jeediyaan culimada Somaaliyeed oo aanu qeyba mar ku soo qaadaneyno inta lagu guda jiro bisha Barakeysan ee Raamdaanka,maalamaha ciidana kama marna dbaal degii aad inooga barateen hadii Alle idmo.sidoo kale kama marna wararkeenii kale ee Soomaaliya, Africa,Barga dhexe iyo caalamka.War helaa talo hela.

Africa Middle East and around the Global,Ankara, Riyadh and CairoOn Thursday,Febraury 5,2026- Booqashadii m/weynaha Turkiga e Riyadh iyo Cairo waa maalin kale o qurux badan-Madaxweynaha Turkiga iyo wafti balaaran oo uu hogaaminayo oo

booqasho ku tagay dalka Boqortoyada Sacuudi Carabiya,halasi oo si heer sare ah ugu soo dhaweyey dhaxal sugaha dalkas iyo masuliyiin ka socotay boqortoyada dalkaas. sidoo kale madaxweyne Erdogan aya booqahso ku tagaya wadanka Masar halkaas oo u kula kulmi dooni dhigiisa dalkaas.War hela talo hela.la soco wararkeena danbe

Picture of the Day-Sawirka Maanta,Isniin, Janaayo 2,2026- Waa Malin kale oo qurux badan iyo wararkeenii dhulka ay Qowm iyada Somalidu ka degaan Geeska Afrika iyo mid ka mid ah degaankii ugu halganka dheeraa dhulka Soomaalida ee Somali Galbeed iyo Gesiyaashii halkaas ka soo jeeday,waxan ku soo qaadaneynaa geesiyaashii halganka dheer qarniyaasha ku soo

jiray dhulka Somali Galbeed ee maanta loo garan ogyahay Dowlad Deganka Soomaalida.Waa Degaan ku caan baxay Halgan Gobanimo u dirir ah, markii aanu gadaal u raacno geesiyaashii rag iyo dumarba lahaa ee waqtiyada kala duwan soo maray deegaanka

waayo waayo ilaa maantaoo aanu mareyno qarniga 21aad,waxaanse iskula raaxeysaneynaa mid ka mid ah heesaha wadanigaa ee gayiga Somaalida ay caanka ku yahiin oo laga qaaday xafladah badnaa loo sameyo sanadkasta Jabhada xoreynta Somali Galbeed, maadaam aanu dhawr maalmood iskula soo nasanay dabaal degii 33 guuradii calanka dowlad degaanka Soomalida.Waxaan bogaad ineynaa sida uu jiilba jiilkii ka danbeeyey uu halganka ugu soo simay gesiyaal badan oo rag iyo dumarba leh ku naf waayeen kuwona ay ilaa maanta u taagan yahin.War helaa talohela.la soco wararkeena danbe.

Somalia,Africa. East Africa,Middle East and Around the Global-On Sunday,February 1,2026-Waa Malin kale oo qurux badan sanadkasta xiligaan oo kale waxaanu inta badan ku soo qadanaa Hooyada Soomaliyed oo ah mida ugu kartida badan bul shada inagona inta badan heesaha faraha badan ee loo qaaday amaba Suugaanta faraha badan ee loo tiriyey hadba dhinac ka soo qaadana,hayeshe,waxanu sanadkaan ku soo qadanynaa mid ka mid ah heesaha faraha badan ee loo qaaday Hoyada oo uu ku luqeeyo Abwaan Da'yar.

Hooyada waxaa dareemi kara qofkii ama ay xili hore ka geeriyootay amaba ay soo bar baarisay weliba daruufokasta oo ku gadaman Hooyada si guud iyo si gaar ahaaned kuwa Soomaaliyeed,maahan wax halkaan lagu qiyasi karo qaarkood waxey

waxkata u deyn jireen xitaa hadii ay la gasho ineysan wax baran bedelkiina ay ku dadaali jireen in ay ubadkooda wax baraan horey ayaan qoraalo badan uga soo sameynay dumarka Soomaaliyeed gaar ahaan Hooyada.si aanu iskula aadno wararkenii kale ee Soomaaliya, kuwa Qaarada Afrika, kuwa Geeska Afrika iyo caalamka bal aanu iskula nasano heestaan wax badan ka hadleysa Hooyada.

Somalia,Africa,East African Middle East and Around the Global-On Saturday,Janaury 31,2026-Waa Maalin kale oo qurux badan waxaa nu isla aadeynaa mar kale barnaamijkii ciyaaraha oo ay inooga shidan tahy manta dalalka Kenya, Uganda iyo Tanzaniya oo noqon day sedaxda wadan ee marti gelinaya koobka kubada cagta qaarada Afrika.

Tartankaan taariikhigaa ee laguy qabanayo geeska Afrika waxuu dhaxaya inta u dhaxeysa Jun iyo July ee sanadka 2027,waxaana cajib ah in tartankan uu ka dhacayo ilaa 10 magaalo oo ka mid ah magaloyinka dalalkan sedaxa ee Kenya,

Uganda iyo Tanzaniya. Hayeeshe,m in tartankas lagu qabto wadamdaas aanu halkan soo dhignaymadaxtooda waxaa ka xiiso badan garoonada casrigaa ee laga hirgeliyey wadamadaas oo ay badankood marayan gabo gabo iyo bilicda oo wax badan laga qabtay durbaba.

Waxaan halkaan ugu hambalyeyneynaa wadamada aanu marna iskula naalo Geeska Afrika,marna ay Kenya nala tahay deriska in aanu wax ka baran doono hadaanu nahay Soomaaliya si ugu yaraan aad u ogaato halka ay dunida hiigsaneyso oo uu wadankasta u donayo inuu u soo bandhigo quruxdiisa ayaa Somalidana looga baahan yahay iney u fikiraan shacab ahaan iyo madax ahaanba heestaan marki anau si degan isdhageyano miraheeda iyo murtida ay xambaarsan tahay ,qormada inta kale sii dhameyso.

Dalka aanu jaarka nahay ee Kenya hadaan dib u yara jaleecno 30 sano ka hor sida uu ahaa iyo maanta waa wadan ku socda degenaan siyaasadeed, dadkiisuna garanayaan sida dunida loola jaan qaado waa wadan dowlad, mediya, ganacsi intaba dhinac iskula jeeda halka dalka Soomaaliya oo berisamaadkii hormuud u ahaan jiray qaarada Afrika iyo dalalka geeska Afrika halkii ay shacabkiisu ka maseyri lahaayeen horumarada ka jira mararka qaarkood waxaad arkeysaa iaygoo mudo ka badan 35 sano ku so murmayey wax aan jirin,walow ay wax badna dhaamaan sanadihii ugu danbeyey marka la bar bar dhigo 30 kii sano ee ugu danbeysay.

Markii aanu aragno wadamo nabdoon oo hadane marti gelinaya tartamo heer caalami ah aad ayaan ugu faraxnaa kuwooda ku yaalo qaarada Afrika,weliba rag saaxiibadeen ah oo reer Kenya, Tanzaniya iyo Uganda ku kala nool midkasta waxuu na leeyahay maadaama uu qaarada Afrika ka dhaxeyo xifaaltam dhanka Ciyaaraha ah war noo kalaya intaan tartanka la gaarin marka sawirkan madaxda iyo Garoonada cajiibkaa ee aanu halkaan soo dhignay maanta waxaan u hibeynay shacabka dalalka Kenya, Uganda iyo Tanzaniya inagoo mar kale leh hambalyo,weliba waxaan rajeyneynaa in ay dalalka Geeska Afrika midkood qaado kobkaan hadaan doono ciyaar wanaag,qeyli iyo sawaxanba aan ku qaadnee. War hela talo hela.

Muqdisho, Somalia,2026- Shir si heer sare ah loo soo agaasimay ,ahaana markii ugu horeysay ee lagu qabto dalkena hooyo ee Soomaaliya socdayna labo maalmod oo uu ugu danbeyn xiritaankiisa ka qeybgalay Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud halkaasi oo uu ku soo xiray kulanka 27-aad ee Wasiirrada Maaliyadda Madasha Iskaashiga dalal

ka Geeska Afrika, kaasi oo markii ugu horreysay lagu qabtay magaalada Muqdisho ee Caasimadda Soomaaliya.

M/weynaha Somaliya mudane Xasan shiikh Maxamud oo qudbad dhinacyo kala duwan taabaneysa ka jeediyey madasha ayaa marka hore ku bogaadiyey Wasiirrada Maaliyadda iyo madaxda ka kala socotay dalalka xubnaha ka ah Madashan door ka ay ka qaadanayaan xoojinta iskaashiga dhaqaale, is-dhaafsiga waayo-aragnimada iyo horumarinta xasilloonida dhaqaale ee gobolka Geeska Afrika.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa sidoo kale xusay in martigelinta shirkan heerkiisu sarreeyo ay muujinayso, soo kabashada Soomaaliya iyo kalsoonida sii kordheysa ee caalamku ku qabo dalkeenna, iyada oo Somaaliya ay haatan hayso hoggaminta

Madashan,tas oo M/weynaha ku tilmamay fursad muhiim ah oo lagu xojinayo wada-shaqeynta gobolka,lagunahormarinayo

danaha wadajirka ah ee dalalka xubnaha ka ah. War Helaa talo hela.la soco wararkeena danbe

Somalia,Africa, Middle East and Around the Global-On Thursday,Janaury 29,2026-Waa Maalin kale oo qurux badan,Waxan maanta isla aadeynaa mid ka mid ah qoraladii aanu dhawrkii biloodba mar ka sameyn jirnay ciidan keena Qalabka sida ee Somaliya qeybahiisa kala duwan oo ka kooban Militeri sooma jeestayaalka lagu hurdo, Booliska ciidankii saaxiib ka dhaw la

ahaa shacabka,Nabadsugida Hayadan waxa la dhisay hadanan qaldaneyn 1970 kii sanad ka dib markii uu dalku lawaregay

militeriga waxeyna soo gaartay ilaa 1990 waxaa loo soo gaabin jiray NSS,magac ahaana afka Somaaliga waxaa lagu dhihi jiray Hay'ada Nabadsugida Qaranka (HNQ),Soomaalidana waxey ugu yeeri jireen qaarkod Hangash, waxaa kale oo sedaxdas

qeybood ee ciidanka qalabka sida soo raaca Ciidanka Asluubta.

Marka loo eego dhawr sano ka hor xiligii heestaan ay qaadayeen Kooxda Onkod iyo hablaheena Soomaaliyeed iyo maanta oo la marayo 2026 waxaa u dhaxeeya ciidamada qalabka sida ee Soomaaliya wiilasha iyo gebdhaha geesiyaashaa ee xiran dareyska ciidamada dalkena hooyo,waxeyna maanta joogaan heer lagu faani karo dayarta maanta nasiibka u yeeshay iney xirtaan dharka ay caanka ku yahiin ciidamada qalabka sida ee dalkana Inaga iyo dhalinyaro saaxiibadeena ah mar aanu ka sheekeysaneynay bal inta jeer ee aanu isku dhacnay ciidamada qalabka sida berisamaadkii waa la waayey qof ay isku dhacen,halkaasne waxaa inooga soo baxay waxogaa shaactiro ah maxaad nagu taqaaneen.

laakinse waxaa inoogu qosol badnaa mid Soomaali ah kulahaa mar la wey diiyey bal iney isaga iyo ciidamada hada ka hor isku dhaceen,maxuu yiri Anigoo ardey ah oo ku nool mid ka mid ah magaalooyinka ugu waaweynaa dalka xiligaas ayna ku sugnaayeen ciidamada ay Soomaalidu ku dhaaran jireen berigasna/xiligaasna ay aheyd halkii ugu badnaa ee ay deganayen kuna lahayeen xerooyinka.

Maxaa yelay inaga wax qoreyno oo badanaa ah rag berisamadkii si fiican wadanka ugu soo qatay waqtigii ugu wanagsanaa maxaa yelay waxanu ka mid aheyn dhalintii Somaliyed ee soo hanaqaday bartamahii Sidetameyadii (80's)kii hadaan inagoo fursadaan ka fa'ideysaneyno aanu waxoogaa dib u yara celino maskaxda maxaa yelay berigaa ardeyda iyo ciidamada qalab kasida iyo dhalinta Sportiga markii ay iyagoo xiran uniformka kulmaan wadanka waxuu ahaa mid aad u qurux badan dereys ka ciidamada qalabka sidana aad ayuu u qurxanaa berigaas oo wadanku waxuu lahaa dowlad xoogan,waa laga yabaa in ay naga wanaagsanayeen jiilkii soo hana qaaday bartamahii Totobaatameeyadii (70's)kii maxaa yeelay waxaanu isku aragnaa in aanu aheyn jiilkii watiga dahabigaa ee dalkeena soo bar baaray ( The Golden Generation) inaga iyo kuwii naga horeeyey,
Hayeeshee,inta aanan gudagelin saaxiibkeen iyo Ciidamada qalabsida waxii kala qabsaday berisamaadkii oo uu weliba qosolka kaa dhamaanayo,waxaan inagu xasuusanaa oo aanu dhihi karnaa mid ka mid ah waqtiyadii ugu wanaagsana ee dalkeena soo maray weliba markii aanu qeybtaan ka sheekeyneyno waxaa macquul ah in ay dhalinta qeyrkeen ah ay maanta ku kala nool yahiin dhulka Soomaaliya oo dhan qaarkood.

Waxey aheyd 1984 waa xiligii ugu mashquulka badnaa caasimada dalkeena ee Mogdishu, waxaa guud ahaan dalka dhan la soo xiray Iskuuladii waxaana bilaawday ciyaarahii gobolada sida caadi aheyd shaqaalaha dowlada iyo shacabka caadigaaba ciyaarahii berigaas ee gobolada xiliga aanu ka hadleyno waxaa loo kala taageeri jiray Sidan Hiiraan waxii ka xiga Dhanka waqooyi waxey ahaan jireen isku taageere oo goboladaas mid markii u haro kan kale ee ka sii xiga dhanka waqooyi ayuu taageeri jiray.Dhanka kalena waxii Hiiraan ka xiga Koofurta ayaa ahaa taageeraal isku dhinac ah.

Yacni Hiiraan waxey aheyd bartamaha Soomaaliya waxana dhacday in 1984tii ciyaar leysku riiqmay oo aan weli xasuus teena ka go'in ay iskugu soo hareen Gobolada Waqooyi Galbeed iyo Jubbada hoose weliba waa laga yabaa in aanu qaabka aanu uga hadleyno kala hormarino wxaanse isku dayeeynaa bal sida ugu macquulsan in aanu u sharaxno si ay dad badan u ogaadaan waxa kenay in aanu si sahlan uga sabrin dalkena hooyo oo aanu markasta ka hadalno Somaliweyn ka qowmiyad ahaan,weliba dalkaas waxaanu ka mid nahay badankeen inta bogaan wax ku qorta jiilashii uu soo bar baariyey dalkeenu ee aan marnaba ku caasin karin waxkasta oo dhaca,maxaa yeelay Soomaalidu waa labo nooc jiil aan wax mustaqbal ah loo diyaarin oo la soo kowsaday amaba dhashay xiliyadii burbruka hadane qaarkood ay markasta la yimaadaan dadaal iyo jil wax ku soo bartay canshurtii uu dalku lahaa,weligen maan arag wadan Somaliya la mid ah oo cafimadka iyo waxbarashada ay free aheyd berisamadkii,weliba markii aanu wareysano ragii iyo dumarkii nasiibka u yeshay iney ka soo baxan jaamacadii Umada Somaliya,midii Lafoole iyo maxadyadii uu dalku lahaan jiray kuwaas ayanu u aragnaa iney naga sii nasiib badnayen.

Waxaa kale oo cajiib aheyd heerka aqoonta macalimiintii berisamaadkii wax bari jirtay ardeyda sida ay u ahaayeen kuwo diyaarsan dhanka labiska,aqoonta iyo wadaniyada ku jirtay xiligaas mana jirin xiligeenii cid kala jecleyd hadba qabiil iyo degaanka ay ka soo jeedaan,maxaa yeelay wadanku marka laga soo tago in uu nidaamka shuucigaa waxii uu dhiso ugu danbeyn burburiyo sida ka dhacday wadamo badan oo aanu inagu ugu horeyno kuwona ay ka bad baadeen burbur oo ay is daba qabteen,hadane Waxey aheyd xili ka mid ah xiliyadii uu aad u cusbaa garoonka kubada cagta ee Mogdishu, taageera
yaashu garoonka waa u kala xirnaan jiray badanaa taageerayasha ka socday gobolkii Waqooyi Galbeed waxey fadhisan jiraan xiligaas hadaanan qaldaneyn amaba badankood fadhisan jireen Garoonka qeybta Shumaca laga shidi jiray ee ka soo horjeeday Saacada lagu soo qori jiray lmagacyada labada kooxod ee ciyaaraya iyo waqtiga ciyaarta inta ka hartay saacadii laga daawan jiray.

Inaga iyo rag badan oo saxiibaden ahaa oo aanu geeri ku maqlin badankood waxaanu xiligaas kala taageereynay Gobolka Waqooyi Galbeed iyo Jubada Hoose waxaan kooxda ka socotay Waqooyi Galbeed ugu tagi jirnay maqaaxi ay wax ka cuni jireen!, Waqooyi Maqaaxida waxey u yaqaanan hodheel,sidaasi daraadeed hadaanan qaldaneyn waxey wax ka cuni jrieen xiligaas maqaaxi loogu yeeri jiray Kooh iyo Garoon oo ku tiilay jidka sodonka, xiligaas ayaan ku siganay in aanu isku dhacno booliska kuwooda loogu yeeri jiray Taraafikada wadooyinka oo goobta ka dhawaa,waanse kala bad baadney markaas ayaa ugu dhaweyd in aanu is aragno waxbo ciidan la yirahdo,si aanu muhiimada qoralkas u galno ciyaartas u dhaxeysay Waqoyi galbed iyo Jubbada hoose waxa leysla gaaray overtime yacni waqti dheer ayaa la ciyaaray, weliba xiligaas ciyaartooydii waqooyi Galbeed waxey aad uga dhisnaayeen qadka dhexe,Jubbada hoosena waxey ahaayeen weerar cir iyo dhul ah ayey wadeen waxaana logu yeeri jiray Marodiyasha, ugu danbeyn ma hubno waxanse qiyaseynaa inuu goolkii guusha u dhaliyey ciyariyahan ay ku dhaaranjireen Waqoyi Galbeed oo lagu magacaabi jiray Dheereye,raali ahaada hadaan magaciisa idiin sheegi weyno maxaa yeelay wxaanu u naqiinay kaliya dhereeye,bil xaqiiqo ciyartoydii xiligaas u ciyareysay Waqoyi Galbed waxii maanta ka nool sida aanu ula yaabanahay siyasada maanta taalo Hargeysa iyo waqtigaas hadey is bar bar dhigaan waxaa u soo baxayo midnimada wanaaga ay leetahay.

Hadaanse dib ugu laabano nuxurka qormada ee ka hadleysay ciidamada qalabka sida midkoo saaxiibkeen ah kulahaa halmar ayaan isku dhacnay ciidamada aaqirkiina anigaa ka gar helay kulahaa, weliba waxuu ku fanaanayaa inuu yahay ninkii ugu horeyey ee ka gar hela cidamada qosolka isaga iyo waxii kala qabsadayna halkaan ayuu ka bilaabmayaa.

Waxuu yiri" Waxey aheyd xili duhur ah oo aan ka imid iskuulka waxana salaadii duhur isku aragnay masjidka mid ka mid ah macalimiinta iskuulkii aan dhiganayey iyo labo ka mid ah booliska magaaladii aan ku noolaa ,kedibna waxey iku dhaheen kulahaa maalin hebel waxaad isku soo diyarisaa in aad madaxweynahii Somaliya ee xiligaas Alla ha u naxariistee Moxamed Siyad Bare oo imaanayo aad gudonsiiso Ubaxa soo dhaweynta",kedibna maxaa dhacay?.Xiligii uu soo marayey M/weynaha ayaa waxey hooyadey iku tiri kulahaa hebelow kaalay Loda kaxee ee wabiga ka soo sii biyo..lol.

Anigoo Lodii wado ayaa waxaan dhax maray kulahaa wadadii ay safnaayeen dadweynaha weliba waxaan kamaray kulahaa bartamaha madaxweynahiina isla markii aniga iyo Lodii iyo isagoo ay galbinayaan gawaari badan ayaa meeshii ku kulanay kedibna meel aan iga fogeyn ayaan ka arkey kulahaa Booliskii ila balamay oo faruryaha qaniinayo,Calashaa waa inotaa.lol.
kedibna kulahaa anigoo amarka hooyadey inuu meel maro qalbigeyga ku go'an yahay ayaan si xarako leh aniga iyo Lodii aan canaheeda ku soo korey/barbaaray marnay kulahaa...lol.

Mar danbe ayaan is aragnay dhawr maalmood kedib kulahaa maadaama ay Booliska iyo shacabku saaxiibo dhaw ahaayeen
waxey ikudhaheen kulahaa arintii waanu xalinay,laakinse wax la xaliyey ma jirine hooyadey oo danteeda garatay iyo anigoo amarkeeda fuliyey ayaa ciyaartii ka dhigay 2 iyo eber kulahaa,mar danbane waxey iku dhaheen kulahaa adiga iyo maamo heblaayo waa wiilka ardeygaa hooyadii ayey ula jeedaan waxaad tihiin mucjiso kulahaa..lol.

Intaan qormada ayaa naga gashay waxaanse markasta ku faraxnaa ciidamadeena qalabka sida oo ka koban afar waaxood iyo shacabka Soomaaliyeed kuwooda garanayo dalka iyo dadka sida ay wadan ahaan uga soo kabsanayan sanadba sanad ka ka danbeeya,Soomaaliya hadaan u qaadano buug iyo qalin dhinacisa wanaagsana aanu berisamaadkii aanu isku dayno in aanu ka hadalno sidii in aad daawaneyso film ayaan halkaan ugu sharaxi karnaa jiilkan cusub ee maanta jooga,maxaa
yeelay mar aanu booqanay dhawr sano ka hor meelo badan oo dalka ka mid ah xitaa lama baro wadaniyada waxa ay tahay ,halka berisamaadkii waxa ugu horeeya ee shacabka la bari jiray ay aheyd wadaniyada bugaagta wax laga aqrisan jiray oo dhana badankood waxaa ku qornaa Suugaanta dalkeena.midna ogada waxas oo dhan oo wanaag ahaa iyo amniga dalkena ka jiray berismadkii cida lagu soo toosi jiray laguna sexan jiray ee uu dalku ku tiirsanaa waxey aheyd ciidamadena qalabka sida.Maanta intaan ha inoo joogto aanu iskula raaxeysano heestaan Kooxda Onkod ee cajiibkaa ee la qaaday dhawr sano ka hor,maadaama uu dalkeenu dhinackasta ka hormarayo.

Shirweynahi Nabada ee Carta- Waa maalin kale oo qurux badan maalintu waa arbaco, Taariikhdu waa 28,BIshu waa Janaayo,sanadkuna waa 2026- Sidaan horey shacabweynaha Soomaaliyeed siyaabo kala duwan markasta oo aanu u helno firaaqo ugu soo gudbin jirnay taarikhda shirweynahii Taariikhda galaye e Soomaalida oo mudo 10a sao ah nidaam dowli ah arkin xili weliba ay aad u xumeyd dhaqaalaha dalka aanu walalaha nahay jabouti, kedib gesinimo,kalsooni iyo abaal walaal sidaasina madaxweynaha dalka Jabouti mudane Ismaciil Cumar Geelle oo weliba xiligaas kaliya xilka Jabouti hayey dhawr

bilood 1999kii ku dhiiraday inuu gogol u dhigo walaalaha Soomaaliyeed,shacabka Jaboutina halkaas ka dhigeen taariikh qaradin mudan, mid labadii neef uu ku heysta dhulka miyigaa keena madasha shirka mid uga baxay walaalahi Somaliyeed ee shirka ka qeyb galay guryahooda, kuwo ku dagaalamayey suugaanta iyo murtida ay hodanka ku tahay Somaalida geeska Afrika,Hayeeshee, bal aanu marka hore iskula nasano mid ka mid ah heesaha farah adane muwaadiniinta Somaliyed siiba abwaanada iyo fananijnta curiyeen kuna luqeeyeen ee loo qaday m/weynaha Jabouti, Dalka Jabouti iyo sahcabka Jabouti hees taan oo debka laga soo qaaday ayna ku luqeynayaan Fananada Caasho Kiin iyo Shareeco ,kedibna qormada qeybta hoose si degan u aqriso miraha qeyb ka mid ah murtidii laga tiriyey xiligaas,waana waxa maanta keenay in Jabouti iyo Soomaaliya maanta yahiin shacab dhinackasta ka mideysan

Somalia, Africa, Middle East and Around The Global.On Tuesday, Janaury 27,2026- Waa Maalin kale oo qurux badan waxaan mar kale isla aadeynaa dalkeena hooyo ee Soomaaliya iyo waftiyo kala duwan oo halkaas garay kana socday wadamo kala duwan,waftiyadaas waxa ka mid ahaa dalka aanu walalaha nahay ee Jabouti oo uu wasiirka Maaliyada Dalkaas iyo wafti uu hogaaminayey uuna qeyb ka aha Kuxigeenka Urur Goboleedka Igad iyo amsuuliyiin kale, halkaas oo ay ku soo dhaweeyeen wasiirak Maaliyada dalkeena, safiirka Jabouti ee Soomaliya,wasiiro,xildhibaano iyoqeybaha kale ee bulshada.

Waftiga ayaa soo dhaweyn kedib malmaha inagu soo aadan ku sugnaan doona dalkeena,hayeeshee,dhanka kale inagoo is racsaneyna wararkeena Soomaaliya inat aanan u gudbin wararkeena kale kana faa'ideysaneyna isla qeybtaan waxan halkan iskula daawaneynaa dhanka ganacsiga iyo kartida dumarkeena Soomaaliyeed,

waa barnaamij xiiso leh kana hadlay sidey ku bilawday ganacsiga, halka ay hada joogto iyo halka ay tigsanyso,waa muwaadinad Somaliyed oo lagu magcaabo Shamso Careys,waxana barnaamijkaan ka soo diyaariyey mid ka mid ha dhalinta Soomaaliyeed Daawasho Wacan.War helaa talo Hela.

United Nations ,2026-Waxaan maanta oo Talaado ah isla aadyena adhankaas iyo Xarunta Qaramada Midobay oo uu qudbad dhinacyo badan taabaneysa ka jeediyey Xoghayaha Guud ee qaramada Midoobay Antonio Guterres,shirkaan oo ay sanadkan hogaamineyso Dalka Soomaaliya,waxaan halkaas ku soo dhaweeyey Xognaha Gud madaxweynaha hada haya talada Amb

Abukar Daahir Cismaan (Abukar Baale),hayeeshee, qudbada xoghayaha guud kedib waxan iskala sii aadeynaa warakreenii kale ee joogtada inoo ahaa ee dalkeena hooyo ee Soomaaliya amaba hadaan si kale u dhigno dhulka ay degaan qowmiyada Soomaalida iyo warakeena kale e Qaarada Afrika iyo kuwa caalamka.

Hidaha iyo Dhaqanka Qowmiyada Soomaalida iyo war farxad gelinaya Soomaalida maanta nool kuwii ifka ka tagay waaba tageene-2026- inta aanan gudagelin muhiimada qormadeena maadama aanu qormadii midaan ka horeysay iskala nimid dalka aanu walaalaha nahay ee Jabouti iyo ciidamada Qalabka sida ee dalkaas dhawr bilood ka horna aanu halkan sidaabo kala duwan uga soo hadalnay Dumarkena Somaliyeed hadey noqon laheyd kuwii geesiyasha ahaa ee fankeena ku jiray amaba loogu yeeri jiray fanaaniintii qaranka Soomaaliyeed oo aanu raga ka hormarinay Dumarkeena Soomaaliyeed.

Sidoo kale waxaan xiligaas kasoo hadalnay koxahii loo caal waayey dhanka Musikada oo ay ugu horeeyeen Iftiin, Dur Dur iyo Shareero iyo kuwo kale oo badan oo aanu halkaan waxoogaa uga tabanay jiilka soo koraya sida ay kooxahaas xiligas ula heysteen caalamka weliba Kooxdii Iftin,Dur Dur iyo Shareero oo aan debyar shidin xiligaas waxaa ka sheekeyn karo qofkii Soomaali ahaa ee markaas sideenoo kale soo hana qaaday beri samaadkii xiligii ay Soomaalidu Soomaali aheyd dad ahaan, qab, geesinimoba isku darsaday ka sokow hadane heerka uu fanka Soomaalida gaaray bartamahii sideetameyadii amaba dhaqanka dhanka miyiga gaaray waxa ladhihi karay wey adag tahay in maanta mar kale leysku helo hablahii iyo ragii berigas jiray oo kale waase macquul in la soo dhaweyo kuwa haatan jooga iyaga qudhooda ma shar yara ,lakiinse waxaa kala duwan wacyigii xiligaas ka jiray dalkeena oo wadankii waxu ahaa wadan markaas ay kala badnayen qeyradka iyo dadka ku dhawad

20 warsahdoodna lahaa oo markii aad waxooga u baqosho dhulka miyiga mar aanu la kulanay aroos miyi Gebadhii gabyaga aheyd markii la galbinayey

saaxiibteed oo la aroosay goobtii lagu caweynayey maxey tiri markii ay la dar daarmeysay ninkii ay gebedhaas u dhaxday ee loo galbinayey.(Karbuun Sedax Kaarikooley ah Kaaho oo ka cad waa laguu kenay),yacni Karbun/Toosh sedax Batari qaad ah weliba Batarigii Marodiga ku sawirnaa oo xili habeen ah oo gudcur/Mugdi ah la daaray oo kale Kaaho(Waa gebedha la aroos ayey magaceeda, Kaaho oo ka cad waa laguu keenay),yacni Waa war gebedha noo dhaqaalee, dhaqaleyso, iskuna waara, xiligaas aanu ka hadleyno dumarku waxey ahaayeen kuwo aad moodo in laga soo saaray biyo dahab ah oo kale xitaa waxa

ceeb ka ahaan jiray Xamurada afka la marsado(Calashaa Rooseeto) waa kuwii uu lahaa Abwankii da'ada yaraa Cali Dhaanto (Af Qadiidley oo kale yacni maahan wax nalooga sheleynayo waa arin aanu markaas berisamaadkii aanu goob joog u aheyn inaga wax qoreyna ee aanu ku xasusano dalkeena hooyo,maahan kaliya dumarka Somaaliyeed iney yahiin kuwo aad u qurux badan ee waxaa u dheer karti oo waa birlabta mushtamaceena.

Hayeeshee, si aad nuxurka qormadaan oo aanu ku soo qadanay ma dhafankii hablaheenii Soomaaliyeed ee dalkeena ku soo difaaca afkooda ee loogu yeeri jiray fananiintii qaranka, waxaase qeybtan ku soo qadaneynaa maanta dhalinta Somaaliyeed oo min Raaskaambooni, Raascaseyr ilaa Laawyo Cade bilaabay miyi iyo magaalo in ay dhulka ay degaan qowmiyada Soomaalida ka soo gudbiyaan wax wanaagsan xili ay iyaguna isku booqanayaan meelkasta oo dalkeena ka mid ah taasi oo ka turjumeysa quruxda dhulka ay degan qowmiyada Somalida, waxaana aman iyo bogaadin ug adireynaa halkan dhalinta Soomaaliyeed ee gartay in ay waxyaabahii dib u dhigay ee qabilka iyo qurunka ku bedelan dhanka wanaagsan,ahdaad dooneyso in aad dunida la jaan qaado dalkada iyo dadkaana aad cadow ga ka ilaashato waxa kaliya ee aad u jeclan karto waa in aan wanagiisa lagaaga horeyn soo gudbintisa,xili inta badan magaa loyinka waaweyn ay ka socoto is xilqaam lagu soo celianyo bilicda Well Done rag iyo dumarba dhalinta Soomaaliyeed.War helaa talo hela.

Somalia,Africa,Middle East and Around the Global-On Sunday,Janaury 25,2026.Waa maalin kale oo qurux badan maalintu waa Axad ,Taariikhdu waa 25,Bishu waa Janaayo, sanadkuna waa 2026- Waxaan horey uga soo hadalnay dhinacyo kala duwan marka laga hadlayo qaarada Afrika siiba Geeska Afrika siiba dalalka Soomaaliya iyo Jabouti, waxaan horey uga soo hadalnay marar badan ciidamda qalabka sida ee dalkeena Soomaaliya,hayeeshee waxaan qeybtaan maanta kaka hadleynaa ciidamada dalka aanu walaalaha nahay ee Jabouti.

Jabouti horey waxaan uga so hadalnay magaalooyinka waaweyn oo ay ugu horeyso caasimada iyo qeybaha kala duwan ee dalkaas, hayeshee,waxan maanta isla aadeynaa ciidamada qalabka sida ee Dalka Jabouti oo runti la dhihi karo waa mid ka mdi ah ciidamada ugu wanaagsan qaarada Afrika marka lo eego dhanka tababarka ka sokow cimilooyinka kal duwan ee ay ciidamadaas ku qaataan tababarada.

Waa wadan marka dhinac laga eego yar hadane joqoraafi ahaan halka uu kaka yaalo dunida amaba Geeska Afrika oo ka tirsan dhulweynaha Qaarada labaad ee ugu weyn dunida ee Afrika hadane waa wadan sanadkasta dhinacyo kala duwan ka sameeya dhanka militeriga iyo arimaha kale ee quseeya dalkaas iyo dakdiisa.

Jabouti oo aanu meelo badan oo ay ugu horeyso dalka Somaaliya ku soo aragnay ciidamadoda waa ciidan dhanka asluubka ka dhisan si weliba weyn ahna geesiyaal,waa ciidan heybad ku leh marki ay xiran yahiin dareyska ciidamada kala duwan ee dalkaas oo ka kooban dhawr qeybod,waxaanu leenahay min m/weyne ilaa kan ugu yar shacabweynaha Jabouti guul ayaan u rajeyneynaa sidey u dhan yahiin,weliba horey waxan iskula soo dawanay sida ay dowlada iyo shacabka Jabouti hodan/qani uga yahiin Hidaha iyo dhaqanka oo waa kan Xeerka Ciisaha gaaray heerka caalamigaa ee soo jiitay shacabweynaha Qarada

Afrika, kuwa Geeska Afrika iyo dhulka ay degan Somalida,weliba qoralka ayaa inala dheeraanayo maahane hadaan si wadno ka hadalka ciidamada qalabka sida ee Jabouti maalin iyo labo kuma soo koobi karno inagoona isla aadeyna wararkenii kale ee Soomalaiya,Afrika iyo caalamka.war helaa talo hela ,la soco wararkeena danbe.

Arimaha Diinta,2026-Qudbad uu Jeediyo Caalim Somaliyeed tii ugu wanagsaneyd weliba waqtigeda ku soo aaday ahnaQud

bad aad qiimo badan u leh iyo Shiikenii Qaaliga inagu ahaa Shiikh Mustafe Xaaji Ismaciil Haaruun taasi oo muhiim u ah Qow miyada Somalida ee maanta nool.Dawasho Wacan weliba inagu waan ka bogan weynay sidaan u dawaneynay ilaa Shaleyto ilaa Maanta.

Dhanka kale Shiikh Dirir oo si fiican u qadaan dhigay, Allow inoow daa Culimada Soomaliyeed dunida waad ku darajeysay oo shacabkoda waa gaarsiiyeen fariinta kuwoda ka run sheega Diinteena ee Shiikh Mustafe iyo culimada la midkaa Inoo xafid Allahayow.Daawasho Wacan.

World News- Maanta waxan isla aadeynaa caalamka,waxana halkan iskula daawaneynaa Qudbadii uu jeediyey R/wasaaraha Wadanka Kanada Mark Carney waxey aheyd qudbad cajiib ah oo weliba ka hadleysa xaqiiqada manta taalo dunidan aanu ku nool nahay.bal aanu isla daawano.

Caawa iyo Jigjiga iyo xafladii quruxda badneyd ee sanad guurada 33aad ee maalinta calanka DDS iyo magaaldii casimad aaheyd ee Jigjiga- Xaflada waxaa qudbad ka jeediyay hablayo ah madaxweynah aDowlad Degaanka Mudane Mustafe waxa uu yiri"Waxaan si gaar ah, ugu mahad-naqayaa masuuliyiintii soo hogaamisay deegaanka ee duruufo adag oo siyaasadeed, kuwo dhaqaale, kuwo amni ku soo shaqeeyay, suurtagaliyayna inaan soo gaadhno maanta halkaan taaganahay".
‎

Taasi waxaa bar-bar socda inaan la isku dhex-milmin, oo geedi socodkas la soo maray, masuuliyiintii soo maray deegaanka, dhamaantood baal dahab ah kagama wada jiraan, Waxaa jirta hogaamin shacabkan soo dhibaateeyay, hablaheenii kufsi iyo jirdil isugu daray, qaybo badan oo shacabkeena kamid ah Soo uus xabaalay, sidaa darteed Waxaa muhiim ah in masuul kas taa oo deegaanka soo maray Taarikhadiisa laga runsheego oo kii wanaag galay iyo kii xumaan gaystayba la xuso".

Hayeshee marka lag soo tago mahad naqa madaxweyne Mustafe waxey shacbak adeganka u aheyd maalin weyn oo wleiba siweyn looga daremayo sanadkii labaad miyi iyo magaalo,waxana muuqanaya in ay sanadba sanadkii ka danbeya ka baaxad weyn yahay debaal degaan oo ka dhacay magalada casimada ah gaar ahaan madaxtoyada Dowlad degaanka looga arimiyo.

Caruurta degaanka oo waayadii hore kaliya maqli jiray taariikho xun xun oo uu degaanku soo maray ayaa hada waalidiin tooda wax badanka duwan oo iyagu la jaan qaday caasimad aJigjiga oo dundia wax la qeybsaneysa.sidoo kale magaalada Jigjiga duledkeda hadii aad ku ogeyd in ay ku yaalen goobo loo caanio doonto laguna dhaqo Geella,hada waxaa laga hirgeli yey Degaan Dalxiiseedka aanu sawiradooda soo gelinay mesha ugu sareysa ee loogu magac daray Shabelow oo ah goob

aad u qurux badan halkaasne wxaad ku arkeysaa guryo laga sameeyey aqal Soomalaigi anau naqiinay oo kale oo ahadane ay u idil yahiin waxkasta,hayeeshee JIgjiga maahan Jigjigadii aanu naqiinay berisamaadkii waa magaalo dhinackasta ka horumartay inagoona halkaan uga hambaleyneyna shacabkaas Soomaliyeed ee dadaalka wax ku oolkaa iyo midnimada muujiyeen si ay degaanka u horumariyaan dhinackasta muuqaladii iyo qudbadahii qiimaha badnaa iyo murtidii dabal dega ee laga tiriyey halkaas .la soco warakreena danbe.

Somalia,Africa, Middle East and Around The Global,On Friday, Janaury 23,2026- Waa Maalin kale oo qurux badan waxey ino jogtya qormadii midaan ka horeysay jabkii dowlada Jubland ka soo gaaray argagixisada oo aanu ilaa hada kala garan la nahay sidii aanu shacabweynaha Soomaaliyeed ugu sheegilaheyn firxadkoda ka sokow sida halkaas loogu galay, saraakiil iyo dhalinyaro waxaa helay kooxdii ku dhuftay jug culus aan idinku celino halkaas mar kale,waxaa helay koxdii saraakiil iyo dhalinyaro ku dhuftay amaba gaarsiiyey jug culus.

Sidoo kale wararkena kale waxaa qeyb ka noqonaya safarka uu m/weynaha dalkena uu ku tagayo Qaramada Midobay kedib fashilkii weynaa ee ku dhacay qor shahii sanadaha badan laga soo shaqeynayey ee la donayey in shacabka Soomaaliyeed madax banaanidoda iyo caqiidadoda lagu ciyaro kaasi oo ay ku dhacday fashil aan horey loo arag dhawr jeerna aanu halkan shacabka si horudhac ah ula wadaagnay inta u dunidan ku nool yahay saqiir Soomaali ah in ay wax badan ku danbey

nayaan riyo maalmeed,weliba gadaal u soo aqriya qoraaladeeni ugu horeeyey waxaan idiin dhahnay yaan lagu mashquulin qof Soomaali ah ee kor halooga baxo wax badan maxaa yeelay Soomaalidu qowmiyad ahaan waa guuleysteen haaad ogaan laheydeen wxa ku dhacay shaqsiyaadkii iyo dalalkii geeska Afrika la yimid mushkilada amaba doonayey iney u so raran waad yabi laheydeen,ahdaad tahay muwaadin Soomaliyeedna meesha aad joogto ayaad ka dabal degi laheydeen hayeeshee, wararkeena kale oo dhan waan u soo laabeynaa.

Waxaan isla aadeynaa dhulka Soomaaliyeed ee maanta loo garan ogtahay Dowlad Deganka Somalida amaba Somali State(DDS) oo ay Maanta oo loo dabaal degayo maalinta Calanka Dowlad Degaanka Soomaalida oo ka so wareegatay 33 sano guradii oo ku beegan maalinti la aas aasay halkaasi oo xaflad qurux badan oo wleiba dal iyo dibad iyo gobolad adegaanka oo dhan leyskaka yimid ay ka dhaceyso ,halkaasi oo ay ku sugan yahiin madaxweynaha Dowlada Degaanka Mudane Mustafe Muxumed Cumar iyo Masuuliyiin kale, fanaaniin , hal abuur, waxgarad,ardeyda Iskuulada,Ganacsatada, Culimada, aqoonyahan iyo qeybaha kale ee bulshada.

Waxaa macquul ah in aanu halkaan siyaabo kala duwan shacabweynaha Soomaaliyeed ugu soo bandhignay beeraha, quruxda magaalooyinka waaweyn, horumarinta barnaamijyada Xoolaha iyo wax soo saarka deganaka ,waxaa intaas noo dheeraa Hidaha iyo dhaqanka uu deganaku caan ku yahay weliba waxey shcabka dowlad degaanka kaalinta koowaad ugu jiraan horumarinta dhaqanka Soomaalida iyadoo weliba ciyaraha qaarkood la sii casriyeeyey o music loo yeelay sida ciyaarta ay caanka ku tahay Soomaalida ee Dhaantada.

Hayeshee, bal horta intaan waa horudhace aanu mar kale inago udbaheena iyo dhegahena wadano isla aadno mar kale casimadii Degaanka ee Jigjiga iyo halkaas dabaal dega ay ka wadaan mucaarid iyo muxaafid shacabweynaha dowlad Deganka waxeyna xafladan 33 sano guurada ku soo aaday iaydo uu degaanku ka jiro horumaro waaweyn magalduna ay wax badan ka duwan tahay 33 snao ka hor iska daaye dhawr sano ka hor sidii ay aheyd mahan maanta Jigjigo oo guusha ugu weyn waa in la aburay horumar soo jiitay qurbo joogta degaanka oo ku dhiirageliyey iney hantidooda ku aaminaan waana kuwa quruxda iyo bilicda magaalada oo dhankooda ka dhisay oo ma jirto meel uu maamul xun ka jiro cid isku aamineysa, waana ku bogaadineynaa shacabweynaha DDS min Maamul ilaa shacab sida ay masuuliyad wadareed wax aban iskaka saaren.

Waan isku soo laabaneynaa oo dhulka Soomaali Galbeed xiliyo kala duwan ayaa dhiig loo daadiyey oo rag iyo dumar badan oo Soomaliyeed oo weliba geesiyaal ah ayaa ifka u galay waxaanse iskula nasaneynaa barnamijyadan horudhaca ah ka hor intaanan muuqaalo iyo ciyaaro cajiib ah iyo quruxda xaflada toos iksula daawan sawrio qur qurxona kamamarna wararkeena danbe,inago mar koowaad ,mar labaad iyo mar sedaxaadba leh habalyo shacabweynaha Soomaaliyeed gaar ahaan kuwa Dowlad Deganka Somalida oo maanta meelkasta oo aad ka tagto miyi iyo magalo ay ka socdaan debaal degyo lagu weyney nayo maalinta calanka Deganka Soomaalida ee DDS. War helaa talo hela aan isla aadno halkaas mar kale nageena aanu isla daawano quruxda degaan ka iyo debal dega halkaas ka socda..

Somalia, Afirca, Middle East and Around the Global-On Thursday ,Janaury 22,2026- Waa Maalin kale oo qurux badan waxa halkedii inoga si soconay wararkeenii joogtad ahaa,waxaan qeybtaan ku soo qaadaneynaa dowlada Jubland iyo M/weyne Wiil Hoog Axedm Madoobe oo cashar u dhigay argagixisadii,waxaan iskala nimid maalmahi wacnaa ee shcabka qaaliga inagu ahaa ee Dowlada Waqooyi Bari Soomaaliya oo anau iskula soo baashaalnay kedib halgankii mira dhalay

ee Daraawiishta.Sidoo kale wxaa gebi ahaan fashilmay xadgudubkii la doonaye in lagu tunto

madax banaanida dalkeena hooyo ee Soomaaliya ,waxaanse mar kale isla aadeynaa dowlada Jubland iyo shacabki ku noolaa magaaladii caanka aheyd ee Kulmiso Kismaayo iyo geesiyaashin ciidamd adegaankaas oo cashar u dhigay argagixsada,dabcan dagaalka argagixisadu halkas ku

qaatay ma aheyn dagaal ay iyaga ka yimid ee waxuu ahaa dagal siyaasadeed gacata ayaana la mariyey xili ay magaalada Kismayo mar kale lagu wado in ay marti geliso shirar waaweyn halkasi oo aanu mar kale isla aadi doono xili dhanka kale ay ka socdan deganda jubaland horumaro kala duwan.

Dhanka kale dalka Soomaaliya oo ay dorshadiisa ka harsan tahay wax ka yar 120 maalmood hadii aad bogaan ku soo tixneyd 2 sano ka hor waxaan halkaan Somaliweyn amaba qowmiyada Somalida halkaan ugu soo qornay in uu dalkeenu yeelanayo madax iyo dowlad la mahdin doono dalka Soomaaliya iyo dadkiisuna ay ka bad badeen qataro badan oo heer caalamiahaa ,hayeeshe,inagu madaxweyne Xasan ilaa maalinta ugu danbeysa ee xukunkiisa oo gabo gabo maraya kuna ek May/15/2026. joogto ayaan halkaan madaxda qaranka wararkooda ugu soo gudbin doonaa shacabka Soomaaliyeed,

waxase inoo bar bar socda wararka ololahii doorashada oo si rasmi ah u bilaawday,waa macquul inuu madaxwyene Xasan isleeyahy shacbka Soomaliye dmada daali ilaa laga gaaryao maalinta ugu dnabeysay ee mudo xileedkaada,laakisne waxaan hubnaa inuu dalkeenu aadayo dorashadii la wada sugayey inagoo halkan ku bogadineyna mar kale shacabka iyo madaxda uu ugu horeeyo wiil Hoog madaxweyne Axmed Madobe oo argagixisadii gaarsiiyey jab xogan nin rag ah oo mar hore isku tashaday ika dheh,jabkii dowlada markii ay Mogdishu ka baxday ee ay aaday Raaskaambooni ku soo dhacay waa i qarso waxa ku dhacay Argagixisadii inago dhanka kale shacabka Somaliyed dugu hambaleyneyna doorashada inagu soo aadan madaxda iyo dowlada u dhalan doonta, wararkaas oo aanu maal mahan kaka mashquulnay xaalado siyasadeed oo la abuuray awadeed.War helaa talo hela .la soco wararkeena danbe.

Somali State ,2026-Sanad ka hor xiligaan oo kale waxaan iskula caweynay maalinta Calanka Dow

lad Degaanka Soomaalida ee (Somali State),dadkuna u garan ogyahiin marka la so gaabiyo DDS, halkaasi oo ay Madaxweyne Mustafe Iyo marti sharaf kale kula qaaten shacbaka degankas xaflad

si heer sare ah loo soo agaasimay,waxaana haatan halkaan iskula dawaneynaa mid ka mid ah heesaha qurux da badan ee sanadkaan loo qaaday Dowlad Degaanka iyo shacabkiisa weliba kooxda Anshax Band oo hees cajiib ah u qaaday maalinta calanka degaanka,xili magaalda Jigjiga e caasimada

degaanku noqotay magaalada ugu qurux iyo qab dhismedka dhinacyo kala duwan ay noqoaty mida ugu wanasgan geyiga ay degaan Soomaalida magaalooyinkooda waaweyn.maadaam aanu ugu talo galnay shacabweynaha Soomaaliyeed in aanu marba qeyb ka tusino dhulka ay Geeska Afrika ka degaan qowmiyada Soomaalida tani wa Jigjiga iyo dowlad degaanka Soomaalida.War helaa talo hela.

Akademiya Goboleedlka Afka Somaliga iyo Luqada ay Hodanka ku tahay Qowmiyada Somalida, 2026-Maadaama aanu qormadaan midii ka horeysay u soo koobnay shacabka Somaliyeed warar kale oo xiiso badan inoo soo socdan weliba fashilka ku dhacay shaqsiyadkii iyo dalalkii mushkil ada la soo aaday geeska Afrika wax badan adigoo Somali ah waad yabeysaa waxaas fashil lama dhaho amase laguma tilmaami karo,hadane anagoo ku faraxsan jabkaas siyasaded ee gaaray

shaqsiyadkas iyo dalalkaas ( Weliba waxaan horey idin dhahnay Qowmiyada Soomaalida waa ku faa'idi donan waxa hada socda dhinackasta sow idiinma dhihin,taas ku seexo kuna soo tooshadaad ka soo jeedo qowmiyada Soomaalida), Hayeshee,waxan manta waxogaa isla aadeynaa mar kale Akademiya Goboledka Afka Soomaaliga-Dhawr sano ka hor ayey aheyd markii ay madaxda Wadamada Soomaaliya iyo Jabouti dhagax dhigen dhismaha cusub.

ee xarunta,kedibna madaxweynayaasha Soomaaliya Mudane Xasan Shiikh maxamud iyo Dhigisa dalka aanu walaalaha nahay ee Jabouti Mudan eIsmaciil Cumar Geelle, xariga ka jareen xaflad si qurux badan xiligaas loo so agaasimay iyo boqasho taariikhi ah oo uu dlajena hooyo ee Somaliya ku yimaadeen xiligaas Mudane Ismaciil Cumar Geelle iyo wafti balaaran oo uu hogaa minaye, hal kaasi oo si an horey loo arag ay ugu soo dhaweeyeen madax ilaa shacab.

Hayeeshee, Murti, Suugaan, Gabayo , heeso, iyo nockasta oo ay ka tiriyeen Inta ku hadasha Afka Soomaaliga waxuu Maanta maryaa Afka Soomaaliga oo soo maray heerar kala duwan mid aad u xogeysanayo sanadkba sanadka ka danbeeya iyadoo ay ugu wacan tahay Soomaalidu oo uu u yahay mid ka mid ah hantida kowad ee ay heeystaan ahna af ay ku fanan Qowmiyada Somaliyeed ee ku nool Geeska Afrika iyo caalamka.

Hadaba inagoo ka soo diyaarin dona qormo aad u xiiso badna xili weliba munaasib ah,waxan bal horta iskula nasaneyna qeybo ka mid ah Suganta iyo weliba quburadii Somaliyed eeberisamad kii qoreen afkaan oo waqti badan la geliyey Soomaalidu waxey guranayaan mirahii ka soo baxay barashada Afka Somaliga ka sokow ku hadalkiisa iyo ku dhaqnakiisaba waxaa ka sii daran luqad ahaan sida ay u tahay mid qiimo leh siiba marka loogu luqeynayo qaabka Suugaanta.la soco

Somalia, Africa, Middle East and Around the Global-On Wednesday,Janaury 21,2026- Waa maalin kale oo qurux badan maadama aanu ku soo nasanay qoraalkii dheeraa ee kan ka horeyey waxan qeybtan isla aadeynaa guulaha ay wadamada ku teedsan Bada Cas, Gacanka Cadmeed iyo Badweynta Hindiya ka gaaren wadamadii iyoshaqsiyaadkii fowdada la soo aaday Geeska Afrika siiba wadamada Yemen iyo Soomaaliya inago qeybtaan soo koobeyna weliba war farxad leh u heyna dalalka aanu kor ku soo shegnay iyo fashilka wax badan oo badan ku dhacay iyo sida hada fowdadii leyskaka dhumanayo waxanse marka hore ku hormareynaa sedax qodob oo muhiim ah.

1- Wadanka Yemen oo siiba koofurta Dalkaas oo siweyn goobaha muhiimkaa ay ula wareegeen ciidamo aad u hubesyan xili uu halkaas jab xoogan ka gaaray Maamulka Abudhabi.2- Wadanka Aljeriya oo safiirkiisii ka jogay Abudhabi u yeerya dalkiisana ka ceyrinayo siyaasiyan iyo ganacsiba Wadanka UAE taasi oo ay shacabka Aljeriya aad ugu bogaadiyeen dowlada dalkaas ee uu madaxweynaha ka yahay mudane Abdelmadjid Tebboune.

3- Dhanka Awoodaha caalamka Isbaheysiga Turkiga, Sacuudiga, Masar iyo Baksitaan kuwaasi oo garab ka helaya wadamda ku teedsan marinka Baabul Mandab iyo amab Bada Cas sida Sudan, Eriteriya Jabouti, Soomaaliya,Yemen iyo dalal abdan oo ku teedsan Badweynta Hidniya oo dhulka la jaray si weliba weyn koox dunida loogu yeero Shayaadiinta Caalamka oo uu horjoge u ahaa Natayahu, waxaa ku dhacay si weliba ay adag tahay in ay qiyaasaan dad badan jab siyaasadeed oo xoogan

Tusaale - Hadii adigoo jiifa aad maqsho Magaalada Abudhabi dhulkaa la dhigay ha beensanin amaba inat la duqeeyo caalamku isku dhiidhiibaan,amxaa yeelay dagaalka Bada Cas Feylkiisa waxaa si toos ah gacanta ugu haya boqorka Sacuudiga, Waxana hosha si aan horey lo arag u wada Dhaxal sugaha dalkaas Mudane Maxamed Bin Salman oo u dalkiisa ka mid noqday dalalka qatar la geliye amnigoda lanadonaye in loo fadhiisto marinka muhiimkaa ee Baabul Mandab sidaasi daraded shacabka Somaliyed waxaan u xaqiijineynaa in hada laga gudbay xiligii borobagaandada.

Kuna darsoo Dowlada Sacuudiga waxaa la safan Stateyada ugu abdna ee ka dhisan Imaaraadka Carabta wadankaas sanadaha inagusoo aadan dhaqaalo ahan iyo nidaam ahaanb awaa ku deeyey waxaadna modaa waan lahaa shacab wanaasgan laakisne ay cuqubo uga dhacday dhanka hogaanka.

Shacabka Yemen oo Nabi Maxamed Nabad galyo iyo Naxariis korkiisa ha ahaate markii uu ka hadlayey Carabta yiri Gesinimada waxa la siiyey Carabta 9 ka mid ahna waxaa gaar loo siiyey Yemen,maanta waxgaradkodii markii ay hadleen sidey u badan waxey dhaheen Imaaradku in aysan Qiyaamka Walalnimo,Islaam iyo Carabnimo toona laheyn,hadalkan waa hadal weyn qarniyaalne aan ka hareyn wadankaas yar ee Imaaradka shacabkooda godobta loo abuuray.

Dhanka kale wadanka deriskeen ah ee Etoobiya hadaad maqashaan bilaha inagu soo aadan waxa xukunkii dalkaas la wareegay qowmiyad kale oo aan aheyn mida hada heysa yaan la beeneysan jiritaanka arinkaas ,maxaa yeelay madaxda dalkaas oo uu ugu horeeyo Mr Abey sida mushkilada loo keeno Bariga Afrika wey u sahlaneyd isaga iyo shaqsiyaad kale laakinse mustaqbalkiisa siyaasadeed waa mid ku jira mugdi weyn.

Weliba waxa siweyn siyasiyan guleystay durbaba dalalka ku teedsan Bada Cas ee aanu kor ku soo shegnay iyo kuwo xulufadoda, welina leysma gaarin oo gacan ka hadalki rasmiga aha ma bilaaban,waana waxa aanu dallalka Jabouti iyoSoomalaiya qoraalkaan midkii ka horeeyey ugu amaanya halka ay ka istaageen ee saxdaa waxa hada socda oo dhan.
Ninkii Natanyahu ahaa Kawaanlahii weynaa ee Caruurta iyo Dumarka Falastiin mudo labo sano ah xasuuqayey iyo Sheydaamadii uu qalday dhibaato oo dhan ayaa hada u bilaabatay.War helaa talo hela.

Somalia, Africa, Middle East and Around the Global-On Monday,Janaury 19,2026-Waa Maalin kale oo qurux badan Hayeshe weli waxaanu xiranahay dharkii hidaha iyo dhaqanka shaaxiina waa na agyaalaa.wararka xoogoodana waxaanu la sugeynay inta ay xaflada ka soo gabo gabobeyso,kedibna madaxda qaranka ay dib ugu laabanayaan caasimada dalkeena Waana wax lagu faxo oo kaliya maahane waa wax u baahan in la bogaadiyo sidii quruxda badneyd,gobanimada laheyd, xilkasnimada

laheyd kartida laheyd farxada laheyd,garashada laheyd,midnimada laheyd ee shacabweynaha Somaliyed amaba Qowmiyada Soomaaliyeed ee geeska Afrika ku nool iyo kuwooda ku nool dal iyo dibad soo jiitatay ee ka dhacday Casimada idnimada Umada Somaliyeed marna ah caasimada Dowlada Waqooyi Bari Soomaaliya,marna ah caasimada mid ka mid ah gobolka dhul ka Soomaaliya ugu heesaha badan ee Sool.

Dabcan Soomaalida waxey u kala baxdaa sedax nooc weligedba,kuwa dalka iyo dadka Qatar gelin jiray waligod markas tana

qatartaas ay geliyaan waxaa si daacad ah uga hortagi jiray Somalida kale kuwooda daacada waana melaha ay Soomaalidu

ka qowmiyad ahaa weligeed ka guleysan jirtay mantana markii loo soo raray mushkilada Bada Cas,Marinka Baabul Mandab iyo Dalalka ku teedsan Badweynta Hindiya dalalkii isku dayey iney ku xad gudbaan madaxbanaanida dal keena sida ay mid mid ugu fashilmeen in aanu maalin kale qormooyin kala nooc ah uga soo sameyno shacabweynaha Soomaaliyeed maahane hada halkaan uguma soo koobi karno.

Waana waxa aanu idiin leenahay yaan lagu mashquulin Ciro iyo kii ka horeeyeyba sababto ah waa odoyaal been u sheegayo shacabka Soomaaliyeed ee halkaas degan weliba cimrigooda iyaga iyo kuwii masuuliyada kore ee dalka Soomaaliya sheeganayey in Hargeysa ay waxii aanu aragnay ka dhacaan dhawr isbuuc ka hor oo muslimiinta Caalamka qalad laga fahansiiyo shacabweynaha Somaaliyeed oo taariikh wanaagsan ku suntana waxaa sabab u ah in wax badan loo yeelay horeyna waan idiinku sheegnay waxaan idiin dhahnay Ciro farahiisa kuma jirto Awdal iyo Salal waxaa meeshaas la waregay taladeeda,mamulkeeda iyo amnigeeda dadkii degaanka xiligaas dad badan markii aanu soo qoreynay waxey la aheyd layaab oo ma jirin mediya kale oo Soomaaliya oo xaqiiqada u sii sheegayey weliba shacabka degaankaas waxey diyaar u yahiin in ay helaan Mamulka Awdal State,laakinse Mogdishu waan ognahay sow maahan meeshii maalintii Shacabka Waqooyi Bari is xoreeyen waxaa loo tagay kedib markii uu dhacay fashil badan mudo dhawr sano ah kedib sow ma aheyn,kuwaana xiliga ay Soomaalida is raacdsan tahay oo hada ah eyey sugayaan in arintooda dowladu dhameyso hadal iyo mediyaha laga qeyl qeliyo oo Abey Axmedna Ciro intuu maalin cad ka dhoofiyo Hargeysa Ciro oo uu meeshii uu dono geeyo dhaqaalona ka dul sameyo Soomaalidana ay magac xumida qataan, Koofurta Soomaaliyana Ay inoo joogaan Ciidamo Etoobiyaan ah, dhanka kalena ay diyaaradoodii iyo ganacsigoodii Mogdishu ilaa Hargeysa iskaka gudbayo oo dhanka kale maalinkasta shacabka Somaaliyeed mediyaha laga leeyahay hawada Soomaaliya dowladaa maamusho waxaan dooneynaa cidii is qabadsiinlaheyd sidaas dal gobanimadiisa lagu tumayo ma lagu difaacaa?.

Alla ha u naxaristee Madaxweynahii hore ee Somaaliya Siyaad Bare ayaa laga hayaa dalka reerahaas ha laga ilaaliyo shacab wanaagsan wey qabaan laakiinse shaqsiyaad qariban oo iibsanayo ayey qabaan buu yiri berisamaadkii maadaama uu mudo aad u dheer oo uu Soomalida ku kal bafran karay hayey masuuliayda dalkeena ,waana midii aanu qoraladeenii hore oodhan idiinku laheyn hadaan maanta dalkeena inaga wax qoreyna hogaankiisa heyn laheyn Ciro maba ku mashquulneen oo isaga waxaa ku filan in loo taago labo far oo kaliya weliba hadaad xasuusataan waxaan idin raacinay muhiim inoma ahan waxa ay yahiin labadaas far ee aanu u taagi laheyn,waxaanse idiin hubnaa shacabka Somaliyeed oo waxyaabo badan oo boolshid ah dhegahooda ku dhacayaan waxey ahaan lahayeen dad sidii Libaaxii u seexda una soo toosa weligodna sidaas ayey ahaayen, haatana yahiin ,mustaqbalkana ahaan doonaan.

Weliba Somalida kuwooda jaajuusiintaa waxaa jiraan calaamado lagu garto dalkan uma daneeyaan dadna uma daneeyaan

hadane weligeen markii uu dalkeena madax banaanidiisa ay dalal shisheeye isku dayaan iney ku tuntaan oo si ay u ilhaaney aan shacabkeena Soomaaliyeed waxa kale oo dhan inagu weligeen kuma mashquulin,laakinse halka ay hada wax marayaan sida aanu qoralkii midkaan ka horeeyey u bogaadinay madaxda dalalka Somaaliya iyo Jabouti si fiican ayey hada u fahansan yahiin waxa socda weliba shacabka geeska Afrika hadaan si horudhac ah ugu sii sheegnay siyasadaha hada socda Etoobiya madaxdoda oo ahaa kuwii mushkilada keenay geeska Afrika si fiican ayey durbaba ugu jabeen anaga ma idiin meer meerey no runtaan idiin sheegeynaa si fiican ayey ugu jabeen sedax sababood awadood.

1-Iyagu waxa dunida ka socda hada kaalinta ay ku leeyahiin waa mid aad u liitata weliba wadankas ad aragtan daaraha dhaadher deyn aayuu kudhidan yahay, horeyna waan idiinku sheegnay waxaan idiin dhahnay arimaha hada taagan ee badankood fashilmay inteysan bilaaban waxaan idiin dhahnay Etoobiya waxbo lagama weydiinayo arimaha Bada Cas oo wax kaalin ah amaba waxa afka qalad lagu yiraahdo ( leverage) kuma lahan iyagu waa dal waxkasta oo dhib ah u soo rara qaarada Afrika siiba geeska Afrika ,weliba dad badan waxey moodaan Etoobiya wadan weyn marka laga hadlayo dhanka shacabka waa run waa wadan uu shacab kiisa 3times ka badan yahay qowmiyada Soomaalida ,laakinse siyaasadooda ma dhafsiisno ciidan ayaa Soomaaliya ii jooga hogaamiye hebel oo degankaas jooga anigow i hoos tagaa wadan ahaan Soomaaliya maahan mid jira,hada oo la marayo 2026 inagu waxaan dhisaneynaa inago Etoobiyaan ah garoon diyaaradeed ay ku kaceyso 12 bilyan ,Soomaaliyase waxaan kula dhaqanaa aqli ah iney iyagu burburaan inaguna aanu horumarno waa waxa loogu sheekeeyo caruurta Oromada ee hada xukunka hayaan,yacni dunida dhan waxey ku joogaan qiyaali iyo marin habaabin bulsho,waana waxa aanu inagoo ok iney wax badan naga qaldanaayeen sanado badan aanu u dhalilin madaxda amaba shacab qofba Soomaali ah hadaad aragto qof ku mashquulayo qof kale oo Soomaali ah waa mid amaba waalan amaba aan wax badan xog ogaal u aheyn meeshaan wax hada socda hadal uma baahna ficil muuqda oo dlakeena iyo dadkiisa u daneynayo si dhab ahna loogula dabaaqtami karo kuwa dalkeena ku soo xad gudbay ayaa la doonayaa.

Tusaale- Madaxweyne Xasan iyo Ciro wey wada xariir jireen markasta hadane labadooda da'na kuma yara aqlina kuma yara oo canshurtii dalkena ayey wax ku soo barteen hadane midna isagoo wadanka masul ka ah oo loo dhaaliyey ayey inadhiisu qabteen kuwii uu Allah nacalay oo lagu shushuminayo Hargeysa midna waxuu aduunayda ku leeyahay aniga waxaa ika dhashay Argagixisada ku nool Kofurta Soomaaliya waxaa keeyey ina adeerkeey ina Godane waxaana shaqaalo u ah niman ka soo jeeda Ceelbuur, Dhuusamareeb iyo Galcad inteen idiin qarxinaa yacni dadkaas xitaa koofurta ku nool kuwooda ku jira argagixisada ee ka soo jeeda Koofurta waxaa lo arkaa cawaan sidaasi si la mid ah madaxda joogta Mogdishu waxaa loo karaa Cawaan ,madaxda Jabouti waxey u arkaan iney geber ka qabaan sidaasina ay waxkasta ku haleyn karaan.Mogdishu waxaa ku wada sugan Ciro ilmo adeeradii oo si joogto ah ula shaqeeya oo sheganayo magac iyo sumad dowladeed waxaas oo dhan miyaad aragten inagoo ku mashquuleyna dad Soomaaliyeed qeyb ka mid ah waxyaabo iska riyo maalmeed ah oo ay iska dhadhiciyeen,inagu waxaas oo dhan waxaan u aragnaa qiyaali ku soo aaday waqtigiisii gabo gabana ah laakinse lagu soo moday sanado badan sidaasi daraded muhiim inooma ahan hada wax badan ka hadalkoda maxaa yeelay hadaad ku mashqusho wax la soo maray waxaa ka muhimsan shacabka waxa hada taagan in loo bidhaamiyo.

Labada Qodob ee kale ee ay madaxda haatan ka arimiya dalka Etoobiya shacabooda ku maaweeliyaan mar kale ayaan xili munaasib ah shacabkeena Soomaaliyeed la wadaagi doonaa si uusan qoraalku inoola dheeraan nuxurka qormaduna uusan inooga lumin.Hayeeshee, waxaan isla aadeynaa halka ay hada joogto maadaama aanu qoraalkii midkaan ka horeeyey ku bogaadinay madaxda Wadamada Soomaaliya iyo Jabouti maadama ay fashil ku dhamaadeen badankood jabna uu soo gaaray wadamadii dalkeena ku soo duulay madax banaanidiisa qiimo kasta oo ku kacayo waa in lagu taageero shacabka Gobolada Awdal iyo Salal in ay caalam ka oo daawanayo calanka Somaliya ka taagaan xadka Laawyo Cade iyo Jabouti anagaa idiin leh Ciro xitaa dadka ka soo jeeda Boorame iska daaye xitaa waa lumiyey shaqaalaha degaankaas ka soo jeeda sida Awdal iyo Salal ee ka tirsanaa maamulka hada sii dhacaya dadkooda ayeyna ku qadiyad noqdeen meeshaas

m/weyne Awdal iyo Salal State ah oo qof reer Boorame ah madax looga dhigo kuxigeena reer Salal amaba reer Saylac

in iyadoo la eegayo shacabka deegaankaas rabitankooda halkaas laga hirgeliyo weliba waxaa aad inoo soo jitay nin dhalinyaro ah oo deganakaas ka soo jedo qudad dheer oo uu maalintii shaleyto aheyd jeediyey oo aanu halkaan idiin soo dhigeyno.

Qodobka kale ee aanu leenahay madaxweyne Xasan waa hadaad marqaati ka noqotay in Hargeysa la keeno kuwii uu Allaah nacaladay adigoo madaxweyne ka ah dalkii Soomaaliya la dhihi jiray ee ay awoowayaasheen nagu soo simeen waxa kuu furan labo wado oo kaliya maanta.1- Hadey run kaa tahay oo aad dalkaan u dharatay wadankan intaan geliso xaalad deg deg ah labo mid ayaa kuu furan weliba kaliya waxan ku soo koobeynaa A iyo B.A- In aadan ku ciyaarin damiirka malaayiin Soomaali ah oo iyagoo sidii Libaaxii dunidan ugu nolan karo dunidan inta aad is leetahay sidii Diidiinkii u soco oo shaley dhawr sano ka hor hadii maalintii ay is xoreeyeen shacabka SSC maanta inta aad sameysana sameyn kartay intaad waqtiga intaas la ek ka disho Soomaali waxaa ugu wacnaa in aad adiga iyo Ciro xiligaas isku dan aheydeen siyaasadiinana ay halka

n soo gaartay qaab darada ah dhis Awal State oo garab istaag shacabka donayo midnimada Ciro anaga ku tusineyna siyasad meesha kuma hayo waxiisa waa sideed dhaqaalo ku heshaa isagu shacabka Somaliyed ee degaankiisa kalama jecla waana waxa aanu Soomaali badan u leenahay yaan odayga adeerkeen ah lagu mashquulin.

B-Dhanka kale waan ognahay sida shacabka Soomaaliyeed min koofur ilaa waqooyi loogu marin habaabiyo shaqsiyaad mediyaha ku jira oo jaajuusiin ah oo dhaqaalo kooban la siiyey in loogu talo galay iney marin habaabiyaan shacabka Soomaaliyeed ee lagu soo duulay dalkooda madax banaanidiisa muhiimna maahan qaladaad soo noq noqonayo in bulshadeena markasta lagu marin habaabiyo ,shaleyto ayaan soo daawanay ruwaayad Badii Somaliya ayaa waxaa ku murmaya Kenya iyo Soomaliya oo shacabka looga lumiyey dhawr sano oo ay wax badan ku qabsan kareen.shaleyto ayaa waqti looga lumiyey shacabkii Soomaaliyed Muuse Biixi iyo Abey ayaa meeshii uu ku yiilay masjidkii qiblatenka ee Saylac Xarasheen oo aanu xiligaas mudo dhawr bil ah oo aanu wax ku qabsan laheyn danaheenii u soo dayacnay madaama ay timid qadiyad weyn iyo taariikh xumo xiligaas lala donaye dalkena iyo dadkiisa.

Adeeroow madaxweynow waan ognahay nin xun oo dalkiisa iyo dadkiisa neceb ma tihid ama Soomali weligeed madaxa ma laad ladin jirine xayi intaad iska dhigto wadankaan ka ceyri wadamo badan oo ay ugu horeyso Etoobiya si qiimokasta oo ku baxa caruurta dhalan doonta mustaqbalka u dhashaan iyagoo ay dhaleen waalidiin qab iyo han leh,hadii kale istiqaalo intaad gudbiso Somaliweyn dal iyo dibad ku dheh Soomaaliyey dalkeenii gacantoow ka bixi rabaa waa lagu soo xad gudbay kedib na iyagaa difacanayo war Ciro waa qabiil waxa uu hogamiyo adunayduna Qabiil uma taqaano dowlad amaba uma aqonsato ee naceyb kaan gaamuray ee wadankaan nagu dhagan ee Etoobiya ee kansarka ku ah dalkeena iyo maslaxada caamkaa ee shacabka Geeska Afrika iyo mida guud ee qaarada Afrika ka ceri dalkeena oo shacabka Somaaliyeed ka daa madaxweynow baqtiga ma cuno ee maraqiisaan cabaa.

Hadad manta shacabkaan masaakiintaa ee dhinackasta ka dhiban ee ay hada u soo bidhameyso dowladnimada ee dalkoda dib ugu soo laabanayo markii aad tiri ha lagu soo laabto dalkana dhmaantod u soo xir xiran tahay borsadoda si ay qadiyada dalkooda u difaacdaan yaan shaqsiyaad iyo dalal aan waxbo aheyn oo aanu ka xadaarad iyo taariikh dheer nahay iyo kuwo aanba jirin sida midka uu hogamiyo Kawaanlaha weyn ee shacabka Falastiin laayay wadanka madaxweyne intaad u hagar baxdo naga ceyri dalalka qariban iyaga iyo ciidankooda.

Jabouti oo Jabouti ah ayaan maanta lagu dhiran karin in xitaa amnigeda la carqaladeyo maxaa yeelay xaduudaheeda iyo dhulkeed aiyo bAdeed gacanteedow ku jiraa waa dowlad jirta oo hadane looga baqayaa dhawr iyo 40ka milyan ee qowm iyada Soomaalidaa ee ku nool geeska Afrika sidee dalkii Soomaliya ee shacabkiisa dunidan ku joogay, ku joogi jiray kuna joogi doona iaygoo qab iyo han leh sidee adigoo madaxweynahii ah ay wax badan hortaada uga dhacayaan oo aad weliba u aqbaleysaa iney xitaa waxaas iyo wax la mid ah adiga iyo caruurtaada soo maraan oo ay dushaada waxaan oo taariih xumo ah ugu dhacayaan dalka.

Qormadu waa nala dheeraatay madaxweyne go'aano waaweyn oo misir ah u qaad dalka iyo dadka shacabka Soomaaliyeed gees ka gees waa isku xiran yahiine hadii kale waxaad isku qalada shaqsiyaad jawaasiis ah oo loo sameystay iney marin habaabin bulsho sameeyaan markasta aaqirkoodana aanu ognahay in sidey u qeylinayaan ku danbeyn doonaan mustaq balka xabsiyo iyo nolol mida ugu liitada kuwii ay hadba xiliyo kala duwan u shaqeyn jireena aysan waxbo u qaban karin xiliga ay dhibaatadaas shaqsigaa la kulmi doonaan iyo mustaqbal umadeeda waxa uu yahay iyo sida boodo qoyaan ookale ayaa lagu qabtaa ee hada wajigii koowaad wax badan waa laga hortagay ,wajiga labaad xaqiiada ka abaar halka uu kaa jiro oo ah difaaca dalka iyo dadka Soomaaliyeed inuusan korkortan gelin.War helaa talo hela.

Picture of The Day- Sawirkaan Waxaan ka diyaarinay M/weynaha Dalka Jabouti iyo madaxweynaha Soomaaliya sanadkii ina dhaaftay Waxan Maanta mar kale u soo qaadanay waa in aanu halkan ku bogadino madaxda Somaliya iyo kuwa Dalka aanu walaalaha nahay ee Jabouti sida ay qadiyada Bada Cas, Marinka Cadmeed iyo Badweynta siyaasadahii ku dhisna qiyaaliga ee dhaawacayey madax bananida dhuleed,Baded iyo mida Cired ee dalal badan oo ay Somaliya ugu horeyso la doonayey

in looga ciyaaro halka aad ka istaageen bartaas ka haya waa jaben dalalkii mushkiladas u soo raray geeska Afrika.

Maantaa ugu danbeysay Shacbaka Wadnaka Siiyriya oo caawinaya dowladooda waxey gebi ahaan la waregeen Ceelashii Shidaalka dalkaas oo xoog ay uga heysteen dowlado shisheeye ,siyaasada caalamka cidkasta oo dhulka Soomalida la soo aado mushkilad waa jabaan, weliba waxan jeclaan laheyn in Jabouti iyo Soomaaliya madaxdooda shacabkii Soomaliyed waa is raacay in ay dalal waaweyn oo dhibaato nagu hayo ka ceyriyaan labada dal.Waxaa kale oo saacad ka hor fashilmay oo guul ah mariki la arkey in ay soo jedan Somalida qowmiyad aahan in ay fashilantay in xadud laga dhax sameyo Somaliya iyo Jabouti inta u dhaxeyso,xitaa in lagu fikiro hada kedib iska daaye boqolka sano ee inagu soo aadan xitaa wey adag tahay in lagu dhiirado. Guul ayaan Somaliweyn oo israacday cid celin karto ayaan jirine u rajeynayaa. Soomalidana waxaan lenahay Ilahey ayaaba aduunyada nagu cadaabayo intaan aaqiro la gaarin hadaan waxayaabahan boolshiitkaa ee qowmiyada Somaalida loola yimid aad dheg jalaq u siisaan. waxaanse leenahay mar kale madaxda dalalka Jabouti iyo Soomaliya bartaas ka haaya halka ay hada joogto ciyaarta.

Walee Warbaa ka dhacay sanadkan bilaawgaa ee 2026 ka ah-Weligaa meel aad in aad wax ka soo tabiso ku faraxsan tahay shacabkoodanaintey sidaad la jecleyd noqotay wararka dhan intaad dib u dhigatay horta qofkii shacabka degaankas hogaa minayey intaad sawrikiisa dusha ugu sareysa soo dhigto keidbna madaxdii qaranka o uu ugu horeeyo madaxweynaha ma ku xijisay oo intaad Saacado so seexado,nasato,kedibna soo xirato Gabo Saandal ah amaba Jambal ah oo ay ku qoran tahay Farsamaduna tahay mid lagu sameeyey Somaaliya ,yanci Made in Somalia,maro cad oo u ek garfanta oo inta waxogaa rinji

ah la soo mariyey logu yeeray Macawisna hosta itaad Abu Cumar aad haf maqas la dhacday si aad uga dhigto Kastumo

ka xirato, kedibna Funaanad sasamaanigaa ,Garan intaad dusha sare gashatay aaqirkana Shaati u muuqaal ek macawista oo gac mo gaaba ah intaad xiratay ,ma ku soo qatintay Kofiyada Nabadonada ,kedibna Ookiyaalo aan la kala garaneyninuu

yahay midkii araga iyo kii xarakada intaad ku darto lebiska ma tiri aaway Aaladii wax lagu qorayey intaad Kob shaax ah isa soo ag dhigtay ,kedibna intaad maalintii koowad sawiradii la qaaday ilaa maalinta ugu danbeysa isku dabo

rido sidii roobkii ma ula sugtay waqti munaasib ah midkasta kediba nahees ay ku luqeyso mid ka mid ah hablaha Somaaiyed oo kaban ah intaad shacabka u soo saarto,dhanka kalena mid ka mid ah heesaha fara badan ee loo qaday dowlada Waqooyi Bari oo ay ku luqeeyaan dhalinta Soomaaliyed oo iskugu jira rag iyo dumar ee Kooxda Heegan intaad saarato adigana halkaas jaanta iyo jiibta ma iskula qaden inta bogaan ku tixan?. hayeeshe,Maanta oo ah maalin Axad ah b

shuna tahay 18,sanadkuna yahay 2026, oo anu weli isla joogto Degaanada Waqooyi Bari Soomaaliya amaba Caasimadii Midnimada Umada Soomaaliyeed ee Laascaanood waxaa leyska rabaa halkii aanu ka bilaabi laheyn. weliba xiligaan oo kale waa markii ay Soomaalidana dhihi jireen warka inoo siiya sida Faleebada amaba (IV) oo kale maxaa yeelay warku waxuu u baahan yahay qofkii Soomaaliga ahaa ee aan halkaas tagina in looga dhigo inuu joogay oo kale kii joogayna wax badan oo ka baxsan halkii uu jogay maahane meelahi kale ee magaalada waxuu doonayaa in dhinackasta wax laga tusiyo,hayeeshee warka lama dulsaarnaadee Let's Dave in.....

Wararka Caawa iyo Magaladii Midnimada Umada Soomaaliyeed marna ah Xarunta Dowlada Waqooyi Bari Soomaaliya,2026- Waxey inoo jogtay qormadeenii hore soo dhaweyntii iyo wafuudii halkas gaartay iyo weliba wacdarahii ka dhacay halkaas, waxanse qeybtan oo ka hartay qormadeenii dheereyd ee aanu halkaan soo dhignay kala qabsaneynaa hada halka ay hada wax marayaan.

Dadaal dheer amaba halgan dheer kedib shacabka waqooyi Bari oo weliba la kala soo daahay waxey si rasmi ah u heleen Maamul Buuxa oo ay ku soo gaareen dadaal dheer, dulqaad iyo weliba iney yahiin bulsho u qalanta halka ay soo gaareen maanta amaba joogaan markan oo kalena maadaama ay yaiin bulsho dhinackasta nagu qaali ah intaanan muhiimada

qormada isla aadin waxaan horta iskula nasaneynaa labo heesood oo udbahooda iyo dhigahooda wata oo ka mid ah Heesahaii amaba murtidii faraha badneyd ee loo qaaday waqtiyo kala duwan Shacabka Ku nool Degaanada SSC haatana ah Dowlada Waqooyi Bari Soomaaliya \.War helaa talo hela.

Somalia,Africa, Middle East and Around The Global-On Saturday,Janaury 17,2026- Wa Maalin kale oo qurux badan kaliya maahane waa maalin weyn oo wleiba inaga wax qoreyn nagu ah maalin qaali ah,Waxaanse ma rkale isla aadeynaa xaflada Calema saarka Madaxda Dowlada Waqooyi Bari Soomaliya oo kulmisay Soomaali ilaa caalamkii iaydoo ay halkeedi inagoo

sii soconeyso halkii ay inoo joogtay qormadi midaan ka horeysay sow Soomali horey uma dhihin Maah maahdi caan baxday ee aheyd ( Madadaalo soo dhaftayo mel wacanbey mariye) hada kedib wafuudii ka kala timid dhulka ay degaan Qowmiyada

Soomaalida oo dhan iyo waftiyadii ay kala hogaaminayeen madaxda Qaranka ee maalintii shaleyto ahaa gaarya magaalada

aan laga seexan ilaa hada ee Lascaanod ee uu dabal degeedu is qabsaday ilaa Xaley ilaa maanta, sidoo kale ay manta garen wafuud ka socotay safiirada dalalka caalamka u fadhiya dalkeena hooyo ee Somaaliya waxaan toos iskula aadeyna goobta ay ka dhaceyso Xaflada Caleema Saarka waxase ka horeeya qormo soo kobeysa amaba dhameystireysa qormadeni hore,

kedibna sidii mihiigaanka Roobka ayaan iskula aadeyna qeyabheena kale,Yaanse iloobin Mar koowaad ,mar labaad iyo mar sedaxad mar kale Hambalyada min shacabka kooda uu yar ilaa koda ugu weyn ee dowlada Waqoyi Bari Somaliya, sawirada madaxda iyo wafuda caalamka weliba muwadiniinta Somaliyeed oo qaali inau ah wan ka cudur daaraneyna hadii ay mudada aanu ku guda jirno wararkena shacabka Soomaaliyeed ee nagu weyn ee Waqooyi Bari iyo magaladi Midnimada Umada Soomaliyed ee Laascaanood.War helaa talo hela.

Somalia,Africa,Middle East and Around the Global- On Saturday,Janaury 17,2026- Wararkii ugu danbeeyey safarkii madaxda qaranka dalkeena hooyo ee Soomaaliya iyo shacabkii wacnaa ee ku noolaa dhulka Waqooyi Bari Soomaaliya iyo wacdarahi halkaas ka dhacay ka sokow bal inta aanan gudagelin muhiimada qormadeena xoogeeda aanu waxoogaa dulmarno sidey wax u dhaceen kedibna waxaan isla galeynaa nuxurka qormooyinka xiisaha leh ee inoo soo scoda.

Hayeeshee, Waxey aheyd Maalintu Jimco shacabku isbuuca bilawgiisii ilaa hada oo aanu wax qoreyno iyaga iyo jiif waa is diideen joogse/Istaaga waxuu u noqday wax iska caadi ah, marka laga soo tago waftiyada ka kala tagay dhamaan gayiga ay degaan qowmiyada Soomaalida ee geeska Afrika una badan cuqaal amaba salaadiin amaba indheergarad iyo qeybaha kala duwan ee bulshada waan u soo laabaneynaa qeyba mar iyaga waxaanse horta isla aadeynaa halkaas iyo magaalada

Midnimada Umada Somaliyeed ee marna ah caasimada dowlada Waqooyi Bari Soomaaliya iyo qaabkii ay u dhacday soo dhaweyntii kama hadleyno magalada Laascaano oo hada oo aanu wax qoreyno iyo wafuuda kale ee ku wajahan marka xitaa meel leyska dhigo mashuulka, debaal dega sida ay magaaladu u camiran tahay quruxda iyo niyad wanaaga ka muuqda qey

baha kala duwan ee bulshada waxaas oo dhan marka laga so tago bal anu gudagalno qaabkii quruxda badnaa ee ay shacab ka iyo ciidamada qalabka sida qeybahoda kala duwan cuqaal,ganacsato, culimo amab hadaan si kale u dhigno qeybaha kale ee bulshada dadaalkii ay muujiyeen uga hambaleyneynaa halkaan.

Hayeeshee, wax la tagnaado garoonka diyaaradaha magaalada Laascaanood shacabkuna ciidaan ka badnaa mashaa Allah ayna safnaayeen min garoonka ilaa magaalada goobo aad u qurux badana loo diyaariyey wafuuda kala duwan ayaa waxaa halmar hawada Gobolka Sool soo galay diyaaradii siday R/wasaraha waxaana ku xigay tii siday madaxweynaha Somaaliya, waxii markaasi ka danbeeyeyna waxaa ruxmay dhulka diyaarada siday madaxweynaha oo ay dhinac socdeen diyaaradaha qumaatiga u kaca,shacabkuna u aheyd maalin taariikhi ah marka laga soo tago shacabka ku nool degaanada waqooyi Bari Soomaaliya waxaa wehliyey malaayiin Soomaali ah oo ku kala noolaa dal iyo dibad kuwaasi oo ay ula mid aheyd sidii iney goobta joogaan oo kale iskukuna jiray qeyb si toos ah ugu jireen telefonada , qeyb ka daawanayey muuqaal baahiyaha qeyb si toos ah ugu sugnaa goobta ay ka dhaceysay soo dhaweynta,

Hayeeshee, soo dhaweynta madaxweynaha intaa aan loo galbin magaalada shacabkii halkaas ku soo dhaweyeyna uusan gacan qaadin waxey halkaas ciidamada loo garan ogyahay ciidamada Banbeyda ku garaacay musig aastan u ahaa heesaha wadaniga ah ee dalkeena hooyo ee Soomaaliyana caanka ka ah.hadaan dhahno masuuliyiinta, waxgaradkii amaba qeybahii kala duwanaa ee halkaas joogay ayan halkan mid mid u carabaabeynaa waxey nagu qadaneysa waqti dheer, waxeysa arintu si fican iskugu dhiintay markii la soo galbinayey madaxda qaranka maadaama ay soo dhaweynta ka qeyb qateen boqolaal gawarida nooca loo yaqano waxa afka qalaad lagu yiraado (of the road),halka gawaarida yar yar ee aanu ku ogaan jirnay shanta marsho (Five Speed)ka,ay inoola muuqa tay in lagu waday oo kale 7 Marsho amaba (Seven Speed) marka loo eego muuqalka aanu soo gelinay qoralkii midkan ka horeyey xawaaraha ayku socdeen gawaridu ...lol.

Hayeeshee, dhulka oo jiilaal ahaa dadku ma dareemeyn inuu jiilaal yahay iyo inuu aaran yahay, waxeysa hooyoyinka Soomaaliyeed ee halkaas iskugu soo baxay ku dhawaaqayeen in ay farxada ka muuqatay awadeed ay lahaayeen hadal amaba ereyo ay ka mid ahaayeen " Wiilashii naga dhintay iyo dhismayaashii naga dumay waan u qabnaa mar hadaan helnay waxii aanu raadineynay" Which is true realy True, si uusan qoralku inoola dheeraan maadama aanu warka xoogisa si galeyno ayna inooga shidan tahay magaaladii ay Soomaalida ula baxeen magaaladii midnimada Umada Soomaaliyeed marna ah Caasimada Dowlada Waqooyi Bari Soomaaliya waxaan horta bal isla aadeynaa Heeso cusub oo debka laga soo qaday wadankan Soomaaliya la yiraahdo oo aan loo heyn laheyn Suuganta lagu difaco marna leysku guubabiyo marna leysku arooso,marna lagu dagaal tago,waxey la mid ahaan laheyd midabkiisa amaba aan la masaali laheyn sida

Wiilkii Soomaaliga ahaa ee isagoo tahriibayo intey sahaydii ka goday, dadka uu la socdayna ka waayey qof Soomaali ah oo uu xaaladiisa u sheegto kedibna koox inta gooyni ula baxay yiri waxaan nolol ka dhigto isiiya kedibna loo diiday markii uu naftiisa u yaabay oo uu ogaaday in hadii halkaas looga tago uusan sii noolaaneyn ayuu mid ka mid ah dadkii ku yiri ( Allow aan hooyadeey waaya markii aan meel hebel tagno ayaan ku siinayaa ee haleysiiyo waxooga dhaqalo ah oo aan nooli ka dhigto kedibna wax yar oo ha dhiman hana noolaan ah ayaa la siinayey ilaa meeshii laga soo gaaray markaas ayuu markii uu iska bixinayey deyntii lagu lahaa yiri ( Adeerayaalow aniga hooyadeyda aan ku dhaaranayey anigoo 3 jir ah ayey dhimatay xal kale oo aan safarkeyga ku wato mar hadey sahayda ika dhamaatayna ma jirin ee nafteydaan ku bad baadinayey ee raali ahaada waana ka tagay,dancan wadankauu ka haajiray wiilkaas waa wadan anu ognahay sida uu hodan ugu yahay wax badan ,kuna darsoo markii hore waxaa qaatiyaan laga taagnaadowlado hda waxaa lagu malgeliyaa hayaddo caalami ah iyo shaqsiyaasd tujaarta caalamka ka mid ah oo shisheeye ah iney waxey doonaan ka sheegaan dalkeena.

Marka dalkan oo aan loo heli laheyn Suuganta ay alifaan Abwaanada Soomaaliyeed kuwi hore, kuwea haatan jooga iyo kuwa iman doonaba waxuu noqon lahaa wadan sida wiilkaas ay hooyadi dhimatay isagoo 3 jir ah oo kale hadane noloshii la xarbinayo markii uu weynaaday, sidaasi daraadeed dalkeen awa lagu soo duulay naf iyo maal, af iyo adin si aanu u helno ciso iyo sharaf waa inoo muhiim in qiimo kasta oo ku kacayo xitaa hala yiraahdo Allow aan hooyadey aayaa Waxaanu heysanaa Hubka wax gumaado intey Soomaali iska daba imaneyso oo ay isla jaan qaadayaan inat damiirka leh.

Waxaase hubanti ah Soomaali intaan ka naqaano waa leysku riiqmayaa maahane dhulkaan Allaah ayaa ku beeray iyagu ma dooran waxaanse isla adeynaa wararkeena Laascaanood oo weli halkeedii iooga sii soconayo.War helaa talo hela.

War Deg Deg ah- Soo dhaweynta madaxda Qaranka oo uu ugu horeeyo madaxweynaha dalkeena hoyo ee Somaliya iyo iyo R/wasaraha dalkena hooyo iyo Magaladii Midnimada Umada Somaliyed ee Laascanood oo halmar is qabsatay min garonka diyaaradaha ilaa gudaha magalada markii uu halkaas gaaray madaxweynaha Soomaaliya iyo waftigii ugu balaarnaa ee ebed booqda deegaanka Waqooyi Bari Soomaaliya- Waxaan isla aadnay maanta mar kale Magaaladii Mid nimada Umada Soomaliyeed Qadarintana aanu u heyno Shacabka Soomaliyeed ee ku nool Dhulka Dowlada Waqoyi Bari Soomaaliya, Dhamaanteen bahda bogaan waxaan u deynay howlaheenii kale oo dhan midkastana waxu qabilsan yahay howl u gaar ah qormadan deg degtaa waa kaliya sedax qodob maadaam aanu dhamaanteen isla aadnay Magaaladii Midnimada Umada Soomaaliyeed ee Laascaano.

1- Meelkasta oo uu maanta ku sugan yahay qofkasta oo Muwaadin Soomaaliyeed ah kana soo jeedo qowmiyada Somalida waa inuu joojiyaa dhaleceynta qof kale oo Soomaali ah.2- Shacabweynaha Dowlada Waqooyi Bari Soomaaliya gaar ahan kuwa ku nool magaalada Laascanood min kooda ugu yar ilaa koda ugu weyn waxaad maanta u tahiin Soomaaliweyn inta

aqliga iyo garaadka u saaxiibkaa Wakiilo amaba Safiiro qof kasta oo idiinka mid ah waa inuu maanta la soo baxaa dhiranaan iyo dulqaad iyo foojignan mideeda qeyrul caadigaa madax da qarankana si aan horey loo arag loogu soo dhaweeyaa halkaas waa malintaan idiin dhiganay, gurigastana qoyska ku nool uu masuliyad iska saaro inuu amniga dhawrka mitir uu degan yahay kaliya sugo dowladnimada la sheego waa dadka dalka isla leh iyo hadba meeshey ku nool yahiin sidey u qurxistaan.

3-Arintan oo kale waa qadiyad caam ah maahan madaxdii qarankaa idiin soo boqatay oo kaliya waa muhiim in madaxweyne Xasan iyo masuuliyiinta kale,culimada iyo cuqaaha Soomaaliyeed waa in qaab nololeedkeena siyaasigaa, iyo midka bulsho si guud aanu wax badan uga bedelnaa maxaa yeelay markii aanu aragnay magaalada Hargeysa oo tiro yaro o shacabka degaankaas ah oo intey keenen dalkena Kawaanlahii dunida ugu weynaa ee xasuuqay caruurta iyo dumarka Falastiin hadane xitaa ku riyoodaan iney dalkeena madax banaanidisa iyo sharafta Diintena si tartiib tartiib ah intey inoo soo galaan sidaas dhalan rog uku sameeyaan shacabkena qaliga ee Soomaaliyeed ka sokowna halkaas ka dhibateyaan wadamo waaweyn oo ku teedsan gacan ka cadmeed iyo Bada Cas, qofkii Soomaali ah ee waxa naloogu tijaabinayo dhageysto maanta ee lagu mashquliyo walaalkiis kale oo Soomaali ah kaas nolosha dunidana waa ku dhiban yahay mid aaqirona waxbo uma yaaliine ha laga socdo.

Dhamaanteen waxaa inoo balanah qiimo kasta oo ku kacaya in aanu madaxweynaha booqashadii amaba u soo tabino wararkiisa maxaa yeelay waxa maanta dhacayo isagaa nasiib u yeshay inu marqaati ka noqdo taarikhda mida ugu xun ee gaaryeso Somaliweyna waxaa ka daran mida isaga ku dhaceyso hadaan isaga ku mashquulno waxaa naga lumayo midii caamka aheyd sidaasi daraadeed aan inaga waxaan isku qabno dib u dhigano laakinse kala saarno hadaan Soomaliweyn nahay waxyabaha mustaqbalka dalkeena iyo mida Diinteena iyo mida ubadkeena dhalan doono qalbiyadooda dhawacayo oo bidayo dulinimo aan dalkeena ka ilaalino. in aanu maanta noloshii kale oo dhan meel iska soo dhigno hadanau nahay bahda bogaan madaxda qaranka oo aanu waayadan sawiradooda ku mashquulin in aanu halkaan soo gelino aan wajiga hore soo dhigno muhiimadu iyaga maahan waa dalkeenii oo faraha in laga saaro weliba Soomaalida qurbahane in lagu mashquuliyo wax kale dalkoodana loo soo daba maro sidaasina lagu qaato ayaa la doonayey Ilaa ay Dhibicda ugu danbeysa ee Dhiigaa e jirkeena ku jirto ay dhulka ku dareereyso aan Difaacano Dalkeena, Dadkeena iyo Diinteena Aduunaydana aanan la macamilin wadankasta oo isku daya inuu noga fa'ideysto darufahii ay shacabkeena ka dhaxleen colaadahii ragadiyey dalkeena mudo ka badan 34 sano.

Inagu xita arimaha Soomaliya 1% oo ka mid ah kuma mashquulno hadad ogaan laheydeen dagaalka iyo doodaha aanu inagoo weliba luqadooda kula dodeyna bulshoweynta kale ee calamka na dhaxmara iyo sida dalkeena iyo dalkiisa loogu soo shaqo tagay oo loo doonayo in inta nala liqo gebigeen lagu xijiyo shacabweynaha qaarada Afrika iyo kuwa bariga dhexe waad yaabi laheydeen, waana waxa aanu markasta idiin leenahay yaan lagu mashquulin adeerkeen Ciro iyo dhalintii Soomaaliyeed ee la qalday ee ku noolaa Hargeysa ee u baahnaa in loo aqli celiyo,waxii wanaag ah dadka Soomaaliyeed iyagaa kaka horeysanyo hadey arkaan oo mid qaldan maanta ayaa erito lagu baxsan karaa waa muhiim in dhalinteena Soomaaliyeed maskaxiyan sikasta oo loo soo dhisi karo maskaxdooda loo soo dhiso,maxaa yeelay gebedha Soomaliyed ee aan garin 20 sano ee inta weysay xanano coladahii dalkeena ka dhacay awadeed inta wiil kale oo Soomaliyeed oo aan wax camal ah heyn dhawr caruur ah intuu ka dhalay ka tagay shaaricyadana ku iibineysa Shaaha iyadoo dalkaas quruxda badan hadane ma mudna in logu daro dalkaadii iyo Diintaadii ayaa kuwii uu Allaah nacaladay si sahlan lagu keenay, waa walaahi hadan manta inagu nahay cida dalkena ka masuulkaa wax badan intaan meel iska dhigno ayaan Ciro labo far midood u taagi laheyn,labadaas farne muhiim inooma ahan in aanu halkaan ku soo qorno waxa ay yahiin,laakinse inba waxyaabaha qaarkood Soomaaliweyn lagu tijaabiyo inagoo ok dadnimadoda iyo geesinimadooda heerka ay garsiisan tahay oo sidaas sahlan loogu loogo cadow soo jireen ah wax dhici karo maahan,maba ahan wax dhici karo.

Ax yaa wadani, Aduunyoy Xaalka ba,tolow awoowayasheen waaba dadaaleen oo dalkii iyo Diintii waaba nagu so simeene jiilkeenaan ma waxaan noqon doonaa kuwii ugu xumaa oo ay taarikhda tan ugu xun badaan shaqsiyaad kooban oo maant la qaban karo?.

Ma dooneyno in ay wararkeenu isku bedelaan qiyaali iyo xamaasad waxaane bal horta isla aadeynaa Magaaladii Midnimada umada Soomaaliyeed,kuna darsoo maahan adigo Muwaadin Soomalaiyed ah oo bogaan mudo ku soo tixnaa maalin dhaweydna kaa balan qaadnay 20ka magaalo ee ugu dhibaatada badan yahiin shacabka Soomaaliyeed min waqooyi ilaa Koofur in aanan sawiradooda soo wadin wararkaan kooban iyo ixtiraam aanu u heyno shacabka Waqooyi Bari awadeed ayaan wararkeenii halkaas ugu weecinay maahane waxa naga qaldan hadaan halkan qalin iyo warqad u qaadano Soomaali badan waa qaracmayaan,waxaanse wax badan hada dib ugu dhiganay intey arinkaan socoto in aanu hadba meeshi dalkena ka mid ah ee uu wanag ka jiro u weecino wararkena xoogooda, guul iyo gobanimo shacabka Soomaaliyeed ee ku nool Degaanada Waqooyi Bari Soomaaliya.War helaa talo hala ku tixnow bogaan........

Wararka Caawa iyo Magaaladii Midnimada Umada Soomaaliyeed ee Laascaanood-Inta aana u gudagelin warakreena caawa iyo wafuda halkaas ku qulquleysa oo marki ay 5 diyaaradood soo

cagadhigtaan ay ahlkaas ka kacayaan tiro intaa sla ek ayna weli inoo dhiman yahiin warakreena

wafuuda is xigxiga ee ay hogaamiyaan madaxda Qaranka ee dalkeena hooyo ee Soomaaliya, hayeshee inta aana qormadan caawa si gudagelin maadaam aanu shacabweynaha

Soomaaliye dhorey uga balan qadnay in aanu isla aadeyno Magaaalada Quruxda iyo ka soo kabsashada aan caadiga aheyn sameysay ee Shacabka Soomaaliyeed ee qimaha agteena ka leh ay ku nool yahin.

Fanaaniinta Heeska Wadanigaa ku luqeynayo miraha heeska qeybta ugu danbeysa ee leysla helay jiibta iyo jaanta maxey dhaheen Cisiyo Sharaf Ciida Hooyo,intaas kuma ekeyne waxey ku sii dareen Caafimaad Abit ku nooloow,looguma simine waxa la sii daba dhigay Culimaduna ka dirini cawiyo subaxoo,markaas ayey miraha oo dhiiga dhaqajinayo waxey kusii xijinayaan Bulshadu ku dhax tumi cayaraha oo,waxeyna daba dhigayaan Ducadi mar kale Cisiyo sharaf ciida hooyo caafimad ku noloow Abit Hablaheenii Soomaliyeed ee birlabta bulshadeena ahaa oo ka dabajiibinayana maxey leeyahiin iayag qudhooda idan yar deb kuma qaadane.

" Cirka Roobka Cirka Roobkaa Kala Dayoo Cagaar ka hilaacyoo Haa"markaas ayey ku kaabayan Alalaashka,meehaas mar key joogto midkoo Soomaali ah waxaa kulaa Heestaan markii ay soo baxday berisamaadki anoo geber la sheekeysanayo oo meel aan gurigeena ka fogeyn la fadhiyo ayey heestaan soo gashay Idaacada kulahaa,kedibna anagoo sheekadii iyo dhageysiga heesta isku dhax wadno ayaa waxaa meeshii soo maray kulahaa Hooyadey,kedibna waxey tiri kulahaa hebelow Hooyo Beerta intaad aado halkaasne Casharkii lagaa soo siiyey Iskoolka ku aqriso, waxii aan gebedha u sheegayey oo dhan waxeyba noqdeen amaba ku sigteen kulahaa kakac,maxaa yeeelay kulahaa waxaan gebedha ku aqrinayey iyo hadalka hooyadey ayaa is qaadan waayey kulahaa,waxii markaas ka danbeeyeyna waxaa meeshees ka dhacay kulahaa waxii afka Xabashiga lagu dhihi jiray (Qaracan Aalle)..lol.gebedhiina maba ika waaline waxey itiri kulahaa Walaal Waa inoo xili kale ,waxaana shaqeeyey kulahaa Hadalkii Hooyadey,waxaana aniga iyo Maado aan iskuulka ugu necbaa oo in laga shaqeyo u baahan iyo beertii oo uu cowskii ku baxay shaqaduna aniga iyo mid ika yar ay na sugeyso ayaa isku soo haray..lol.

Ugu danbeyn shaqadii beerta iyo Iskuulka iyo Shukaansiga rag iyo dumarba ka gilgisheen ee nolosheyda ka mid ahayd

weliba oo aan la kala saari karin meeshii ayaan ka sii waday gebedhiina waxey aheyd geber Soomaaliyed oo noloshii berigaas ee macaneyd ee u badneyd dhaqashada xoolaha iyo tacbadashada beeraha fahmeysay waxey noqotay buu yiri Oorideyda xili danbe.

Hayeeshee, Wadankii aanu sidaas quruxda badan ugu sharaf faneyn oo aanu ku faraxsanseyn markii aanu ku qadno iyo markii aanu wax ku heysanyo ayaa maanta waxaa Soomaalida manta nool loola yimid wax dhiiga ku kiciyey dal iyo dibad Qowmiyada Soomaalida iyo inba lagu dhirado in lagu ciyaaro madaxbanaanida dhuleed , Badeed iyo mida Cireed. War hela talo hela ,warka xoogiisa waa inoo soo socdaa oo wlei waxaan iskula jirna magaaladii Midnimada umada Soomaliyeed ee Laascaanood halkasi oo ay gaareen wafuud kala duwan kuwaasi oo iskugu jira wax ku tagay safar dhulka ah iyo mid hawada ah xili ay magaaladu la ciir ciireyso shacabki ugu badnaa ee aayadan gaaro halkaas.la soco warakreena danbe.

Picture of The Day-Somalia,Africa,Middle East and Around the Global-On Thursday. Janaury 15,2025- Waa Maalin kale oo qurux badan Maalintu Waa Qamiis Taarikhdu waa 15, Bishuna Waa Janaayo, Sanadkuna waa 2026- Waxaa weli inoo soo socda wararkena kuwodii ugu xiisaha Badnaa oo aanu shacabkeena Soomaaliyeed ee qiimaha badan aanu dhinackasta ka

tusineyno shacabkeena Soomaaliyeed ee sharafta leh, kuna nool dhulka ay caanka ku yahiin Qowmiyada Soomaalida ee Geeska Afrika, waxaan maanta qeybtaan kooban ku soo qaadaneynaa sawirka maanta oo horudhac u ah sawiro badan oo ka turjumaya Ciideena, Calankeena, Dhulkeena, Caqiidadeena iyo Shacabkeena Soomaaliyeed oo aanu aad u jecelnahay dumarkuba ha ugu horeeyane

iyadoo aysan ka marneyn hadba madaxdii markaas dalkeena hogaankiisa haya in aanu halka ugu sareysa soo dhigno inagu wax badan muhiim inooma ahan qaasatan markii dalkeena iyo dadkiisa madax banaanidiisa lagu xad gudbo waxa kale oo dhan qashinkan ku darnaa,maxaa yeelay awoowayaasheen oo aan awood u laheyn wax badan oo maanta yaalo dunidan ayaa dhulkaan ku soo simay jilba jilkii ka danbeeyey,waxanse mararka qaarkeed isweydiinaa dalkan oo aan loo heli laheyn Ciidamadii Qalabka ida iyo sidoo kale

qarniyal iyo qarniyaal Suugaanta lagu difaaco ee afkooda sidii dhibicda Roobka uga soo baxeysa Dhalinta Soomaaliyeed oo rag iyo dumarba leh kuwii hore ,kuwii danbe iyo kuwaan hada jooga shaki la'aane ay inta aysan ifka ka tagin ku dhaafi donan suugaantaan ay Soomaalidu ka qowmiyad ahan hodanka ku tahay jiilka soo koraya ee halkeedii ka sii wadi doono,kuwaasi oo iskugu jira abwaano, Heesaa,Qadaa, Musikiiste, Majaajiliiste iyo waxi la mid ah.

Si uusan qoraalku inoola dheeraan waxaan marka hore iskula nasaneynaa sawirka maanta kedibna waxaan toos iskula aadeynaa magaaladii ay ku noolaayeen shacabkii Soomaaliyed ee qaaliga inagu ahaa ee Laascaanood iyo wararkeenii kale.War hela talo helo.

Somalia,Africa,Middle East and Around the Global- On Wednesday,Janaury 14,2026-Waa baa barey bilicsan aroryo baxsan malin boqran sow Somali horey uma dhihin,malintu waa Arbaco, Bishu Janayo,Tariikhdu waa 14 sanadkuna waa 2026-Waa

Qormadii labad oo anu isla maanta oo ah Maalin Arbaco ah oo ay soo galeyso haben qamiis ah aanu isla aadno caasi mada Dowlada Waqooyi Bari Soomaaliya,marna ah caasimada Gobolka Sool oo aanu iskula nasanay qormadi hore heestii

debka laga soo qaaday ee ay ku luqeyneyso al Fanaan Casho Kiin,iyo dhaantada hoose ee uu ku luqeeyo Abwaanka weyn e Soomaaliyeed Muxudiin Shaahid ee Daren Shacab,xili heeso kale oo debka laga soo qaday ay jidka inogu soo jiraan, dhanka kalena siweyn looga shaqeeyey bilicda magaalada,Hayeeshe, Hadaan idiin dhahno waxey inooga shidan tahay meel ka mid ah dalkena hooyo ee Soomaaliya gaar ahaan dhulka ay degaan qowmiyada Soomaalida iskama dhahno hadana waxey inooga shidan tahay magaalo iyo degaan ay ku weyn tahay Soomaali oo idil ayna ku noolyahin shacab inaga wax qoreyna qaasatan qaali inagu ah inta aanan isla aadin wararkeenii kale ee Afrika, Caalanka caawa iyo Laascaanood iyo mar kale .

Waa mar kale iyo malin qurux badan,sanad cusunb oo qurux badan maantana maraya malintiisii 13aad, shacab Somaliyed oo qurux badan iyo magaaladii caanka aheyd ee buuraha, Baliyada, Daaqa Xoolaha Laascaanood ee Garaarada iyo shacabkii Somaaliyeed ee qaliga inagu ahaa ay ku noolaayeen iyo hees cusub oo debka

laga soo qaaday oo ay ku luqeyneyso fananada weyn ee Soomaaliyeed Caasho Kiin.xili ay caasimada Stateka Waqoyi Bari Somaliya ay la ciir ciireyso shacabkii ugu badnaa,waahorudhaca warar badan oo jogta inoga inoo noqonayo hadi Alle idmo .

Hayeeshee, Maadaama ay wararka kale ee caalamka iyo kuwa qaarada Afrika inaga soo dhax galeen wararkenii joogtad ahaa ee halkaas aanu uga so gudbin jirnay shacabweynaha Soomaaliyeed amaba qowmiyada Soomaalida ,warakras xili kale oo munaasib ah ayey ino nooqnayan waxaanse mar koowaad ,mar labaad iyo mar sedaxaadba leenahay Hambalyo jiroo jooga inteyba nololi jirto.War hela talo hela.

War Weyn- Kedib war murtiyeedkii lagu joojiyey dhamaan heshiisyadii Imaaradka noockasta oo ay ahaayeen ee ka soo baxay maalintii shaleyto golaha wasiirada iyadoo ay halkeedii inooga sii socdaan wararkeenii kale, madaxweynaha dalkeena

hooyo ee Soomaaliya Mudane Xasan Shiikh Maxamud oo qudbad u jeediyey shacabweynaha Soomaaliyeed qudbadaas oo dhinacyo badan taabaneynaa kuna soo aaday waqti aad loogu baahnaa.Daawasho Wacan..

Somalia, Africa, Middle East and Around the Global-On Tuesday Janaury 13,2026-Waa Maalin kale oo qurux badan waxaa halkeedii inooga sii soconayo mar kale wararkeenii joogtada ahaa iyo wadamadii aanu midba mar u soo bandhigeynay ee qaarada Africa ee loo badinayo in midkod loo rari doono xarunta Midowga Africa qeybteenii hore waxaan isla soo aqrisanay

mid ka mid ah dalalka Qaarada Afrika kuwooda dhaca amaba lagu tiriyo dalalka Geeska Afrika hadana ah wadan isku xira Bariga Africa,Bartamana Afrika iyo Koofurta Afrika,ahna wadan ku yaalo goob aad u wanaagsan oo ah wadanka Rwanda

weli waxaan ku guda jirnaa warbixinta dalka Rwanda oo aanu qeybtii hore isla soo aqrisanay waxaanse ku hormareynaa marka hore halka ay mareyso mushkiladii loo soo raray Geeska Afrika iyo Bada Cas waxaana qeybtaan maanta ku soo qaadaneynaa wadanka Yemen inagoona u soo laabaneyno dalka Soomaaliya.

Yemen oo ay Kooxdii xawaaraha ku socotay ee la shaqaaleeyey in ay wadankaas madaxbanaanidiisa dhaawacaan ee ka howl geli jirtay waxaa lagu qabtay gacan bir ah waxaana wadanka dhan min koofur ilaa waqooyi ka dhacay isbedel deg deg ah oo hadii aysan Boqortoyada Sacuudiga,shacabka dalka Yemen oo ay ugu horeeyaan Waxgaradka iyo culimada ay adkaan laheyd in wax badan laga hortago amaba talaaboyinkas qaadi laheyn ay xaalada ku dhaweed in ay faraha ka baxdo, waxana hada wadankaas ka socda iska daay shacabka Koofurtee in xitaa ay hada donayaan iney wada hadalada ku biiraan shacab ka Ku nool Waqooyiga Dalkaas,micnahu waa in ay meesha ka baxday in xitaa lagu riyoodo in dalka Yemen lagu tunto madax banaan idiisee amaba lagu fikiree waxey hada xaladu mareysaa in ay shacabkii ku noolaa Min Koofurta dalka ilaa kuwii ku noolaa Waqooyiga dalka siweyn isku abaabulaan,waxaan maqli jirnay beri samaadkii Yemeniyiinta waa dad dal ahaan iyo shacab ahaan xadaarad leh ,hayeeshee,markii aanu eegnay sida deg degtaa ee ay wax badan isku bedeleen.

Waxaad dareemeysaa sida ay dalka u jecel yahiin qiimona ugu fadhiyo laakinse loogu geeyey halkaas mushkilad laga soo waariday dalal shisheeyena keeyeen halkaas ,looguna soo dhiibay wadnka yar ee Imaaraadka iney halkaas ka fuliyaan oo qofkasta oo reer Yemen ah markii aad wareysato waxa ugu horeeya ee uu kuu sheegayo maahan dhaleeceynta dalal kale wadanka ugu horeeya ee uu ku sheegayo waa wadanka Imaaraadka iyo madaxtooda maanta sida ay u qariban tahay weliba afka carabiga amaba luqada Carabiga ayey ku nacaladan waana ogtahiin mar hadey shacab wadan ku nool heerkaas nacaan wadan kale oo Carab ah oo deriskood ah wadankaaas waqtiguba ha dheraado waa loo yaabaa,hadaanse halkaas kaka gudub no xaalada Wadanka Yemen oo qorshahi la doonayey in Gacanka Cadmeed iyo Bada Cas laga carqaladeeyo amniga dalalka uu marko Bada Cas iyo kuwa Badweynta Hindiya howsha xogedana laga fuliyo dalalka Yemen iyo

Soomaaliya oo ah wadamo mudo ku soo jiray Colaada,dhanka dalka Yemen waa ka fashilmay qorshahaas 95%, dhanka Soomaaliyana amaab Geeska Afrika muhiim inooma ahan oo waxaan hada ka hor dhawr jeer halkaan ku dhahnay ilaa ay xabada ka qaraxdo geeska Afrika waqti kuma lumineyno xisaabtana halkaas ayey inoogu nusan tahay weli,weliba waxaan Soomaaliweyn 100% u cadeyneynaa inu fashil ku dhamaday qorshahii ninka dunidan aanu ku nool nahay maanta loogu yeero Kawaanlaha caalamka ee caruurta iyo dumarka iyo caruurta Falastiin dhiigooda ku qubeysan jiray ee Natanyahu kuna wajahnaa madax banaanida Soomaaliya, warkaas adigo Somaali ah maku dhacay mase kuugu celinaa mar kale,waxaan Soomaaliweyn 100% u cadeyneynaa inuu fashil ku dhamaday qorshahii ninka dunidan aanu ku nool nahay maanta loogu yeero Kawaanlaha caalamka ee caruurta iyo dumarka iyo caruurta Falastiin dhiigooda ku qubeysan jiray ee Natanyahu kuna wajahnaa madax banaanida Soomaaliya.

Hayeeshee, waxaan isla aadeynaa oo muhiim inoo ah mar kale qeybti labaad ee qormadena iyo mid ka mid ah 7da wadan ee loo badinayo midkood in la geyn dono xarunta midowga Afrika oo aanu qeybteeni kowaad kaka soo hadalnay wadanka quruxda badan ee Rwanda iyo caasimadiisa Kigali oo aanu is raacineyno qeybtii labaad .War helaa talo hela.

War Weyn,2026- Qorshaheenu ma aheyn in aanu ku soo laabano maanta mar kale oo waxaanu soo gelinay halkaan qoraal dheer, Waxaase na soo jitay war murtiyeedka ka soo baxay dowlada Soomaaliya ee lagu babiyey dhamaan heshiisyadii lala galay Dowlada Imaaraadka waa xalka kaliya ee dal sida Soomaaliya ah lagu bad baadin karo madax baanaanidiisa iyadoo la

eegayo danta dadka iyo dalka ,hayeeshee inagu weligeen isma laheyn dhul Somaliyeed ayaa inta u yimaado Sheydaanka ugu weyn dunida Natanyahu ayey waxa ay dhegahenu maqlayen malmahii tagy la maqli donaa,waxanse leenahay R/wasare Xamse, Madaxweyne Xasan, Golaha Wasiirada iyo dhamaan intii talo ku laheyd arinkaan wey asiibeen weliba

waqtiguba ha soo daaho hadane inagu waxan aaminsananahay in ay waxkasta ku dhacaan xukunka Alle iyo waqtiga u isagu jiheeyo,waana bilaaw fiican sidaan horey dhawr jeer ugu sheegnay Qowmiyada Soomaalida wax badan kor halooga baxo yaan adeerkeen Ciro lagu mashquulin hadey dad badan ogaa

lahayeen mushkilad alo so raray Geeska Afrika xajmeega inta uu la ekaa waad yabi laheydeen weliba ma ku fikirtay in Dhul Somaaliyeed Kacbada oo ay ku cibadeystaan musliminta caalamka inta loo fadhiisto Marinka Bada Cas halkaas dalal badan oo maanta nabdoon oo ay ugu horeeyaan boqortooyada Sacuudiga laga carqaladeeyo amnigoda mushkilada meesha laga fulinaya ay noqoto Soomaaliya oo ku taalo Geeska Afrika iyo Yemen oo ku taalo Gacanka Cadmeed?.mar kale soo aqriso qoraalka dheer ee aanu soo gelinay qormadan mida ka hooseysa maadam ay ino soo socdaan warar kale ayna qormadan deg degtaa inaga soo dhax gashay.

Bal aanu marka hore isla daawano war muritedka uu aqrinayo wasiirka War faafinta Dowlada Soomaaliya Mudane Aways,waan isku soo laabaneynaa War hela talo hela.

Somalia,Africa, Middle East and Around the Global- On Monday,Janaury 12,2026- Waa Maalin kale oo qurux badan inta aanan muhiimada qormadeena u gelin dad badan ayaa ina soo weydiiyey su'aal aheyd maxaad qormo kasta ugu bilaawdaan waa malin qurux badan,kedibna waxaan u soo koobnay jawaabta,waxana ku dhahnay mar hadii aanu inta sexano ku soo toosno caafimaad kedib markii aanu ku shukrino Allaah Subxanahu wataalaa ee ifkaan na keenay, inaga wax qoreyna iyo inta kale ee aqrisaneysoba waxey inoo tahay maalinkaas maalin wanaagsan,hayeeshee,maanta qeybtaan waxaan ku soo qadaneynaa sidaan horey idiinka balan qaadnay mid ka mid ah dalalka qaarada Afrika ee loo badinayo in mustaqbalka dhaw loo rari doono Xarunta ugu weyn qaarada Afrika ee Midowga Afrika ee haatan ku taalo Dalka Etobiya Caasimadiiisa Etoobiya,Waxaanse inta aanan u gudagelin warkaas xiisaha leh amaba aanu isla aadin mid ka mid ah dalalka loo badinayo in la geyn dono xaruntaas oo wleiba u qalanta oo ah wadanka Rwanda inagoona wadankasta markii anau so qaadneyno u qodobeyneyno shacabweynaha qaarada Afrika siiba kuwa ku nool Geeska Afrika.

Waxaanse ka hormarineynaa bal marka hore dalkeena hooyo sida shacabka dalalka Yemen iyo Soomaalida ugu dagaalama yaan cidiyaha iyo ilkaha si ay u ilaashadaan gobanimadoda kowaad oo ah madax babanidooda dhuleed, Badeed iyo Cireed weliba siweyn ayaan u bogaadineynaa shacabka labada dal,weliba waan bogaadineynaa shcabweynaha Soomaliyeed min kooda ugu yar ilaa kooda ugu weyn sida ay u muujinayaan shacuurtooda min caasimada Dalkeena ee Mogdisho ilaa magaalada ugu yar dhulka ay degaan Qowmiyada Soomaalida,weliba waxgaradka iyo Culimada Somaliyeed ,aqoonyahanka ilaa qeybaha bulshada waan bogaadineynaa sida ay ilaa hada wax ku wadaan,weliba markasta waan ugu celineynaa Soomaaliweyn yaan lagu mashquulin adeerkeen Ciro arinkaan waa ka weyn tahay Ciro iyo koox intaba,sababtana waad ogtahin Somaaliweynta inta nasiibka u yeelatay iney mudo halkaan soo aqrsiten waxii aanu ku soo qori jirnay inagoo weliba u ololeyn jirnay shacabka Gobolada Waqooyi ee Soomaaliya ee maanta loogu yeero Soomaaliland sow ma xasuusataan inagoo dusha sare intaan soo saarno Adeerkeen Ciro oo xiligaas ahaa mucaarad,Adeerkeen Muuse Biixi oo xiligaas ahaa Hogaamiyaha iyo Adeerkeen Feysal Cali Waraabe oo xiligaas ahaa mucaarid oo aanu maalinkasta idiin tusin jirnay quruxda magalooyinka beeraha inagoo weliba xiligaas u soo qori jirnay magaca Jamhuuriyada Soomaaliland sababta aanan maanta ugu qoreyn magacaas iyo wax u dhaw miyaad ogtahiin?.

Inagu idiinlama hadleyno hadaad tahiin muwaadiniinta Somaliyeed amaba hadaan si kale u dhigno qowmiyada Somaliyeed sida mediya badan oo ay maamulaan dhalinyaro Somaliyeed kuwaasi oo kala taageera shaqsiyaad ay qaraabo yahiin oo ay ugu yeeraan mucaarid iyo kuwo aan xitaa hadba koxda markaasi xukunka heysa ka qori karin waxii wanaag ah oo ay qabtan amaba waxii dhaliil ah oo markaasi jira,waxaanse shacabweynaha Somaaliyeed oo weliba nagu ah qaali dumarkuba ha ugu horeeyaane waxan ula hadleynaa sidii inagoo Soomaali ah oo geed hostisa fadhina oo kale halkaasne ku garameyna, weliba been idiinma sheegeyno mararka qaarkood ma idiin dhaheyno waanu ilmeeynay oo Soomaali hadaan nahay dhaqan ba uma lihin in aanu ooyno waxaanse ka qoomameynaa dhalin badan oo Soomaaliyeed sida aysan u fahansaneyn waxa ka socda dunida iyo sida sahlan ee leysku dhalan rogayo,waxaanse dhanka kale ku faraxnaa tirada Soomaalidaa intii ay doonaan hala ekaadano ee markasta markii uu waranku na galo u istaaga waxkasta oo dalkena iyo dadkiisa ku wajahan oo uusan weligod dhiman damiirkooda oo markii ay qeyb bulshada ka mid ah talada ka ciirto sida dhaqanka Soomaalidu ahaa la heli jiray, hada la helo ,mustaqbalkana la heli dono Rag iyo dumar Somaaliyeed oo markasta u taagan qadiyadaha waaweyn iyo arimaha masiirigaa ee dalkeena iyo dakdiisa.

Aanse si gudagalno waxa aanu idiin leenahay yaan lagu mashquulin adeerkeen Ciro ee aanu dalka intaan wax badan kor uga baxno qiimo kasta oo ku kacayo difaacano dhulkii ay inagu soo simeen awowayaasheen sida hada logu istagay waa bilaaw fiican qiimokasta oo ku kacayo yaan loo jixin jixin wax badan oo hada dunida ka socda oo bulshada caalamka looga dhigo siyaasad mahan siyaasad anagaa idiin leh, waa dhaqan rog, Diinta oo lagu ciyaaro iyo dulmi midkii ugu weynaa ee laga galo shacab muslin ah oo la yirahado Falastiin iyago dalkeena u soo horkacay waa adeerkeen Ciro iyo inta ku hareerey sane nin Dunida loogu yeero Kawaanlahii Caruurta iyo Dumarka Falastiin oo aan isaguba maamulin wadan lana yiraahdo Natanyahu marka yaan waxa hada socda waqti leyskaka lumin weliba aderkeen Ciro farahiisa wax ku jira ma jiraan marka

laga reebo Hargeysa, Burco iyo Gebiley oo kaliya hadaad adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah ogtahayna waad ogtahay hadaadan ogeyna hada ogoow, hadaanse xaqiiqada leyska indho tireyn inagu waxaan habeen iyo maalin ku duceysanaa weliba waa shartii ugu horeysay ee aanu ku duceysano inuu Geeska Afrika colaada loo soo raray ay halmar qaraxdo si shacabka ku nool Wadanka Yemen iyo kuwa Soomaaliya uga baxaan qiyaaliga iyo fidnada markasta loo soo raro dalal kooda halka ay waxii markaasi ka danbeya ay burburi doonana shaki la'aan dalal hada dhisan sida Etobiya oo ah wadanka u hogaamiyahooda mushkilada hada taagan u soo raray Geeska Afrika, weliba safarka madaxweyne Xasan iyo heesaha dalkeena lagu difaacayo iyo banaanbaxdyada kii ugu danbeeyey uu maanta ka dhacay caasimada dalkeena muqaalada ay iskugu soo baxeen cuqaasha iyo culimada iyo bahda hidaha iyo dhaqanka ,fanaaniinta dhamaan halka hoose ayaan idiin soo dhigeynaa,weliba ku bishaareysta shacabka Soomaaliyeed ee qurbaha oo la donayey si dalkooda loogu daba maro oo looga mashquliya waxa socda ee dagaalka looga qaaday dalal ay ugu horeeyaan Mareykanka wax uga halaabay dagaalkaas siyaasadeed ee lagu qaday ma jiraan in uu magacii Soomaaliya dunida siweyn u gaaray maahane.

Hayeeshee, hadaan nuxurka qormadan maanta isla aadno mid ka mid ah 7da wadan ee loo badinayo in ugu danbeyn mush taq balka dhaw loo rari doono amaba xarunta midowga Afrika weliba xarunta hada ka dhisan Addis Ababa mid ka qurux badan oo ka weyn labo jeer,waxaan ku hormareynaa wadan 22 sano ka hor ay ka dhaceen dagalo sokeeye maantana a

h mid ka mid ah wadamada ugu quruxda badan qaarada Afrika oo kaliya maahane dunidan aanu ku nool nahay weliba caasimadiisa Kigali waa mida ugu amniga badan uguna Nadiifsan caasimadaha Afrika wadankaasne waxa la yiraahdaa

Rwanda waxaana hogamiya madaxweyne aan looga baran inuu kala dhantaalo midnimada qaarada Afrika Paul Kagame iyo shacab ku wanaagsan soo dhaweynta iyo la jaan qaadida nolosha dhabta ah ee ka jirta qaarada Afrika iyo mida caalamka.
Wadanka waxuu hodan ku yahay mid ka mid ha Xoolaha la dhaqdo siiba Loda ugu qaalisan dunida nooca loo yaqaano (Jersey Cows), ma hubno in ay Loda ay dhaqdaan Soomaalida ka hilib wanaagsan yahiin oo xoolaha Soomaaliya anagaa ku soo kornay hilibkooda weli kuma arag dunida sida ay u macaan yahiin ,hayeeshee Loda wadanka Rwanda waxaa leysku siiyaa hadiyadaha qaaligaa marka leysa siinayo koow waa waxa ugu horeeya ee leysa siiyo,intaas waa dulmarka kooban, waxaanse isla aadeynaa qaabka xarunta Midowga Afrika lagu geeyey Adis Ababa iyo hada waxa keenayo in laga raro maahan in loogu daneynayo dad gaar ah waxey muhiim u tahay shacabweynaha Qaarada Afrika oo dhan in laga raro xaruntaas muhiimka u ah shacabka qaarada Afrika sedax sababood awadood.

1- Horta markii loo tartamayey in xaruntaan la geeyo dhawr wadan oo ka mid ah qaarada Afrika leyskama geyn Addis Ababa oo waxaa loo galay tartan waxaana madaxdii qaarada Afrika soo jiitay qudbad uu sanadkii 1991kii ka jeediyey caasimada wadanka Togo ee Lomi R/wasaarahii dlaka Etoobiya ee xiligaas Meles Senawi oo qudbad cajib ah oo loo qaateen ah ka jeediyey halkaas, hada oo aanu wax qoreyno wey na hor taalaa qudbadaas, mase dooneyno in aanu halkan soo gelino oo waxaan ixtiraameynaa ugu yaraan qoyskiisa,waxuuse xiligaas jeediyey qudbad markii aanu dhageysanay aanu ku tilmaamnay inuu ahaa hogaamiye dhab ah, kama hadleyno in hadaanu nahay Soomaaliya markasta aysan dhamaaneyn weligeed colaada u dhaxeysa Etoobiya iyo Soomaaliya ilaa dhulka Soomaaliyeed ee gacasntooda ku jira iska soo celiyaan, waxaanse ka hadleynaa qudbada iyo waxa uu markaasi ka hadlayey iyo sida uu ugu soo diyaar garoobay xiligaas qudbadas, sidaasina arimo badan oo xiligaas is birsaday awadeed lagu geeyey xaruntaas magalada ay maanta ku taalo ee Addis Ababa.

2-Maanta maxey shacabweynaha Qaarada Afrika muhiim ugu tahay in xaruntaas laga raro halkaas?.A- horta Xarun sidaas muhiim ugu ah bulsho ku nool in ka badan 55 wadan kuna nool qaarada labaad ee dunida ugu weyn oo ah Qaarada Afrika shacabkeedu waxey u qalmaan wadan madaxdiisa iyo shacabkiisa ay aragti fog u leyahin waxa maanta ka socda dunida, lakinse dowlad sida waxa hada ka socda geeska Afrika oo uu bilaaw iyo dhamad xumaanta halkaas taalo u soo raray amaba loo soo dhibay hogamiyaha Etoobiya Abey Axmed oo si uu u helo kaliya dhaqaalo kooban xitaa hadey la gasho iibsanayo shacabka dalkiisa iska daaye kuwa geeska Afrika iska daaye kuwa qaarada Afrika oo dhan,waana mida ay muhiim u tahay in xarunta midowga Afrika inta ay gori goor tahay la geyo wadan aan aheyn Etoobiya.

B-Horta Etoobiya hadaan kala qaadno wadan ahaan, hogaan ahaan iyo shacab ahaan inagu kama hadleyno dhulka iyo dad ka oo shacabkaas Etoobiya waa shacab wanaagsan wleiba sida xaqiiqada ah ku dulman dowald kasta oo timaado hadba inta markaas hogamineyso mahane kuaa markaasi haya hoganka wax qiimo ah uguma fadhiyaan kuwa kale,hadey Etoobiya soo mareen madax wanaagsana Soomaali oo ah dad lala derso lalana noolaan karo kuwoda ugu wanaagsan midkast aoo yimaado intuu ka maseyro dhulk aiyo bukcada aanu kaka naalno geeska Afrika oo uu ALlaah nagu beerya intuu naftiisa been

u sheego oo uu isku qaldo hadba qofka Soomaali hogaaminayo iyo shacabka Soomaaliyeed waxyaabah aysan ka kaftamin markasta mushkilad u soo raraan dalkena iyo dadkiisa sidaasi daraded markii aanu aragnay waxii ka danbeeyey mushkilada loo soo raray Geeska Afrika qatarta ka so socota inta u la ekyahay xajmigeeda waa muhiin in ay madaxda qaarada Afrika weliba inta ay xilkaan hayaan madaxa dhawaan loo dortay hogaank amidowga Afrika oo uu ugu horeeyo Mudane Maxamud Cali Yusuf wa u muhiim in uu iskugu yeero madaxda qaarada Afrika si aan shacbak aqaarada Afrika noloshooda loo gelin qatar mida hada taagan oo kale ah xaruntaan inagaaba hubna oo kuam sii aali doonto Addis Ababa oo mid ka mdi ah 7 ka mid ah dalalka Afrika ayaa ugu danbeyn ka geyn doonaaye yaan laga reebin

shacabweynaha aduunka ee xili hore waa u muhiim in shacabka qaarada Afrika loo jiheeyo dhanka horumarka iyo aragtida caafimaadka qabta,kaba so qaad maanta madax banaanida dalalka Yemen iyo Somaliya oo looga faa'ideysanayo daruubo coladeed oo ay ku soo jrieen mudo hadii lagu xad gudbo oo madax bananaidooda lagu xad gudbo ma waxey dad badan la taahy in ay xaaladu sidaas ku ekaaneyso?.Si uusan qoraalku inoola dheeraaan Warku ma dhawa weli. War helaa talo hela.........

Somalia,Africa,Middle East and Around The Global- On Sunday,Janaury 11,2026- Waa Maalin kale iyo wararkeenii joogtada ahaa ,wararka ugu waaweyn Somaliya, Geeska Afrika,Afrika iyo caalamka- Sida aanu qoraalkii kan ka horeeyey ula wadagnay shacabweynaha Soomaaliyeed in dhamaan qorshekasta oo laga lahaa dalalka Yemen iyo Soomaaliya ee la doonayey in lagu tunto madax banaanida dalalkaas, waxaan qeybtaan uga hadleynaa wararka ugu waaweyn ee dunida qabsaday saacadahii ugu danbeeyey kaasi oo ah in Turkiga loo badinayo inuu ku biro barnamijka Amniga ee ay horey u galeen dalalka Sacuudiga iyo Pakistaan,taasi oo ka dhigan in ay is heli donaan dalal heysta sedax shey oo dunidan aanu maanta ku nool nahay muhiim u ah shacabweynaha dunida sida.1- Turkiga oo ah wadan wax badan horumar weyn ka sameyey marka laga hadlayo tignola jiyada casriga ee manta taalo dunidan aanu ku nool nahay.2- Sacudiga oo ah wadan dhaqalaha siweyn ugu dhisan dhinackasta. 3- Iyo Bakistaan oo ku hubeysan Hubka wax gumaada waa hadal heynta ugu weyn ee maanta jirta waana sedax wadan oo aan marki ay arimahan oo kale yimaadaan marnab kaftamin.

Hayeeshee, waan u soo laabaneynaa arinkaas oo muhiim ah,waxaanse isla aadeynaa inta aanan isla aadin dalka Soomaaliya waxan marka hore dulmareynaa sida dhamaan dalka Yemen loogu fashilmay in la kala jaro iyo waxyaabahii soo dedejiyey fashilka halkaas ka dhacay oo kooban.1- Dowlada Boqortooyada Sacuudiga oo ka mid ahaa wadamada sida tooskaa la doonayey in amnigooda qaran halkaas laga carqaladeyo talaabooyin deg deg ah oo ay qaadeen ayaa meesha ka saaray si weliba deg deg ah arimo badan.

2-Shacabka Wadanka Yemen hadey noqon laheyd dowlada dalkaas ka dhisan ee uu caalamku aqonsan yahay oo uu hogaamiyahii amaba madaxweynaheeda sameyey go'aan geesinimo leh oo ay ku dhisneyd wadaniyad isagoo isla markii ay banaanka timid qatarta ay ku jirtay midnimada dhuled, Badeed iyo Cireed oo uu xili danbe maqlay warkaas dhilada xam baarsana waxuu yiri hadal taariikhda galay oo aanu ka xusi karno micno ahaa waxuu yiri "Dalkii aan u dhaartay ee aan kitaabka u maray dusheyda laguma dhagrayo shacabka dalgeyga waxuuna qaaday talabooyin soo jiitay shacabka dalkaas oo xitaa kii ka soo horjeeday uu ku tilmamya inuu yahay wadani kedibna kooxdii dalka dooneysay iney kala goyso waxaa lagu qaday Washamsi culimad aiyo waxgradkuna kaalintoodii ayey qaateen maantaa ugu daneysay waa la kala diray,waxana laga suuliyey koofurta wadankaas oo dhan oo ahaa halkii la donayey in loo fadhiisto markii la kala jaro dalka Yemen dalal badan oo uu ugu horeeyo Boqortooyada Sacuudiga.

Markii ay shacabkii Koofurta galka seefta kala baxeen shacuurtii umada ayaa gaartay guud ahaan Koofur ilaa Waqooyiga wadanka sidaasina shacabkii uga hortageen durbaba amaba u fashiliyeen dhamaan qorshahii la soo waday in ka badan 15 sano,weliba ku darsoo hadii wadanka Yemen aan qatarta hada la fashiliyey ee duruba laga hortagay aan lagu dhiran laheyn wax badan ayaa ka halabi lahaa dalalka ku teedsan Gacanka CAdmeed iyo kuwa Bada Cad ilaa kuwa Badweynat Hindiya oo qoraalkii midkaan ka horeye ayaan si koban ugu sharaxnay si weliba horudhac ahna ula wadagnay shacabweynaha Somaliyed iyo kuwa kunol dalalkas aanu soo sheegnay..Hayeeshee, dhankaas iyo Geeska Afrika iyo Soomaaliyana sida wax badan durubaba u fashilmeen ahdaan idiin la wadaagno waad yaabeysaan.war hela atalo hela ,la soco wararkeena danbe.

Somalia,Africa,Middle East and Around the Global-On Saturday,Janaury 10,2026- Waa Maalin kale oo qurux badan, waxaa halkeedii inoga sii soconayo wararkeenii joogtada ahaa, hayeeshee, waxaan shacabka Somaliyed iyo shcabweynaha ku noo

l dalalka uu maro Gacanka Cadmeed, Marinka muhimkaa ee Bada Cas ee Baabul Mandab iyo shacabka ku nool wadamada ku teedsan badweynta Hindiya oo sida dhabta ah halka ay hada wax marayaan siweyn u guuleystay.

Waxaa gabi ahanba fashilmay sedax siyaasadood oo isku dulsaarnaa si aad u fahanto adigo muwadin Soomalaiyeed ah amab ah mid ku nol geeska Afrika amaba ah mid ku nool qaarada Afrika amaba ah mid ku nool dalalka aanu kor ku soo sheegnay .1- Qorshe mudo 15 sano laga soo shaqeynayey oo qatar weyn ku ahaa wadamada ku teedsan Bada Cas oo kaliya mahane xitaa kuwa ku teedsan badweynta Hindiya oo weliba qatar aan horey nooceeda loo arag ku ahaa dalalkas oo la doonayey in laga soo galo dhanka Yemen iyo Soomaaliya ayaa 97% fashilmay.2- Qorshahan oo ahaa mid isku xirnaa aya ahaa in horta dhanka wadanka Yemen laga caraladeyo amniga wadamo ay ugu horeeyaan Boqortooyada Sacuudiga qorshahaas si weliba deg deg ah ayuu uga fashilmay dhanka dalaki ku teedsanaa Bada Cas,waan idiinsheegnay malintii kowaad ee mushkilad aloo soo raray bariga Afrika waxaan idiin dhahnay Etoobiya waxbo lagama qeydiinayo arimaha Bada Cas dibadase waa ka qeyl qeylin karaan,dad baa moodayey in anau iska leenahay,mashruucaas mahan inu fahsilmay o kaliya xitaa waxaa fashilmay wadamdi la doonaye in colaad laga huriyo si leyskaka sii jeediyo shacabka dalalkaas sida in colad laga huriyo Yemen, Soomaaliya, Suuriya, iyo Iran.

Laakinse wajigiisi koowaad intaanba la gaarin Suuriya iyo Iran waxuu ka fashilmay dhanka dalalka Yemen iyo Soomaaliya.,weliba Iran waa dowlad weyn shacab laga abaabulay dalka dibadiisa oo weliba lagu hagayey Groupyo loo sameeyey madaama ay Iran tahay wadan weyn qorshahaas dhankaas waa ka fashilmay.

3- Dhaman Ururadii caalamiga ahaa oo ay uu horeeyaan, Midowga Afrika,IGAD, Jaamacada Carabta, Urur weynaha Islaamka UNka, Ururka wadamada leysku yiraahdo GCC oo dhamantood ku qoslay Yemen iyo Somaliya aya la kala jarayaa door muqda oo la taaban karo ayey ka qaateen arimaah had asocda,waxaas oo dhan xitaa marka laga soo tago,qorshahii ninkii 100 kun ee caruurta iyo dumarkaa ee reer falastiin dilay dharaar cad ee maadaama uu isagu horboodayey arimahan oo dhan dunidana uusan ku laheyn wax sumcad ah waxa fashilkan soo dedejiyey in isagoo Qab qable dagaal ka ah dhulka Falastiin xoogna ku heysta in ay dunidu dhageysato warkiisa, weliba dalalka waaweyn ee Islaamka iyo wadamada calaamka arimaha badankood gadaal ayey uga dageen dhanka xaqiiqada ayeyna ka abaareen markii ay arkeen inuu fashil xoogan oo saacad saacad isku soo tarayo ay ku dhacday Natanyahu.

Sidaasi daraaded waxaan bogadnineyaa sida deg degtaa ee xaqiiqada kudhisan ee ay wax badan u fashilmeen,weliba inagu waxan hada ka hor idiin dhahnay ma dooneyno ilaa ay xabada ka qaraxdo geeska Afrika in aanu ka hadalno,lakiinse in aanu wararkan oo kale ee deg degta iyo hadba fashilka dhacay iyo gulaha durbaba muqda ee bilawgaa iyo in lagu fashilmo in Somaliya iyo Yemen xitaa lagu fikiro in lagu xad gudbo madax banaanidoda arinkaas ma idiinku celinaa waa fashilmay.

Madaxweynaha Jabouti iyo Madaxweynaha Somaliya waxaan leenahay adinka iyo dalalka kale ee Bada Cas iyo kuwa ku teedsan Badweynta Hindiya bartaas ka haaya. War helaa talo hela.

War Weyn iyo Caawa oo ay si dhamaaneyso maalin jimco ah lana galayo maalin Sabti ah 10ka bisha Janaayo sanadka 2026-- Shacabka Yemen iyo kuwa Soomaaliya oo guulo waaweyn gaaray durbaba kedib markii ay fashilmeen qorshahii laga lahaa Marinka Cadmeed iyo Kan Baabul Mandab,Maanta oo Jimco aheyd oo aanu wararka ka nasanay awaded waxaan mar kale isla aadeynaa wararkenii joogtada inoo ahaa Maxaadse ka taqaanaa wadamada waaweyn ee siyaasada Geeska Afrika

siiba tan dalalka Bada Cas ku qasaaray,Walee warbaa ka dhacay,had ak ahor waxaan idiin dhahnay mar anu si guud ula

hadleynay Soomaliweyn ka qowmiyad ahaan iney kala saaran xaqiiqo iyo qiyaali faraqa u dhaxeeya,aan idiinku celino mar kale qorshahii laga lahaa Marinka Cadmeed iyo Marinka Bada Cas wadamadii mushkilada u soo raray waxaa ku dhacay jab siyaasadeed ay adag tahay sida aanu Soomaliweyn ugu sharaxno.Waa hela Talo Hela.

Wararka Soomaliya iyo Caalamka,26-Waxa halkedii inooga sii soconayo wararkeenii joogtada ahaa oo aad uga xiiso badan wararkeenii hore oo dhan,waxaanse ku hormreynaa qeybtaan qudbad uu shacabka Somaliyeed u jeediyey madaxweynaha

Dalkeena hooyo ee Somaaliya mudane Xasan Shiikh Maxamud.dhanka kale shacbaka Soomaaliyeed oo siweyn markii ugu horeysay u diyaar garoobay dulmiga qaawan ee lagu soo qaaday madax banaanida dalkeena.xili ay ururada caalamka wax aan jirin ka soo qaadeen ruwaayadii la jilayey.War helaa talo hela.

Somalia, Africa, Middle East and Around The Global-On Thursday ,Janaury 8,2026- Waa Maalin kale oo qurux badan ,maalintu waa Khamiis, Bishu waa 8da Janaayo, sanadkuna waa 2026-Maadaama aanu siyaasada Soomaaliya, Tan Geeska Afrika , mida qarada Afrika Tan bariga dhexe ilaa mida caalamka aanu kaliya idiin kala hadalno inta xaqiiqada ah oo aanu horeyna idiinka deynay wararka intooda u badan marin habaabinta iyo dacaayadaha, ka hor inta aanan gudagelin sidaan horey uga balan qaadnay shacabweynaha Soomaaliyeed amaba muwadiniinta Soomaaliyeed amaba hadaan si kale u dhigno qoowmiyada Soomaaliyeed ee ku nool min Jabouti, Soomaliya, Soomaaliland, DDS,NFD iyo dunida dacaladeeda.

Sidoo kale dib ma idiinku celineyno waxii la soo maray hadaanse idiin soo koobno ,warbixintii ugu danbeysay ee uu soo saaro Hogaanka Nabadyada Ururweynaha Midowga Afrika ,Ururka Jaamacada Carabta, Ururka Islaamka ee ku wajahan ama Soomaaliya, Amaba Dalalka Geeska Afrika amaba qaarada Afrika amaba siyaasadaha sabeynayo ee caalamka,weliba malaayiin Somali ah oo bogaan ku tixan waxaan hada ka hor ku dhahnay hadana ugu celineynaa in aysan ku gadsoomin sababtuna waa hadaad kala garato siyaasada mida laga ganacsado iyo mida runta ku danbeyneyso weligaa hadaad tahay muwaadin Somaliyeed kuma jahwarereysid waxa ka socda dunida inta badana qoraalkasta waxaan idiinka soo qabanaa kaliya inta bulshada anfaceysa ee nuxurkaa.

1- Qoraalkaan midii ka horeeyey waxaan idiiniu dhahnay inagoo aan weliba idiin munaafaqeyn mushkilada loo soo raray Geeska Afrika oo ay weliba wadanka ugu horeeya ee u soo raray ee Afrikanka ah uu yahay Etoobiya waxaan idiin dhahnay Soomali waa ku faa'idi doontaa, Etoobiyana waa wadanka ku qasaari doono si weliba aan la qiyaasi karin sababtana anagaa hada idiinku celineyna weliba waxaan idiinku soo koobeynaa A iyo B. si weliba Kooban sababta aanu idiin laheyn Somaliyey yaan lagu mashquulin adeerkeen Cirona halkaan ayaad ka fahmeysaan,kedibna waxan isla aadeynaa soo bandhigida magaalooyinka caasimadaha ku yaalo qaarada Afrika ee loo badinayo in midkood loo rari doono xarunta Midowga Afrika iyo midkasta waxa ay ku fiican tahay sow idiinma dhihin markasta waxaan arimaha tagan ,kuwii la soo maray marka laga reebo kuwa imaan doono oo uu kaliya Allaah ogyahay laakinse hadii aqli iyo maskax caafimad qabto lagu eego uu qofkasta fahmi karo runta.

A- Horta adigoo Soomaali ah hadaad ku mashquusho qof kale oo Soomaali ah ama ahaw qof mediyaha ku jira ama ahaaw qof caadi ah,ama waad waalan tahay amaba waxaad tahay qof aan xog ogaal u aheyn waxa socda iyo xaqiiqada jirta.waana kuu qeexeynaa weliba qodobkaan.

Tusaale- Bal ka waran hadaan ku mashquulno madaxweyne Ciro oo waxa uu Natanyahu u sheegay oo xaqiiqada ka fog iyo isagoo Soomaali ah halka ay siyaasadiisa ku danbeyn doonto ay kaaf iyo kala dheeri tahay sababtu bal wax yar aan isla aadno gadaal adigoon xitaa ku mashquulin wax kale amaba aan waqti iskaka lumin waxa hada socda halka ay ku danbeyn doonaan.

Adeerkeen Ciro markii uu tartanka la galayey Muuse Bixi horta ma ogtahiin waxa uu ku galay ololaha si uu dhaqalo uu ku ololeeyo uga helo Mogdishu iyo Jabouti,markii uu doorashada ku soo baxay ma ogtahiin hadane maadaama uu ku cusbaa siyaasada oo usan ogeyn waxa socda uu hadana Xasan Shiikh iyo teamkii ka horeeyey yiri waxaan doonaya in aan tago Wadanka Qatar, kedib na uga sii gudbay Abudhabi,kedibna ilaa Natanyahu,weliba kama hadleyno safarada uu ku tagay Jabouti iyo Addis Ababa, kedibna intaas oo dhan marka laga soo tago ma idiin dhahnay Ciro waa laga shaqeystay oo farahiisa kuma jiraan gobolada Awdal iyo Salal oo xitaa reerka hoose ee xukunka kala wareegi doono oo uu isaguna ogyahay halkaan ma idinku soo qornay dhawr maalmood ka hor adinkoo Soomaaliweyn oo dhan ah?.

Sidoo kale si aad wax badan u fahantaan ma idin dhahnay waxa hada ka socda geeska Afrika Etoobiya oo deris nala ah waxbo lagama weydiinayo oo iyadu banaanka wey ka qeyl qelin kartaa laakinse dalalka ku teedsan Bada Cas ayey u taalaa oo hadey Etobiya shacabka wadankeda uu qiimo ugu fadhiyo amaba ay ogtahay in ay ku faa'ideyso waxa hada socda mushkiladan loo soo raray Geeska Afrika qeyb kama ahaan laheyn ma idiin dhahnay.

Hada maanta oo ay tariikhdu tahay Khamiis bisha Janaayona tahay 8da sanadkuna yahay 2026 meel gooyni ah ku qoro maxaa yeelay ma dooneyno in aanu waxii aanu shaleyto idiin kala soo hadalnay idiinku soo celino mar kale oo sidii aanu Koofurta Soomaaliya shacabkooda ugu soo gaabinay dhawr sano ka hor in dalka Soomaaliya ay u dhalan doonto madax iyo dowlad la mahadin dono ayaan hadane halkan si wadax ah idiinku cadeyneynaa in aysan jirin Somali la kala goynayo amaba qeyb dhulka Soomaliya ka mid ah oo kala go'eysa,waxaase jira markii ay soo idlaato doorashada Soomaaliya in madaxda halkaas ka soo bixi doonta iyo madaxda Ciro kala wareegi doona hogaanka Mamaulka Soomaaliland halkaas wada hadal weliba xiliga la mudeyn doono aanu hada sii ognahay uu dhax mari doono Soomaali oo dhan, sidaasi daraadeed wadamo badan oo caalamkaa Soomaali ma yaqaanan markii aanu idiin leenahay ma waxaad moodeen in aanu iska leenahay.

Aan ka gudubno hada xageey wax maryaan Maanta,weliba qodobkan aad ayuu u anfacayaa dowlada aanu deriska nahay ee Etoobiya oo ka mid ah wadamada qaarada Afrikma ee ay madaxdoodu ka ganacsadaan siyaasada qodobkaan si degan ha u aqristaano.

Dalalkii ku teedsanaa Bada Cas waa isla jaan qaadeen Etoobiya waxey dani ugu jirtaa waan hubnaa siyaasada geeska Afrika iyo mida guud ee qarada Afrika wey ku qasaari dontaa weliba qasaaro ay adag tahay si looga faaloodo oo wax looga qoro mustaq balka waa dal aanu deris nahay waxaa loo qaatay iney arimaha Somaliya faraha kala baxdo wadankaas doorasho ayuu galayaa dhawaan anagaa u xaqiijineyna Soomaaliweyn Mr Cirona xawaaraha uu ku socdo waxaa run ka noqon doono in masuuliyada Hargeysa lagala wareegi doono,weliba reerka kala waregayo si fican ayey wasaqda u sii gelinoo hayaan ,weliba dhaqaalo badan ayaa lagu bixiyey in ay reerka kala wareegayo masuuliayda Ciro dhalinayradoda ku jira mediyah ay aad u buun buniyaan Ciro, kuan darsoo weliba dadka ugu badan ee Sharafta Diinteena iyo caqiidanena aflagadeynayo ee u gafayo shacabka dunida ku dhiban ee Falastiin badankood maahan reerka hoose ee uu ka soo jeedo Ciro cida hadalada ugu xun Soomali iyo suurad xumeyn diinteena adeegsato ....waana waxa ay kala garan la yahiin Soomali badan oo ay ugu horeeyaan shacabka Hargeysa, weliba in Hargeysa amaba deganada Soomaliland culimada amaba ducaada lagu ilhaaneyo dadka sababta u ah badankood inta Ciro Joogana waxa ugu xun ee bini'aadam sameeyo iney halkaas ka dhacaan cida sameyneyso waa reerka masuuliyada iney kala waregan Ciro isku diyaarinayo,waana kuwa markii ay xafiiska kala wareegaan Ciro wada hadalka ugu horeeya la furayo Soomalida Koofurta waxii ka danbeya doorashada inagu soo aadan,War intaas adigoo muwaadin Soomaaliyed ah ma fahantay meeshii aad doonto kaka noolaaw dhulka ay degaan qowmiyada Soomaalida ee Geska Afrika sida Jabouti, Soomaliya, Soomaaliland, DDS iyo NFD.

Waxaas oo dhan ka soo tag hadaad dunida ku soo aragto umad dooneyso in ay noqdaan dal madax banaan oo qaciidadoda u gafayo amaba ceytamayo oo culimadoda bahdilayo shacabka ku nool Haregysa ka hor halkaan mar danbe ha u soo doonan wax news ah adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah.

Gadaal u soo aqri qorlaadeena maalintii koowaad maxaan idiin dhahnay Ciro farahiisa kuma jirto Awdal iyo Salal ma idiin dhahnay mise idiinma dhihin maalintii aanu kalmadaas idin dhahnay ilaa maanta miyaad aragten inagoo halmalin xitaa is bedeleyna,miyaad aragteen sida ay dadka Soomaaliyeed inooga barten sida aanu dadka Soomaaliyeed iyo dhulka ay degaan qowmiyada Somaliya, Diinteena iyo caqiiqadeena u jecelnahay inagoo ka wal waleyna waxa ka socday Hargeysa maalmahii tagay iyo qaab daradii ay sababta u ahayen shaqsiyad sow idiinma dhihin yaan loo niseyn shacabka dhan oo waxyabaha qaarkod inaga oo ka fog iyo iyaga halmar ayaan mediyaha ka wada aragnaa,sabatoo ah waa dad Somaliyed oo aanu jecelnahay xumana uma qurno waxaanse si guud iyo gaar ahaaneed talo Soomalinimo ku siineynaa iney ku dadaalaan ixtiraamka culimadeena Soomaaliyeed ee bulshada u ah udub dhaxaadka ,weliba waan ognahay qaabka ay culimada u xiraan waa qabiileeyaan maadaama uusan jirin biseyl siyaasadeed iyo aragti fog oo bulsho lagu hogaamiyo,midna ogada markii aanu degan dhulka Soomaliya ka mid ah idiinkala haldeyno waa meel anau shacab ahaan iyo maamuol ahaanba soo aragnay,sow dhawaan idiinma dhihin waxaan halkaan idiinku soo bandhigeynaa ilaa 20 magaalo oo ka mid ah dhulii leysku dhihi jiray Jamhuuriyad adimoquraadiga Soomaliya min waqooyi ilaa koofur bal sawrida magalooyinkaas xili munaasib ah ayaan ku soo aadineyana midkasta ee bal ka eeg nolosha dhabtaa ee shacabka Soomaaliyeed ha sugi waayin dhawaan wleiba xili munasib ah.

Hayeeshee, aan isla adno muhiimada qormadena iyo maanta waxaan inoo bilabmayo soo bandhigida magaaloyinka

caasimada ha u ah dalalka Qaarada Afrika ee loo badinayo in midkood la geyn doono ugu danbeyn xarunta Midowga Afrika oo hada ku talo magaalada Addis Ababa aiydoo waxyaabaha dalalkaas midkasta ku wanaagsan tahay amaba lagu xulan doono shacbaweynaha Soomalaiyeed u dulmari doono,midkeebaadse isleetahay waxuu noqon donaa wadanka ugu horeeya e anau bilcdisa soo bandhigi doono keidbna aanu dalalka kale ku xijin doono?. War hela talo hela.

Somalia,Africa,Middle East and Around The Global- On Wednesday,Janaury 7,2026- Waa Maalin kale oo qurux badan,Maalintu waa Arbaco, Bishu waa Janayo, Taariikhdu waa 7,Sanadkuna waa 2026-Waxan Maanta mar kale isla aadeynaa Shacabweynaha Soomaaliyeed iyo guulaha ay gaareen ee ay adag tahay in ay fahmaan dadka aan Soomaalida aheyn.

1- Waxaan ku faraxsanahay in dowlado waaweyn markii ay ogadeen in ay Soomaaliya soo saaraneyso shidaalkooda ay dhiiga ku karay Soomaalida oo qibrad ka qaateen/kaheleen 35 sano oo dagaalo sokeeye ahne waxa dunida ka socda waxeyba u arkaan ruwaayad amaba Robet lagu xiray Batari oo dhinacba mar loo ceyrinayo oo kale, sidaasi daraadeed hadii aad tahay muwaadin Somaaliyeed horeyna u soo aqrisatay qoraalkan midkii ka horeeyey muhiim kuuma ahan in aanu gadaal kuu celino sidaasi daraadeed waa kuu muhiim in aad joogto ula socoto wax badan oo kaa qarsoon.

2- Weliba Soomaaliweyn inta aan si fiican ugu sharxin guulaha ay gaareen halka ay ka timid iyo doorashooyinka dhawaan ka dhici doona dalka sanadkaan aanu hada ku jirno ee 2026,waxaa muhiim ah bal marka hore in waxoogaa loo bidhaamiyo siyaasada caalamka ka jirta maanta oo aanu si ay Soomaalidu wada fahmi karaan ugu soo bandhigeyno A iyo B.

A- Horta qarnikasta dhacdooyinka dhaca waxaa ku qasaara dalal aan loo maleyneyn amaba badanaa kuwa alifa mushkila daha caalamka ka dhici jiray, ka dhacay,hadanba ka dhacayo.Tusaale Dalalka Ruushka ,Shiinaha iyo Mareykanka waa kuwa ugu horeeya ee ku qasaaray siyaasada caalamka ee maanta ka jirta dunida weliba waan ku kala dhigdhigeyna si waadax ah oo la fahmi karo,waana waxa aanu idiin leenahay Soomaali hadaanu nahay hadey xabada ugu horeyso ka dhacdo Geeska Afrika waxaanu nahay wadanka ugu horeeya ee ka faa'ida mushkiladaas Etoobiyahana waxey noqoneysaa wadanka ugu horeeya ee ku yaala qaarada Afrika gaar ahan geeska Afrika ee ku qasaro siyaasadaha maanta kajira dunida siiba kuwooda loo soo raray geeska Afrika aanse marka hore sedaxdaan wadan ee Ruushka ,Shinaha iyo Mareykanka sida ay siyaasada caalamka ugu qasaareen ilaa hada si fiican u sharaxno markaas kedib ayaad hadii aad tahay muwaadin Soomaaliyeed oo ka soo jeedo qowmiyada Soomaalida wax badan fahmeysaa,weliba waxaan idiin kala qaadeynaa Hogaamiyasha caalamka qaarkood ee manata jira sida ay siyaasada uga ganacsadaan umana baahnidiin in aanu waqti idiinka lumino waxaanse ku hormareynaa sedaxdaan Wadan oo aanu is raacineyno Shiinaha,Ruushka iyo Mareykankana aanu si goyni ah uga hadleyno inago weli ku guda jirno qodobkaan.

1- Hadaad tahay muwaadin Soomaaliyeed oo aad ka mid tahay dhalinyarada Soomaaliyeed ee mustaqbalka ay dhici karto in aad qabato madaxtinimada Soomaaliya Rag /Dumarba weliba ka fogow in aad saaxiib dhab ah ka dhigato dalal ay ka mid yahiin Ruushka iyo Shinaha sababtoo ah markii aad dunida gadaal u raacdo waxaad eegtaa inta hogaamiye ee caalamkaa ee weliba u badan dalalka Islaamka ee saaxiib dhab ah ka dhigtay ee aaminay ee hortooda lagu burburiyey wadamadooda kedibna la dilay amaba hortooda lagu bahdilayo aanu mid mid halkaan idiiinku soo qori karno,marka waa wadamo ay siyaasadooda ku dhisan tahay daneysi ,sidaasi daraadeed ganacsi aan badneyn la yeelo hase aaminin wadamadaas siyasadooda weliba inta lagu guda jiro qarnigaan 21aad si dhb ah ha u aaminin.

2- Hadaan isla aadno wadankii dunida ugu dhaqaalaha badnaan jiray ee Mareykanka waxa shacabweynaha caalamka guul u ah in siyasad ahaan si fiican u fashiliyeen Natanyahu iyo koox yar oo ku hareeyeysan waxaana hubnaa in Mareykanka sida wadamada Galbeedka Afrika kuwona ay u soo ceriyeen Fransiska kuwona ay hada qorsheynayaan in ay dalalkooda ka ceyriyaan sidaasi si la mid ah Mareykanka ay ku adkaan doonto inuu sidii hore ula macaamilo dalalka Geeska Afrika weliba Soomaalidaan maanta nool wey ka ilbaxsan tahay weyna ka aragti duwan tahay Soomaalidii hore ee soo jiri jiray qarniyashii ina dhaaftay,sidasi daraadeed Mareykanka Kalinti uu kaka jiri jiray siyaasa

Soomaaliya wadan ahaan iyo shacab ahaanba waxey la dhacayaan Xisbiga Trump ee Jamhuuriga iyo xawaaraha uu ku socdo Natanyahu siyaasadooda kama danbeyn doonto,yaan meel dhaw wax laga eegin Soomaaliyey,weliba aad ayaan ugu qosolnaa markii aanu aragno Adeerkeen Ciro oo jilayo film aduunyadu horey u soo daawatay qarniyaal hore,waana waxa aanu u lenahay yaan lagu mashquulin Mr Ciro midna ogaada inagoo ogeyn in Diyarad dhumasho uga soo kacday Addis Ababa iney ku sii jeeday Hargeysa miyaad aragteen inagoo qoraalkaan kii ka horeeyey xitaa uga hadleyna Hargeysa iyo wax ku saabsan amab waqti idiinka lumineyna, laakinse bedelkii waxaan idiin sheegnay in xarunta Midowga Afrika laga rari doono ugu daneyn magaalada Addis Ababa taas ayaa xaqiiqo ah,maxaa yeelay bulshada hadba markaas waxa lagala hadlaa oo kaliya xaqiiqada,marka sedaxaas wadan ee kala ah Rushka , Shiinaha iyo Mareykanka xitaa dalalka boskooda soo buuxin doono mustaqbalka markii ay arinku noqoto siyasada caalamka sanadaha inagu soo aadan mid mid ayaan halkaan idiinku soo qori karnaa hadane muhiim inooma ahan.

Aan u soo laabano shacabweynaha Soomaaliyeed hadad ogaan laheydeen iyo hadii aadan ogeynba magaca Soomaaliya waxuu marayaa xiligii uu ugu caansanaa intii aanu ku nooleyn dunidaan ,kuna darsoo markii ay Soomaalida siyaasadaha hada socda oo dhan ku kala bartaan wadamada ay mustaqbalka saaxiibka rasmigaa ka dhigan doonaan iyo kuwa daaqada ka bixi doono weliba Yemen waa lagu kala baxay geeska Afrikana dalalka ku faa'idi doono mushkilada loo soo raray waxa hada socda Somaliya ayaa kaalinta koowaad ku jirta waana waxa aanu u doneyn in aanu wax badan oo hada socda idiinku mashqulino,waad ogtahiin sow maahan siyaasada laga ganacsado iyo xaqiiqo bulsho ku nool wadan sida Soomalaiya oo kale ah faraqa u dhaxeeya.

Aan u soo laabano shacabweynaha Soomaaliyeed.1-Geed dheer iyo ged gaaban haloo fuulo sidi uu dalkeenu u yeelan lahaa iskiu filnaansho dhanka shidaalka ah.2- Waa u muhiim shacabkeena sharafta leh iney kala abrtaan hogaamiyaah uu dlakeenu u baahan yahay in loo helo mustaqbalka dhaw ayna kala garanayan calaamadaha ay ku dooranayaan iyo calaamadaha aysan ku doraneyn doorashada inagu soo aadan ee dhaceysa 2026.

3- In wacyiga dhslinta Soomaaliyeed inat aan weli update aheyn sida ay dunida u shaqeyso qarnigaan 21aad si dhaw loola socdo oo lo update gareeyo, weliba waan ugu celineynaa shacabweynaha Soomaaliyeed yaan lagu mashquulin Ciro anaga idiin og waxaa ku dhici doona waxi Dalka Etoobya had aka hor ka qabsaday Hogaamiye kooxeedyadi dalka ka jiri jiray oo ahd aka hor aya la weydiyey Malez Senawi xiligi uu dlakaas maamulayey oo al yir maxaa keenay in aad dalka Soomaaliya qabsan weyso adigoo Qoyskii reer Bush ku siiyen hub iyo dhaqaalo kugu filan ,kedibna saraakiil Etoobiyan ah ayuu weydiiyey halka ay cilada ka timdi waxeyna dhaheen ahdal taariikhd agalay oo hadaan so kobno micnahiisu noqonayo "Soomaalida markii anau hubeyno qofka Soomaaligaa markii uu hleo risaas u dhiganta 100 kun o dolar intu iibsado ayaad muuqalkiisa ka arkeysaa isagoo joga wadan kale marka dadkaan waa dad lagu bar baariyey in anu isku caqiido aheyn colaadna had aka hor labo jeer na dhax martay waxkasta oo la sheego asida ay ugu kalsoon yahin dalalka kale ee geeska Afrika iyo kuwa qaarada Afrika uma aaminsana Etoobiyaanka " ayye dhaheen xiligaas saraakiil Etoobiyaan ah.

Mark adad ayaa u mooda in aanu iska leenahy waxa had asocda Soomalai ayaa ku faa'idi doonta Etoobiyana waxey noqon doon taa wadanka ugu horeeya ee ku qasaaraha dhagarta markasta loo maleego Somalida ee wadankeeda la soo marsiin jiray hadane loo soo marsiiyo Soomaalidana waa mucjiso waa wadan saaxibo badna ku leh dundia waxkasta oo ay sameyaan hogaam iyasha soo maray Etoobiya iyo kuwa hada joogaba 24 saac kasta Somalidu xumaan iyo samaan waxii ay sameeyaan wey la socdaan, waana mid akenaty in anau markasta ku amshquulin Soomaalida dhaxdeeda amrkii aanu k ahadleyno xaalda Geeska Afrika,kuan darso Etobiya markii laga hadlyo Bada Cas Geeska Afrika waxbo kama ahan dalalka xitaa wax laga wey diiyo maahan banaanka ayey ka qelqelisaa mahane,waxaanse is wareysan doonaa marki ay geeska Afrika ka bilaabato xabada ugu horeyso hada inta ka horeysa qofkasta oo Somaali ah inagu shacab ahaan waanu naqana cida aanu xulufo la noqoneyno oo aanu ka bar bar dagal meyno inat ay hada joogto hadal uun baashaala Soomaaliyey amaba hadan si kale u dhigno nolaada intey nololi jirto.

Si uusan qoraalku inoola dheeraan ahdii aad tahy muwaadin Soomaaliyeed kana soo jeeda Qowmiyada Somalida ee ku nool Djabouti,Soomaaliya, Soomaliland,DDS iyo NFD waa muhiim in aad ruwaayada hada la jilayo inaga dhaxdena leysku mashquulin waxaan wax soconayo mudo dheer maahan waa arimo ay doonayan iney kaliya ku carqaladeeyaan Soomaaliya oo dooneysa iney soo saarato Shidaalkeeda ee ma jiro wadan la yiraahdo Soomaaliya oo kala go'i doono hada iyo mustaqbalkaba weliba wadaada qaarkood sid axaqiiqada ah ma yaqaanaan Soomaalida in ay subaxii is dagaalan gabal dhaciina ay isla cunaan waxii ay heystaan markii ay dhabta gaartona ay xabada hal dhinac ka ridaan iyo in ay iyagoo kala fikir duwan hadane macluumaadka isa siiyaan saacad saacad. War hela talo hela.

Somalia, Africa,Middle East and Around the Global-On Tuesday ,Janaury 6,2026- Waa Maalin kale oo Qurux badan Maalintu waa Talaado, Bishu waa Janaayo,taariikhdu waa 6, Sanadkuna waa 2026- Hadaad Bogaan ku soo tixneyd adigoo muwaadin Somaliyeed ah amaba hadad ku nooshahay Dalalka geeska Afrika amaba si guud qaarada Afrika marnaba haka yaabin in aanu waqti kaaka lumino waxyaabaha aanu ognahay, adinkana aad ogtahiin shacabweynaha geeska Afrikana ogyahay,shacabweynaha guud ee qaarada Afrikana ogyahay, shacabweynaha Bariga Dhexena ogyahay ,kuwa caalamkuna kuwooda xaqiiqo ku noolkaa ay ogyahiin, waxaanse maanta idiin dulmareynaa weliba inagoo kaliya halkaan idiinku soo koobeyna nuruxka oo kaliya.

1-Horta muhiim inooma ahan in sharcigii dunidaan lagu wada joogay uu meesha ka baxay waxii ka danbeeyey 1dii bishii Janaayo ee sanadkaan maanta maraya maalintiisii lixaad kaasi oo uu wadankii Mareykanka ee lagu tilmami jriay inuu yahay wadanka ugu dhaqaalaha badan dunida oo dhankasta ka fashilmay siyaasad ahaan,kedibna wadanka Venzuela oo ay is lahaayeen markii aad soo xirtaan madaxweynahii dalkaas si sahlan ayaad ku qaadaneysaan Shidalkiisa waadna xakumi doontaan horta meeshaas Americanka waxaa ka soo gaaray fashil xoogan oo ay badankiisa dadka aan la socon sida uu maanta dunida u shaqeyso ay arki donaan dhawr bilood kedib sidaasi daraadeed waxaan idiin kala dhigdhigeynaa oo kaliya fashilkii ka dhacay qorshahii la doonayey in wadamo ay ka mid tahay Boqortooyada Sacuudiga loo fadhiisto marinka Bada Cas horta waa fashilmay hadey noqon laheyd dhanka Wadanka Yemen iyo hadey noqon laheyd dhanka Dalalka Geeska Afrika kuwooda ku teedsan Bada Cas oo ay Soomaaliya ku jirto si marka aad u fahantaan qodobkaan waxaan idiinku soo koobeynaa A iyo B.

A- Horta Wadankii aanu u naqinay Etoobiya siweyn ayuu ugu qasaaray siyaasada Geeska Afrika weliba waxaa ka go'i doono Qowmiyadaha Tigreega iyo Soomaalida taas ku seexda kuna soo toosa weliba Abey Axmed iyo Maamulkii Abudhabi waxaa laga dhaliyey Gool siyaasadeed aan caadi aheyn,weliba ku darsoo xitaa weli lama gaarin in ay Geeska Afrika dagaalka loo soo xawilay xabadii ugu horeysay ay ka bilaabato tasi oo ah mida aanu sugeyno ilaa ay ka dhacdona waxweyn uma aragno waxa hada socda waxaanse idiin dulmareynaa wax aysan Soomaali badan iyo shacabweynaha Qaarada Afrika ku baraarug saneyn oo soo dedejiyey fashilka durbaba kaka dhacay Siyaasada Geeska Afrka siiba Dalalka Yemen iyo kuwa Bada Cas iyo Badweynta Hindiya ku yaalo.

Horta Waxaan bogaadineynaa Guusha Soomaali u soo hoyatay iyo tanaasulka waqtigisa ku soo aaday ee uu madaxweynaha Smaaliya sameeyey wax badan taasi oo ka dhigan in ay shacabka Soomaaliyeed muxaafid iyo mucaarad u qabsoomi doon to doorasho heshiis lagu yahay wax badana ka duwan kuwii aanu horey u soo arki jirnay arinkaasne mar kale ayaan qormo ka sameyn doonaa.

Hada ka hor waxaan idiin dhahnay hadaad xasuusataan Soomaaliyey yaan lagu mashquulin Ciro iyo inta ku hareereysan meeshii Hargeysa aheyd waxaa ka soo socda isbedel siyaasadeed xowli ku socda weliba Ciro masuuliyada waa lagala wareegayaa waxii ka danbeeya doorashada ka dhici doonta Soomaaliya,weliba qoraalkaan sii sawiro waxaa xukunka Hargeysa la wareegi doona reerka hoose ee uu ka soo jeedo siyaasigii Axmed Siilaanyo waad ogtahiin sow maahan Abey Axmed ma fahmi karo Soomaali isagu waxuu moodaa inuu Soomaalida ku ciciyaari karo laakiinse isagey awxey ugu ciciyaaroohaayaan si aan caadi aheyn.inaga waad na ogtahiin sow maahan hadalkasta waxaan idinka qabanaa nuxurka sida Soomaali badankeed ee mediyaha ku wahay oo kaliya maalinkasta shacabka u so gudbiya wax loogu talo galay maalmo kooban iney socdaan.

Dhawr maalmood ka hor waxaan idiin dhahnay Ciro wuu lumiyey Awdal iyo Salal,kedib waxan idiin dhahnay Hargeysa wey iskaka tagi doonaan Dadka degaankaas ka soo jeeda ee mamulkas ka midka ah,taas gadaal uguma labayneynjiritankeda, weliba si fiican qoraaladeena u aqriya miyaad na aragteen inagoo ku mashquuleyna qabiil ahaan amaba shaqsi ahaan Ciro iyo inta ku hareereysan Jawaabta oo kooban waa Maya, sababta ma garaneysaan aanan ugu mashquuleyn?.

Jawaabta Waa Waxaan ognahay Ciro in si fiican looga shaqeystay weliba Soomaalida mid maanta nool iyo mid hada kedib dhalan donaba waxaan ugu bishaareyneynaa in ay ka faa'idi doonaan waxa hada ka socda dunida oo dhan ee aad moodaan siyaasad, weliba Ciro iyo Abey Axmed sida ay isku qiyaanayaan hadaad ogaan laheydeen waxaad dhihi laheydeen Somalida weligeed yeysan joojin cunida Hilibka Geella maxaa yeelay meeshaan wax siyasad la yirahdo laguma hayo waa film Kartoon ah oo kale adigoo daawanaya,marka Soomaalidu kor ha uga baxaano wax badan oo hada socda adinka xabada ugu horeysa marki ay ka qaraxdo Geeska Afrika waxii markaas ka danbeeya ayaan newska caalamka wax ka qori doonaa.

B- Horta ma isweydiisen maxaan madaxda kale ee dalalka Geeska Afrika aanan uga hadlin oo aanu kaliya uga hadalnaa Abey Axmed, sababtu waa hogamiyaha kaliya ee ay wadankiisa markii ay xaalada faraha ka baxdo ku qasaari doonaan mustaqbalka siyasadaha lala soo aaday Soomaalida iyo geeska Afrika,waad ogtahiin sow mahan waxa telefon leyskugu sheego xiliyada haben kii iyo xaqiiqada waa kala duwan tahay,weliba shacabka Etoobiya markii ay xaqiiqo badan oo aysan hada ogeyn ogaadaan amaba dareemaan in DDS ka go'i doonto Etobiyada kale ugu danbeyn iyaga waa shacabka Etoobiyee ayaa kursiga ka tuuri doono Abey Axmed, maxaa yelay Abey Axmed shacabka Etoobiya kuma mamulo siyasad ee waxu ku mamulaa ganacsi siyasaded iyo arimo shaqsi oo isaga u gaar ah, M/weyne Xasan iyo isaguna siyasadaha danaha shaqsiga ku koban dhawr sano ayey ku soo wada shaqeysten, lakinse hada Somaaliya waa wadan ay shacabkoodu qabsanayan doorasho inta lagu guda jiro 2026,weliba ku darso maamulka Ciro bedelaya dhawaan bilaaw iyo dhamaad waxii uu saxiixay oo dhan wax ka yar 24 saac ayey ku bur burin doonaan, waana mida aanu leenahay Abey Axmed iyo Abudhabi madaxda joogta ma yaqaanaan Soomaali.

Airnta kale ee ay Somaalidu ka faa'ideen dagaalkii uu ku qaday Trump kuwodii ku sugnaa Mareykanka waa in xisbigii Trump ee Jamhuuriga dhankasta ka burburay siyaasiyan Soomaalidiina ay dunida caan ka noqdeen maadaama ujeedkii dhan ee dagaalka loogu qaaday ay aheyd in loo daba maro wadankooda oo lagu mashquuliyo wax kale waana mida aanu iskaka dey nay in aanu ka hadalno waxa ka socda Mareykanka.Waan ugu celineynaa Soomaaliweyn yaan lagu mashquulin Ciro sow ma ogeyna Muuse Biixi markii uu dhaqalo kooban ka qaatay Abudhabi si daqada loga saaro MOU Kii isagow ahaa qofkii ugu horeyey ee yiri kursiga waan baneynayaa miyaad aragteen Soomaali Bad laga qaatay maalinkaas ilaa maanta?.

Cirona waa idiin deyey xafiiska waa baneyno haya weliba reerka Axmed Siilanyo ayaa la qorsheynaya in talada uu ku wareji yo amaba ay kala wareegaan, kedibna markii ay dhamaato doorashada Soomaaliya madaxda Soomalida ee imaan doonta waxii ka danbeeya Dorashada Soomaaliya iyo masuuliyiinta la wareegi donta maamulka Hargeysa ee aan aheyn Ciro ayuu u furmi doonaa wada hadal dhab ah,Yaa meeshaas ku qasaaray Abudhabi iyo Addis Ababa,War intaas adigoo Somaali ah ma fahantay?.

Sidaasi daraadeed waxa adigoo Somaali ah ku anfacayo waa in aanu halkan kuugu soo bandhigi doono malinba mid wadamada loo badinayo in midkod la geyn doono xarunta Midowga Afrika oo aanu qeyba mar caasimadaha dalalkaas ka soo qaadan doono sawiro qur qurxoon iyo hadba siyasadahoda.Hadaad ogaan laheydeen sida aanu ugu bashaaleyno waxa dunida ka socda maanta iyo fashilka dalal badan ku dhacay siyasiyan waad yaabi laheydeen.War helaa talo hela.

Fiiro Gaar ah- Waxaan Somaalida kuwooda xalaashaa ee damiirka leh min Jabouti, Soomaaliya, Soomaaliland, DDS iyo NFD amaba hadaan si kale u dhigno qowmiyada Soomaalida si guud ula talineynaa inaysan ku gadsomin sedax kooxood.1- Shaq siyaadka ay dhinacyo kala duwan ka shaqaleyteen ee doonayo in ay dhanka mediyaha idiinka marin habaabiyaan.

2- Shaqsiyaad aad ugu yeertaan siyaasiyiin laakinse dhinackasta ka fashilmay dhanka kalena magacyo kala duwan la baxay. 3- Doorshada Soomaaliya ee inagu soo aadan oo anan lagaa weecin/Mashquulin una diyaar garoowdo.waxan kale oo dhan oo hada dunida ka socdana amaba mushkilad ala doonayo in loo soo raro geeska Afrika iyo Bada Casna ka soo qaadaan ruwaayad la doonayo in la jilo waqti gaaban oo aan sidaas u fogeyn.Soomaaliya Hanoolaato.

Somalia, Africa, Middle East and Around the Global- On Monday,Janaury 5,2026-Wararkeena oo ay soo galeyso maalin Isniin ah bisha koowaad ee sanadka 2026na ay taay 5ta oo anau isla aadeyno wararkeena wadanka Yemen oo ay dowlada Boqortooayda Sacuudi Carabiya qorshe soo socday in ka badan 10 sano ku so afjartay wax ka yar 11 maalmod, haklakas oo shacabweynaha Wadanka Yemen shirweyne iskugu imaanayaan xili uu fashil aan horey noociisa loo arag ka soo gaaray halkas wadankii yara ee UAE oo halkii uu horey u faragashan jiray wadamo abdan isagii gudahiisa gaar ahan Stateyada Isku taga Imaradka Carabta ay ka so horjesteen Abudhabi intooda badan.

Waa macquul in ay dad badan oo ay ugu horeyaan shacabweynaha Qaarada Afrika kuwooda ku nool Geeska Afrika halka ay ka timid isbedel muuqda ee ka yimid wadanka Yemen iyo koxahi ay taageri jirtay dowlada Imaaradka,waxaase waxkasat meesha ka saray gebi ahaanba shacabweynaha Yemen min Koofur ilaa waqooyi oo markii hore iyagu iska soo horjeedauy markiise ay akren qatarta iyaga inta dhaftay u gudubtay wadanka Sacuudiga waxaa wajigakoowaad shirweyne uga furmayaa magaalada Riyaad koxaha halkaas ka dagaalami jiray ee kal aragtuida duwanaa.

Sidaan horey qoraal dheer uga soo diyaarinay in gudaha wadanka Imaaraadka ilaa 5 State oo ka mid ah Stateyada isku tagay ee Imaaradka ay siyaasiyan ku xiran yahiin Boqortooyada Sacuudiga,dhanka kale saacadahii ugu danbeeyey waxaa hubka dhigay tiradii ugu badneyd ee kooxdii ay tageereysay Imaaradka waxgaradka Yemen ayaa waxey siweyn u soo dhaweeyen wada hadalada ka dhacayacaasimad aBoqortooyada Riyaad ee Sacuudi Carabiya,waxaase xusid mudan in xaalada Yemen uu si tos ah u soo farageliyey Boqorka Sacuudiga wxana jidka ku soo jira talaabooyin waaweyn oo dalkaas laga dareemi doono,waxaanse boqokliiba boqol u xaqiijineynaa shacabweynaha Geeska Afrika oo ay Somalidaugu horeeyan in uu fashil ku dhamaaday qorshahii la doonayey in lagu kala gooyo wadanka aanu deriska nahay ee Yemen, maahan waa fashilmi doonaa waa fashilmay arinta kale e boqolkiiba boqol la hubo waa in aysan Imaaraadka dagaal toos ah kala hor iman karin dowlada Sacuudiga oo Sacuudigu gudaha wadanka Imaaraadka kuna darsoo cirbad aysan ogeyn Sacuudiga kama soo degi akrto Koofurta Yemen.

Kooxaha saacadahii ugu danbeeyey hubka dhigay ayaa badankood la xariiray Cuwqaasha qabiiladooda amaba hadaan si kale u dhigno salaadiinta wadankaas waxeyna shacbaka Yemen isku diyaarinayaan wada hadalada ka furmi doona caasiamda Riyadh ee Boqortooyada Sacuudi Carabiya.hdaanse isla aadno dhankaas iyo Geeska Afrika colaadii loo soo xawilay taas kama hordhaceyno oo horey ayaan Allah uga tuugnay inuu soo dedejiyo,waxaanse dhawan xili wleiba munaasib ah bilaabeynaa sawriada 7da Caasimadood ee ku yaala qaarada Afrika ee loo abdinayo mustazqbalka dhaw midkod iney marti gelin donto xaerunat Midowga Afrika,weliba ku darsoo daaraha qurqurxoon ee caasimada Addis Ababa waxaa ku dhici doona qiimo jab weyn marka ay dalalka qaarada Afrika kuwoda ahda sida hoose hormuudka ugu ah i xaruntaas laga rao halkaas lana geeyo wadamada Qarada Afrika ee caanka ku ah isku heynta shacabweynaha Afrika.

Dalalka loo badinayo midba mar ayaan halkaan ku soo qaadan doonaa sawiradeeda iyo wax aay caanka ku yahiin marka laga hadlayo danaha shacabweynaha Qarada Afrika,xili weliba munaasiba ah midba mar.War helaa talo hela.

Somalia,Africa, Middle East and Around The Global-On Sunday Janaury 4,2026- Waa maalin kale oo qurux badan Waa Axad, Maalintii 4aad ee sanadka cusub ee 2026-Waxey inoo joogtya qormadii midaan ka horeysay hadaan nuxurka qormadas soo koobno halka ugu danbeyn loo rari doono Xarunta Midoga Afrika oo hada ku taalo wadanka Etoobiya.

Sidoo kale sidii aad inooga baraten wax badan oo waqtidiinkama lumineyno Waalida siyaasadeed ee ka jirta dundia aanu maanta ku nool nahay siiba heerka ay mareyso siyaasada Mareykanka oo ay dunidan ka walayan Trump iyo Natanyahu,yacni markii ay lunto isku dheelitirka awooda dunida dadka wax hogamiya wadamada qarkood waxey ku soo baxaan amaba u dhaqmaan sidi duurjoogta.

Muhiim maahan in aanu waqti idiinka lumino hadalka aan ciyaasada iyo xikmada ku dhisneyn ee m/weynaha Mareykanka ee inta qaar ka mid ah qoyska madaxweynahii Vazuela lacag la siiyey isago sharafta dalkiisa difaacanayo cadow u gacan geliyeen oo ay basaaseen, kedibna Trump yiraahdo waxaan soo qabanay Maduro kedibna yiraahdo wadanka Vensuleala waxaa maamuli doona Mareykanka iyo wax la mid ah,yacni waa nooc ka mid ah noocyadii ay u shaqeyn jireen Maafiyada oo hada loo rogay siyaasad,sdiaasi daradeed waqti badan idiinkama lumineyno ka hadalka arinkaas a wadan qeyraadkiisa si loo dhaco la doonayo in shacabkiisa gumeysi casri ah la geliyo,waxaase in shacbakena Soomaaliyeed ,kuwa qaarada Afrika iyo kuwa caalamka loo bidhaamiyo u baahan yahiin in lagala hadlo dhanka xaqiiqada waxa manta dundia ka jiro.

1- Horta dunidaaan waxaa maamulo si dadban iyo tos ah dadka la yiraahdo cadaanka,kuwa waxey la baxeen Reer Galbeed waxaa hogaamiya Mareykanka, kuwana wxey la baxeen Cadaanka Bariga wxaa hogaamiya Ruushka hadaad is leetahy dundia waxaa ka jira qowado kale o aan kuwaas aheyn sida Chiinaha malaha wad runsan tahay amaba sida ay dunida u shaqeyso wx badan oo macluumaad ah kama heysatid.

Tusaale- Vanzuela waxaa saaxiib la ahaa Ruushka, Chinaha iyo wadamo aan ka xusi karno Turkiga maxey ka qaban karan qof reer Vanzuela ah o wadankiisa jaajuusay oo madaxweynahiisii iyo dalkiisii dhama sharaftiisa ku ciyaaray,waa wxbo ,laakinse adiga wxaad u baahan tahay in lagu fahansiiyo shcab ahaan dundia meeshii aad doonto kaka nolaaw xisaabta la kala goostay halka ay ka timid Aiyo B ayana kuugu qeexeynaa.

A- Mareykanka oo Ruushka kala shaqeeyey arinta Yukureyn isaguna Ruushak siodaasi si la mid ah muhiimad gaar ah ma siinin wadankii Vanzuela ee ay saaxiibka ahaayeen Mareykankuna sidaas ayuu wadankaas kula wareegay talada shacbaka Vazuela waa ka baxay hada kii dhaqalaah yar ku qaatay iyo malaayintii reer Vazuelana sidaas ayey dulinimo u wad agalen, yacni go'aanka ay shaqsiyaad iska garaan ee ugu danbeyn dhibta ku danbeyso Malayin (Inocent) ah oo aan waxbo galabsan ay ka qomamayeyan mudo aad u fog waa noocaan oo kale,bal qiyaas wadan dhan o dhisnaa dhawr nin oo ganacsato ah oo Mareykan ah o uu horboodayo Trump o sheeganayo inuu yahay madaxwyenaha Mareykanka hadey sidaas sahlan ku qaadan karaan dundia ad ka sugeyso awood kale oo ka jirta ee aad manta naftaad au shegi karto ma jirtaa?.

B-Chinaha oo la sheegop inuu yahay wadan dhinackasta ka dhisan imisa jeer aya hortiisa dunidan wax badan looga ciyaaray, sababtu waa inuu eeganayo danahiisa shaqsigaa wadankastana waa la mid marka hadii aad maqli jirtay dundia waxaa ka jiro siyaasad isku dheeli tiran hada meesha waa ka baxday waana waxa keenay iyadoo ay dundia joogto Balaayin ku kala nool dalalka Islaamka mudo 2 sano oo xariir ah 100 kun oo dumar iyo Caruur reer Falastiin ah hortooda ku dilay Natanyahu marka sayaa wleiba lagu leeyahy dundia waxa ka jira dalal Islaam ah oo dhaqaalo leh,hadane aan dundia aanu mant aku nool nahay waxbo ka aheyn,markaasaa wleiba sidii caruurtii dundia loola hadlayaa oo markii la soo qabtay Madaxweynaha Vanzuela la sii cabsi gelianya hogaamiyaal kale halkii qladkaas dhacay laga hadli lahaa.

Marka sida xaqiiqada ah Somaalida waxaan siineynaa labo talo oo kaliya Odaygaan Ciro ah ka ceyriya Hargeysa intii uu malayiin Somaali ah mustaqbalkoda iyo Caqiidadoda ku ciyaari lahaa ahduu diido talooyinka loo soo jeediyo o ah inagu Diinteena iyo dhul keena in aanan lagu korkrotami karin weliba durbaba iyadoo aysan Soomalidu gacan u qadin dhankasta ayuu ka fashilomay oo cidkasta waa ogtahay in uusan qabiil noqon karin wadan ku cusub dunida,wadankii ku soo xadgudbo madaxbanaanideenana ha laga ceyriyo wadankeena hana laga ilaaliyo iney mustaqbalka fog talo iyo saxiix ku yeeshaan qeyradkeena iney si sahan u maamulaan shirkadahoda wadamada dhan ee ay qariban tahay siyaasadooda waa in laga fogaado in lala macaamilo oo yaanan noqon dadka kuwa loo shiro ee aanu noqono kuwa taladoda iyo aragtidooda ku meel mara daruufokasta oo dalkena iyo dakdiisa ku gedaaman ee jiraba.

Sidoo kale Dalka Soomaaliya 2026 doorashada inagu soo aadan waa in loo doorto madaxweyne aan siyaasada ka ganacsaneyn oo la jaan qaadi kara isbedelka cusub ee ka curtay dunida,maxaa yelay waxoogaa dhaqaalo ah oo lagu qaato shacab iyo dal dhan oo mustaqbalkooda lagu geliyo mugdi qarniyaal waanu aragnay meeshey dhigtay wadamo badan oo dunidan mudnaayeen in ay shacabkoodu ku yeeshaan sharaf iyo karaamo.

Sidaasi daraadeed waan ugu celineynaa mar kale dhalinta Soomaaliyeed kuwa geeska Afriikaka iyo si guud kuwa qaarada Afrika in an lagu kadsoomin wax badan oo maant abulshoweynat Caalamka looga dhigo siyaasad laakisne aan aheyn.bal qiyaas mid ka mid ah dalalka dundia ugu hodansan oo ku yaalo Koofurta Ameerika ayaa saacado gudahood laga dhigay State ka mid ah Mareykanka markaas ayaa wleiba siyasadii dhameyd ee Mareylkaka laga dhigay wadan uu maamulo nin Ganacsade Cadaan ah oo ku soo barbaaray Wadanka South Afrika oo la yirahado Allen Mask maalinaksta ku xceynayaa shacab ay ugu horeeyaan Somalida Barahiisa bulshada bulshada kediban aduunaydii dadkii damiirka lahaa maxey ku sameeyen iney iibsan waxa u soo saaro markas ayuu hoos u dhacay ganacsigisii,Waxa taas ka daran wadankii la dhahayay

aduunayda ayu ugu dhaqalo badan yahay ee Marey kanka ahaa ayaa maalinkasta m/weynahiisii Turmp u caay iyo aflagaado ula soo taagan yahay cumunity yar oo Somaali ah ujeedka laga leeyahayna waa in qurbajogta Somaalida la mashquuliyo kedibna wadankooda lo daba maro oo la qaato miyaad aragteen inagoo malmahan ka hadleyna dhacdooyinki ka dhacayey Mineapolis ee ay waden Trump iyo shaqsiyaad Cadaanka xagjirkaa?,sababtoo ah waxaanu oganay halka ay ku dhamaneyso ienysan mudneyn in wax laga qoro marka Soomaali waa umada kaliya ee aan dulinimo yeeleyn kaliya wadankii ku xadgudba madaxbanaanideena hadey raban shaqsiyad ha caayano Soomaalida laakinse wadankii ku xadgudba madaxbanaanideena amaba qeyb shacabka Soomaliyeed min waqooyi ilaa Koofur isku daya iney shacabkooda marin habaabiyaan waa in dalkeena laga ceyriyaa oo dulinimo laga doortaa gobanimo. War helaa talo hela.

War Weyn Maanta oo Sabti ah,ahna maalintii 3aad ee sanadka cusub ee 2026- Madaxweyne Geelle waa waaya arag wax badan u soo joogay,madaxweyne Geellow nimankii aad dhawr sano ka hor ka ceyrisay wadanka Jabouti siyaasad ahaan waa ku jabeen wadanka Yemen,waxaan Soomaaliweyn meelkasta oo ay joogto min Jabouti,Somaliya, Somaliland, DDS iyo NFD leenahay sedax arimod.1-Qofkasta oo Soomaali ah kana soo jeeda qowmiyada Soomaalida waxaan ku boorineynaa waa inuu noqdaa mid la jaan qaado wacyiga dunida iyo midka qaarada Afrika inagoo weliba qodobkan waxoogaa marka laga soo tago in aanu ku halqabsaneyno madaxweyne Geelle maxaa yeelay hadaadan been isku sheegeyn qof Soomaali ah oo maanta noogu jiro siyaasada caalamka oo si fiican u fahamsan waa Madaxweyne Geelle markii aanu si guud u eegnay Soomaalida maanta nool sidaasi daraadeed qodobkaan waan u sii kala qadeynaa A.B iyo C.

A-Marka laga soo tago madaxweyne Geelle oo aanu ku halqabsanay- Waa Marka koowaade in dhalinta Somaliyeed wacyigooda kor loo qaado waa muhiim sababtoo ah waxaa u sahlanaaneyso in ay fahmaan halka ay dunida u socoto,halkii malinkasta aanu ka jawaabi laheyn inta nalo soo shiro in aanu markaas kedib bilaawno car carar waxaan hada si horudhac ah idiinku dulmareynaa halka ay ku danbeyn doonaan wax badan oo hada been siyaasaded ah,weliba yaan waxbo lagu mashquulin walaalaha Soomaaliyeed ee ku nool Hargeysa amaba Soomaliland,maxaa yeelay Ciro waa muwaadin Somaliyed arintiisa ha loo arko caraadin iyo in Soomaali iswareysato waxii ka danbeeya dowlada Dalka u dhalan doonta 2026 ee ay dhamaato doorashada inagu soo aadan inta ka horeysana qofkii Soomaali ah oo ka yeela inuu ku xadgudbo diinteena sharafta leh ee aanu ku dhalanay, ku dhaqanay, kuna soo gaarnay wanaageeda in aan laga yeeleyn oo aan Shisheeye lagu raali gelineyn weliba Shisheeyaha ayaa sii kala ehe kuwooda ugu xun, isaguna waa ogyahay Allaahne waa ogtahay inaguna Allaah ka sokow waan ognahay,weliba markasta waan ugu celineynaa Soomaliweyn waxyaabaha qaarkood kor halooga baxo yaan meel hoose wax laga arkin weliba shacabka Hargeysa mararka qaarkood iyaga oo ku nool Hargeysa iyo inaga oo ka fog halmar ayaan isla daawanaa dhacdoonyinkii xuxumaa ee mediyaha aanu ku arkeynay maalmahii tagay waana mida aanu u leenahay yaan loo nisbeyn dhamaantood oo shacabkaas Soomaaliyeed ee qaaliga inagu ah shaqsiyan inaga wax qoreyna si sahlan loogu dhiran in la xumeeyo.

B-Hadaan isla aadno Qaarada Afrika!, Afrika marka meel leyska dhigo wararka suuqa sidaan qoraal hore idiinku sheegnay waxey u badan tahay in xarunta Midowga Afrika laka rari doono magalada Addis Ababa ayna u badan tahay in lageyn doono mid ka mid ah wadamada badanaa loo nisbeeyo iney isku hayaan qarada Afrika ilaa 5 ugu badnaan 7 wadan ayaa loo badinayaa midkood in lageyn doono qorshahaan oo markiisii hore ku bilaawday dhawrkii sano ee ee ina dhaaftay si tartiib tartiib ah ayaa hada siweyn u xogeystay,waad ogtahiin sow mahan Addis Ababa oo lumisa tittleka xarunta Midowga Afrika midabka ay yeelaneyso?.

C-Isbedelka siyaasadeed ee hada ka socda dunida ee weliba ku socda sida waalidaa rumeysta ama ha rumeysanina inaga ka qowmiyas ahaan Soomaali hadaan nahay waxaa inoogu jirta danweyn weliba waxan Allaah ka barinaa inuu soo deg dego dagaalweyn oo ka qarxa Geeska Afrika maxaa yeelay waa colaad loo soo raray maahan wax ay shacabweynaha geeska Afrika iyo kuwa qaarada Afrika shaqso ku leeyahiin,sidaasi daraadeed kuwii u soo raray iyo kuwii ay beenta u sheegeen ee ka dhageystay in qarada Afrika loo soo raro mushkilada ayaa noqonaya kuwa ugu horeeya ee ay dhibta ugu badan ka soo gaarto.

Si uusan qoraalku inoola dheeraan Afrika mahan Afrikaradii aanu naqiinay ee waxii la doono laga sameysan jiray,weliba been ayaa leysku sheegaya mahane geeska Afrika ma jiro wadan ka siyaasad xun wadanka aanu deriska nahay ee Etoobiya iyaga dhan waa wadan ku dhisan qowmiyado hadane mid marki ay xkunka qabsato waxey meesha imaaneysaa iaydoo u ciil qabta tii ka horeysay kedibna aqliga dhabtaa ee dlakaas lagu maamulo waa hadba midii markaasi jogta in ay dhaqaalo ugu faanto kuwa aan markaas masuuliyada heynin,kedibna maxey sameynayaan madaxdooda hadba wadankii ay isleeyahiin dhaqaalo deg deg ah ayaad ka heli kartaa ayey siyasadiisa iyagoo aan danta shacabka Etoobiya, kuwa Geeska Afrika iyo si guud

kuwa qaarada Afrika egeyn, marka wadankaas inagu lama hadleyno dadka indho ku gf=araadlaha ah,waxaanse qowmiyada Soomaalida u xaqiijineynaa in mudada ay Etoobiya sii marti gelin karto xarunta looga arimiyo qaarada Afrika (midoga Afrika) ee loogu talo galay in lagu mideeyo talada iyo aqliga caafimaadka qabo ee qaarada Afrika si aanu dunida ula jaan qaadno meel ku qorta ma sii ahaan doonto, taas waxey ka dhigan tahay in garaadka shacuubta qaarada Afrika lagu ciyaarayo,marka waa u muhiim dhalinta Soomaaliyeed in ay si dhaw ula socdaan wacyiga dhabta ah ee qaarada Afrika iyo dunida aanu ku nool nahay maanta,midna ogaada markii anu ka hadleyno wadanka Etoobiya siyaasadiisa kama hadleyno

shacabka dalkaas maxaa yeelay waa shacab wanaagan oo weliba badankood aad u jecel in ay wax nala qeybsadaan sidaba ay shacabweynaha qaarada Afrika u doonayaan in ay wax nala qeybsadaan ayey iyaguna la mid yahiin,waxaanse ka hadley no waa beenta siyaasadeed ee uu gudaha Etoobiya la joogo Abey Axmed ee uu markii uu dadkiisa Oromada la hadlayo ku yimaardo Amxaaro iyo Tigree Soomaali qorey ayey kala hortageen weyna ku fashilmeen aniga anoo u qoslayo ayaan lugaha goynayaa malaha Somali ma yaqano waxuu la hadlayo waa inta isaga la shaqeysato ee dowladiisa ka tirsan ee Somalidaa?.

war helaa talo hela,si uusan qoraalku inoola dheeraan la soco wararkeena danbe.

Fiiro gaar ah- Dhawr malmood ka hor halkaan ma idiinku dhahnay madaxweyne Ciro jab xoogan ayaa ka soo garay Awdal iyo Salal ma waxaad moodeen in aanu iska laheyn,weliba hada meel ku sii qoro adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah wasiirka arimaah dibada Soomaliland iyo madaxweyne kuxigenka oo ak soo jeeda degaankaas dhawr bilood oo hada kedib ah amaba waqti aan fogeyn Hargeysa waa iskaka tagi doonaan,sababtuna waa in aan Soomali laga marin dhanka caqiiqada waxa kale oo dhan wa lagu qaldi karaa laakisne markii ay arinka noqoto Caqiido waxaan hda socda oo dhan waxey ku danbeyn doonaan waabaa sidaas la yiri oo kaliya,sow shaleyto islama dawan muuqaalkii dheeraa ee culimda hada bal muuqaalkaan hoose daawo.

Happy New Year all the Great People of Somalia, From, Djabouti, Somalia,Somaliland, DDS and NFD, As well The People of Africa and Around the Global-On Friday Janaury 2,2026- Sanad Cusub oo wanaagsan Dhamaan Shacabweynaha qowmiyada Soomaaliyeed ee Geeska Afrika min Jabouti, Soomaaliya, Soomaaliland,DDS iyo NFD.Sidoo kale shacabka Qaarada Afrika iyo kuwa caalamka.

Sidoo kale waxaan halkan si qaas ah uga salameynaa Madaxweynaha Dalka Jabouti Wiil Hog Ismacil Cumar Geelle oo aanu u heyno ixtiraamweyn. sidaasi daraadeed ma dooneyno in anau shacabkeena Soomaliyeed waxyaabo badan waqti uga lumino waxanse leenahay nolaada intey nololi jiro , arintii geeska Afrikana inta ay xabada ugu horeyso qush ka leetahay iskuma mashquulineyno inagu waan is ognahay hadaan Somaaliweynahay filmada lagu jilo dunidaan dhawrkii sanoba mar marka waa guul bilaaw u ah Soomaaliweyn waxa hada socda oo dhan.Viva Soomaliweyn.

If The real meaning of "The Speeches of the Century"likely refers to the impact and

significance ofinfluential speeches through out world history,This is one of the Great Speach

and one of the best speech of the 21st century.

Qudbadii In ka badan 3 Billion shacabka Caalamka oo ay ugu horeeyaan kuwa Qaarada Afrika soo jiitatay,weli leysma gaarin ilaa dunidu si dhab ah ugu kala baxaan oo inta munafaqiintaa dhinac isla maraan geeska Afrikana ay ka bilaabaneyso

Dagaalka ugu horeeya hadaad tahay muwadin Soomaaliyeed qormada dheer ee midan ka hooseysa si degan u soo aqriso.midna ogaada dhaqan xumida ka socota magaalada Hargeysa yaan loo nisbeyn shacabkaas Somaaliyeed ee halkaas ku nool dhamantood wa adad Soomaaliyeed oo og caqiidadooda iyo dadnimadooda, guusha la gaaray Ciro waa muwaadin Soomaaliyeed marna waa aabe Soomaaliyeed inagu ma aflagaadeyneyno kumana dheeraaneyno shaqsiyadiisa, waxaanse ognahay jabka ka raacay waxa hada socda Mr Ciro iyo sida uu u lumiyey durbaba Goboladii Awdal iyo Salal shacabkii ku noolaa si weliba aan caadi aheyn,adinka waxaad ka hadleysaan Ictiraaf iyo wax aan jirin iyo meelo soke oo aan shacabweynaha Soomaaliyeed lagala hadlin,kuna bishareysta Wadanka Ethiopia ee aanu deriska nahay meeshii lagu gaaro bartamaha sanadka 2026 Magalada Addis Ababa ma sii ahaan doonto magaalo xajisata (Xarunta Midowga Afrika magaalo ay ku taalo Tittle-kaas wey lumneysaa dhawaan,miyaad hada aragtaan mediya Somaali ah,mediya laga leeyahay qaarada Afrika amaba mediya laga leeyahay caalamka oo arinkaas idiin sheegayo xili hore oo aan inaga aheyn)?.weligaa adigo Soomaali ah mushkilad laga soo raray meel kale oo leys lahaa ku dhibaateeya Soomaalida ma isku bedeshay dhinacii kale,ma waxaad moodeen in anaju iska leenahay Geeska Afrika waxaan wax ka qoreynaa markii ay xabada ugu horeysa halkaas ka bilaabato.

Somalia,Africa, Middle East and Around the Global-On Thursday,Janaury 1,2026- Waxaan halkaan ka bogaadineynaa warmurtiyeedka geesinimada, Soomaalinimada garnaqsiga iyo talo soo jeedinta leh ee ay muwaadiniinta Soomaaliyeed ee ka soo jeeda Gobolada Waqooyi ee Soomaaliya kuwooda ku jira dowlada ku qabteen caasimada Soomaaliya ee Mogdishu.

Warmurtiyeedkaas oo dhamaantiis ina soo jiitay waxaa muhiim ah in si degan ereyadaas muhiimkaa loo dhageysto,waana midii aanu laheyn shacabka Soomaaliland si dhab ah iyaga iyo dowlada dhalan doonta 2026 ha ka wad ahadlaano xaqiiqada.

Waxa kale oo aad inoo soo jiitay warmurtiyeedka qodob ku jiray oo talo soo jeedin ahaa sida in hadalada xanafta leh la joojiyo, waa sida uu qofka bini'aadamka ah ee aqliga u saaxiibkaa u fikiri lahaa good job! walaalaha Soomaliyeed ee ka soo jeeda Soomaaliland. War Helaa Talo Hela.

War Weyn-Maadaama aanu weli ku guda jirno wararkeenii midabka rasmigaa ee dalka hooyo min Koofur ilaa Waqooyi, waxaan qeybtaan ku soo koobeynaa fashilkii siyaasadeed ee ugu danbeeyey ee dhacay.1- Wadanka Yemen qorshe qatar ku ahaa amniga wadanka Boqortooyada Sacuudi Carabiya oo la doonayey in wadankaas lagu kala gooyo oo bilaaw iyo dhamaad fashilmay 90% wax weyn kama jiraan Geeska Afrika muhiimna inooma ahan ilaa ay Xabada gees ka gees ka qaraxdo,waxaanse qeybtaan ku hormareynaa Wadanka Yemen.

Dowlada Imaaraadka oo ka koobneyd ilaa 7 cimaaradood markii ay soo baxday in wadanka Yemen xaaladiisa ay qatar amni oo weyn kaka imaneyso dowlado ay ka mid tahay amaab ugu horeyso wadanka Boqortooyada Sacuudiga in ay marka laga reebo Imaaradaha Dubai iyo Abudhabi ay kuwo kale si hoose loo ogaday in ay ku siyaasad yahiin Boqortoyada Sacuudiga taasi oo soo dedejisay iyadoo laga baqayo in ay siyaasad ahaan bananka ka istaagaan imaarada Abudhabi ayaa waxaa soo deg degay in ay Imaaradku qeybo ka mid ah Wadanka Yemen ka saaraan ciidankooda.

Horta Dadka Somaaliyeed ee aan waxa socda fahansaneyn hadaan u soo koobno weliba sababtii aanu u laheyn arimaha

hada socda kama hadli doono,weliba Soomaali ahaan ka qowmiyad ahaan danweyn ayaa inoogu jirta in ay halmar olosho Geeska Afrika iyo Marinka Bada Cas hadii aad moodaan in aanu iska leenahay faa'idada inoogu jirta waa .1-Horta ku bishaareysta sida hada Imaaraadka Stateyo ka mid ah ay u qorsheynayaan in ay ku siyasad noqdaan Wadanka Boqortoyada Sacuudiga oo ah wadanka ugu horeeya ee la doonayo in loo fadhiisto Marinka dunida ugu muhiimsan ee Bada Cas bilaaw iyo dhamaad gameka hada ay ciyaarayaan dalal dhawr ah iyo shaqsiyaad sida Natanyahu oo aan isagu horjooge u aheyn wadan dunida laga aqonsan yahay isagu waxan hada socda waxey u tahay waxa afka qalaad lagu yiraahdo (Scapegoat),

oo gudaha shacabkiisa ayey ka heysataa mushkilad sidaasi daraadeed wax badan kuma lumineyno hada waxa socda, laakinse waxaa la hubaa sida ay quburo kala duwan oo ka soo jeeda wadamo badan qireen wadanka yar ee Imaaraadka waxaa shaki laga muujinayaa mudada uu wadan ahaan sii jiri karo inta sano ay noqon karto looguna yeeri karo UAE.

Hadaanse u soo laabano Geeska Afrika amaba dhankaan iyo qaarada Afrika durbaba waxaa soo baxayo hadii ay xabada ugu horeysa qush ka tiraahdo geeska Afrika in wadamada Kenya iyo Etoobiya ay noqon doonaan kuwa ugu horeeya ee lumiya dhulka NFD iyo DDS sababtuna hadii dagaal weyn dhaco Geeska Afrika oo la dhageysan waayo go'aanka Midowga Afrika ee qeexayo ilaalinta iyo madax banaanida dhuleed iyo dadeed sidaba hada Imaaraadka Carabta Stateyo ka mid ah u go'aansan doonaan hadey baraka maleh gaarto xaalada siyaasad ahaana ugu biri doonaan Dhanka Sacuudiga oo ay qaadan doonaan siyaasad ka duwan mida Abudhabi ayey Soomaaliduna qaadan doontaa oo waa dad isku af dhaqan, diin iyo luqad ah halkaasne waxaa ku burburi doona si weliba sahlan xaduudahi uu dhigay Gumeystaha.

War intaas adigoo muwaadin Somaliyeed ah ma fahantay, marka wey adag tahay in Bada Cas amaba Geeska Afrika oo ah mandaqada hada loo soo raray colaada aysan waxweyn inoola aheyn sababtuna waxan ognahay wax badan inta mediyaha kaliya laga sheegayo iyo markii dhabta loo jeesto waa kala natiijo hadey Soomaali ku faa'idiweyso colad kasta oo ka qaraxda Geeska Afrika oo weliba dowlada aanu deriska nahay ee Etoobiya dowlado la mid ah oo aad moodaan wadamo waaweyn dalalka loo maleeyo in hada shacabkooda si aan run aheyn loo leeyahay waanu aqoosanay kuwo aan aheyn ayaa ka hor burburi doona,weligeen colaad uma sacbin laakinse midaan waxan rajyeneynaa iney soo deg degto,maxaa yelay shaqsiyad iyo wadamo dhawr ah ayaa laga waayey iney dunidaan aanu ku nool nahay u daayaan nabad in lagu wada joogo.

Marka Soomaalida Koofurtana waa in ay qabsadaan Doorashadii ay qabsan jireen 4tii sanoba mar madaxwyene Xasan oo hada nasiibka u yeeshay inuu dalkeena hogaankiisa hayo oo uu waqtiga u haray yaryahane uu hormud u noqdo hirgelinta doorashadaas ayna noqoto mid loo dhan yahay oo ay Soomaalika wad amuuqato lagana shaqeeyo in la dhameeyo waxa Dhaxyaalo hadba inta ood wadaagaa.

Hadaan isla aadno Goboladii Waqooyi ee Soomaaliya amaba inta maanta loogu yeero Soomaaliland kuwa kale dhib kama jiree inta uu Madaxweyne Ciro sheegto masuuliyadeeda iyaga waxaan leenahay waxaan hada socda marnaba haku gadsoomina ee waxaad sugtaan hadba madaxda iyo dowlada cusub ee u dhalan doonta Soomaaliya doorashada inagu soo aadan ,sabatoo ah adinkana waad ogtahiin, Allaahne waa Ogyahay, Dadka taariikhda Soomaaliya shacab ahaan iyo dhul ahan u garanayena waa ogyahiin inuusan qabiil wadan noqon karin amaba hadaan si kale u dhigno in aysan wadan noqon karin Hargeyso, Burco iyo Berbera oo kaliya ,hadii ay taasi dhaceysana aduunyada maanta halka laga yiraahdo Waa kudha waad 200 oo wadan waxu noqon lahaa ku dhaaan 1 Milyan oo wadan meesha maanta laga leeyahay waa dhawr qaaradna waxuu noqon lahaa 10 kun oo qaradood,marka inagoo idiin heyna ixtiraam Soomaalinimo u sii tababusheysta in aad la macaamishaan dowlada cusub ee ka dhalan doonta Koofurta Soomaaliya.

Waxa kale meel iska dhig si aad waxa aanu halkan ku qoreyno u rumeyataan in aad wadan noqoto in ay ku xiran tahay Somaali oo aad kala baxdaan oo u xalku halkaas kaa jiro ama wada jooga ama kala taga waxii ka danbeeya 2026 dowlada u dhalan doonta Soomaaliya.si aad u qanacdaan inago weliba idiin siineyna tusaale kooban bal qeybtaan hose si degan u aqri.

Wadanka Deriskeen ah ee aanu horey labo jeer isku soo dagaalnay ee Etoobiya ee labadaas jeer ee ay iyaga iyo Soomaali dhax maren dagalka qaraar waxaa markasta la lahaa waad ka badan tahiin Somalida ee qabsada hada oo uu dalka

Somaliya ku soo jireen colaad mudo 35 sano ay kala maqnaayeen magac ahaan laakinse shacab ahaan wax ka dhaxeeya min Koofur ilaa Waqooyi oo ay shacabku yahiin shacab Soomaaliyeed oo isku qadiyad ah,hada maxuu Abey Axmed oo ka soo jeea qowmiyada Oromada Maxuu Aashuun ugu adamayaa haduu aqli iyo cudud uu idiiin haayo sida Natanyahu oo aduunyada oo taagan soo dilay 100 kun oo Dumar iyo Caruur reer falastiin ah oo aad ka dooneysaan waxoogaa dhaqaalo ah,idinka Etoobiya dhaqalao kama dooneysaane muu intuu meel fagaro ah soo istaagan ka dowlad ahaan iyadoo ay weliba ciidanka Etoobiya dhaman Koofurta Somaliya jogaan mey idiin dhahaan waxanu aqosanahay Soomaaliland bal iney wax idiin soo kordhiso iyo in kale?.

Sababtoo ah waxey ogyahiin hadii u dagaal qarxo in ay ku filan tahay in ay shacab Soomaaliyed oo weliba si sahlan isku ababulay ay xirayaan wadada kaliya ee ka baxdo Berbera ee sii marta Wajaale markaasne ay ogaanayaan in Ciro mamulo dhulkii leysku dhihi jiray Gobolada Waqooyi ee Soomaaliya iyo in kale,midna ogaada Natanyahu iyo shacabkiisa waan kala qadeynaa isagu shaqsiyan waxbo kama ahan dunidan aanu ku nool nahay waa shaqsi hogaamiya shacabka ku nool dhul laga xoogay umada Falastiin,kedibna dunidaan ku jooga nooc la mid ah midka maafiyada ugu danbeyna wey ogyahiin hadey arimaha Soomaalida faraha kala bixi waayaan markii horeba dalal Carbeed oo qariban ayaa dunida Islaamka wax uga dhigayey oo si hoose ula shaqeysan jiray Natanyahu,laakinse Soomaali ama haku nolaado Waqooyi amaba haku noolaado Koofur ama haku noolaado NFD ama haku nolado DDS amaba haku nolaado Jabouti amaba Soomaaliya,waxaan hubnaa oo aan marnaba leyska indho tiri karin in aysan xaalada sida afka looga sheegayo wax badan sida ay hada yahiin ahaan doonin mar hadu qarxo dagaal weyn oo ka curta Geeska Afrika iyo Bada Cas,maxaa yelay hada NAcas iyo ragba mediyaha ayaa laga qeyl qelinayaa Soomaali maahan cida ku qabta Qasaaro dagaal ka qarxa Geeska Afrika,maxaa yeelay Soomaali waa umada kaliya ee dunidan ku nool ee leh yaa anaga nagu tijaabiya hubka Nugliyeerkaa ee leyskugu booteeyo,maxaa yeelay waxey ogyahiin in uusan dunidan ka tageyn,gaariyooneyn amaba dhimaneyn qof usan Allaah dilin.sidoo kalena uusan ku dhalaneyn sidaasi si la mid ah qaf uusan Allaah dilin.

Marka dhaqanka siyaasadeed ee u shaqeya nooca mafiyada oo kale dunidan xigmadii waa ka dhamatay ee yaan Somaliyey dheg jalaq loo siin wax badan oo hada socda,weliba waxaan ka jeclaan laheyn Mareykanka inuu toos ula safto Natanyahu ileen hadaba iyaga waxa dunida u qasayo oo meeshaas ku haya waa iyagee.

Midna ogaada waxaad moodaan in ay mar kale soo laabandoonto qiso hada ka hor ka dhacday dunidaan xiligii ay dhulweynaha Soomaaliya madaxda ka kala ahaayeen AHN Al Xaaji Xasan Guled Abti Toonkii Jabouti iyo AHN Maxamed Siyaad Barahii Soomaaliya ,kedibna shirweyne markaasi ka dhacayey mid ka mid ah qaarada Afrika ayaa waxaa ka soo xanaaqay Siyaad Bare isla markii si uusan shirku u burburin Waxa loo tagay AHN Xasan Guled Abtidoon waxaana lagu yiri adigaa is fahmeysiiney la hadal Siyaad Bare kedibna waxaa kulahaa Madaxweyne Guled maba is fahmeyno oo anagana waxaa na gumeystay Faransis isagane Talyaani iyo Ingiriis,kedibna waxaa la yiri sow hal luqad kuma wada hadashaan,taas Guryaheena markii aan joogno waaye Soomaali ayaa la dhahaa luqadaas hadal u ek ayuu yiri xiligaas sida aanu dad loo qaateen ah oo Soomaali ah ka soo xiganay.

Dhanka kale dhacdo midaas la mid ahaa hadane timid waxane shir kale ka xanaqay mar kale Madaxweyne Xasan Guled waxana loo tagay AHN Siyaad Bare Siyaad Bare waxuuba iska so jaray hadal u muqaal ek meeshii lagu murmay weli kuraastii iyo miisaskii lagu shirayey sidii miyey u yaalaan haa ayaa la dhahay,muran halkaas kama jiro kulahaa,yacni waxu ahaa nin Soomaaliweyn hogaaminayey waxuuna ogaa in markasta shirkasta oo leyskugu yimado lagu dhax watay dano hoose maxaa yeelay Soomaalida oo Geeska Afrika ka degen goob muhiim u ah caalamka ayaa markasta leysku dayi jiray in hadba intii laga faa'ideysan karo laga faa'ideysto waxaana mudo ka badan tan iyo 1950, ilaa Xornimadii 1960 kii iyo ilaa xonimadii Jabouti ee 1977 kii ku socday Soomaalida tijaabo dhankasta leh waana mida maanta keentay in dalkeena Koofur oo kaliya ay ku sugan yahiin Argagixiso halkaas lagu beertay oo markii hore lagu bilaabay dad Soomaali ah ,markii dantii laga lahaa laga gaaray oo wadankii gacantooda laga saaryana iyagii laga dhigay kuwo dhintay iyo kuwo Duurka ku nool.

Dhanka kalena ay sidaasi si la mid ah kusugan yahiin Koofur ookaliya ku dhawaad 20 kun oo cidan Afrikan ah weliba mudo ka badan 20 sano Soomaalida wadanka iska lehna magaalo ka magaalo ayey diyaarad isku raacan, kedibna sidey dowlad nimo u sugayeen waxaa ugu soo xigtay walaalahiin Waqooyi ayaa gooyni loola baxayaa si markii meel cidlo ah loo geysto dhul iyo dadba leyskugu qaato yaase yelayohee filamkaas waa leysku fahmay Soomaali waxeyba joogtaa bariga Afrika horta colaad weyn haka qaraxdo markii Barigi dhexe la soo burburiyey kedibna halkaan leysla soo aaday,hadii aad arki weysaan inagu dad kale ma sheegin laakinse hadii aad arki weysaan Soomaali oo la leeyahay maxaan colaada laga soo raray Bariga dhexe maxaan ugu geynay oo dalal hada dhisan dhaqaalahooda dhulka geliwaayo mar danbe halkaan ha u soo donanina wararka adingoo muwaadiinta Soomaaliyeed ee maanta nool ah.

Sidaasi daraadeed waxaan isla aadeynaa wararkeenii inoo socday hadii aad maqli jirteen caalamka ayaa Soomaliya siiyey balaayiin dolar bal waxan min waqooyi ilaa Koofur iska aadeynaa wadooyinka Garoonada diyaaradaha iyo weliba nolosha rasmigaa ee shacabka Soomaaliyeed sidey u burbursan tahay,Geeska Afrika ilaa ay xabad ka bilaabaneyso yaan waqti leydiinka lumin waxa kale oo dhan.war hela talo hela,la soco wararkeena danbe.

Fiiro Gaar ah-Waan ugu celineynaa Soomaaliweyn Dagaalkaan loo soo raray Geeska Afrika aduunyadu waa mid isku xiran anaga danweyn ayaa inoogu jirta hadaan nahay Soomaali, waa markii 5aad oo aanu idiin leenahay kalmadaas waxa aanu ugu soo celcelineyno waa in aanu waxa socda dhanka runta idiinka tusino,kedibna waad fahmeysaan in ay wax badan iska yahiin wax aan dhaafsiisneyn halkii lagu yiri......

Caalamka iyo Sanadka Sii dhamaanayo ee 2025-Labadii Qudbo ee Shacabka Natanyahu ku micneeyeen in Teamka dalka Soomaaliya u jooga Qaramada Midoobay ee uu hormuudka u yahay Amb Abukar Baale ay wakiilkii Natanyahu bareen Taariikhda Soomaaliya, Mida Qaarada Afrika iyo tan caalamka (Click Here-Halkaan ka Daawo Qeybta Koowaad),waxeyna dhaheen halkaan Dood kama dhicin ee waxaa isku helay Somaliya oo Macalin aheyd iyo wakiilkii Natanyahu oo Ardey ahaa.( Click Here-Halkaan Ka Daawo), qeybtii labaadne Waxeyna Yiraahdeen waxaa nagu dhacay waxii ay Carabtu dhihi jireen Cabdow Fii Qalad Xisaab oo ay micnaheedu tahay Cabdow Xisaabtii ayuu qalday,labadan muuqaal kaliya intaadan daawan ciwaanka ay caalamku u sameeyeen kaliya si fiican u aqri micnaha,weliba inaga go'aankeenii hore ee aanu idiin laheyn ilaa ay xabada ugu horeyso ka qaraxdo geeska Afrika shacabkeena Soomaaliyeed waqti uguma lumineyno waxa hada socda oo horeyna waan idiinku sheegnay hadana waan idiiku celineynaa, hadane shacabka Natanyahu waxaa mucjiso ku noqday waxey dhaheen badankood "weligeen ma arag 3 Daqiiqo oo ka xanuun badneyd qudbadii Safiirka Soomaaliya ee Qaramada Mdioobay".

Wararkeena Caalamka,Turkey,Soomaaliya iyo Yemen- Arbaco, Bisha December 31,2025- bal aanu isla aadno wararkeena Caalamka iyadoo ay halkeedii inooga sii soconayaan wararkii joogtada inoo ahaa,Madaxweyne Erdogan ayaa arimaha Soomaliya ka hadlay waxne kama qorin maba dhici kartee maxaa yeelay waa mid ka mid ah hogaamiyaasha aanu caalamka

ugu jecelnahay ka sokow hadane waxuu la kulmay madaxweynaha dalkeena hooyo ee Soomaaliya,Hayeeshee, kulan si heer sare ah loo soo agaasimay oo wadanka Turkiga ku dhaxmaray madaxda Soomaaliya iyo Turkiga ayna goob joog ka ahaayeen wasiiro iyo diplomasiyiin ka socotay labada wadan ayaa loga hadlay xalada dalka Somaliya iyo xiriirka labada dal.

Mudadii uu kulankaan socday ayaa dhanka kale looga hadlay dhacdooyinki ugu danbeeyey ee ka dhacay caalamka siiba Geeska Afrika. Dhanka kale marka laga soo tago kulanka labada wadan inagoo isla qoraalkan ka fa'ideysaneyna hadaan isla aadno dalka aanu deriska nahay ee Yemen halkaasi oo ay shacabku siweyn u soo dhaweyeen go'aan mudo la sugayey oo uu

qaatay wadanka Boqortooyada Sacuudi Carabiya waxeyna u muuqtaa in ay durbaba fashilantay qorshe mudo soo socday oo la doonayey in lagu kala gooyo dalkaas,bedelkii waxaa halkas ka socda kacdoon aan weli noociisa horey loo arag oo ay shacabku ku garab sinayaan si weliba weyn dowlada Boqortooayda Sacuudiga.

Sidaasi daraadeed si aysan wararkeena inooga noqon kaliya hal news sidii aad inooga barateen waxaa weli inoo soo socda wararkii joogtada ahaa ee inoo socday oo aanu qormada hoose uga hadleynay dalkii horey loo dhihi jiray Jamhuuriyada Dimoquraadiga Soomaaliya.War helaa talo hela,la soco wararkeena danbe.

Somalia,Africa, Middle East and Around The Global-On Tuesday,December 30,2025- Waa Maalin kale oo qurux badan, Maalintu waa Talaado,Bishu waa December, Taariikhdu waa 30,Sanadkuna waa 2025-

Waxaan weli ku guda jirna warar keeni joogtada inoo ahaa oo u ugu danbeeyey qoraalkaan dheer,maanta waa maalintii ugu danbeysay sanadka 2025ta, waxaana sanadkii 2026 ka harsan kaliya saacado kooban,waxaa lagu jiraa qarnigi 21aad sanadkiisii 26tanaad oo anu hada isla galeyno,waxey xaalada inoo joogtay xaqiiqo iyo qiyaali faraqa u dhaxeeya, laablakac iyo nolol dhalanteed ah faraqa u dhaxeeya, is yeel yeel iyo xaqiiqada oo laga cararo, jahwarerin bulsho oo dhawrkii sanoba mar aanu sidii film musal sal ah u soo daawaneynay ku dhawaad 35 sano oo maant alaga joogo 26 snao burburkii wadan kii la dhihi jiray Jamhuuriyada Dimoquraadiga Soomaaliya, Dowladii logu yeeri jiray Dowlada dhexe ee Somaliya Maanta

shacabkeena Soomaaliyeed ama haku noolaado Koofurta Soomaaliya ama haku nooladaano Goboladii Waqooyi ee

Soomaaliya,waxne hadii lagu soo celceliyo waxey u ekaanaan hadal nuruxkii intuu ka dhamaday isagoo aan wax micno ah u sameyneyn bulshada kaliya lagu marin habaabiyo Jiilka soo korayo,madama aanu doneyn in anu ka weecano muwduuca aanu uga haldynay muuqaalka dalkenii hooyo midabkisa rasmigaa wadankii aad maqli jirten aduunayda aya Balayiin Dolar magaca Somaliya ku bixisay oo aanu dhawr sawir oo kooban oo horudhac ah idinka tusinay, waxa hda shacabkena Somaliyed looga dhigayo news oo Natanyahu oo aduunyada oo tagan in ka badan 100 kun oo shacab caruur iyo hawen ah ku xasuuqay Gaza oo muslin iyo Gaalo la wada ogaa mudo labo sano ah inuu garaacayey markii uu ka soo jestayne uga soo gudbay geeska Afrika isla xiligaas waxey dhegaheenu maqlayeen Dhamaan wadamadii Qaramada Midoobay aya ka soo horjeestay Natanyahu hadane ilaa maanta noloshi shacabka Falastiin miyaad noo sheegi kartaan wxa iska bedelay intaad adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah meel fadhisato wax yar oo aad naftaada si degan ula hadasho intaad xitaa iska daayso dadka kale.

Durbaankaan beentaa ee hada la garaacayo in aysan waxbo ka jirin horta waqti idiinkama lumineyno waxa hada socda horey ayaan idiinka balan qaadnay ilaa ay xabada ugu horeyso ka qaraxdo Geeska Afrika in aanan waqti idiinka lumin wax hada socda waa mid ka mid ah filamadii aanu horey u soo daawan jirnay maadaama aanu qeybteena hoose qormada aanu marqaati uga dhignay ciidankena qalabka sida oo aanu ka soo qaadanay sawirkooda,waxii iska hadal ah iyo dhawr maalmood oo inta dad qalbiga ka wada jiran qeyb bulshada ka mid ah Soomaaliwyen iskaka dhigaan in ay iyagu kuwa kale ka Soomaalisan yahiin hadane dhibkasta oo dalkeena soo gaara ay iyaga sabab u yahiin war yaan dadka Garaadkooda lagu ciyaarin dalkana magaciisa si guud ahaa min waqooyi ilaa Koofur loo soo surad xumeeyey ee dalkaan mushkiladiisa waa Kofurta Soomaaliya ee Doorashadii yareyd ee aad qabsan jirteen qabsada..

Dhanka kale mid waxaan leenahay Waxgaradka iyo Culimada Soomaaliyeed guud ahaan dhulka ay Soomaalidu degaan midna waxaan leenahay m/weyne Xasan Shiikh iyo salaadiinta Gobolada Koofureed sidey u dhan yahin, midna waxaan leenahay Madaxweyne Ciro iyo salaadiinta Gobolada waqooyi.

1- Madaxweyne Xasan intaad wadanka ku soo laabato danta dalkeena iyo dadkiisa kaama jirto wadamo shisheyee Qabo doorashadii Koofurta Soomaaliya ka dhici jirtay adiga intaas ayaan ku leenahay inta ka horeysana naftiina ku maweeliya Abukar Baale ayaa yiri iyo wadan Hebelaa yiri mar hadeysan muhiim inoo aheyn waxa hada ka socda Geeska Afrika in aanu waqti iskaka lumino ilaa ay xabada ugu horeyso ka holacdo adiga intaas ayaan ku leenahay weliba waxa mediya Soomaali ka jira dal iyo dibad ee maanta durbaanka beentaa yeerinayo viewskana ka raadinayo iyo waxa socda waan iskaka dhax baxeynaa shacabka iyo iyaga meshii uu wararkoodu iyo bananbaxyada maalmaha kooban sawirada inta leyskaka qaado kedibna nolosha shacabka Soomaaliyeed aysan waxbo iska bedeli doonin.

Aan u soo laabano madaxweyne Ciro iyo shacabka gobolada Waqooyi amaba hadaan hadalka qurxino Soomalailand Min siyaasi, Indheergarad ilaa culimada hadii aad bogaan horey ugu soo tixneydeen markii ay mediya badan oo ay maamulaan dhalinyaro badan oo Soomaaliyeed oo la qalday ay dhawr sano ka hor inta ay hada idiinka sheegayaan adinkoon xitaa Natanyahu keenin ayey intaan iyoka badan weligood idiin dhihi jireen dadka xal doonkane walaalka marki ay ka hoos baxdo cay waxbo kuma lahan anaga bogaan wax ku qoreyno markasta waxad ino tahiin dad Soomaaliyeed oo aanu jecelnahay Somalina hadi wadan ahaan loo soo dhintay suugaane lagu so difacay beri samaadkii xiligi gobanimada iyo ka horba qof idiinka Soomaalisan ma jirto oo waxkasta oo wanaag ah waxaad ula siman tahiin Soomaaliweyn sida ay dad xun u leeyahiin qabiilkasta oo Somaliyeed ayaad idinkana u leetahiin waxanse idiin siineynaa talo Soomaalinimo weliba dhawr sano ka hor waxaan halkaan idiin soo gelin karnaa fariimahii nalagu ceyn jiray markii aanu halkaan Quruxda deganadiina ku soo bandhigi jirnay marka taladaan si degan qodobadaan xitaa hadaad doonaantaan ha qaadanina inaga waa waajib na saaran oo waxaa la joogaa waqtigeeda ee bal ugu yaran isku taya in aa daqrisataan o aad kala baxdaan wxi aad wanaag u araktaan ee ha idiin sawrinaato mustaqbalka danbe ee yeysan idiin sawirmin waqtiga had alagu jiro iyo bilaah iangu soo aadan iyosanadah ainagu so aadan kaliya.

1-Qdobka koowaad waxaan ku hormareynaa Culimada Soomaaliyeed si gud si gaar ahaaneed Culimada ku nool Degaanada

inta uu ka jiro mamulka uu garwadeenka ka yahay madaxweyne Ciro dhinaca siyaasada markii aanu qoraalkaan hoose si guud aanu ula hadleynay Soomaaliweyn waxaan ku dhahnay war Ciro , Xasan Shiikh, Ismaciil Cumar Geele iyo Abey Axmed waa wada socdaan midkastana danahiisa shaqsigaa ayuu eeganaya marka dhanka siyaasada ma idiinkala hadleyno oo duni ay siyaasad laga sheekeyo iyo waxii la dhihi jiray Dignity ka jiro kuma noolin maanta,marka qodobaan muhiimadiisu waa Culimada Soomaaliyeed gaar ahaan kuwa ku nool magaloyinka waaweyn ee Hargeysa, Boorame iyo Burco,inagoo weliba u kala qodobeyneyna A.B iyo C.

A- Inu qofku yaqaano Diinta kama dhigno inusan laheyn dabeecado u gaar ah, war Soomaali dhinackasta ayey shacab ahan iyo dal ahaan iyo mushtamac ahaan horey uga soo burburtay oo hanti kaliya kuma burburine waxaa la burburay aqligii iyo garashadii marka Culimada qaarkood yeysan isku jawaabin weliba sida shacabka Koofurta Soomaaliya waajib ugu tahay iney doorashadii ay qabsan jireen 4ti sanoba mar qabsadaano ay waxaan kale oo qiyaaliga siyaasadeed aanu ugu yeerno iska daayaan adinka waxaan idin lenahay inta ay ka imanayeso Koofurta Soomaaliya dowlad iyo madax cusub adinka ku dadaala 1- In aadan ku deg degin min kiina ugu yar ilaa kina ugu weyn in aad degankina keentaan ciidamo shisheeye oo saldhig ka dhigta halkaas siiba Natanyahu oo Caruurta iyo Dumarka Gaza Xasuuqay.2-Anaga Soomaalida koofurta si fiican ayanu u garaneynaa markii ay durban been ah intey tumaan Suuganta u adeegsadaan meel qaldan oo iyago uu ka buuxo badankood qabiil iyo qurun bulshada inteeda kale iskaka dhigaan wadaniyiin wadanka difaacayo inta ay Soomaali iskaka imaaneyso taago dhulkiina kamid ah ha kula shirkoobina Ajaaniib shacabka reer falastiina dhibaato adun ayey kujiraan waa dad garab ka waayey Muslin iyo Gaalo haku diganina hana dhiirageliinina in shacabkaas dhulkooda si sahlan looga qaato waa dad muslin ah hadaadan si kale u caawin karina ugu duceya dhulkooda in uu Allah u nabadeeyo shacabka deriskood ahne oo laga yaabo in ay qaarkood ku dhiban yahiin siyasadaha qariban ee Natahyahu iyaga qudhooda taariikh ayaa qormeysa ogaada shacabka Falastiin iyo Masjidka Aqsa in ay ka qiimo badan yahin dunidaan waxa yaalo dhulkaas barakeysan sidaasi daraadeed tilaabkasta oo aad qaadeysaan marnaba yeysan dhicin intey Soomaali iska wareysanaeyso oo ay ama kala baxeyso iyadu ama isla sii joogeyso yaan si sahlan wax badan loogu fududaan.

B- Qodobka kale inta ay Soomaali iska wareysaneyso reer Kofurtana loo helayo meel loogu soo hagaago dadka idinka joga Mogdishu qiimokasta oo ku kacayo hadey yahin shacab iyo hadey yahiin dad meeshaas u tagay nolol malmeed laakinse magac ahaan shegtan siyaasiyiin in ay yahiin degaankina dib ugu soo ceshta si waxii ka danbeya dowlada midaan uu hada waqtiga ka dhacay ee ka jirta Koofurta Soomaaliya tan bedeli doonta weliba ku bihaareysta dowlad aad madaxdeeda iyo sida ay u shaqeyso aad fahmi dontaan oo ay Soomaali oo dhan mahdin donaan ayaa dhalan doonta xili aan fogeyn.

C- Bilaaw iyo Dhamaad ka joojiya dhalinyaradiina soo qaadanayo Calanka Natanyahu ileen dhulka Falastiin ayaa leh meeshaas adinkana waad ogtahiin Allaahne waa ogyahay duniduna waa ogtahay in uusan wadan jira hogaamin Natanyahu, marka dhalintiina dhawrkii Calan ee ay dhawaan la keenay Hargeysa ee la yiri ku lebista wiilkii iyo gebedhii sawir ku gashay/galay ha tir tiro hana ka saaro meeshii uu soogeliyey wleiba in arinkaas dhacdo waalidkod inta ay nool yahin haku dhiiregelyaan kuwi uu waalidkood dhintay ee waayey xid la talisona waxaan Allah uga baryeynaa inuu ku hanuniyo inuu manta ka laabto oo uu u naxo hadusan ubad weli dhalina inu kuwa uu dhali dono ka lumin mustaqbalka ogow Shacabka

Falastiin ee la xasuuqo awoowayaashood ayaa sidan oo kale intey qeyb ka mid ah u fududaadeen dhaqaalo yar ku iibsadeen dhulkooda maanta iyagoo ka qoomameynayo oo anan xita shegan karin iney yahiin falastiin oo sheegtaan Lubnaan iney ka soo jedaa ayey ku nool yahiin dunida dacaladeed siiba Koofurta Ameerika ee dumarka iyo caruurta maanta

Ku dhawad 100ka kun laga dilay ee reer Falastiin ee weliba laga bartilmaamedsaday dumarka iyo caruurta waxbo ma galabsan hadii ay Soomalidu aduunyadan ku ogtahy wadan Muslin ah o awod leh shacabkas ayad arki laheydeen oo markii u Natanyahu duqweynayey isl amarki isagana la duqeyo,laakinse markasta wxa fadhiga lagu sugaa fidno uu dundiaan ka geystay Natanyahu in laga falceliyo weliba si baryo ah loga falceliyo oo bilaa ficil ah, marka shacabka aanu sida gaarkaa ula hadleyno ooah shacab Soomaaliyed oo qaali inagu ah oo madaxa inoo saaran iangu ma idiinku xumeyneyno shaqsiyaad adinka idiinka dhashay oo kooban ficilo ay la yimaadeen oo saamnaeyn nagu waxd ayelan doona dmaanteen Soomaaliweyn hadanu nahay ,sidoo kalena maidiinl ahadleyno sida shaqsoiyaad ku nool Kofurta Soomaaliya o lo abuuray maalina in ay Soomalida kale iskaka dhigaan iney idiinka sokeeyaan markii la doonayo in wiilkii iyo gebdhii Soomalaiyee dee u qalad ka dhacona halkii walaalow iyo walaaley la dhihilahaa ugu bedelayo caay iyo aflagaado inagu waa waxa anau uga duwan nahay mediyaha kumanaanka kor u dhafayo ee ay maamulana Soomaali badan oo magaca kaliya ka ah Soomaali dhaqan ahaane u badan kuwo umada kala dila,midna ogaada midka manta idiincaya Soomalina wanaag uguma keeni karo deriskooda amab bulshada caalamka.

Walaalayaal waxaad tahiin shacab qaali inagu ah xili waxaa imanadonta la heli doono in lagu wada hadlo maskax caafimaad qabto waa u muhiim bulshada qoyskasta oo Soomaaliyeed meeshii u doono ha kaka noolaado waa in sidii u awoowyaashen inoogu soo simeen aanu ugu sinaa ubadka inoo dhalandona mustaqbalka inagoo kala fikrd duwan waa in anau ka mideysnaano difaaca iyo ilaalinta Bad iyo Bari waana mida aanu u leenahay arimah ka so cusboonaaday Geeska Afrika ilaa ay xabada ugu horeyso ka qaraxdo waxbo kama qoreyno oo waa waqti lumis waxii intaas ka horeeyo waa naga dhab.

Midna ogaada si guud hadaan ula hadalno Soomaaliweyn markii anu dhinackasta ka eegnay Soomaalida manta nool waxaa ku yar dadka kuwooda lagu tilmaami karo mufakariinta amaba (PHILOSOPHER) ninka ugu dhaw ee Soomaligaa ee aanu dhihi karno waa lagu tilmaami karaa waa nin aqoonta Diinigaa iyo mida maadigaaba sidey tahay uga hadli karo oo la yiraahdo Shiikh/Dr Cabdirahman Bashir oo aanu u maleyneyno inu ka soo jedo shacabka aanu walalaha nahay ee wadanka Jabouti sababta aanu sidaas idiin leenahay maxey tahay waxaanu ka dareenay waxa afka qalaad lagu yiraahdo (Academic discipline) oo inagu qofka Soomaaligaa waxan ka eegnaa dhinacyo kala duwan,waa mcquul in ay jiraan Soomaali badan oo isaga la mid ah oo ay dhici karto ineysan ka soo muuqan bulshada aanan aqoon u laheyn amaba ay weli inoo dhiman yahiin

Waxaanse leenahay si aysan qormadu inoola dheeraan Walaalaha Soomaaliyeed ee ku nool gobolada waqooyi amaba Soomaliland Soomaaliweyn ha idiinku timaado amaba ku si sima dhaxalkii awoowe,waana mida keentay in aanu halkii aanu qeyb ka mid ah shacabkeena Soomaliyeed min waqooyi ilaa Kofur ku mashquuli laheyd in aanu bedelkii waxa dhamantood ka qaldan si ay u daremaan aanu sawirada wadooyinka, Garoonada diyaaradaha iyo shirarkaan ay dhawrkii biloodba beenta iskugu sheegaan ee qabiileysan ee ay ku qabsadaan Koofurta Soomaaliya halka u filmkaas ku soo idlaanayo waanu isla wad a ognahay marka shacabka Soomaaliyeed ee ku nool Gobolada waqooyi walalayaal wad ka dhan tahiin waano kaliya waxyaabah amisiirigaa inta leyskaka imaanayo haku deg degina waa naga talo Soomaalinimo.

Hayeeshee, bal aanu isla aadno 20 maagaalo ee aanu sawiradooda ka soo aruurineyno min koofur ilaa Waqooyi sida ay u yaalaan iyo nolosha rasmigaa ee shacabka,wleiba min cirifka ugu danbeeya ee Koofur ilaa Waqooyi meelo kala duwan ayaan ka soo qadaneynaa wleiba qofka Soomalaigaa markii u ka tago qurbah fadlan yanlaguugu indho sarcaadin daaroi ay dhisteen shaqsiyaad nburburkii kedib dhaqalao ku helay ee waxaad eegtaa nolosha shacbaka Soomaliyeed iyosida magaca Soomaaliya loogu tugsado iyo waxa aad u taqaano nidaam dowli ah,wax micno ah kuuma sameyneyso maainba wadan aduunyad aka mid ah oo danahiisa gaarkaa u socda sawiro lala soo galo adigoo Soomaali ah min waqooyi ilaa Koofur dhulka Soomaaliya hoos ma u eegtay. War helaa talo hela, la soco wararkeena danbe.

Waxan weli ku guda jirnaa soo ban dhigida midabka rasmigaa ee dowladnimada Soomaaliya iyo midabka rasmigaa ee dalkii loo garan ogaa Jamhuuriyada Dimoquraadiga Soomaaliya oo aanu 20 magaalo min Koofur ilaa Waqooyi ka soo diyaarinay qeybtaan warkeena inta aanan isla aadin muhiimada qoraalada taxanaha inoo ah,waxaan maanta oo ay taariikhda ku beegan tahay 29ka bisha December aanu halkaan marqaati uga Dhigeynaa Allaah ka sokow malaayiin Shacabka Somaliyed ah iyo sawir aanu ka soo qaadan ey ciidamada qalabka sida ee Soomaaliya gaar ahaan kuwa militeriga magac ahaan waa u dhisnaan karan ,laakinse waxaan ula hadleynaa iney yahiin ciidankii Soomaaliyeed ee caanka ka ahaan jiray wadankeena, Geeska Afrika iyo caalamka weliba sedax qodob ayaan ugu soo koobeynaa militeriga Soomaaliya, Booliska, Asluubta, iyo Nabad Sugida kooda ugu yar ilaa kooda ugu weyn ee maanta xiran dareyska ciidanka Qalabka sida ee Soomaaliya.

1- Waa Walaahi oo Bilaahi oo Talaahi Wejiga Ilahey ayaan idiinku dhaaraneynaa hadaad tahiin muwaadiniin Soomaaliyeed oo dhalad ah hadad maanta marqaati ka noqotaan in dalkeena doorashadiisa lagu ciyaaro oo aad madax uu waqtiga ka dhacay wadan sida Soomaaliya burburay dhankasta oo aad sawiradiisa aragtaan min koofur ilaa waqooyi midabkiisa adinkana wad ogtahiin, Allaahna waa ogyahay Soomaaliweyn cadowkeedana waa ogyahay in aan cadow kore sidaan lagu difaaci karin ee maanta wadankaan xalka kaliya ee u furan Soomaaliweyn maanta waa in doorashadii 4tii sanoba mar laga qaban jiray Koofurta Soomaaliya la qabto.

weliba waan idiin sheegnay si guud hadaad tahiin Somaaliweyn min waqooyi ilaa Koofur ama hadaan hadalka balaarino qowmiyada Soomaalida ee ku nool geeska Afrika waxaan qoraaladii hore idiinku dhahnay Xasan Shikh, Ciro Ismaciil Cumar Geelle iyo Abey Axmed waa heshiis midkastana danahiisa shaqsigaa ayuu ilaashanayaa ee yaan shacabkeena Soomaliyeed oo qaali inagu ah lagu marin habaabin waxa hada ka socda geeska Afrika inaga hadaanu nahay Samali inooma taalo weliba qodobkaan waan u sii jilcineynaa Ciidamada qalabkasida ee Soomaaliyeed hadey yahiin rag iyo hadey yahiin dumarba inagoo qodobkaan u kala qaadeyna A,B iyo C.

A- War Dal la yiraahdo Soomaaliya oo 35 sano ka hor burburay oo si kaliya loo ilaaliyo inta markaas u dhisan oo loo dhoo dhobay dowlad aan fulinehyn adeeg bulsho laakinse iskula joogtay in ay 4tii sanoba mar is doortaan yaan maanta dowlad nimdaa s yar looga ciyaarin shacabka Soomaaliyeed, Soomalidana waxaa u furan maahan kaliya ciidanka qalabka sida min culimo, ilaa qeybaha kale ee bulshada in ay labo midkod qaadaan.1- In madaxa hada jogta waa fashilmeene ay iscasilaan dalkana shirweyne loo qabto.2- In dowlada hada jirta waqtigii wa ka dhacay dalkina doorahso uma diyaarin geeska Afrika hadey siyaasadiisa sidaan kusi socoto dhulkii la dhihi Somaaliweyn degaan u ciidan micno leh oo Somaliyed wadan ahaan ugu dhisan yahay dhulka Soomaaliya inta kale wax micno weyn ah oo ciidan lagu tilmaami karo kama jiraan adinka ciidan ka qalabsida ah sumcadii horey ay u lahaayeen ciidankeenii Soomaaliyeed ayey dadku weli niyada ku dhisanayaan maah ane waad ogtahiin dal ahan iyo dad ahaan sida aanu maanta nahay ee dalkaan meel xun ayuu ku socdaa ee dhabahi u 4tii sanoba mr ku aadi jiray doorasho haku aado maantey talo la gudboon tahay Soomaali saqiir iyo Kabiir.

B- Waxa hada ka socda Geeska Afrika waa qaladaad siyaasadeed oo uu bilaaw iyo dhamaad masuuliyadeeda ceebteeda iyo garasho xumadeeda iyo qaran dumiskeeda intaba masuuliyadeed u qaanayo maanta madaxweynaha uu haatan waqtigu ka sii dhacayo yaa nagu beeneyn karo?.sidaasi ay tahay inagu ma aflagaadeyneyne,waan idiinku celineynaa mar kale waxaa bilaaw iyo dhamaad masuuliyada qaadanayo madaxweynaha uu haatan waqtigu ka dhacayo,maxaa yeelay waa midka dhinacna shacabkeena Soomaaliyeed leh soo bananbaxa dhanka kalena waxkasta oo dalkeena karaamadiisa wax u dhimaya saxiixay ,weliba waxaanu is laheyn markii ay dhacdooyinkaan oo kale dhacaan isla markii ayaa taariikh xumidaan iyadoo laga cararo leys casili donaa ,hadey iscasilaad garasho ku timid imaan weyso mid qasab ah ayaa jidka ku soo jirto,waxaanse ciidankeena qalabka sida ee Soomaaliyeed leenahay war jooga, war jooga, war jooga dalkaan anagaa idiin hubna meeshii lagu gaaro May/16/2026,wuuxu yeelan doona madax iyo dowlad la mahdin doono war dalkan Banaanbax ay ababuleen geber walaasheen ah oo aanu u heysno sida dumarkena kale ee Somaliyed ixtiraam oo uu dhalay madaxweynaha dalka Jabouti iyo wiil Soomaaliyeed oo iyadaas ay u dhaxday banaanbaxyo ay Mogdishu ka abaabulaan oo maalmo kooban leysku masawirayo iyo Madaxweyne Xasan Shikh weliba isaga kuma dheeraaneyno waa Aabe Soomaaliyeed oo da'diisu dhaaftay 70 sano weligiina aan siyaasad gelin dalkana meelna uga bixin oo aan garaneyn sida wadan Soomaaliya oo kale ah loo maamulo siyaasadiisa,dadka Soomaaliyeed yaan garaadkooda lagu ciyaarin ee wadankan xalkiisa waa inuu dorsho aado maantey talo la gudbon tahay Soomaaliweyn.

Geeska Afrika waxa ka socda inaga inooma taalo hadaanu nahay Soomaaliweyn oo anaga wax qoreyno cid dalkeena iyo dadkiisa naga jecel ma jirto anagaa waxan siyasad leydiinka dhigayo ee ka socda geeska Afrika hadaan ognahay iney siyaasad yahiin waqti gelin laheyn sidi dhawr snao ka hor markii la haaa Etoobiya aya Saylac rabo aanu shacabku gubabineynay oo aanu shaqadena u deynay ka hadalkeda,Laakiinse hada meeshaas wax weyn kama socdaan weliba in aanu ka hadalno hadaan Soomaali nahay oo aanu waqti ku lumino ilaa ay ka bilaabaneyso xabada ugu horeysa geeska Afrika muhiim inooma ahan in aanu ka hadalno anaga idiin leh,waa mid ka mid ah ruwaayadahii dunidan aanu ku nool nahay shacabweynaha ku nool oo gaaray ilaa 7 billion oo horey dhawr jeer garaadkooda 80% loogu soo ciyaaray in hadane arimaha hada socda leydiinka dhigo siyaasd, ( Maahan siyaasad iyo wax u dhaw ee waa dunidii oo siyasiyan isku dhaxyaacday oo shacabkii dhawrkii biloodba loo helay wax leyskaka mashquuliyo.......war jooga Somaliyey war Jooga Soomaaliyey Dhul iyo Badba maanta gacanteena ayuu ku jiraa war jooga yaan umada looga ciyaarin dowladnimada yar ee la soo dhoodhoobayey ilaa 2000kii ilaa maanta,weliba qoraaladii midkaan ka horeeyey qeyb yar oo ka mid ah waxaan idinku dhahnay hadaad na aragtan inagoo waqti idiinka lumineyna waxa ka socda geeska Afrika alle lahe maba nin dad Soomaaliyeed oo bogaan wax ku soo qora oo qowl leh welina arinka meeshaas ayuu naga joogaa.

C- Qofkii, Qabiilkii Si shaqsi shaqsi ah, si gooyni ah iyo si Soomaalinimo ahba si guud iyo si gaar ah hadii dalka iyo dadka loo naxayo madaxweynaha haatan jooga haloo nasteexeeyo hana iscasilo si dalka iyo dadka loo bad badiyo wadamadii uu sida sahlan isagoo dano shaqsi iyo mid dhaqaalo ookooban eeganayo uu u saxisay qeybo ka mid ah dalkeenana ay qatartooda u yaraato madaxweynaha Somaaliya ee soo socda iyo dowlada imaan doontana loo dayo waxa hada socda oo aan laga qasin dabaal degyada beentaa ee ka socda Hargeysa iyo banaanbaxyada beentaa ee ka socda Mogdishu oo hadii ay Soomaalilnd dowlad lagu timaami karo Hargeysa, Burco ,Berbera iyo Gabiley oo kaliya ma dhismi laheyn inta kalena goboladii waqooyi qashin ma noqon laheyn magaloyinkoda sawirada aanu sida horudhaca ah idiin tusinay ma ahaan laheyn,dhanka kalena Kofurta Soomaliya madaxweyne labo jeer fursad la siiyey sidan wadan dhan siyaasadiisa meel cidlo ah uma soo istaajin laheyn oo sawirka guud ee Koofurta Soomaaliya iyo kuwa Waqooyi waxaan iskula arki doonaa 20ka magaalo ee aanu idiin soo wadno sawiradooda.

Qodobka ugu danbeeya ee waxkasta inoga muhiimsan ee aanu manta ciidamadeena qalabka sida kula talineyno waa inta dunidaan la abuuro waxaa ugu qiimo badan bini'adamka shacabkeena Soomaaliyeed 90% waa dhiban yahin anagaa idiin leh min waqooyi ilaa Koofur fadlan qiyaaligaan siyasaded ee maanta ka jira min Koofur ilaa Waqooyi waa laga baxayaa ee shacabka cida kaliya ee u turi karta waa adinka dadkaan wax hogaamiyo qaboojiye ayey iskaka jiraan fadlan shacabku waa walaalahiin, waa hooyooyinkiinii, waa Aabayashiinii, Waa gebdhahii walaalahiin ahaa, waa wiilashii walalahiin ahaa intaanba dadnimadooda ayey ku soo gaareen oo waa dad adkeysi badan ee fadlan maskaxiyan iyadoo markoodii hore ay ku dhacday qaran jab yaan loogu darin dhibaato kale intii karaan kiin ah bini'aadam ayaad tahiin qalad mar mar waa idiinka dhici karaa laakinse ciidanka inta wanaagsan ayaa badane shacabka haloo turo,waa naga talo Soomaalinimo.

Dhanka kale waxan leenahay Soomaaliweyn hadeyba dhacdo sida ay hada wax ku socdaan in shacabkeena Soomaaliyeed looga ciyaaro doorashada, bedelkii halka ya hada joogto labo shey ayaa dalka iyo dadka lagu bad baadin karaa Allaah ayaa wax bad badiyee.1- In wdanka magaalokasta min waqooyi ilaa Koofur ay talada wadanka si kumeel gaar ah ula wareegaan Salaadiinta Soomaaliyeed iyo culimada kuwooda aan dalka iyo dadka wax danbi ah ka gelin. 2- Iyo in Geeska Afrika sida wadamada Galbeedka Afrika ay ka dilaacaan Hogaamyaal da'yar sida wadanka Burkina Faso oo meesha dhan laga saaro Odoyashaan hada jooga,weyna imaan doontaa hadii umada looga ciyaaro dorashada oo leysku dayo amab ay sii socdaan in dhawrkii sanoba maalina loola yimaado Sheeko ah war kaalayaay hebelaa Badii bixiyey Kenya iyo Soomaaliyaa Bad isku heystay hadane dhar sano markii shacabku dadnimo muujiyaan ,War kalayaa Qaliijka ayaa muran ka taagan yahay ee aan la kala safano wadamada is haya sidaas hadane shacabka Soomaaliyeed dhawr sano loogu mashquuliyo wax aysan iyagu bilaaw iyo dhamaad qeyb ka aheyn.hadane sida loo joogo maanta loola yimid Natanyahu iyo Qabiil Isaaq la yiraahdo ayaa heshiis ku gaaray qadka Telefonka sidaasina wax aan jirin oo aan xitaa loo baahneyn inba laga hadlo waxyaabaha sidaas oo kale ah ee qiyaaligaa hadane sidasi ay tahay Ciro,Xasan Shiikh, Madaxweyne Geelle iyo Abey Axmed oo saaxiibo ah bananbaxyo aan jirin ka kala dhacayaan Hargeysa iyo Mogdishu,aaway garaadkii iyo aqligii uu ku fikiri jiray bini'aadamka ka hor intaan waxii la doono leyska sameyn.

Waxaas oo dhan ee dhacayo waxaa asal u ah fashilka siyaasadeed iyo midka dowladnimo ee ka jira Koofurta Soomaaliya hayeeshe, waxaan isla aadeynaa wararkeenii kale ee aanu ka soo diyaarineynay min Koofur ilaa Waqooyi ku dhawaad 20 magaalo oo ka mid ah,Soomaaliyey bal waxaan isla daawan doonaa waxa loogu yeero dowladnimo iyo adeeg bulsho iyo fashil siyaasadeed oo gees ka gees ah faraqa u dhaxeeya.War helaa talo hela,la soco wararkena danbe iango wleiba idiinka deyn doona waxii qiyaali siyaasadeed ah adigo muwaadin Soomaaliyee dahne kaala hadli dono waaqiciga jira iyo halka aad ku danbeyn doonto hadaad iska ciyaarto doorashadii aad 4tii sanoba mar qabsan jirtay adigoo Soomaali ah.

Fiiro gaar ah- Weliba Soomaaliweyn markii aanu sidaan ula hadleyno waxaan ognahay in ay isbuucyo keidb marki ay run noqotyo wx aanu sheegyeno kedib ay emailo nagu soo walaan,sababto ah inagu waxan markasta u kala saarnaa xaqiiqada hadba marxalda markas lagu jiro iyo qiyaali ay shaqsiyaad, koxo iyo dad u abaabulan qaab aan dowli aheyn xsaladooda halka ay ku dhamaaneyso ayaan u si bidhaaminaa,waana wxa aanu u leenahay war ha iskaka ciyaarina doorashadi aad qabsan jirteen 4tii sanoba mar makraad kedib ka hadal sida ay u socoto amaba u dhaqeyso siyaasada caalamka.

Waan mida keentay in aanu maanta qormadan marqati uga hdigno Allaah ka sokow ciidankena qalabka sida ee Somaliyeed, maxaa yelay Min tuulokasta iyo Magalo weyn wey ogyahiin nolosh adhabta ee ay ku sugan yahiin shacabkeena Soomaliyeed hadeysan is yeel yeelen oo aysan badnkood aheyn kuwo balwad leh oo sida dalka Soomaaliya uga jiro qiyaali siyaasadeed ay iyaguna qeyb ka aheyn qiyaaligaas weliba badankood markii aanu 20 magaalo sawiradoda soo bandhigno min Gobolada Waqooyi ilaa kuwa Koofureed ayey waxa anu ka hadleyno kwyooda waxna aqrin kara waxne qorki kara ogaan doonaan heer ka aanu ka joogno maamul dowladeed iyo mid gobol intaanba mid caalamkaa leysku mashquulin.

Somalia,Africa,Middle East and Around the Global-On Sunday, December,28,2025-Waa Maalin kale oo qurux badan Maalintu waa Axad, Bishu Waa Desember, Taariikhdu waa 28,sanadkuna waa 2025-(Markii aanu Wadoyinka In ka badan 20 magaalo isla dawano,ugana gudubno,wadoyinka, Xarumaha caafimadka, wadanka Somaliya siiba dhulkii Jamhuriyada Dimoquradiga Soomaaliya min gees ka gees,uguna sii gudubno mida shacabka,isna weydiiso xageey ka baxda,waana sababta aanu y Balaayinta Dolar ee ay Somali ku shegtaan caalamku,xageysa ka timid mamaul xumida intaan la ek,markas hadii aad tahay muwaadin Somaliyed waxaad oganeysaa waxa dhacayo iney yahiin qiyaali adiga la donayo adigoo muwadin Somaliyed ah in laguugu marin habaabiyo,maalmo iyo isbuucyo kooban).

Sidaan shacabweynaha Soomaaliyeed horey uga balan qaadnay in aanan waqti ku lumineyn ruwaayada ka socota geeska Afrika, weliba waxaan idiinka balan qaadeynaa in aanu meeshaan wax badan oo (Useless), ah oo la doonayo in iyadoo la adeegsanayo qiiro aan jirin dhawr maalmood leydiin jilo filam aanu horey u soo doowanay, sidaasi daraadeed geeska Afrika markii ay xabada ugu horeyso ka bilaabato ayaan isku dayeynaa in aanu wax ka qori karno iyo in kale inta ka horeyso inaga maahan kuwa wax aan jirin newska looga dhigo.

Bedelkii waxey inoo joogtay nolosha rasmigaa ee shacabweynaha Somaaliyeed iyo labadii qoraal ee ugu danbeeyey oo aanu uga sii gudbeyno qeybaheenii kale horta maxad ka taqaanaa nolosha dhabtaa ee shacabka Somaaliyeed ee aan mudo 35 sano ah loo qaban xitaa 1% ka mid ah adega bulshada 35taas sanona maalinba sidaan oo kale lagu mashquulin jiray waxa hada socda oo kale, marka bulshadu uma baahna in maalinba film cusub loo daaro,waxa hada socda waxaan u dayneynaa ka hadalkeeda mediyaha loo sameystay beenta iyo borobagaandada hadaad na aragtaan inagoo arimaha geeska Afrika ee hada leysku mashquulinayo ka hadleyno ilaa ay xabada ka bilaabato geeska Afrika Alleylehe dad Soomaaliyeed oo mediyahaan maamulo oo qowl leh ma nihin Soomaaliyey.

Sidaan horey shacabweynaha Soomaaliyeed ula wadaagnay mushkilada ay ku sugan yahiin shacabka Soomaaliyeed waa dhawr nooc mida ugu daran waa iney la yahiin adeegii aas aasiga ahaa,markii hore ilaa 50 magaalo oo aanu gees ka gees ka soo diyarinay guud ahaan min waqoyi ilaa Koofur warbixin ayan qoralada wajigooda koowaad ugu talo galnay laakinse bal marka hore si aad u ogaato mushkilada dalkeenii iyo dadkeenii ku dhacday xajmigeeda heerka uu la ekyahay iyo sida aad u maqli jirteen wadamo leh Balaayiin Dolar ayaan dalka Soomaaliya ugu deeqnay iyo muuqaalka nololeed ee shacabkeena Somaliyeed ee qaaliga inagu ah,weliba waxaan kala garan la nahay sidii aanu sawirada u kala hormarin laheyn heerka uu garay qaran jabka nagu dhacay hadaan Soomaaliweyn nahay.

Yaa xasuusta markii maalintii koowaad ay duqeynta ku bilaabatay shacabka Falastiin waxii aanu halkaan idinku soo qornay?, weliba sanadkii la duqeynayey ilaa laga dilay 100 kun oo dumar iyo caruur ah waxbo kama qorin sabatuna waxey aheyd Mareykanka oo Natanyahu gadaal ka fadhiyey ayaa duqeynta masuul ka ahaa, waa la waayey hal wadan oo Muslin ah oo toos ula dagaalo Natanyahu,kuna darsoo Natanyahu isagoo duqeynayo Shacabka Falastiin ayuu dalal kale oo carab ahne duqeynayey ilaa kuwaan qaliijka aad u garan ogtahiin.

Marka waan ku qosolnaa markii aan mediyaha Soomaalida ku aragno iyagoo leh wadan hebelaa Ciro ka soo horjeestay iyo wadan hebelaa Xasan Shikh ka soo horjeestay hebel waa sidaas iyo sidaas, war waxan hada socda adigoo Soomaali ah kuuma talo horeyna waan idiinku sheegnay miyaad iloowdeen in Xasan Shikh maalinta Ciro Israel lagula kulmayey Xasan Shikhna Addis Ababa lagula kulmayey oo ay labo maalmood oo is xiga wasiirka arimaha dibada Israel iyo Xasan Shiikh wada gaareen Addis Ababa.

Tan kale sow qoraalkaan kii ka horeeyey idiinkuma dhihin hadii maanta ay Soomaali u noolaan lahayeen Xasan Guled iyo Siyaad Bare sida wax looga qori karay geeska Afrika waanu garan laheyn,hadase waa adunyooy xaalkaa ba!, sow idinma dhihin,war aderayaalow midabka rasmigaa ee nolosha shacabweynaha Somaliya halkan ka arag intaad warka joojisan Soomali Maxamadey.

Hayeeshee, mudo 35 sano ha kedib 20ka magaalo ee ugu horeeya ee aanu ka soo diyaarinay nolosha shacabka, caafimaadka,wadooyinka,garoonada diyaaradaha iyo waxii la dhihi jiray adeeg bulsho weli ma heshay cid Soomaali ah dalkaan u danqaneysa ee ku tusisa,weliba waa nolol dhab ah oo ka jirta min Koofur ilaa Waqooyi,markaas ayaa waxaa la doonayaa iskaba daay malaayiin Soomaali ah in garaadkooda lagu ciyaaro oo maalinkasta dunidu dhahdo waxaan Soomaaliya ugu deqnay balaayin dolar bal wadanka ay ku baxday balaayiintaas dolar yaan maanta adigoo Soomali ah laguugu mashquulin wax aan ognahay halka ay ku dhamaan doonaan iyo in loogu talo galay iney socdaan waqti gaaban,adigoo Soomaali ah arimahan markii ay faraha ka baxaan kedib oo ay isla holacdo geeska Afrika ayey ku qurux badan tahay in laga hadlo inta ka horeysa sidii iyadoo shacabka Falastiine la gumaadayo wadan hebel waxuu yiri iyo UN ayaa sidaas tiri , Afrikan Union ayaa yiri , Jamacadul Carab ayaa tiri dad qaboojiyaal iska dhax jiro dunidana ku qaata mushaarka ugu badan iyadoo lagu haayo ma aragteen sida laga dhigay Qaza weliba sidaas waxa u dhigay waa Carabta qaarkood sida ay aduunyada maanta ugu cadaaban tahay Carab intaan la gaarin aaqiro dadka maalinkasta caruur iyo haween Falastiin ah oo la leynayo raali ka ah miyaad maanta no keenteen adigoo Soomaali ah oo aan xitaa dunida ku qabin siyaasi aragti fog Wadan Hebelaa Ciro ka soo horjeestay iyo wadan hebela Xasan Shiikh la saftay,war xagee aqligii iyo garaadkii idiinka aaday Soomaaliyey?.

Mise sheekadii waxad wadaan Ciro ayaa Natanyahu Keenay , Mahdi Guled iyo Saalax Jaamacne Xasan Shiikh ayey Villada qaxwo ku cabayaan waxaas oo kale miyaad dooneyseen in aanu idiinka dhigno news oo aanu dad Soomaaliyeed dhaxdooda idiinku mashquulino iyadoo aanu ognahay sida ay Bariga Afrika u qarxi doonto,Midna ogada Ciro, Xasan Shiikh, Geelle iyo Abey Axmed waa heshiis midkastana dantiisa shaqsigaa ayey ku ilaashanayan halkaas,bal isweydii maanta qabiilka Samaroonta ah maxey u dhimanayaan oo dhalinyaradooda meelo fog fog looga toogayey ma laguu sheegay Awdal iyo Salal ayaa la doonaya in laga tir tiro Etoobiya waa ogtahay, Soomalilana waa ogtahay dhanka Jaboutina waa laga ogyahay hadane markasta shacabkeena Soomaaliyeed ayaa qaali inagu ah intii aanu reer reer uga haldi laheyn si jamac ah ayaan uga haldeynaa waana waxa aanu u dooranay in aanu gees ka gees tusino nolosha rasmigaa ee shacabka Soomaaliyeed intii wax fahmeysa oo kaliya.

Dad badan waxaa laga yabaa markii aanu leenahay markii ay geeska Afrika ka qaraxdo colaada ugu horeysa ayaan wax ka qori doonaa ma waxaad moodeen in aanu iska leenahay colaadaas dan ayaa inoogu jirta hadaanu nahay Soomaali shacab ahaan, kama hadleyno kuwa dalkeena dhinackasta ka iibsaday,lakiinse maanta iyagu ah kuwa ugu horeeya ee ay ilhaanada ku dhacday ama qabiil haloogu sacbiyo kuwa hada masuuliyada sheegtaan amaba ha leyska daayo,weliba intaan maanta mar kale u soo qaadanay qaxwo ayaan si fiican inagoo qosleyna mar kale daawanay telefoonkii dhax maray Ciro iyo Natanyahu,ragaas ku fiicanaa sida wax loo jilo,laakinse bur burka siyaasadeed ee ka jira Koofurta Soomaaliya adigaba hadaad heli laheyd fursadaan sow kuma ciciyaarteen qof aad mudo ku raadineysay qaab aad ugu ciciyaarto?.

Hadad muwaadin Soomaaliyeed tahay waxaas ka socda geeska Afrika waa laguu dhaamaa intadan shisheeye dhaleeceyn bal adiga hoos isku fiiri magaalooyinkaan aanu sawiradooda soo wadno wax kale ha isweydiin markii aad daawato meelaha ay ku kala yalaan gees ka gees iyo in ay halkaas ka jirto waxa aad ugu yeerto wax xitaa u muqal ek maamul iyo wax u dhaw,kedibna is weydii Balayiinta ay shegto caalamku inuu ugu deeqay Soomaaliya halkeey martay ileen dhalinta Somaliyeed shaqo la'aanta heysta waxey kor u dhaafeysaa 95%.si uusan qoraalku inoola dheraan magaloyinkan sawir adaan marki aad daawato Soomalaiya ma yahay wadan leh dowlad iyo wax u dhaw iska daay dowlad maamulada ka jira dalka intiisa kale maxad ku tilmaami laheyd iyagana?. War helaa talo hela.

Somalia,Africa, Middle East and Around The World- On Saturday,December 27,2025-Waa Maalin kale oo qurux badan Maalintu Waa Sabti, Bishu Waa December, Tariikhdu waa 27,sanadkuna waa 2025- Waxaa sidaan horey uga balan qadnay shacaweynaha Soomaaliyeed halkeedii inooga sii soconaya 35 sano kedib waxii ka danbeeyey burbrukii dowladii dhexe ee goboladii leysku dhihi jiray Jamhuuriyada Dimoquraadiga Soomaaliya ee ka koobnaa 6 gobol oo kofurta Soomaliya ah iyo labo gobol oo waqooyi ah,sida ay kumanaan kun oo shacabweynaha bogaan ku tixan inooga barteen waxey qormada qeybteedii hore inoo mareysay nolosha rasmigaa ee shacabweynaha Soomaaliyeed xarumaha caafimaadka, wadooyinka iyo garoonada diyaaradaha Buundooyinka iyo waxii la halmaala.

Midna ogaada mudo 35 sano ah oo ay Soomaaliya burbursaneyd waxaan horey u soo daawanay filamaan badan oo hore,waxanse shacabka la wadageynaa xaqiiqada nolosha dhabtaa ee shacab weynaha Soomaaliyeed iyo waxa aad meelaha qaarkood ugu yeertaan maamul,kuna darsoo qor aaladan kuwii ka horeyey qeyb waxaa ku jirtay aanu idiin leenahay 35 sano kedib dowladnimadii Soomaaliya oo laga quustay,sidaasi daraadeed weligaa ma arkin qof arimaha dhabtaa ee shacab weynaha Soomaaliyeed cid kaaka soo waranta weliba sawiro ku tusiyaan in ka badan 20 magaalo oo dalkeena ka mid ah min Koofur ilaa waqooyi bartamaha ilaa bari ka soo diyaarinay hadaad nagu barateen si aanu muraalka shacabkeena Soomaaliyeed u dhisno sanado badan oo aanu halkaan magalo kasta idiinka soo bandhigi jirnay dhismayaasha ay shacabku dhisteen,hada waxaan isla aadeynaa waxii la dhihi jiray adeeg bulsho.

Yaan waxaan newska leydiinka dhigayo ee ka jira geeska Afrika ee mushkilada caamkaa wax weyn leydiinka dhigin waa ruwayad socon doono dhawr bilood kaliya waxaadse xalada Geeska Afrika ka hadalkeeda ka bilaabata in aad ka hadasho adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah maalinta ay xabada ugu horeyso ka dhacdo amaba ka bilaabato geeska Afrika,weliba ku seexda kuna soo toosa inagu hadan nahay qowmiyada Soomaalida waanu ku faa'ideynaa colaadaas loo soo raray halkaas tan kale yaan wadamada shisheeyaha ee dalkena qeyraadkisa doonayo lagaaga dhigin kuwo shacabka Soomaliyed ee ku nool Soomaaliya ,Soomaaliland, DDS, NFD iyo Jabouti kala jecel. ragaan aad ugu yeertaan siyaasiyinta anagaa idiin hubna Ciro ma sameeyo wax aysan ogeyn madaxweyne Geelle iyo Xasan Shiikh , Abiy Axmed Soomaali kuma sameeyo wax aysan ogeyn Xasan Shiikh iyo Madaxweyne Geelle, Imaaraad iney la xirato Axmed Madobe, Xaan Shiikh, Saciid Deni iyo Ciro hadane ay kala heyso iyagaas micnahu maahan in ay Imaaradka Soomalida kale ka jecel yahiin kuwaas.Dhanka kale Micnahu maahan Turkiga iyo Qatar hadey ku xiran yahiin qabiilka madaxwyene Xasan oo aysan xitaa kaalmadooda gaarsiin Hiiraan iyo Gedo oo deris la ah Mogdishu amaba shacabka Bay iyo Bakool oo sidii kubadii dhanka siyaasada loogu ciyaaro,micnahu maahan in ay dalalkaas ka jecel yahiin Soomaalida kale marka loo eego kuwa ay la macaamilaan.

In Kenya iyo Etoobiya ay maalinti 10 milyan qaad ah oo daroogo ah loo dhoofiyo dhalinayradii Soomaaliyeed sidaas looga dhigo kuwo bilaa mustaqbal ah micnahu mahan in ay Kenya iyo Etoobiya ka aqli badan tahay Soomaali waxaas oo dhan waxa asal u ah hogaamin bulsho amaba leadership wadamadaas waxey Soomaalida shaqsiyaadkooda ku jira siyasada meshii uu joogo hakaka nolaado dhulka ay ka degan yahiin bariga Afrika qowmiyada Soomaalida,waxanse inagu hada idin kala hadleynaa waxyaabahii keenay in laga quusto dowladnimada Soomaaliya oo ay shacabkii Soomaaliyeed u waayeen adeegii bulsho waa in mamulada aad maqashaan iney ka jiraan dalkii hore loo dhihi jiray Jamhuuriyada Dimoquraadiga Soomaaliya aysan shacabkoodu heysan wax la yiraahdo adeeg bulsho magacii Soomaliyana waxaa lagu heli jiray mudo ka badan 35 sano Balayiin Dolar,marka balaayiintaas dolar wadamadii ay ka baxdayna waxey siiyeen shaqsiyaad oo Soomaali ma siinin amaba Soomaali wax la taban karo uguma dhisin bedelkii wadamadii lacagtaas sida shaqsigaa looga helay ayaa dib loogu celiyey oo looga iibsaday guryo waaweyn.

Marka waan uga cudur daareynaa in ay qarnigaan 21aad maanta daawadeen shacabweynaha Soomaliyed Madaxweyne Ciro iyo Natanyahu oo sidii labo cunug oo caruur ah is leh Ma ujeedaa Iphonekeyga Cirow haa anigaba waxan kugula hadloo haayaa Samsun ee warka soo daa Natanyahuyow, kedibna telefoon leysku dhaho waan ku aqoonsanay aduunyo waxii siyaasada la dhihi jiray halka ay ku danbeysay hadaad na aamineysaan Soomaaliweyney rag iyo dumarba sidaan caawa u qosleynay mudo 10 daqiiqo ku dhaw ayaan qosolkii wadnay,laakinse markii aad aragto waxa ka socda Koofurta Somaliya iyo rajo beelka ka jira halkaas in si guud Somaalida loogu ciyaaro maxad ku diideysaan Soomaaliyey,horta ma jirtaa xili aad runta isku sheegi kartaan?.

Weliba waxaas oo dhan iyadoo ay dhacayaan hadane kalsoonida inaga muuqata hadaad ogaan laheydeen in uu dalkeenu waxii ka danbeeya May/162026 madax iyo dowlad la mahadin doono

oo u wadankaas Soomaaliya la yiraahdo isbedelka dhanka hogaanka oo ka dhici dono aad yaabi weysaan weliba shaqsiyadka dalkeena iibsaday ee sida shaqsiyaa loola macaamilo iyaga wadamada ay qaabka shaqsigaa ula macamilaan hadad yaabi weysan iyado markii ay doorashad ka harsan tahay dhawr isbuuc albaabada kala xirtay mar danbe meeshaan wax war ah ha u soo doonanin.

Tusaale- Dhawaan ayaa waxey dood na dhax martay nin dadkaan Elide-kaa ee ka soo jeeda Wadankaan yar ee la yirhaado UAE,kedibna waan kaftanay oo inagu shacabka caalamka markii aanu la hadleyno muhiim inooma ahan hadba dowladahooda siyaasadaha ay faraha ku jriaan ee qariban,waxan ku dhahnay bal wadankiina inooga waran waxaa inoogu danbeysay iyadoo uu hogaamiye ka yahay Shiikh Sayid,kedibna waxuu nagala hadlay horumarka ay ka gareen dhanka dhismayaasha ,halkii aan ka sugeynay inu na dhihi doono waxaanu ka mid noqoneynaa dalalka hubka wax gumaado heysta ee caalamka oo dhalinyaro wadankeena u dhalatay ayaan bareynaa sida loo sameeyo oo aanu ku malgelineynaa,waxuu bilaabay bedelkii inuu na tusiyo daaraha dhaadheer ee ku yaalo magalooyinka waaweyn,kedibna waxaan u soo saarnay dhawr sawir oo inoogu keydsana Computerkeena xili u Roob ka da'ay wadankaas oo ay magaaladu biyo xireen dhaman wadooyinka ,kedibna waxan ku dhahnay dhismayaasha dhaadheer waxaa ka muhiimsan in aad dhorta u sameysaan halkii ay mari lahayeen biyaha roobka oo aad bartaaan idinka sida loo sameysto.

Dadka noocaas ah waxey iska heleen dad Soomaali ah oo soo shaac baxay waxii ka danbeeyey burburkii dalkeena ka dhacay kuwaasi oo xitaa iyagoo wada Soomaali ah ay kala hayaan wadamo aan aqoon ahan cilmigii lagu dhisan lahaa adeega aas aasigaa heysan kaliyana la cararayo dhaqaalo.

Hadaad Turkiga iyio Qatar oo dhanka kale ah u fiirsato iyaguna waxey la macamilaan shaqsiyaad marka ay la macaamilaan kulama magacamilaan magac dowladeed markiise gudaha dalka Somaliya la joogo waxkasta waxey dabada la galayaan dano qabiil waana mida keentay sidaan horey ku soo sheegnay in ay Soomaaliweyn dalalka qaarkood si siman u cawiyaan iney uga muhiimsan tahay iney qaab shaqsi ah ula macaamilaan Soomaalida.

Waxaa soo dhan ka soo tag caawa miyaad inoo sheegi kartaa adigoo Soomaali ah aduunyada kale xitaa weyba nagu jahwareertay inaga ma isweydiin karnaa Soomaliland hadey mamul jiro tahay maxaa qurxiyey Hargeysa, Burco iyo Gabiley oo mudo 30 sano ah oo ay maamul sheeganayeen qabiilka Isaaq ay hal xafiis uga dhisiwaayeen magaalada Saylac oo hadaadan horey u arkin adigoo Soomaali ah aad yaabeyso muuqaalkeeda waagii Nabi Adan ayaa ugu danbeysay dhismo iyo adeeg bulsho oo lagu soo kordhiyo,sidaasi daradeed Soomaliland hadaad maqasho waa maamul ay sameysteen qabiilka Isaaqa oo ah reer Soomaaliyeed laakinse aanu ku raacsanahay in ay intey deganadooda u sameysteen waxogaa maamul ah oo iyaga u daneynayo laakinse aan beelaha kale ee Soomaliland u daneyneyn.

Tusaale- Mogdishu waxaa masuuliyad wada sheeganayo Madaxweyne Xasan , Cali Guudlaawe, Muungaab, iyo Geberal Odowaa dhamaantood waa hal qabiil mid waa madaxweynahii Soomaliya, mid waxu sheeganayaa madaxweyne dowlad Goboleed aysan jirin meel u ka shaqeeyo,mid waa gudoomiyaha gobolka Banaadir ,miduna waxuu hor boodayaa ciidanka xooga dalka Soomaliya.

Hargeysana waxaa ka jira sedax xisbi dhamantood waa hal qabiil oo la yiraahdo Isaaq qabiil haduu dowlad Soomaaliya ka goday noqon karo maxaa u diidaya in ay Soomaalida kalena dantooda gartaan,marka aanu idiin leenahay waan qosolnay markii aanu aragnay Ciro iyo Natanyahu oo telefon isku aqoonsanayo waa naga dhab bil xaqiiqo qosolkaa naga dhamaday, yacni hadaan wasaqda hose Soomaaliyey leydiin bidhamin si kale wax kuma fahmeysaan .

Inaguse waxaas oo dhan muhiim inooma ahan ee waxaan bal isla arkeynaa shacabka Somaliyed min waqooyi ilaa Koofur fadlan hadii aad maqasheen balaayiin dolar ayaa Soomaliya magaceeda dunida looga helay inagu waxaan idiin tusineynaa in dalalka dhaqaalahaas bixiyey ay ka qasartay lacagtaas oo aad ku arki doontaan indhahiina midabka rasmiga iyo nolosha dhabtaa ee shacabka Soomaaliyeed iyo sida aan xitaa 1% loogu adeegin shacabka wadooyin aad la qaracmi doonto sawiradooda, garoono diyaaraded kuna darsoo Hotelo ayaa degaanada qaarkood dadka shegtan iney hogaamyan ka degan yahin Mogdishu xitaa wax mandate ah ma heystaan in ay dunidu nagu ciciyaarto maxan ku diideynaa Soomaaliyey?.

Marka yaan marnaba adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah waxyaabaha qaarkood lagaaga dhiigin news Sooomaliyaa lagu dhahaa 35 sano ka hor ayaad dowlad ahaan u burburtay waxii kaliya ee laguugu aamini jiray waa in aad is dooran jirtay 4dii sanoba mar waad iskaka ciyaartay ha isku mashquulin wax kale ilaa ay xabada ugu horeyso ka qarxeyso geeska Afrika waa hadaad tahay Soomaali dhalad ah oo ay qiimo ugu fadhiso dalka iyo dadka Soomaaliyed,markey xabada qaraxdo ileen hada inaga nooma taalo waxa ka socda geeska Afrika, Abiy Axmed in markii ay xaalada ku xumaato yirahdo Bad ayan donaya oo u shacabka Etoobiya sidaas bilo kooban iskaka seexiyo. Xasan Shikh inuu markii ay jiq ku noqoto Mogdishu iskugu yeero rag aan heysan wax mandate ah, horeyna aan halkaan idiinku soo qornay hadii ay maanta u noolaan lahaayeen Soomaaliweyn madaxweynayaashii Jabouti AHN Xasan Guled iyo kii Somaliya AHN Siyad Bare wanu garaneynaa sida Somali aanu ula hadli laheyn sow hada ka hor idiinma dhihin Somaliweyne melkasta aad kaka noshahiin Geska Afrika ,sida Jabouti , DDS, Somaliland, NFD iyo Somaliyaba?.

Soomaaliyey ciyaarta meel fiican ayey inaga wax qoreyno inoo mareysaa ,laakiinse ku tixnow bogaan ee bal inala arag kaliya nolosha dhabtaa ee shacabweynaha Soomaaliyeed hadaad yaabiweyso adigoo muwaadin Soomaaliyeed,weliba sawirada wan isku dubaridnay qaarkood wan aamini la nahay mudada 35 sano ah xita ka soo bilaaw 2000 kii ilaa manta oo la marayo sanadkii 25aad in la waayey dad Soomaaliyeed oo aragti fog leh oo wax hogaamin kara oo dalka lagu la yahay siyaasad lagu mamulo marka laga reebo newska dhalinyarada mediyaha ku jira ay bariiska ku raadsadaan oo qofkii maalinkaas dabooli kara nolol maalmeedkooda ay wax ka qoraan dalkii la dhihi jiray Soomaaliyana dadkiisa ku soo dhacaan meel cidlo ah.

Bal adigoo Soomaali ah sawirada aanu soo wadno min gees ka gees waxaad ka dhax raadisaa deegaanka aad dalka Soomaaliya kaka nooshahay amaba dadkaadu ku nool yahiin, waa hadii ay kugu jirto damiir xaqiiqo iyo qiyaali ku kala saaro aad leetahay ama rag ahaaw ama dumar ahaayow.War helaa talo hela.

Fiiro Gaar ah- Yaan debaal dega laga qasin shacabka Hargeysa ee kaliya halka uu maamulkaas ku danbeyn doono iyo sida wax badan oo hada ruwaayad ah oo la jilayo looga bixi doono Ciro soo eega Somaaliyey,kuwaan Mogdishu jooga dulinimada socota kaalinta ay ku leeyahiin amaba ku lahaayeen hada waqti idiinkama lumineyno,laakiinse Soomaliland iyagu waxey moodaan in dalka Somaaliya laga dhigi karo sida wadanka Libiya amaba Jabouti iyo Soomaaliya la kala dhax dhigi karo xaduud walaahi taas waa riyo maalmeed horta dadku sow Somaali maahan dhulkooda lagu korkortamayo iyagoo nool, yaan wax badan waqti leyskaka lumin hada arinka ee xabada ugu horeyso markii ay dhacdo markaas kedib adigoo Somaali ah isku day in aad wax ka qorto xalada geeska Afrika waa hadii aad tahay muwaadin Soomaaliyeed.MIdna ogaada Dagalkaan loo soo xawilay Geeska Afrika markii ay xabada ugu horeyso qaabkii ay doonto haku bilaabatee ay ka bilaabato geeska Afrika, markaas kedib ayaan wax ka qoreynaa,waxaanse hubnaa in Somaaliland meel cidlo ah ku soo dhic doonto o madaxa Soomaalialdn iyo kuwo Somalidana ay ku bixi donan sidi dhawan leyskugu dhidhiibay meydkii taliyahi ugu sareeyey ciidanka wadanka Libya,weliba Soomaaliland iyaga leyska iloobi doono ka hadalkooda oo ujeedka dhan ee laga lahaa kaliya waxuu ahaa in la helo qaabkii dagaalkaas la soo xawilayo wadadeda iyada loo soo marsiin lahaa.

Somalia,Africa, Middle East and Around the Global-On Friday December 26,2025-Waa maalin kale oo qurux badan,Maalintu wa Jimco, Bishu waa Desember,Taariikhdu waa 26,sanadkuna waa 2025-Waxaan maanta mar kale isla aadeynaa dhulweynaha ay shacabka Somaaliyeed kaka nool yahiin geeska Afrika,inagoo si gar ah uga hadleyna dhulkii leysku dhihi jiray Jamhuriyada Dimoquradiga Soomaaliya ee ka koobnaa gobolada waqooyi iyo kuwa Koofureed.inagoo si qoto dheer shacab keena Somaliyeed la wadageyna nolosha rasmigaa ee bulshoweynta Somaliyeed.

Laakinse si aad adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah u fahanto xaqiiqada dalkaada una ogaato halka ay qoraaladeena aanu kaka hadleyno dalkenii hooyo ee Somaliya halka ay ku dhamanayaan

qeybtaan waxaan ku soo qaadanay kaliya labo sawir mid waa sawirada culimadeena Somaliyeed dhamaantood kama wada gaari karno sawiradooda in aanu halkaan ku soo bandhigno qeyb iyaga ka mid ah ayaa inoo suragashay, madama nolosha ay ku tiirsan yahiin shacabweynaha Somaliyed ay asal u tahay Dinteena Muqadiskaa ee aanu ku tanaadnay kuna aflaxnay ee uu Allaah inoo hibeeyey in aanu ka mid noqono dadyowka muslimiinta caalamka ee rumeeyey Nabigeeni Muxamed Nabadgalyo iyo Naxariis korkiisa ha ahaatee oo ahaa Qeyrul qalqilaahi ahaana kii lagu

qatimay nabiyadii amaba Anbiyadii uu Allaah koonkaan keenay oo hadii aanu Soomaali nahay hadii aanu ahaan laheyn umad bilaa Diin ah maanta shacabkeenu uma dulqaateen dhibaato badan oo ay soo mareen taasi oo iskugu jirtay mid dabiici ah iyo mid ay qeyb iyaga ka mid ah gacantooda iskugu keeneen,sidaasi daraadeed maadaama ay qoraalkeenii hore ku jirtay qormo aanu ku leenahay Somalida qowmiyad ahaan waxey ku jirtaa sanadkii ay ugu cilmiga badnayen

hadey noqon laheyd midka Diinigaa iyo Midka Maadigaa micnahu dhanka Diinta markasta waxaa bulshada indho u ahaan jiray weligeed culimadeenii hore ee waaweynaa waxaana manta Somali u nool kuwo badan oo aanu halkan ku soo koobi karin qeyb yar oo ka mid ahne aanu ka soo qaadanay sawiradooda,marka sababta aanu culimada halkaan ugu soo qaadanay sawira dooda waxaan rabnaa in aanu marqaati uga dhigno xasuusna u noqoto halka ay qormadaan ku dhaman doonto,maxaa yeelay iyagu Diiniyan wax badan ayey xeerinayaan ,laakisne ma jiro cid dalkeena, Diintiisa iyo dadkisa ka jecel anagaa hubno taas.

Qeybta labaad sawirka aanu ku soo qaadanay sedaxda Duunyo ee ay Soomaalida dhaqdaan qoraalkii midkaan ka horeeyey waxaan kaka soo qaadanay in wadanka xoolaha ugu badan ee Soomaliya loo iibkeeyo ee ahaa wadanka Boqortooyada Sacuudiga uu dhawaan isku filnaansho ka gaari doono xoolahii uu ka keensan jiray dalka dibadiisa uuna sanadaha inagu soo aadan isagu noqon doono midka wax dhfiyooa intuu baahidiisa daboolo.

Ujeedka aanu shacabkeena Soomaaliyeed ula waageynay macluumaadkaa waxaan ognahay waa dalka kaliya ee laga hadlo markii ay siyasad noqoto maalinkas imisaan dhacay,imisa guri ayaan gatay, Imisa caruur ah ayaan guriyo u gatay,imisaan dumar iyo rag isku guuriyey xendaab noocaas ah ayaa ka jirta dhanka siyaasada hadaad shacabka adigoo og halka uu dalkaadu aaday iyo sida aduunyada uga fikireyso sanadaha soo socda muhiimadu waa in kaliya shacab keena Soomaaliyeed si dhab ah oo aan qiyaali ku dhisneyn u tusin doono xaqiiqada,weliba sawiro inta shacabkaa ee xaalad caafimad la ildaran, inta gudaha wadankooda loogu yeero barakcayaal, inta magaaalo ee ay burbursan yahiin wadooyinka iyo garoonada diyaaradaha, inta magaalo aysan shacabku isku socon karin magaalo ilaa magaalo kale,inta nooc qiyaali ah u furten wax ay ugu yeereen mediya laakinse aan waxbo dhaamin midka shacabka u dhigta Isbaarada wajiyada badan ee loogu yeeray siyasad, ee loogu yeeray NGO ee loogu yeeray mooraanimada, ee loogu yeeray jaahilka masuuliyada sheegta,ee logu yeeray ...Name it.

Laakisne waxaas oo dhan waxaan halkaan iskula daawan doonaa muuqaal ka rasmigaa ee nolosha shacabka Soomaaliyeed min gees ka gees oo aad weliba hadii aad tahay muwaadin Soomaaliyeed oo aad xaladooda ku eegto maskax caafimaad qabto waxaa kuu soo baxaya xaqiiqada iyo heerka aanu ka joogno hogaamin bulsho.

Sidaasi daraadeed waa u muhiim in shacabka Soomaaliyeed lagu mashquulin sida ay koox yar arkasta jeceshahay in maalinkasta leydiinka dhigo news wax aan jirin,sidaasi daraadeed maadaama ay xoolaha Soomaaliya noo yahiin lafdhabarta waa sababta aanu labadaas sawir u soo qaadanay maxaa yeelay sawirada hidaha iyo dhaqnaka Soomaalida horey ayaan uga soo hadalnay sidaasi daraadeed halkaan kala qabso wararkeena.

1- Horta da'dii aad doonto jir adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah mid ha ku riyoonin hana ku soo toosin hana ku gadsoomin waxan dhawrkii biloodba mar leydiinka dhigayo siyaasada ee geeska Afrika lagu soo deeyo waxaas wax ka jiro malahan yaan leysku qaldin shacabka Somaliyeed oo si guud dhulka ay geeska Afrika ka degan yahiin iaygu difaacda markii ay qatar dareman iyo siyaasi dhaqalo kooban abuurashadiisa raadis ugu jira oo ay aaqirka dili doonaan kuwa uu dhaqalahaas qaabka qaldan uga qaatay waa kuwa aad ugu yeertan siyaasiga Somaligaa ama ha joogo Koofur ama ha joogo Waqooyi.

2- Horta meelkasta oo dhulka Soomaaliya ka mid ah waxaad maqashaan mamul ayaa ka jira iyo dowlad hebel ayaa dalka ka jirta maxaad ka taqaanaan nolsha dhabta ah ee shacabka Somaliyed, mise helan waxii la dhihi jiray adeeg bulsho xitaa 1% alla haka dhigee?. iney helaan iyo ineysan helin halkaan ayad ku ogaan doonta sawirada inoo soo socda ee dhankasta leh,adiga wleiga ma aragtay magalo lagu leeyahay waxaa ka howl gala intaas oo mediya oo subaxkasta mduo 10 sano ah waxa ay sahcabk au sheegayan ay tahay kaliya in yar kooban oo ay ku qaaten waxoogaa aan ka badneyn nolol maalmeedkooda?.

3-Qeybta aanu leenahay dalkenu waxu yeelan doonaa madax iyo hogaan la mahadin doono meeshii lagu gaaro May/16/2025na xaqiiqadeeda waxaad ku ogaan doontaan iyadoo aysan weliba ku dhiiran garin mediyaha Soomaalida wax badan hadane bal si degan wararkeenaan yeysan kuu seegin.

Midna ogaada markii aanu shacabkeena Soomaaliyeed si guud ula hadleyno dad xidid ah oo kale ulama hadleyno wax la taaban karo ayaan halkaan idiin soo gelineynaa weliba magaalooyinka qaarkood canshuurta shacabka laga qaado iyo sida ay wasaq u yahiin kuwa masuliyada sheegta wadoyinka iyo goobaha dadweynahu iskugu tagaan waad yaabeysaan Soomaaliyey,waana mida keenta mararka qaarkood ama waqooyi tag ama Koofur tag siyaasi aan guri qaali ah ku laheyn wadan dalka dibadiisaa ma jirto hadane waxaa neysku keen qaban la,maxaa xitaa dadka canshurta laga qaado hadii la dhaco dhaqaalaha laga soo helo dalalka caalamka ee ku danbeeya musuq maasuqa marka xaga leyska dhigo,xitaa waxaas waqti idinkama lumineyno laakiinse bal qarniga 21aad sida ay wadooyinka iyo nolosha shacabku tahay Soomaaliyey aan isla aragno.

Weliba dhalinayrada mediyaha ku jiraan qaarkood heerka ay garasho xumo ka gaareen lama yaabno waxaan qaarkood isweydiina sida loogu ciciyaro hadane dhamanatood amaba sidey u abdna yahiin markii aad taarikhdooda dib u baarto waa kuwo colaadahii kedib dhashay qaarkod na kaliya qurbaha ku kala hormarey mahane kuwooda gudaha joogana badankood maba naloga sheekeynayo iangaa si toos ah iyosi dadban u aragnay waa kuwo aan damiir wadaniyad iyo mid bulsho laheyn,waana mida keenta ineysan wax dignity ah laheyn badankood.

Laakinse inagu ma dhaheyno waan ka wadani sanahaya ,laakinse marar badan oo dhaqaalo naloo balan qaaday oo aanu diidnay hadaan qaadan laheyn sidoodo kale ayaan ku soo bixi laheyn qeyrul masuulin. weliba siyaasiin badan anagey inooga kalsoon yahiin wararkena marka loo eego mediyahaas aanu ka hadleyno badankood.sawirada aan soo wadno qofkii Soomaali ah ee nagu beeneeya nolosha rasmigaa ee ay ku sugan yahin shacabka Soomaaliyeed gees ka gees waan isla joognaa,weliba raashinka iyo daawooyinka dhacay ee laga soo dejiyo meelo badan oo dalkeena ka mid ah gees ka gees uma baahna shacabka Soomaaliyeed in loo sheego, waxaanse inta aanan muhiimada qormadeena gelin halkaan ka amaaneynaa, bogaadineynaa sida ay Soomaalidu ka shacab ahan isku caawiyaan iyo dulqaadka xadkiisa dhaafay.War helaa talo hela dhegaha oo fur adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah si aanu iskula eegno xaalada dhabta ah ee shacabweynaha Soomaaliyeedla soco.

Turkey-Sudan-On Thursday,December 25,2025- Waxaa weli inoo soo socda wararkeenii Somaliya ee joogtada inoo ahaa kaasi oo inoo dabayaalo qoraalka dheer ee aanu qeybta hoose ugu soo gudbinay shacabka Soomaaliyeed ugana hadleynay dalkeena hooyo ee Soomaaliya iyagoo ay joogto inoo ahaanayaan wararkeena Soomaaliya,

weliba adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah yeysan warakreena Soomaliya ee ka turjumaya xaqiiqada dalkaada yeysan kugu dhaafin halkaan, Hayeeshe, waxaan isla aadeynaa caasimada Turkiga e Ankara halkaasi oo ay kulan ku wada qaateen madaxda dalalka Sudan iyo Turkiga

Labada masuul Mudane Recep Tayyip Erdoğan iyo mudane Abdel Fattah al-Burhan ayaa ka wada hadlay xaalada labada dal iyo labada shacab.wadanka Sudan oo ku jiray sanadahii ugu danbeyey xaalad adag ayaa hadan emarka dhinaca kale laga eego waxaan markasta isku dayi doona hadba wararka dalkas in aanu halkaan intii karanken ah ugu soo gudbino kumanaanka ku tixan bogaan.

La soco wararkeena danbe iyo dalka Somaaliya oo ay taxano inoo ahaayeen qorlaada ku saabsan dalkaas iyo dadkiisa,maadaam dowladii Somaliya ee dalkaas loo dhisay sanadkii 2022 ay watiga uga hartay wax ka yar 139 maalmood oo kaliya siyaasada dalkaas oo aan fadhiyina qatar geliney sa mustaqbalka dalkaas,hadane marka laga soo tago warka madaxda Turkiga iyo Sudan si degan ula soco adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah wararkeena Soomaaliya.

Somalia, Africa, Middle East and Around the Global,On December 25,2025- Waa maalin kale oo qurux badan, Maalintu Waa Khamiis, Bishu waa Desember, Taariikhdu waa 25, Sanadkuna waa 2025-

Mar hadaan qoraalkii aanu farta waaweyn ugu dulmarnay shacabweynaha Soomaaliyeed oo weliba ah bulsho qaali inagu ah waan idiin maah maheynaa Somaaliyey sidoo kale weligiin ma helina mediya ay maamulayaan dad Soomaaliyeed oo xili hore runta idiin sheego horta midabka rasmigaa ee dalkiina meeshii aad doonto kaka noolaaw ugu yaraan markii aad bogaan soo booqa neysid ku seexo kuna soo toos uguma imaaneysid news dhaqaalo kooban lagu soo qaatay, kedibna waxuu doono idiin sheegayo.

Si aad midabka wadankaada oo kaliya barato bes ayaan ku tusineynaa,kedibna xitaa hadaan weligaa lagu geyn Iskool Diini ah iyo maadi ah labada waxa qoraaladan midkasta qeybta ugu danbeysa kaaka baxayo halka uu dalkaadu aaday iyo in aanu idiin kala saareyno faraqa u dhaxeeya Xaqiiqo iyo Qiyaali,weliba waxaan ilaahey ka rajeyneyna qoraladan aanu halkaan ku qoreyno in ay dhinacooda ka aqrisan doonaan rag waaweyn oo Somaali ah oo aad is letahiin waa aqoonyahano amaba waa siyaasiyiin ayey hada ka hor dodna dhax martay weliba xiligaas waxan dhahnay si uu hadalke enu u yeesho nuxur meel uu ku dhamado iyo meel uu ka bilawdo loo helo waxa aanu shegeynana ay noqdaan wax ugu ayraan caruur dad Somaliyeed oo markasi goobta joogay oo shacab ahaane hadii aanu dhamaanteen wad ka bad baadno ay nagu xasusan doonan

xaaladana ku cabireyn kaliya sidaad jeclaan laheyd oo u hadleysaan si Somalinimo leh damac qabiilna halkaas iska dhigayo ileen dalkii quruxda badnaan jiray ee Soomaaliya damac qabiil iyo aragi aan dhaafsiisneyn inta markaasi isku shegtay ayaa heerkaan soo gaarsiiyey.

Kedibna si sareexad leh ayaan u doodnay weliba fursad ay ku hadli karaan ayaan siinay waxaan ku dhahnay mudo 40 daqiiqo ah adinka hadla inaguna waxaan kaliya u baahanahay 7 daqiiqo oo kaliya maxaa yeelay qofkasta oo Soomaali ah wuu ogyahay dunida aanu maanta ku nool nahay waqtiga sida uu muhiim u yahay daqiiqadii ku dhaafto Soomaaliduse waxaad arkeysaa iyagoo isku daalinaya saacado wax aan jirin.

Sidoo kale dadka Soomaaliyeed oo ah badankood dad wanaagsan dumarkuba ha ugu horeyaane haadaadba dood galeyso ileen wadan dhan oo Soomaaliya la yiraahdo ayaa burburee,weliba dadka Soomaaliyeed inagu wax ka yar saacad ayaan ku kala garanaa qofka uu dalka qiimo ugu fadhiyo laakinse ka xun xaalada uu ku jiro iyo midka faataalaha ah ee ay hageyso hunguriga amaba ku soo bar baarin guri ay ka jirtay tarbiyad waalid, waalid xun ma jiree oo waalidkeena waxey ahaayeen dad tarbiyad wanaagsan caruurtoda ku kordhin jiray,qof, shaqsiyaad amaba koox u Allaah duleeyeyse waxbo kama qaban kartid waxaase jira qaab dadka Soomaaliyed xitaa haduu dilay 100 qof aad hadii aad si degan ula hadasho isku fahmi kartaan ugu danbeyna aad iskugu imaaneysaan meel macquul ah,markiise ay arinku noqoto waali siyaasadeed qofka isla markaas ayaa runta dhegta loo saaraa.

Hada ka hor waxaan halkaan Soomaaliweyn ugu soo qornay Soomaalida maanta nool waa xiligii ay ugu aqoonta Diinigaa iyo mida maadigaa badnaayeen,hadane markii ay danta dalkeena iyo dadkiisa noqoto tirada ka damqata waa number aad u yar, waxase jira Shiikh la yiraahdo Shiikh Maxamed Idis iyo culimo badan oo Soomali ah isagaan ka xuseyaa oo markii ay ka hadlayaan xaalada dalkeena si qiiro leh uga hadla.

Marka Doorashadan Mogdishu oo madaxweyne Xasan Shiikh oo ku dhashay Jalalaqsi uu leyahay waxan ka codeeyey Tiyaayarka Qaranka, Odowaay oo ku dhashay Cadaadona u leyahay waxan ka codeyey Ceel Gaabta ee Mogdishu ayey ka dhacday la leeyahay waxaan Soomaaliweyn iyo inaga iska wareysan donaa natiijadeeda mudo hada laga joogo 60 ilaa ugu badnan 65 maalmood hada dad Soomaaliyeed oo isku soo baxay qaabkii ay doonaan ha iskugu soo baxaane waqti idinkama lumineyno.

Weliba doorashadan waxaan la masaaleynaa qiso bishii Julaay ee ina dhaaftay na kala qabsatay inaga iyo aqiyaar Soomaaliyeed oo hada weli ku sugan Hotelo ku yaalo magaalada Mogdishu ee mar aanu wadanka tagnay inagoo hor fadhina oo weliba ku dhaaranayo Kitabka Quraanka leh maalin hebel waxaa naloo magacaabayaa kursiga R/wasaare Xamse oo aanu kala tegi doona inagoo wadna magaalo hebel oo ay dabcan ka soo jeedeen,xiligaas shaqsiyaadkaas waxaan ku dhahnay hal kalmad oo aanu ku dhahnay dad Somaaliyeed markii dagaalka lagu qaaday deegaan ka Raskaambooni jawaabtii aanu xiligaas dhahnay sidaas ayey ku dhamaantoontaa mid la mid ah ayaan arinkaan kursiga R/wasaarahane ka siinay shaqsiyaadkaas ugu danbeyna hadal kii aanu ku dhahnay nuxur kiisa hadaan soo koobno waxaan ku dhahnay Mogdishu waxaad ka tegi dontaan idiinkoo deynta Hotelka iska bixin karin xil leydiin siiyo iska daaye,kedibna waan u qodobeynay oo waxaan ku dhahnay badanaa xilalka sidaas lagu raadiyo iyo kuwa sidaas ku dhibaba fashil ayey ku danbeyan, kedibna waxey na dhaheen maxad sidaas u dhahdeen,waxaana ku dhahnay hadaad hadalka ka bilaabi laheydeen dalkena sidaas iyo sidaas ayaan gaarsiin laheyn hadii aanu xilkas qaban laheyn iyo hadii aanu talada wadanka wax ku yeelan laheyn sidaas iyo sidaas ayaan u hormarin laheyn ugu yaraan hadalkiina waxuu inoo yeelan lahaa nuxur waxana idiin arki laheyn muwaadiniin Somaliyed oo ugu yaraan isbedel u scoda ,laakinse hadey arinka idiinka joogto Hebelaan bedeleynaa oon kursiga kala waregayaa waxaan ku dhahnay fadlan siyasada iskaka fadhiista hana ka hadlina.

Tusaale- Wadanka ugu weyn ee loo dhoofiyo xoolaha Soomaaliya oo ah wadanak Sacuudiga dhawr sano keidb waxu joojinayaa Xoolaha didaba ugu ymaado oo waxuu dhisanayaa mashruuc xolaha oo intu isku filnado sida wadano badan uu halka uu xoolo soo dhoofsado isagu intey ka bataan inta uu u baahan yahay dhoofin doono, Soiomaali oo ah wadan ku tiirsan (livestock) miyad aragteen cid kala hadleysa mustaqbal,sow maalintii shaleyto aheyd halkan idiinma soo gelin mid ka mid ah Isbitaalka ugu weyn galbedka qaarada Afriak oo uu mudo ka yar 2 sano iyo bar ka hirgeliyey hogamiyaha ugu dada yar qaarada Afrika wadankiisa,idinkana sow idinma dhihin waxaan idiinla wadaagi doonaa wadooyinka , garoonada, xarumaha caafimaadka iyo weliba nolosha rasmigaa ee shacabka Soomaaliyeed.

Weliba qofka Soomaaliga markii aanu la hadleyno waxaan talo ku siinaa tag magalo hebel amaba tuulo hebel kaliya waxaad eegtaa kuwa sheegtaan masuuliyada waasaqda hor taalo, nolosha shacabkeena Soomaaliyeed oo ka mid ah kuwa ugu kartida iyo adkeysiga badana ku jiraane is bar bar dhig,weliba waxaan ku dhahnaa markii aad ka tagto qurbaha ha eegin daaraha ay sida shaqsigaa u dhisteen shacabka ee waxaad eegtaan adeega la siiyo bulshada,bal adigoo Somaali ah degaanka aad ka soo jeedo gees ka gees nolosha shacabka waan soo wadna sawiro iyo war bixine hanaga daalin in aad nala socoto oo kaliya.

Waxaa weliba soo xasuusanay hada ka hor ayaa termkii hore ee madaxweyne Xasan Shiikh marki xiligaan oo kale la soo garay doorashadii xiligaas ayaa waxaan Soomaali ku dhahnay hada kedib waa macquul inuu soo xariiftamo laakiinse doorashada 2016 dhulka ayaa lala gooynayaa,sababtii ugu weyneyd ee xiligas uu ku ololeynayeyna waxey aheyd Qowmiyada Tikrega oo xiligaas heystay hogaanka dalka Etobiya ayaa kursiga iku heyneysa kedibna Soomalidii wax dooraneysay sidii kubadii ayey ugu ciyaareen,maanta oo ay doorashada ka harsan tahay 139 malmood oo kaliya waxaad isweydiisaa maxa lagu ololeynayaa ma jirto ,kuna darsoo 15 KM wadanka siiba koofurta Soomaaliya Mogdishu iyo nawaaxigeeda diyaarad ayaa leyskugu raacaa,marka qofka Soomaliga markii u qaldan yahay miyuu kaaka baahan yahay in aad sacab been ah u graacdo mise in aad runta u sheegto?.

Kaba soo qaad waxeyba kooxda hada joogta iska dhaadhiciyeen in ay dalka ku hogaamiyaan sida wadanka Turkiga iyo Dalka Jabouti oo hal xisbi awooda gacanta ugu jirto. wadamadaas miyaan inagu la mid nahay waa dalal ay madaxdoodu gacanta ku hayaan Bad iyo Beri inagu waxaan ka hadleyno waa maanta waa Mogdishu iyo nawaxigeeda wadan Soomaaliya la yiraahdo oo Somaali gacanta ugu jira miyaa jira oo shacabkiisa loo dowladeyn karo?.

Sidaasi daraadeed muhiimada qormadeena halkaan kala qabso si usan qoraalku inoola dheeraan shakina kaaka gelin inuu dalkenu meshii lagu gaaro May/16/2026 yelan doono madax iyo dowlad la mahadin doono,weliba Somaali badan oo horey ugu ahaan jireen qeyli ku nool sida waxa badan oo ay dalkan ugu soo ciyaareen madaxda imaan doonto iyo dowlada cusub u saxi doonaan si weliba dhaqso ah oo loo mahadin doono inagoo weliba isku kalsoon 99.99% in ay madaxdaas imaan doonaan weliba degan hebel ayey ka imaandoonan hada idiima dhaheyno laakiinse ku bishareysta Soomaaliweyney.si uusan qoraalku inoola dheeraan bal waxaan isla aadeynaa dalka Soomaaliya halka aad ka degan tahay sawirada aan soo wadno weliba dadka bogaan ku tixan weyna garanaan wararkeena midkasta xiliga ugu haboon ayaan ku soo aadinaa, markii aad sawiradaas iyo nolosha caadigaa ee shacabkeena Soomaaliyed isla aragno wxaan idiin soo raacineynaa dhaqaalaha kor u dhaafayo Balaayiinta Dolar ee wdankaan maanta loogu yeerayo Qashinka ay dunida ugu deeqeen canshurta dadweynaha laga qaado ee aan waxbo logu qaban xaga iska dhig.

Marka Shacabka Soomaaliyeed wxey u baahan yahiin in xaqiiqada dalkooda oo dhawaan aadayo doorashadii lagu soo dooran lahaa madaxdii iyo dowladii dalka hogaamin laheyd uma baahna in looga sheekeeyo amaba waqti looga lumiyo wax aan bulshada waxne u soo kordhineyn.

Bal aan maanta halkaan iskula gar dhigano Soomaaliyey waxa dundia ka jira Mediya ay Somalidu maamulaan ama ha joogaano gudaha dalka iyo dallka dibadiisa ha laga hirgeliyo miyu jiraa qof weli bulshada sidaan inagu uga hadalno xaalada dalkeena uga hadla bedelkii iney maalinkasta kuugu so celi cleiyaan hadalo iyo siyaasado isku mid ah oo dalkaan lagu soo halagay 15kii sano ee ugu danbeysay maahane?. War helaa talo hela,war Soomaaliyoow markii aad booqaneysid magaalo ay ku nool yahiin dad Soomaaliyeed haku gadsoomin meelo kooban o ay shaqsiyaad intey ku geeyaan ay ku tusiyaan dhismooyin ay leeyahiin shacab Soomaaliyeed ee waxaad u gur gashaa degankas aad boqaneysid nolosha ay 90% shacabkeenu ku nool yahiin iaygo ku nool wadankaas barwaaqadaa ee ay qeyraadkiisa ka aahan yahiin kuna darsoo muraalkooda siduu noqonayaa shacab arkayo madax wadankooda guahiisa dhawr iyo 10KM u kala raacayo diyaardo

intaas waxaa dheer isku milanka nidaamka dowligaa iyo kan argagixisada ,weliba hadaad xasuusataan mudio hada laga joogo labo sano waxaan halkan idiinku soo qornay in ay reeraha qaarkood xukunka dalka Soomaaliya uga dhamatay,iweliba qaarkood ceebta ay kala kulmi doonana doorashada inagu soo aadan waxaa qiyaasi kara kaliya qof Soomaali ah oo xog ogaal u ah isbedelka dalkeena iyo dadkiisa ku soo wajahan ee dhanka doorashada soo socota ee inagu soo adan ee madaxtiniamda Soomaaliya.

Midna ogaada shaqsiyaad iyo koox isku kalsoon oo og iney soo laabaneyso kama cabsato doorasho waqtina kama disho shacabka dalkeeda oo xiliga dalka loo diyaarin lahaa doorashada bulshada iskuma dayaan iney marin habaabiyaan,waana waxa aanu u leenahay dalkeena waxaa ku soo wajahan doorasho,wleiba bogaan Soomaali iska daaye wadamo waaweyn ayaa madax tooda wax ka aqrista micnahu hadaad adigoo Soomaali ah halkaan ku arato sawiradada waad ogtahay in aadan lacag nagu siin waxa aanu tabineyno,laakisne shacabkeena Sooaaliyeed kaliya markasta kal hadalno xaqiiqada la soco qeyabhena kale ee wararkeena ee inoo soo socda si uusan qoraalku inoola dheeraan,war anagaa idiinheyno wadna mowlaheen sow Soomaai horey uma dhihin........................

WAR WEYN- FARTAAN QEYBTA AANU IDIIN WAAWEYNEY SI DAGAN ADIGOO MUWAADIN SOOMAALIYEED AH U AQRISO,WELIBA WAA QODOBO KOOBAN-SOMALIYA OO 35 SANO KEDIB DOWLADNIMADEDA LAGA QUUSTAY.1- SOMALIYA MUCAARAD ARAGTI FOG LEH MAKA JIRAA.2- DOWLADA MOGDISHU JOOGTA IYADU XAL AAN QIYAALI SIYASADEED ,DANO QABIIL IYO MUDO KORDHIN BEEN AH OO LAGU RIYOODO RAADINTEEDA AHEYN MIYEY HEYSAA?.3- DOWLADNIMADII SOMALIYA IYO ISKU MILANKA ARAGGIXISADA IYO DOWLADNIMADII SOOMAALIYA IYO DANEYSIGA QABIILKA MA LAGU GAARI GARAA DOWLADNIMO SAX AH?.

WAXAAS OO DHAN OO AANU KOR KUUGU SHEEGEYNO ADIGOO MUWAADIN SOOMALIYEED AH HADANE INAGU WAAN OGNAHAY HALKA UU DALKU AADAY HAYEESHE, MUDO INTEE LA EK AYAA MOGDISHU OO CAASIMADII AH BEEN SIYAASADEED ISKUGU SHEEGI KARAAN RAG WADA ILMO ADEERO AH OO UU MIDKASTA TITTLE U GAAR AH SAMEYSTAY IYAGOO SI HOOSE ISKAKA WAR QABANA SHIRAR MAGACYADA UUN LAGA BEDELAYNA SOOMAALI MAALINKASTA LOGA

DHIGO SHIR AY LEYAHIIN SOOMAALI WEYN,HADANE DOONAYO IN AY SOOMAALI U DOWLAD EEYAAN?.MISE HADAAN 2026 LEY DOORANEYN WADANKA WAAN ISKU DHAX YAACINAYAA WAAYE UJEEDKA AHDII SOOMALIDII FAHANTAY IN RAG ILMO ADEERO AH AY MUCAARID IYO MUXAAFID SOOMALAI ISKA DHIGAYAAN IAYGOO HOSTA KA WADA SOCDA,KUAN DARSOO MAGAC XUMIDA SOOMAALIDA MAANTA DUNIDA U MARTAY OO LOOGU YEERAYO WAXA KOOW KA AH TUUGSIGA CAALAMKA IYO NATIIJO LA'AANTA SIYAASADEED EE KA JIRTA DALKEENA IN K ABADAN 35 TAN IYO BURBURKII DOWLADII DHEXE.

ANAGU WAAN OGNAHAY HALKA UU DALKEENU AADAY WAXII KA DANBEEYA MAY/16/2026, LAAKIIN FOWDADA UU DALKU LUGAHA LA GALI DOONO MUSHKILAD INTEE LA EK AYAA KA SOO GAARI DOONTO WADAMADA DERISKAA MUSTAQBALKA DHAW?.

MARKAAN QODOBADAAN IDIIN SOO KOOBEYNO ISKU DAY ADIGOO SOMAALI AH WAX BADAN OO AANU HOREY UGA SOO HADALNAY OO XAQIIQO KU DANBEEYEY OO AAD BOGAAN KU SOO AQRISATAY,LAAKINSE WAXAAD ISWEYDIISA MAXAANAN SHIRAR KASTA OO AY KU QABTAAN MOGDISHU SHAQSIYADKA AAD UGU YEERTAAN SOMALIYEYEY MUCARID AANAN WAXBO UGA QORIN,MARKII AY KISMAAYO KU SHIRAYAANE AANU MUUQALADA KALIYA EE AANU KA SOO QADANO DADKA KA QUDBEEYO AY INOOGU KOOBAN YAHIIN?,MARKII AAD WAX BADAN XOG OGAAL U TAHAY HALKA UU DALKAADU AADAY MARKASTA SHACABKAADA SOMALIYEED OO AH KUWA DALKA U SOO HARAYO WAXA KALIYA LOO DULMARAA INTOODA WAX FAHMEYSA.

WAR HELAA TALO HELA,LA SOCO WARARKEENA DANBE WLEIBA HADAAD TAHAY MUWAADIN SOOMAALIYEED KU TIXNOW BOGAAN,SI AAD U OGAATO BALAAYIIN DOLAR OO AY ADUUNYAD AUGU DEEQDAY SOOMAALIYA IYO 90% MAGAALOOYINKA WAAWEYN IYOI KUWA YAR YAR EE DALKA SIDA AY U YAALAN WADOOYINKA IYO NOLOSHA SHACABKA,AHDAAD YABI DOONTAAN DALKA AANU KA HADLEYNO INUU SOOMAALIYA YAHAY IYO INUU MEEL KALE OO AADAN GARANEYN YAHAY............

Kuna darsoo wadooyinka iyo magaalooyinka qaarkood dalka Soomaaliya ee mudo 25 sano ah aysan waxbo iska bedelin dhanka mamulka ,wasaqda iyo maamul xumida halkaan ayaan sawirada iskula daawan doonaa garoono iyo wadooyin badan dalka Soomaaliya ee bal Isbitaalkaan ugu weyn galbedka Afrika ee laga dhisay wadanka Burkina Faso iyo dhaqaalaha aduunyada ugu deeqday Somaaliya 15 kii sano ee ina dhaaftay iskaba daaye sanadkii 2022 ee uu hoganka dalka Burkina Faso la waregay Madaxweynaha ugu da'da yar qaarada Afrika ee Wadanka Burkima Faso ee qeybta hoose xariga ka jarayo Isbitaalka casrigaa,halka loo doortay madaxa dalalka Sahal ee ka kooban Mali,Burkina Faso iy Niger, kuna darsoo markii Isbitaalkaan xariga laga jarayey waxa laga daawanayey aduunayda ilaa wadamada Caribiyanka,fadlan hadi aanu horey wadooyinak Mogdishu halkaan idiin so dhignay waxaan isla aadeyna magalooyinka kale ee dalka Soomaaliya kaliya meelaha ay ku shaqeeyaan kuwa shegtan masuliyada burburka wadoyinka iyo garoonada iyo heerka ay meelaha qaarkood dadka hogaamiyo oo aysan xitaa u dhisneyn dowlada hoose iska daay wax kalee sidaasi daraadeed magaalooyinka markii aad aragto sawiradeeda iyo degaanka aad ka soo jeedo iyo dhibaatada shacbaka Soomaaliyeed heysta adigoo Soomaali ah yeysan layaab kula noqon.

Somalia,Africa,Middle East and Around the Global,On Wednesday,December 24,2025- Waa Maalin kale oo qurux badan Maalintu waa Arbaco,Bishu waa 24ka Desember,Sanadkuna waa 2025- Waxan weli ku guda jirnaa Wararkenii Dalalka Sahal ee Burkina Faso, Mali iyo Niger qeybtii hore waxaan isla soo dawanay wadanka Madaxweynaha ugu yar Qaarada Afrika Mudane Ibrahim

Traore oo bartamahii sanadkii 2022 hoganka dalkaas qabtay iyo madaxda kale ee wadan ka Mali iyo Niger,waxaanse mar kale isla daawaneynaa wadanka Burkina Faso min magaalo yar ilaa mid weyn horumarka ka socda Sida aad ku aragtan muqalkan waan soo turjumnay waxan la sugeyna qormadaas xiliga aanu ka hadli doono magaloyin waa weyn oo ku yaala dalka Somaaliya, dhanka

kalena dalka Somaliya waa wadanka calamka isago Hodan ah ugu tugsiga badan, sidasi daraded magaloyinka dalka Soomaaliya ee xitaa 15KM wax ka yar ay madaxtodu u kala raacaan diyarado nolosha shacabka ku nool halkaasne sida ay tahay markii aad magaca magaladada halkaan ku

aragto kedib waxaad isweydiisaa iney ku hogamiyan Isbariisteyaal, Jaahil iyo dad aan nidaam dowli ah intii uu doono hala ekadee loogu talo galin in ay hada bulshada Somaaliyeed horbodaan iyo in ay dalka dadka hada shegta ee Somalidaa kuwo aan aheyn hada kedib u dhalan donan,waa sahlan tahay in wiil iyo geber muwaadiniin Somaliyed ah intey muuqaal baahiye iska soo duubaan waxey doonaan shacabka Somaliya , kuwa Qaarada Afrika iyo caalamka waxey donan u shegaan, waxaanse bal isla aqrisan doonaa faraqa u dhaxeeya waxa 24 bilood gudahood looga hirgeliyey dalalka Burkino Faso ,Mali iyo Niger iyo dalka Soomaaliya oo uu tuugsiga caalamka ka noqday wax iska caadi ah oo aanan laga yaq yaqsoon .

Inagu waan ognaahy May/16/2026 halka uu dlakenu aaday waqti badan idiinka lumineyno hadad tahiin muwaadiniin Soomaaliyeed,laakinse waxaan diinka deyn donaa in aanu halkana idiin soo gelino dhismoyinka ay dalka Soomaaliya dadka shacabkaa ka dhisteen ee ay hantidoda geliyeen ,laakinse magaalokasta dhanka maamulka iyo heerka laga joogo inta badan dalka Soomaaliya siiba dhulkii leysku dhihi jiray Jamhuuiryadii Diimoqoraatiga Soomaaliya,Bal aanu isla daawano isbitaalkaan casrigaa ee ku filan inuu daboolo baahida caafimaad ee dalalka Galbeedka Qaarada Afrika oo dhan ee mudad aaadka u yar looga hirgeliyey magaalada labaad ee ugu weyn wadnaka Burkina Faso,kedibna waxaad kaliya qimeyn ku sameysaa adigoo Somali intaad meel fadhiisato waxa kaa qaldan.waan isku soo laanaeynaa bal isbitaalkaan u adeegayo malaayiinta shacbaka Burkino Faso, kuwa Wadamada Sahal leysku yimaado iyo guud ahan kuwa Galbeedlka Qaarada Afrika dhaqalah ku baxay, iyo dhaqaalaha soo galay dalka Soomaaliya ee ay aduunyada magaca Somaaliya looga soo tuugsaday iyo nolosha shacabka Soomaaliyeed iyo muuqaalada Wadoyinka isku xira guud ahaa magaalooyinka waaweyn ee dalka Soomaaliya, Tuulooyinka warkooda iskaba daay, bal intaad adigoo Soomaali ah wax yar meel fadhiisato deganak aaad ku nooshahay adeeg bulsho ma ku heysataa, dadka Soomaalidaa ee saboolkaa wadankaas barwaqadaa ee ka baahan qeyradkooda min Koofur ilaa Waqooyi wax kale iska daay bal qiimeyn ku samee nolosha cadigaa ee shacabka.War helaa talo hela,la soco wararkena danbe markii anau isla daawano muqaalkaan quruxda badan iyo horumarka wadanka Burkina Faso,wleiba dalalka leysku dhaho Sahal ma ahan wadamo leh Bad hadane noloshiki shacabka dalalkooda ayey ka hormariyeen waxkasta........

Somalia,Africa,Middle East and Around the Global,On Tuesday,December 23,2025- Waa Maalin kale oo qurux badan Maalintu waa Talaado,Bishu waa 23ka Desember,Sanadkuna waa 2025

Maadaama ay inoo sii socdaan wararkeena joogtada ahaa ee gudaha dalkeena siiba magaalo xebeedkii Kismaayo Kulmiso,waxan isla aadeynaa marka hore dhankaas iyo wararkeenii qaarada

Afrika iyo caalamka oo aanu qeybtaan ugu soo qaadaneyno qudbad aad u qiimo badneyd ee uu ka jeediyey Golaha loo dhan yahay ee Qaramada Midobay R/wasaaraha wadanka Sudan,( Click Here-Halkaan Ka Daawo)dhanka kale hadii aanu ku sii socono wararkeena Qaarada Afrika iyo dhankaas galbeedka qaarada Afrika

iyo wadamada Sahal, sida Burkina Faso, Mali iyo Niger oo sameystay ciidamo isku dhaf ah oo ay yeelanayan dalalkas xili ay dalalkas ka socdaan horumaro kala duwan oo ay adag tahay qofaan la socon inuu si sahlan u fahmo inagona qeybo yar oo ka mid ah horumaradas halkan kula wadage

na kumanaanka bogaan ku tixan,kuna hormareyna wadanka uu hogaanka u hayo hogaamiyaha

ugu da'da yar calamka ee Burkina Faso Gesiga u soo baxay Qaarada Afrika iyo Shacabka Burkina Faso ee Ibrahim Traore,bal muuqaalkaan kooban aanu isla daawano isagana intaanan u gudbin dalalka kale ee Niger iyo Mali horumarka ka socda iyagana.

Kedibna waxaan dib iskula aadeyna wararkeenii kuwo ka xiiso badan oo quseeya shacabka Soomaaliyeed dal ahaan iyo dad ahaanba,kuna darsoo Burkina Faso waxaan idiin tusin donaa 24 bilood gudahood Mashaariic kor u dhaafeyso milaayiin iyo malaayiin dolar sida bulshada looga faa'ideeyey,waxaan idiin kala qaadeynaa adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah faraqa u dhaxeeya hogaamin bulsho iyo qiyaali siyaasadeed.

Fadlan muuqaalka wadanka Burkina Faso si degan oo aqli caafimaad qabo lagu eegay ku daawo ,kedibna waxaan halkaan idinku soo bandhigi doona dhawaan weliba xili munaasib ah magaloyin waaweyn oo ku yaalo dalka Somaaliya maamul iska daaye xitaa sida aysan u heysan dowladii hoose ee soo celin laheyd bilicda iyo sida ay u yaalaan wadoyinkoda iyo Garonadoda diyaradeed,

xaga iska dhig wax loo qabto shacabka Somaliyeed,waa macquul in shacabka markii aanu qoraaladaan oo kale bilaawno muqalo looga soo qabto dhismayaal ay dadka shacabkaas si iskood ah u dhisteen ,waxaanse ka hadleyno waa sida aad u yaabi doonaataan hadii aad tahiin muwaadiniin Somaliyed dalka iyo dadkana ay qaarkiin ka heyso laxa jeclo,weliba meel ku qorta jiilka kaliya ee Loserka Somaliya noqon doona mustaqbalka dhaw waa kuwa ku jira social mediya ha amrka laga reebo tiro ad u ayr intoda badan waa losers badankoodna waxey is ogaan donaan dhawr sano kedib hadey wad ka bad baadaan, sidey u badan yahiin aduunka waxa ka socda war iyo wacaal uma hayaan, marka laga reebo tiro aad u yar.

Marka aan idiin lenahay Somaliyey dalkenu waxu yeelan donaa meeshii lagu gaaro May/16/2026 Hogaan iyo dowlad la mahadin doono jiritaanka arinkaasne mudo hada laga joogo sanad iyo bar ka hor ayaan siyaabo kala duwan shacabkeena Somaaliyeed ula wadaagnay hadane maanta mar kale sii sawiro qormadan,dalkaas adigoo Soomaali ah ku seexo kuna soo toos waxaa ka dhici doona isbedel ay adag tahay sidii aanu inta aan wax ogeyn ugu sharaxi laheyn,waan ognahay dhalintii Soomaaliyeed waxaa laga dhigay qeyb bilaa camal oo ku shaqeeyan waxogaa yar oo an ka bad neyn nolosha maalin laha ah iyago malinkasta been loo soo dhiibay umad aula soo carara, kuan darsoo kuwa benta loo dhiibo waa kuwa deganadoda ay ugu liitaan dalka Somaliya ee aan laheyn wax maamul ah marka kuwaas waxey qasaareen labo jeer,mar wax sumcad ah oo shaqsi ah uma harin dan umadeed iyo mid wadana warkiisa iskaba daay,sidaasi daraadeed uamd markii ay ku soo jirtay mushkilad mudo aad u fog ayna bulshada ku bataan kuwooda aan waxna aqrin waxne qorin waxa kaliya ee ay sameyn karaan waa in ay ka fiirsadaan hadba waxa ay umada ula soo cararaan,waana dhibaatada ugu badan ee manta heysata dhalinta Soomaaliyeed.

War Deg Deg ah- Yaa Kismaayo ku wajahan dhawaan kedib shirweynahii dhawan ku soo idlaaday magaalo xeebeedka Kismaayo Kulmiso,madama uu dalkeenii aaday doorashadii madaxtinimada

Soomaaliya,hadii ay xasuustaan kumanaanka Soomaalidaa ee bogaan ku tixan,waxey horey inoo joogtay in aanu dhawr bilood ka hor idiin dhahnay anaga iyo adinka waxaan wada hadli doonaa

marka uu dhamado sanadka 2025 weliba isbucyadiisa ugu horeya,ma qiyaasi kartaa in magalada Kismaayo hada oo aanu wax qoreyno ay Hotelada bilaben in ay sii qabsadaan muwadiniin badan oo Somaliyed oo dal iyo dibad iskaka imaanayo.

sow horey uma arki jirina Somali mediyaha ka qeyl qelisa markii ay soo dhaw tahay dorashoyinka madaxtinimada Soomaaliya,hada Somali badanked halkaas waa ka timid yaaba adigoo Muwadin Soomaaliyeed ah weli ku waramay,aan iskula nasano Muuqaalkaan quruxda badan ee magalada Kismaayo iyo Dhantadan hoose ee ka midka ah Dhantoyinka faraha badan ee sanadkaan sii

dhamaanayo loo qaaday dowlada Jubaland iyo madaxweynahooda Wiil Hoog Axmed Maxamed Islaam Axmed Madoobe,maadaama ay sidaan horey shacabweynaha Somaaliyeed ula wadagnay ay inooga shidan tahay Magaaladii ay horey Somaaliweyn ugu yeeri jireen berisamadkii Kismaayo iyo Kistaada, haatana shacabweynaha Kismaayo ugu yeeraan Kismaayo Kulmiso madaxweyne Madoobena ugu yeero Kismaayo Kaafiso.

Somalia,Africa, Middle East and Around the Global,On Monday,December 22,2025-Waa maalin kale oo qurux badan Isniin Bishu waa Desember 22,2025-oo aanu isla aadeyno magaaladii Kismaayo Kulmiso oo ay qormada qeyba heedii hore inoo mareysay shirweynahii Quruxda Badnaa ee Aayo-Katalinta Soomaaliyeed iyo warmurtiyeedkii quruxda badnaa ee halkaas ay ka soo saareen muwadiniinta Soomaaliyeed shir kaas oo socday dhawr maalmood ,halka ay weli inooga shidan tahay Magaalada Kismaayo Kul miso oo ay shirarka iyo wafuuda halkaas siyaabo kala duwan u gaaryao inta ka dhiman sanadka cusub ee ay had ka aharsan tahay maalmaha kooban ay aad uga badan yahiin wafuudii ka qeyb galeysay shirweynah Aayo- katalinta halkas ku soo gabo gaboobay.

Hayeeshee, Bogaadinta shacabweynaha Dowlada Jubaladn min madaxweyne, masuuliyiinta qeybahooda kala duwan iyo shacabweynaha Soomaaliyeed ee halkaas ku nool,waxaan isla aadeynaa qeybaheenii kale ee Wararkeena oo aanu weli ku guda jirno magaalo xeebeedka Kismaayo Kulmiso.

Qeybahii hore waxaan ku soo daawanay qudbadii madaxweynaha Dowalda Jubaland iyo war murtiyeedkii shirka ka soo baxay,waxaan qeybtaan isla aadeynaa muwadinintii kale ee halkas ka hadashay ka sokow bal; horta shirkan faa'idada uu u lahaa shacabweynaha Somaaliyeed, weliba Kismaayo sida ay hada tahay sedax u jibaar waa ka mashquul badnaan doonaan weyna ka qurux badanaan doontaa marka loo eeko dalka iyo dadka Soomaaliyeed xiliga loo baahnaa ee ay shirar ku bilaawden oo ahaa waqtigii ku habonaa,wana mida aanu halkaan ugu mahadcelineyno shacab iyo maamulba sida ay dhawr iyo toban sano keidb noloshii mugdiga aheyd uga keneen magalada Ksimaayo iyo halka ay maanta joogto waana mid u qofkasta oo Soomaali ah oo dalka iyo dadka Soomaaliyeed wax rajo ah ka leh uu ku farxi karo,waana waxa aanu dhawr bilood ka hor shacab weynaha Soomaaliyeed halkaan ugu sii sheegnay in ay inoga shidan tahay magaalada Kismaayo.

Kismaayo waxey ka mid tahay magaalooyinka ay 6 bilood hadaad ka maqan tahay aad ugu tagey so isbedel cusub iyo horumar la taaban karo oo waxaa u istaagay muwaadiniin Soomaaliyeed ilaa maanta maaliyiin Soomali ah ku haminayaan in ay ku qabsadaan doorashada madaxtinimada Soomaaliya marka loo eego shirweynahii Aayo-Katalinta Soomaaliyeed ee ku soo dhamaaday sida quruxda badan,intaas waa qormo kooban oo mudan in marka qeyb shacabka Soomaaliyeed ka mid ah la yimaadaan isku tashi waxaa u riyaaqa qofkasta oo Soomaali ah.

Hayeeshee,hadaan isla aadno warmurtiyeedkii ka koobnaa 17ka qodob hadaan qodob qodob u dul istaagno dhamantood waxaa ka muuqday masuuliyad wadareed waana waxa aanu qorma deenii hore ugu laheyn hadii shacabka Soomaaliyeed qabiil iyo qurun aan loola imaan waxkasta oo wanaag ah waa soo dhaweynayaan oo ma jirto shacab Somaaliyeed oo ka wanaagsan, weliba guulaha hada bilawgaa ee ay Somalidu gaareen waa in shaqsiyadkii maalinba beelo Somaliyeed amaba muwaadiniin badan oo Soomali ah dhanka mediyaha ka aflagaadeyn jiray waxey ku dhaw yahiin waali badankood sababta ugu weyna waa in la ignore gareeyey oo laga soo qaaday wax aan jirin,sidaasi daraadeed Soomaaliya waa wadan Doorashada ka dhaceysa May/15/2026 ee ay ka harsan tahay Bilaha kooban,waxey noqon doontaa doorashadii ugu xiisaha badneyd ee waaya dan ka dhacda dalkeena waa dorasho aan aheyn tii laso maray 2022 ,mana ahan Doorasho qof iyo cod ah,waxeysa noqon doontaa model ka qurux badan tii hore.

Marka doorashada Madaxtinimada laga soo tago ee dhaceysa dhawaan,hadane magaalada Kismaayo ayaa lagu wada in ay kulmiso dad Soomaaliyeed oo aan badankood tagin halkaas weligood kuwaasi oo dhamaantood ah muwaadiniin Soomaaliya oo ka kala tagayo dalka dibadiisa iyo gudahaba.Si uusan qoraalku inoola dheeraan inagoo weli ku guda jirna wararkeena Magaalada Kismaayo iyo shirar kale oo ku xigi doona midkii soo idlaaday iyo wafuud kala duwan oo siyaabo kala duwan halkaas u tagayo dhawaan.

Weliba wararka xoogooda oo inoo soo socda awadeed waxaan ka cudur daaraneynaa hadii ay qoraalada qaarkood inala dheeraadaan,maadaama Bilaha inagu soo aadan uu si rasmi ah u bilaabmayo ololahii doorashada madaxtinimada Soomaaliya.War helaa Talo Hela,la soco wararkeena danbe sawiro+ muuqaalada.........

Somalia, Africa, Middle East and Around the Global,On Sunday,December 21,2025- Waa maalin kale oo qurux badan oo aanu isla aaeyno Magaaaldii Kismaayo Kulmiso aheyd ee uu ka socday maalmahii tagay shirweynahii Aayo-Katalinta Somaaliyeed ee laga soo saaray qodobadii dhaxal

galka ahaa. hadii dad Soomaaliyeed ay meel iskugu tagaan tiradii ay doonaan ha ahaadaano oo rag iyo dumarba leh hadeysan umada ula imaan qabiil iyo qurun wax qurux badan ayaa ka soo baxa waxaana si dhab ah hadba waxaas socda uga hadla Soomaalida kuwooda dareensan mudo ka badan 35 san mushkilada

uu ku soo jiray dalkeena hooyo ee Soomaaliya ee ahaa kii soo bar baariyey malaayiin muwadiniin Soomaaliyeed ah ,mid ku caasiyey iyo mid ay dantu ciishay oo aan waxbo u tari karin dalkiisa oo ay ku gadaaman yahiin daruufo aduun,laakinse ah rag iyo dumar Soomaaliyeed oo geesiyaal ah dalkoodana jecel,sidaasi daraadeed madaama u sii dhamanayo sanadkii 2025 dalkeenuna aaday

doorashadii la qaban jiray 4tii sanoba mar,qeybtaan waxaan bal marka hore kudulmareyna

1- Bal horta in aanu iskula nasano hestan ciwanka loga dhigay Si sawiro, madaama aanu qoral kaan kii ka horeyey idiinku dhahnay sii sawiro Hoolka uu ka dhacay shirweynahii Aayo- Katalinta Soomaaliyeed oo noqon doona sida inoo muqata halka lagu soo dooran doono madax weynahii 11aad ee uu dalkeenu yeesho waxii ka danbeya May/16/2026.

Dabacan Sida Soomaali badan ay iskugu mashwquliyaan hadba kooxda markaas xukunka sii baneyneysa inagu ma nahin waxaan bedelkii nuxurka warkeena marka laga reebo inuu dalkeenu aaday doorashadii madaxtinimada ka sokow Kismaayona iyo magaalooyin kale oo dalkeena

hooyo ka mid ahne ay marti gelin doonaan shirar dhawr ah intaan la gaarin bisha May ee sanad ka 2026,hadane inagoo ka duuleyna wacyiga uu dalkeena iyo dadkiisu ku jiraan maanta waxaa hubanti ah in ay dalkeena ka dhici doonto Doorasho waxoogaa ka duwan midii 2022 oo la badin doono magaalooyinka iyo ergooyinka, Weliba iska daay 2030 ee xitaa Soomaali dowlada dhalan doonto 2035 uguma sokeeyso doorasho qof iyo cod ah oo la aamini karo.

Tusaale- Madaxweyne Xasan Waa muwaadin Soomaaliyeed,marna waa aabe Soomaaliyeed isga kuma dheraneyno sida dadka qaarkiis wax xuna kama sheegeyno waxeysa siyaasadiisa ku soo gabo gabowday daneysi, Koxeysi, Hebelow is joog ee halkan Milyan qaado maxa degaan iyo dad kaa galay, Siyasad laga ganacsado, Dhalinyaro aan dhalan 35 sano ka hor marki ay fidnada ka bilaabatay dalkeena oo waayeen wax camal ah kuwi dalka k acararay o tahriibay ee badah aku dhamaadya marka laga soo tago kuwa maanta dalka ku sugan amaba dowlada aan maqano ka ag dhaw wa kwuo inta laga keenay qabiilkasta oo Soomaali ah shaqada iney qabtaan logu talo galay ay la mid tahay shaqadi Beri samaadkii dowladi kacanka hoyooyinkii Soomaaliyeed inta howlahooda shaqo laga mashquuliyo dhihi jireen Soo baxa caawey ugu daran tahay ee ka Meelaha Oronteeshinada uga qeyl qelin jiray nidaamkii Loogu yeeri jiray (Green Revolution)

amaba hadana luqadeena wacan ee Somaliga ugu sheegno shacabkena qaaligaa ee Somaliyeed (Kacaankii Cagaarnaa),marka dhalintaas Soomaaliyeed ee maalinkasta iaygo og wadan magacii Soomaaliya ee lagu tuugsaneyy waxii lagu helay in lagu qeybsado qol mugdi ah qaarkodna deganaadooda aysan laheyn Garoono iyo wadooyin wax lagu tilmaami karo adeeg bulsho iney xqiiqda iska indha tiraan oo lagu sameeyo waxa afka qalaad lagu yiraahdo (Brainwashing) oo mark adanbe sida qofka loogu ciciyaarayo aqligisa isku bedela waxa afka qalaad lagu yirahado ( Psychological techniques that manipulate action or thought against a person's will, desire, or knowledge),waana waxa maant aka heysta dhalinyaor badan mushkilad adalkeena oo ay dhanka wanaagsan uga abaari la yahiin xalka dalkooda,bedelkiina qoraalo hore ayaan uga so hadalnay kuwaas oo waan u garaabeyna iyaga maxaa yeelay hadey ugu yaraan baran lahaayeen aqoonta diinigaa iyo mida maadigaa wax badan ayaa u kala socnan lahaa.

Hayeeshee, si uusan qoraalku inoola dheeraan bal waxaan isla aadeynaa qudbadahi qiimaha laha ee laga jeediyey shirweynaha Aayo-Katalinta Soomaaliyeed waxaan aku bilaabeynaa madaxweyn

aha iyo mamulka martida loo ahaa Wiil Hoog Axmed Cade iyo muwaadinka Soomaaliyed ee aqrinaya warmurtiyeedka .kedibna qoraalada waa inoo soo soc daan weliba horey aayan uga cudur daaranya hadey qaarkood nala dheeraan,War helaa talo hela. la soco wararkeena qeybaha danbe.

Fiiro gaar ah- Mudo hada laga joogo sanad iyo bar ka hor halkaan waxaan Soomaaliweyn ugu sheegnay raga Mugdishu ku shiri jiray sedaxdii bilodba mar ee la baxay dowlad goboleedyada qol mugdi ah ayey dhaqaalo ku qeybsadaan laakinse xal Soomaaliyeed ma hayaan. hada sanad iyo Bar kedib qudbadaan madaxweyne Madoobe dhageyso waxuu leyahay waxaan diiday in ley dhaho nin yahow doorasho uma baahnid sharcina uma baahnid dhaqaalo iyo xukun waanu heleynaa ee maxaad uga baahan tahiin Doorasho.hadaba inaga iyo madaxweyne Madoobe ma is ogeyn xiligaas iyo maanta oo uu qudbadaan jeedinayo?.

Maxaa yeelay dhaqaalo magaca Soomaliya lagu helo ayaa Mogdishu lagu qeybsadaa weliba koox yar ku qeybsadaan shacabkiina waa dhamanayaan degaanada qaarkoodna hadaan

sawiradooda nooca ay u yaalaan halkaan soo gelino dadku waaba yaabayaan oo xitaa meelaha qaarkood dadka ayaa iyagu is wado maahane kama jiro wax maamul ah oo degaankasta waxaa madaxa leysku geliyey labo qof oo markaas ilmo adeero ah, Sidasi daradeed sida aanu malaayiin Somali ah mudo fog ugu shegnay ayaan hadane u shegeynaa inuu dalkeenu aaday dorasho waxii ka danbeeya May/16/2026. qormadu halkaan ha inoo joogto si aysan inoola dheeraan.

War Deg Deg ah- Shirweynahii Aayo-Katalinta Soomaaliyeed ee ay iskugu yimaadeen muwaadiniin badan oo Soomaaliyeed oo kor u dhaafayo kun ergo oo iskugu jiray masuuliyiin, waxgarad, masuuliyiin hore, qeybaha kala duwan ee bulshoweynta Soomaaliyeed oo caawa laga soo saaray Warmurtiyeed dhaxal gal u ah shacabweynaha Soomaaliyeed,kuna darsoo adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah sii sawiro Hoolka caawa shirka lagu soo gabo gabeyey inuu noqon doono kan lagu dooran doono madaxweynaha Soomaaliya ee inagu soo aadan doorashada madaxtinimada Soomaaliya ee dhaceysa Horaanta sanadka inagu soo aadan ee 2026.

Shirkan oo socday dhawr maalmood ayaa ah mid si heer sare ah loo soo agaasimay waxaadna naga filataa dhawaan muqaa lo iyo sawrirada War Muriyeedka ka sokow magaalada Kismaayo oo xitaa shirkaan markuu dhamaado kedib noqon doonta mid mashquul ah,waxaana muuqanaya ifafaalo u dalkeenu ku aadi doono doorasho ka duwan midii horey loo soo arkey iyo in uusan dalku aadi karin hada doorasho madaxweynaheeda lagu soo doorto qof iyo cod xitaa dowladan hada uu waqtiga ka dhacay iska daaye mida ku xigta xitaa ma suurogelin doonto ,sidaasi daradeed marmuritiyedka markii aanu isla aqrisano doorashada inagu soo aadan waxey uun noqon doontaa mid la badiyo magalooyinka iyo ergooyinka.

Sabcan waanu qiyaaseynay hogaamiya kasta oo xukunka isku dhajiya amaba umada meer meeriya in ay waxaan iyo ka badan ku dhici doonaan, Hayeshee, Soomaaliya waa wadan meeshii lagu gaaro May/16/2026 la soo dooran doono hogami yahii iyo dowladii cusbeyd. waanu isku soo laabaneynaa bal aanu iskala bogano warmurtiyeedka ay soo saareen muwaad iniintaas Soomaaliyed ,weliba ogow Somali waa ka gudubtay xiligii qabiilka lagu awrkacsan jiray anagaana dad badan oo ku jahwareersan siyaasada Soomaaliya leh wadankeenu waxuu yelan dona hogaamiye iyo dowlad cusub oo la mahadin doono

weliba qodobka xooga la qurxiyey ee la leeyahay mudo bil ah shacabkaa loo sheegayaa maahane dalkaan doorasho ayuu aadayaa 2026 bisha May waxii ka danbeeya. waa macquul in ay mudadaas ka soo hormaraan shirar kale waxaanse hubnaa ruwaayadii waxii la dhihi jiray markii xiligaan oo kale la soo gaaro mudo kordhin iyo jahwareerin bulsho filmkaas Is over.

Si fiican ayaan wararkeena iyo Kismayo Kulmiso iskugu soo duba rideynaa si degan ula soco wararkena danbe oo dhamey stiran iyo sawiro qurux badan. Midna ogoow adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah,muhiim maahan hadba inta markaasi isku tagta waxaa muhiim ah waxa ay ka hadlayaan amaba soo saaraan ma yahiin wax ay umadu dabada qabsan karto laguna gaari karo doorasho ileen dalkeena guud ahaan inagu gacanta inookuma jiro hadaan Soomaali nahay waxaan iskula joogna waa uun 4taas sano oo marba dowladii uu waqtiga ka dhaco la bedelo amaba doorhso marto.

Kuna darsoo qofka Soomaaligaa ee uu shaki kaka jiro in u dalkeenu aadayo Doorasho oo sheekadaan dhaqaalaha ku yimaado magaca Soomaliya inta qabiilkasta dhawr qof laga sameystay sidii NGOkii dhalinyaro yar yar oo Soomaaliyeed oo ay weliba degaanadooda burbrusan yahiin oo aan halmaalin laga fulin wax mashruuc ah oo iyagu bilaa camal ah inta waxoga dhaqalo kooban la siiyo meelaha sidaas uga raadsada nolol maalmeedkooda una dhaxeya qeyb u shaqeysa argagixiso iyo qeyb ku milmay hanaanka qaldan ee ka jira wadankeena ,hadane sidaasi ay tahay waxaan markasta Soomaalida u sheegnaa wxii ka danbeeya 2026 inuu dalkoodu yeelan doono madax iyo dowlad cusub.War helaa talo hela, wararka xogiisa la soco intaan waa ku sii sugid.( Click Here- Halkaan Taabo,Warmurtiyeedka oo Dhameystiran).

Qodobka 14aad, 15aad,16aad iyo 17aad dhamantod waxaa lagu so kobay codsi lo dirayo dhamaan qeybaha ay ka kooban tahay bulshada xaalada wadanka uu ku sugan yahay awadeed in la caawiro dadka dhiban.mahadcelinta besha caalamka, sidoo kale waxaa gunaanadka ay muwaadiniinta Soomaaliyeed ee halkaas iskugu tagay ku qatimeen mahadcelinta shacab weynaha iyo maamulka Dowlada Jubaland e suurageliyye in uu qabsoomo shirweynahaaan quruxda badan.War helaa talo hela

United Nations Somali Amb.H.E. Abukar Osman- Xili uu sii dhamaanyo sanadka 2025ta oo aanu xiliyadan oo kale shacab weynaha Somaliyeed aanu l;a wadaagi jirnay shaqsiga sanadka waxaan maanta shaqsiga Sanadka ku qaadanay Danjiraha Golaha loo dhan yahay u fadhiya dalkeena hooyo ee Soomaaliya Mudane Abukar Cisman oo ay Soomaalidu u garan ogtahay (Abukar Baale).Waxaan halkaan ugu hambalyeyneynaa Danjiraha iyo teamkiisa iyo guud ahaan Umada Soomaaliyed.Well Done dadaalka loo qaateenkaa ee ay shacabka Soomalaiyeed u hayaan.

The City of Kismayo,On Saturday, December 20,2025-Maadaama aanu maalintii JImcaha ku soo nasanay qoraalkii koobnaa ee aanu ug ahadleynay shirweynaha Aayo-Katalinta Soomaaliyeed ee ka socda magaalo xeebeedka Quruxda badan ee Ksimaayo Kulmiso amaba Kismaayo Kaafiso oo qofkii xasuusto dhawr bilood ka hor qoraaladii faraha badnaa ee aanu qaarkood ka qori jirnay dalkena hooyo ee Somaliya hadii uu jiro aqli iyo maskax wax geydiso waxaan halkaan ku soo qornay in Kismaayo ay noqon doonto halka ugu danbeyn dowladnimada Soomaaliya laga bad baadin doono ,weliba xiligaas waxan malaayiin qowmiyada Soomaalida ee ku nool qaarada Afrika gaar ahaan dhulka ay caanka ku yahiin ee Geeska Afrika iyo kuwooda ku nool caalamka,waxaan u raacinay Kismaayo waa macquul in lagu kala hormaro laakinse ugu danbeyn waa leys kugu tagi doonaa oo Soomaalida sidan kuma sii jiri doonto oo wadanku meeshii lagu gaaro ay May/16/2026 Waxuu yeelan doonaa hogaan iyo dowlad Soomaaliyeed oo la mahadin doono.

War intaas adigoo Muwaadin Soomaaliyeed ah horey ma iskula soo aqrisanay,weliba Kismaayo wafuuda ku qulquleysa shirkaan markuu dhamaado kedib waa is xig xigaan, sidaasi daradeed dadka bogaan ku soo tixnaa mudada weyna garan ayaan weligeen madax iyo dowlad uu waqtiga ka dhacay kuwona ka dhici rabo oo sii baxayo kuma mashquulin wararkooda sidaasi daraadeed dalkeena hooyo oo kaliya sedax nooc wax looga qoro maadaama ay dad badan ku jahwareersan yahiin siyaasada maanta ka jirta dunida warkooda dhan waxuu u badan yahay .1-Hebelaa yiri.2- Reer Hebel waa sidaan iyo sidaan. 3- Iyo Siyaasad madama gees ka gees dalka qeyraadkiisa la boobo dhinackasta shaqsiyaadne dhaqaalo kooban lagu siiyo iney kaliya shacabka Soomaaliyeed waqtiga qaaligaa ee ay dunida kula tartami lahayeen ka dilaan wax intaas dhaaf siisan oo ay Soomaalida badankood kuwooda ku jahwareersan nolosha ka jirta maanta dunida ay hayaan miyaa jira?.

Sedaxdaas kooxood marka laga soo tago waxaa soo raaca koox kale oo aanu u garaabno oo iyagu markii aanu dhinackasta ka eegnay mudan in loo garaabo oo waa kuwa ay seegtay in ay marka hore wax bartaan intey doonto hala ekaatee aqoon diin iyo mid maadi ah ugu yaraan,kedibna kuwaas waa sii kala baxaan oo waxkasta oo ay sheegaan waxaa ka tan badan aqoondarada amaba jahliga heysta,intaas waa inta aan u baahneyn in shacabkeena Soomaliyeed loogu soo celceliyo.

Inta aanan sii gudagelin wararkeena Kismaayo Kulmiso maadaama ay halkaas inooga shidan tahay malmahan sidoo kalena aanu soo wadno shaqsiga sanadka muwaadinkii Soomaaliyeed ee aanu sanadkaan u aqosanahay sidii caadada inoo aheyd ee aanu sanadkasta markii uu sii dhamaanayo shacabweynaha Soomaaliyeed ee bogaan ku tixan ugu soo gudbin jirnay waa inoo soo socdaa maadaama ay maalmo kooban ka hartay sanadka sii dhamaanaya ee 2025.

Hayeeshee, Bal aanu mar kale isla aadno Kulmiso Kismaayo amaba magaladii uu m/weyne Madoobe ugu yeeray Kismaayo Kaafiso iyo shacabweynaha Soomaaliyeed ee halkaas ku sii qul qulaya ee is xig xiga, xili ay magaladu la ciir ciireyso shacab Somaaliyeed oo ka kala tagay gudaha dalka iyo dibadiisa adigoo Muwaadin Somaliyeed ah sidaan horey kuugu sheegnay Soo qaado Malaay iyo Shaah, Gember ,kursi amaba Sariirta noocii lagu sameyn jiray dalkeena ee loo garan ogaa Jiimbaarta soo qaado,lana soco wararkeena danbe muqaalo sawiro iyo magaalo xeebedka Kismaayo oo ay inooga shidan tahay,kuna darsoo weliba ku seexo kuna soo toos adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah inuu dalkaadu yeelan doono hogaan, baarlamaan iyo dowlad Soomaaliyeed oo la mahadin doono kana tirso waqtiga maalintii aanu halkaan idiinku soo qornay in ay mudo xileedka dowladii la dhisay 2022 ay ka harsan tahay 198 maalmood hada inta maalmood ee la marayo ee u hartay waxaas oo dhan adiga oo Soomaali ah sii rog rog isna weydii halkeen ka keenay kalsoonida intaas la ek.

weliba waan ka cudur daraneynaa hadey qoraalada qarkood mudada aanu isla aadeyno Kismaayo cadey uu nala dheeraado muhiim maahan degan hebel yaa ku shiray hebel waa reer hebel waxaas waxey hada ku soo hareen koxaha aanu kor idiinku sheegnay waana shaqsiyaad kooban,sidaasi daraadeed marka arinka laga abaaro dhinaca iyo danta caamkaa Somaliya waa wadan ay umadiisa yeelan doonaan meeshii lagu gaaro May/16/2026 dowlad aan aheyn mida haatan jirta ee uu waqtiga ka sii dhacayo weliba adigoo Soomaali ah waxa kale oo dhan qalin iyo buug u qaado waqtiga u haray m/weyne Xasan inta uu la ek yahay, weliba ka tirso isbuuca ugu horeya ee bisha koowaad ee sanadka hada la galayo ee 2026, waana waxa aanu idiin leenahay waqti kuma lumino ahdba madax iyo dowlad uu markaas waqtiga ka dhacayo.

war intaas adigoo muwaadin Soomaaliyee dah ma fahantay weliba dhalinta Soomaaliyeed ee iskugu jira rag iyo dumar badan oo siyaasada dalkeena inoo geli doona mustaq balka dhaw waxaan leenahay aragtidaada ha ka sareyso kuwa intey argagixiso shaqaaleysatay markasta wax ay sheegaan markii ay waayaan Soomaalida kula meereysta qabiilka iyo wax aan jirin dalkaas Smaaliya la yiraahdo waxaa ku soo wajahan isbedelo waaweyn oo dhankasta leh oo dowlad iyo madax cusub ayuu yeelan donaa nuruxka qormada intaas kala baxa,wleiba markii anau iskala soo dhamaano Kismayo Cadeey iyo shirarka ka socda waxaan marba marka ka danbeysa sii guda galeynaa dalku halkuu aaday si joogto ah ula soco wararka halkaan, weliba waan bogaadineynaa shirweynaha muwaadiniinta Somaliyeed hada uga socda Magaalo Xeebeedka Kisamayo waxaa kale oo aanu soo dhaweyneynaa shirarka aanu ognahay ee jidka ku soo jira ee Soomaaliweyn qeybo badan oo ka mid ah si gaar ah iyo si guud ugu bilaabmi doona dhawaan,Somaliyow dowlada soo socota la jaanqaad waa naga talo Soomaalinimo, waan kuugu celineynaa mar kale Soomaaliyoow dowlada soo socota la jaanqaad.

Fiiro gaar ah- Waxaan bogaadineynaa mar kale shacabweynaha Somaaliyeed ee Dowlada Jubland min madaxweyne Amxed Madoobe iyo Maamulka intiisa kele, cuqaal,haween iyo dhalinyaro amaba hadan si kale u dhigno qeybaha ay ka koban tahay bulshada ee suurageliyey Allaah ka sokow in ay magaladas quruxda badan iskugu yimadan muwadinnin Somaliyeed, halka kuwona ay jidka ku soo jiraan,dalkuna uu ugu danbeyn yelan dono dowlad iyo madax waxii ka danbeya May/16/2026 waana markii sedaxaad oo aanu halkaan idiinku soo qoreyno inuu dalkeenu yeelan doono madax iyo dowlad cusub!!

War Deg deg ah- wararkii ugu danbeeyey iyo shirkii Aayo-Katashiga Soomaaliyeed oo meel fiican maraya, xili dalka Somaliya uu ku qasban yahay in ay ka dhacdo doorashadii madaxtinimda Soomaaliya,shirkaan oo aha sidaan dhawr jeer o hore ugu sheegnay shacabweynaha Soomaaliyeed mid si heer sare ah loo soo agaasimay ayna iskugu tageen muwadiniin Somaliyed

oo rag iyo dumarba leh,ayaa ilaa hada marayo meeshii ugu wnaagsaneyd inago welina aanu si qurux badan iskugu duba ridooheyno dhamaan sawiradii iyo qaabkii wafuuda loo soo dhaweeyey tan iyo markii uu shirku ka bilaawday magaaladii

caanka aheyd ee kulmiso.

la soco wararkeena danbe si weliba joogto ah oo waxaan isla joogeynaa dhankaas iyo magaladii Kismaayo Kaafiso aheyd.si dalka iyo dadka Soomaaliyeed aan looag ciyaarin doorahsooyinkii ay qabsan jireen 4tii sanoba mar in uu shirkaan ka

dhaco Kismayo ayna iskugu yimaadan muwaadinnin Soomaaliyeed weliba waqtiga uu ku soo aaday waxuu ahaa amaba la dhihi karaa mid la asiibay.War helaa talo hela,la soco wararkeena danbe.

Picture of the Day,On Friday, December 19,2025-Maadaama uu maalintii labad galay shirweynahii ka furmay magalo xeebed ka Kismaayo ay Soomaalidu waayadii danbe ugu yeerayeen Kismayo Kulmiso ,madaxweyne Wiil Hog Amxed Madobane ugu yeeray Kismaayo Kaafiso oo aanu ku soo qaadaneyno Sawirka Maanta, kedib shir siweyn loo soo agaasimay oo looga tasha nayo xaalada dalkeena hooyo ee Somaliya halkaasi oo ay iskugu tageen boqol muwaadiniin Soomaaliyeed ah.

Shirka oo halkaas ka furmay gelintii danbe e maalintii Khamista e ku begneyd shaleyto kana furmay goob aad u qurux badan oo sidaan qorlaakii midkaan k ahoreeyey ku soo sheegnay dhul ku teedsan Xeebta ay caanka ku tahay magaalada Kismayo ayaa dhanka kale markii loo eego magaaladu waxey la ciir ciireysaa shacab kala duwan.

Hayeeshee, wararkeena shirka Kismaayo oo aanu shacabweynaha Soomaaliyeed ugu soo gudbineyno joogto ayaa dhanka kale waxaa la dhihi karaa Garoonak caalamigaa ee Sayyid Maxamed Cabdulle Xasan ee magalada Kismaayo waxu ahaa mid mashquul ah halka goobaha ganaciga iyo meelaha loo talxis tago ee magaalada ay iyaguna buuxiyeen shacab kala duwan iyado ay ino soo socdaan sawiro quru badan xili uu dlakeenii Soomaaliya mar kale waxii lagu gaaro May/16/2025 yeelanayo hogaamiye, Baarlamaan iyo dowlad cusub ,kedib waqtigii dowladii la doortay 2022 markuu dhamaaday marka laga reebo bilo kooban oo aad u yar oo u haray madaxdii 4 snao ka hor lagu doortay caasimada Soomaaliya ee Mogdishu.

Hayeshee, Madaxda, Shacabka iyo degaanka Jubooyinka ee Dowlada Jubaland oo ay inoogu baxdo markii anau ka soo tabineyno wararka maadaama ay ku nool yahin dad Soomaaliyeed oo qaali inagu ah waxaan hada si fiican iskula galeyna

wararkeenii shirarka qudbadahi, jawigi iyo weliba shacabweynaha weynaha Soomaaliyeed mid jooga iyo mid aan jooginba oo aanu dhinacyo kala duwan wararka uga soo tabineyno sidaasi daraadeed soo qaado Malaay iyo Shaah,markaan Shaah kaligii soo qaado kuma dhaheyno...lol.war helaa talo hela,la soco wararkeena danbe iyo magaaladii Kismaayo Kaafiso.

Kismaayo, Jubaland ,20205-Caawa iyo wararkii ugu danbeeyey iyo shirweynahii ka furmay magaalada Kismaayo kaasi oo si heer sare ah loo soo agaasimay ayaa waxaa durbaba looga hadlay arimo dhawr ah shirkaas oo ka furmay qasriga ku teed

san xeebta magaalada Kismaayo. shirkaan oo ku soo aaday xili uu madaxweynaha haatan jooga uu ka dhamaaday mudo

xileedkii marka laga reebo bilo koban oo uga haray waqtigii la dortay oo ku beegan May/16/2026 iaydo aan dalkii loo diyarin doorashadii lagu soo dooran lahaa baarlamankii labda aqal ,madaxweynahii iyo dowladii cusbeyd ee dalka hogaamin laheyd.

Shirkaan ka furmay magalo xeebeedka Kismaayo ee ay marti geliyen madaxweynaha dowlada Jubland Mudane Axmed Maxamed silaam ( Axmed Madobe), Maamulka intiisa kale iyo wleiba shacabweynaha Jubland ayaa waxaa ka qeyb galay madax kal duwan kuwo hore iyo kuwo hatan jooga intaba ,waxaana halkaas ku sugan wafuud kor u dhaafeysa boqolal.

Sidaan shacabkena Somaliyed horey uga balan qaadnay in anau isla aadi doono wararkenii shirka ka furmay magaaladii

Kismayo Kulmiso aheyd oo ay wararkeeda hada uun inoo builaawdeen halkaasi oo wx badan looga doodi doono mudada uu shirkaan socdo inagona dhinacyo kala duwan shacabweynaha Soomaaliyeed ug asoo tabin doono wararka shirka oo ay maalintisii koowaad ahey furitaanka iyo qudbad jeedint,kaasi oo lagu qabtay goob aad u qurux badan sida aad ku aragtaan muuqaalka sawrikaan kore.La soco wararkeena danbe

Maanta iyo Magaaada Jigjiga,2025- oo ah caasimada Dowlad Degaanka Somaalida oo noqotay magaalda ugu wadooyinka wanaagsan dhamaan magaalooyinka gayiga Soomaaliya ku yaalo. Waan sooweynay magaalo la mid ah Jigjigadaan cusub oo la mid ah hadaad booqato gees ka gees magaloyinka ay ku nool yahiin qowmiyada Somaalida,inagoo dhanka kale isla aadeyna shirweynahii ka furmay magaalo xeebka Kismaayo ee ay iskugu tageen muwaadiniin Soomaaliyed,Hayeeshe, bal aanu iskula baashaalno magaalada isku darsatay fanka iyo Suugaanta siiba ciyaarta loo garan ogyahay dhaantada iyo quruxda ee Jigjiga.(Click Here-HalkanTaabo).

Siyaasada Caalamka iyo Geeska Afrika,2025-Muuqaalkaan dhawr sano ka hor ayaan shacabka Soomaaliyeed la wadagnay mudadaas ilaa maanta maxaan ka baranya isbed bedelka siyaasada caalamka marka ay arinku noqoto Geeska Africa.Bal mudadaas waxa iska bedelay dunida iyo sida ay Soomaalidu cashar uga baran waayeen arimo abdan oo dunida ka socda bal aanu mar kale isla daawano Prof Afyare iyo aqoonyahano Soomaaliyeed oo xiligaas siweyn uga hadlay siyaasadii berigaas ka taagneyd Geeska Afrika iyo maant a ka Soomaali ahaan sidaan isbedelkasta oo dhaca ula falgalno hadaanu nahay qowmiyada Soomaalida.

Somalia, Africa, Middle East and Around the Global,On Thursday, December 18,2025- Waa Maalin kale oo qurux badan,maalintu waa Khamiis,Bishu Waa Desember, sanadkuna waa 2025- Waxaan Maanta mar kale isla aadeynaa magaalo Xeebeedkii caanka aheyd ee Kismaayo Kulmiso Berismaadkiina dalweynahii Soomaaliya ka aheyd magaalada Sedaxaad ee ugu weyn dalka Soomaaliya,aheydna magaalo iyo degaan ay ka yimadaan dad Soomaaliyeed oo xadaarad leh.

Hayeeshe, Waxii ka danbeyey burburkii dalka marka laga soo tago Mogdishu oo caasimadii Soomaaliya ah iyo magaaladii fanka iyo suugaanta ee Hargeysa oo aheyd caasimadii labaad,maanta oo aanu ku jirno qarniga 21aad sanadkiisii 25aadna uu sii dhamaanayo Magaalada Kismaayo waxaa la sheegaa sida aanu ka soo xiganay quburo Soomaaliyeed oo dalka dibadiisa ka laabtay socodka ku soo maray guud ahaan gayiga Soomaalida qowmiyad ahaan kaka nool yahiin geeska Afrika waxey inoo xaqiijiyeen in ay marka laga soo tago Mogdishu iyo Hargeysa ay adag tahay magaalada lagu tilmaami karo iney tahay mida sedaxaad waxeyna inoo sheegeen magaalooyinka 1- Baladweyne.2- Burco.3- Kismayo. 4-Baydhabo Janaay.5- iyo magaaladii taclinta ee Boorame ay noqdeen magaalooyinka waxii ka danbeeyey burburkii kedib ay ku darsoontay midkasta dhul baaxadiisa uusan ka yareyn ilaa 5 KM oo dhinackasta ah,waxaa kale oo weliba hadii laga daayo in loogu yeero labo maamul oo kala nooc ah dhankeda aan idan yar deb ku qaadin magaalada ku taalo bartamaha Soomaaliya ee Galkacyo ee caasimada u ahaan jirtay gobolkii Mudug ee weynaa,amgaalada ganacisga ee Bosaso Deeqana warkeedaba daay sidey u korortay sanadahii ugu danbeeyey.

Intaas waa dulmar yar oo kooban iyo magaalo xeebeedkii caanka aheyd ee Kismaayo oo marka dalkeena hooyo ee Somaliya dhinackasta laga eego tartan kula jirto magaalooyin waaweyn siiba kuwa aanu kor ku soo sheegnay hadane aan mar kale isla aadno guud ahan xaalada dalkeena iyo shirka Kismaayo.horta marka loo eego halka uu maanta u jiheystay dunida aanu ku nool nahay oo ay adag tahay in ay fahmaan malaayiin muwaadiniin Somaaliyeed ah oo maanta nool oo iyagu burburkii kedib nolosha dhan ee jirta ka gashay hadalo xanaf leh, muran aan micno laheyn, ismuujin shaqsiyadeed iyo mid qabiil, jahwareerin bulsho, damac shaqsi, qaab qaldan oo nolosha shacabkeena Somaliyeed ee qiimaha leh dhiigoda looga raadiyo iyado ay shisheye iyo sokeeye intaba uga faa'ideystaan daruufaha ku gadaaman ee 35 sano jirsaday.

Waxaas oo dhan waxaa ka sii daran hadaad adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah ku mashquusho waxii la soo maray oo aad isweydiin weyso in ay ku seegeyso waxa markaasi la taagan yahay,ayna kugu adkaaneyso in aad ka si baaran dagto mida imaaneyso ,ileen waa tii ay Soomaalidii hore ee hadalada Xikmada leh la geeriyooday intii ka soo hartayna ay la xarbinayaan nolosha gabowga horey u yiraahdeen Tagto waa tagtay ee joogto iyo timaado xooga saar hadal sidaas u dhigma ayaan horey u maqli jirnay berisamaadkii,hadane marka laga soo tago in ay Soomaalida si guud iyo si gaar ahaaneed ay uga ciirtay taladii, kedibna shisheeye badan markii ay arkeen fursadaha ugu soo baxay kala daadsanaanta Soomaalida oo noqdeen kuwo ku dhamaaday Badaha, kuwo iyagoo qeyraadka aad aragteen iyo nimcada dalkooda dhax taalo noqden kuwo dowlado waweyn oo weliba qeyraadka dalkena u baahan ay maalinkasta af lagadeynayan oo shacabka Soomaaliyeed karamadooda, sharaftooda iyo cirdigooda aflagaadeynayo sababtuna waa in ay dunida isku qaldeyso geesinimada,

dadnimada iyo karaamada Soomaalida ay u leyahin si shaqsi shaqsi ah iyo si guud ay ku qaldaan qof Soomaali ah oo intuu isago aan waxbo heysanin siyasadaan galay intuu dhaho dhawr bilood kedib la arkeyayo isagoo ku socda gaari aysan xabadaha karin,noloshiina ay ku soo idlaatay tiro yar oo koban oo Soomaalida ka mid ah iyo inta ku xeeran iyagaas, halka shacabkii intiisii kale maalinba qeyb loo dhiibayo warar ku turi kuteen ah oo loogu talo galay in ay socdaan maalmo kooban,hadane markii aad dhinaca kale ka eegto dadkii kuwa wadanka dhibtiisa iyo lugooyadiisa fududeynayo hadaad u fiirsato waa labo koxood.1- Dad Soomaali ah oo markii u dhacay burburkii waxii ka horeeyey 1988kii oo ay colaadaha ka bilaawdeen goboladii horey loo dhihi jiray Gobolada waqooyi ee kedibna uu burburkii gaaray Koofurtii intii leysku dhihi jiray Gobolada Koofureed oo ay labada dhinac ka soo baxeen shaqsiyaad la dhihi karo dantoodii gaarka aheyd intey raadinayeen ee ay is lahaayeen waxogaa dhaqaalo ah ka sameeya siyaasad ayey waxey waayeen tii guud sidaasina cunugii 7 jirka ahaa

maalintii uu dalku burburay hadaanba ka soo qaadno 1988dii ee aan mudo intaa la ek helin wax tacliin ah oo la taaban karo maanta haduu wiil Soomaaliyeed yahay waa Aabe aan helin tacliin ,hadey geber Somaliyeed tahayna waa Hooyo aan helin tacliin, hadii xitaa laga soo tago iyaga oo la damco in laga hadlo ubadkooda iyagiina sida waalidkood sidey u badan yahiin maadaama ay waalidkood noqosha caadigaa mudo aad u dheer la xarbinayeen oo u lumay adeegii guud ee dowladnimo iyagiina waa caruurtaas ku dhalatay colaadaha ee 90% meelkasta oo aad ka tagto dhulkii leysku dhihi jiray Jamhuuriyada Dimoquraadiga Soomaaliya ee ka koobnaa 6 gobol oo kuwa Koofureed ahaa iyo 2 Gobol oo ka koobnaa goboladii waqooyi

uu badkooda maanta ma heystaan nolol weyn oo micno sameyn karto, waxuuse wadanku ka dhiman waayey waa shacabka Soomaaliyeed dumarkuba ha ugu horeeyaane oo si iskood ah midkasta intii qaban karay amaba si shaqsi ah wax u qaban karay haduu ku nool yahay qurbaha iyo haduu ku nool yahay gudaha dalka waxoogaa isbedel yar oo kooban ku soo kor dhiyeen dalka iyo dadka Soomaaliyeed oo waxaad arkeysaa magaalooyin badan oo dalka Soomaaliya ka mid ah oo aysan ka jirin wax maamul ah oo aysan xitaa meelaha qaarkood laheyn maamul dowladaha hoose ah oo ay hadane dadku iyagu intii wax heysato amaba heli karto ay dhisanayaan oo ay bulshada wax ku soo kordhinayaan sidaasi daraadeed qormadeena haba dheeraatee bal aanu guda galno muhiimada qormada intaas kore waa Somaali iyo xaqiiqada ay ku noolyahiin maanta.
Shirka Kismaayo- Horta adigoo muwaadin Somaaliyeed ah oo hadane sheegta in aad mediyaha ku jirto hadaad Somaliweyn la soo hor istaagto dad Soomaaliyeed oo wadankaas quruxda badan leh ayaan maalinba qeyb iyaga ka mid ah ku mash quulaya kuwona waana maanayaa oo waxaan ka dhax arkey kaliya danta qabiilkeyga iyo mida degankeyga taas micnaheedu waa in aan mustaqbalka fog dal iyo dad Soomaaliyeed laguugu aamini karin adigoo muwaadin Soomaaliyeed in aad tahay sheeganayo hadane ay wax kaa qaldan yahiin.

Tusaale Soomaalidu waa dad aad u aqli badan hadane intii garashada iyo aqliga u saaxiibka aheyd waxaa ka soo hormaray tiro kale oo aanu leenahay meysan asiibin sidaasi daraadeed si adiga laguu xushmeyo waa in aad marka hore dadka Soomaaliyeed mid waalan iyo mid fiyow aad ixtiraamtaa,maxaa yeelay kaas waalan iyo kan fiyowba waxaa labadaba doonayo inuu dalkooda ka qaato laakinse maalinba qeyb shacabkeena Soomaaliyeed ee qiimaha leh ka mid ah intuu fursad u helo wax aan jirin ka dhaadhiciyo waxoogaa dhaqalo kooban inta siiyo sidaas kaas la siiyey iyo kii siiyey ay si isku mid ha u wada bahdilaan dal ahaan iyo dad ahaanba.

Laakinse markii ay arinku halkaas joogto waxaa kugu waajib ah adigoo muwaadin Soomaaliiyeed ah in aad meeshii ay iskugu timaado labo qof oo Soomaali ah hadey yahiin labo rag ah amaba hadey yahiin labo dumar ah in aad ka war sugto waxii ay umad a ula yimaadaan hadeysan aheyn wax dalkeena iyo dadkiisa u roon awalba banaanka ayaad ka joogtay gadaal adigoon qof kale oo Soomaali ah iska xumeyn uga deg simply.

Lakiinse maantoo dhan hebelaa yiri iyo heblaayo waa sidan dal iyo dad sida Soomaaliya soo burbursanaa mudo ka badan 35 sano laguma dhiso, wxaanse talo kooban oo Somalainimo inagoo wacyiga hada lagu jiro iyo halka ay dunidu u socoto ka duuleyna Soomaalida oo ku socota shacabka mustaqbalka hadeysan sidaan isku dhaamin noqon doono umad bilaa wadan ah dadka Soomaaliyeed ee iskugu tagay Kismaayo midbaan leenahay, dowlada Mogdishu joogtana inta maanta hogaamisa oo uu ugu horeeyo madaxweyne Xasane midbaan leenahay.

1- Aqiyaarta Kismaayo Joogto waxaan leenahay yeysan arinka idiinka noqon wiilkii Soomaaliga ahaa ee inta nala soo xariiray yiri Walalayaalow Shirka Kismayo waxbo haka soo qorina oo markii aanu weydiinay sababta garan waayey wax uu inoogu jawaabo ,marka laga reebo inuu kuu tilmamayo nolol kooban oo ay shaqsiyaad ay qaraabo yahin ku heystaan dowladnimada haatan jirta laakinse ay meesha ka maqan tahay dantii guud ee caamka aheyd ee ay ku jirtay maslaxada dalka iyo dadka Soomaaliyeed oo waxaa dadka qaarkood u sawiran nolol kooban mustaqbalka iyo halka ay dunida tiigsaneyso halken ka geli doonaa 10 ilaa 20 ka sano ee inagu soo aadan iyo maxaa shacabkeena Soomaaliyeed iyagoo dalkaas quruxda badan heysta ka dhigay kuwo dalka dibadiisa u haajira oo lagu caayo wax aysan mudneyn, halka kuwona ay magaalo kasta oo dalkeena ka mid ah ku yahiin bulsho loogu yeeray barakacayaasha gudaha oo xiliga beeraha la tabcado si muraalkooda loo dilo halkii lagu beeran jiray delegyada beraha lagu beeray argagixiso, iyagiina Kaarar lo

sameystay,ku darso inagoo dalkeenu leeyahay beero iyo xoolo qudaarteen una ay meelkasta daadsan tahay loona heli karay warshado yar yar in dalka loo sameeyo hadane waxaa shacabkii dalka dibadiisa looga keenayaa qudaar Kiimikeysan oo ay hadane dadka iibsan karo oo awoodo ay aad u yar yahiin, waa markii aanu idiin leenahay waxaa meesha ka baxay dantii guud ee caamka aheyd,kedibna dalkii sidaas si guud iyo gaar ahaneed ku noqday beylah.

Midna ogaada waxkasta kama soo haraan hogaan,marka hadii ay walaalaha Soomaaliyeed ee iskugu tagay magaalo xeerbeed ka aanu shacabkooda jecelnahay ee Kismaayo hadaad dooneysaan in aad Soomaaliweyn kasbataan kaliya ha kala hadlina arimo shaqsi iyo waxa ka qaldan kuwa aad is heysaan ee Mogdishu jooga ee bedelkii la imaada qodobo soo jiidan karo Soomaali oo dhan ileen dan Soomaaliyeed inta maanta ka fikireyso waanu isla ognahay tirada ay noqon karaan in ay aad u yartahaye.

Sidaasi si la mid ah walaalaha Soomaaliyeed ee ku sugan Mogdishu ee uu hormuudka u yahay madaxweynahii 10aad ee waxii ka danbeeyey burburkii dalka soo noqday mudo labo jeer ah madaxweyne siyaasiyan ma qurux badna in aad Mogdishu ka abaabusho odoyaal mediyaha intey yimaadaan kaliya iyagoo dalka dhan ee la yiraahdo Soomaaliya moodaan inta ay ka degaan iyagu leh waxkasta dalkaan waa u hagagsan yahiin adiga mediyaha keenay iyo iyaga mediyaha yimid iyagoo af qabiil ku hadlayo waxaas Soomaali waa ka soo gudubtay doorasho heshiis lagu yahay mar hadaad soo noqotay labo jeer madaxweyne anaga dalkaas halka uu aaday inusan caad naga saarneyn horey ayaan siyaabo kala duwan shacabkeena Soomaaliyeed ugu soo sheegnay inuu yeelan doono madax iyo dowlad la mahadin doono waxii ka danbeeya May/16/2026,waa macquul in waxii mudadaas ka horeeya ay siyaabo kala duwan u dhacaan fowdo kala duwan iyo

shaqsiyaad Soomaali ah oo xilal isku bed bedela oo kuwo hada xil haayona ay waayaan kuwo aan heynina mudo gaaban qabtaan,laakinse marka pictureka guud laga eego xaalada dalkeena inta hada kaaka aadan inta ay goori goor tahay ooba siyaasada dalkeena lagu leeyahay waxuu ka yahay madaxweyne xal doorasho oo lagu wada qanci karo oo aan aheyn doorahso aadan adiga iyo teamkaadana aysan dalka iyo dadka ugu ciyaareyn kuwa kaa soo horjeedsna aysan wadanka iyagoo idiin fiirsanayo intey waxey doonaan iska sameeyaan labadiinaba dalalka gadaal idiinka fadhiya ha u fududeynina in aad wadanka gacanta si sahlan ugu gelisaan ee danta ubadka Soomaaliyeed ee mustaqbalka dhalan doona si guud ha loo eego,maxaa yeelay Soomaalida waxey ku jirtaa qarnigii ay ugu aqoonta Diinigaa iyo mida maadigaaba ugu cilmiga bad naayeen hadane isma maamuli karaan oo fowdadii waxey la gashay 35 sano aqli maahan.

Bal qiyaas inta dalkaas quruxda badan iyagoo aan waxbo aheyn waxii ka danbeeyey burbrukii intey fursad shaqsi ah iyo mid kooxood heleen maanta dhaqaalo ku filan ka sameeyey fowdadaas oo hadane si doonayaan iney shacabka dhigaan bilaa mustaqbalka oo dadka inta aanan garaneyn quruxda iyo wanaaga uu dalkeenu leeyahay iyo sida uu malaayin Soomaali ah oo iskugu jira wax dhintay iyo wax nool u soo bar baariyey dalkaan doorasho aan aheyn kuwii horey aanu u soo aragnay ee kuraas ta lagu iibsanayey malaayiinta dolar waa la hartay dhanka kalena doorahso qof iyo cod ah uma diyaarsano hada anagaa hubna waa in la helaa xal labadaas ka duwan oo nooc doorasho ah dowladuna la timaadaa tanasul midkii ay dad Soomaaliyeed sameeyaan kii ugu weynaa oo Soomaali isku raadiyaan dalkaan hada kedib ma xamili karaan dadkiisa labo kooxood oo isku dul qabsada mustaqbalkooda,waan ognahay Soomaali dadka kursigaas nasiibka u yeelay iney qabtaan waxey modaan Soomaalida kale ee aan weligood qaban iney ka aqli iyo aqoon badan yahiin laakiinse arinku sidaas iyo wax u dhaw maahan waa in la helo masuuliyad wadareed iyo aqli siyaasadeed oo ka turjumayo Soomaali oo dhan dantooda si ay u soo deg degto maslaxada guud ee caamkaa ee shacabka Soomaaliyeed.

Ugu danbeyn si uusan qaraalku inoola dheeraan shacabweynaha Soomaaliyeed midbaan leenahay war Soomaaliyey dalku inaga badan ee meelkasta oo aad kaka nooshahay weligaa ha isku mashquulin xumaanta walaal kale oo Soomaaliyeed Soomaliya ama ku noolaaw Waqooyi amaba Kofurta ma jirto shacab Soomaaliyeed oo is dagaalsan oo waa kuwa gees ka gees intey si booqdaan isku soo dhaweynayo hadba sidey isku fahmayaan oo donayo iney ka baxaan mushkilada ragadisay dalkooda, dhibaatadu waa waxaan loogu yeero siyaasad iyo dano shaqsi waa in danahaas shaqsi loo bedelo danta camkaa oo ay ku dhax jirto mida shaqsigaa ahdii sida wanaagsan loo fikiro.

Isku soo duuboo waan isku soo laabaneynaa.waxan u rajeyneynaa shacabweynaha Soomaaliyeed amaba qowmiyada Somalida guul, shirka Xeerka Ciise waxaan isagana u rajeyneynaa guul,inagoo shacabkaas Soomaaliyeed dhamaantood u rajeyneyna guul. War helaa talo halo, la soco wararkeena danbe.

Somalia,Africa, Middle East and Around the Global,On Wednesday, December 17,2025- Waa Maalin kale oo qurux badan iyo warakreenii joogtad ahaa,Maalintu waa Arbaco ,Bishuna waa Desember 17,sanadkuna waa 2025- Iyadoo ay warafkeeni kale ee Soomaaliya ay joogto inoo yahiin sidii caadada aheyd ,waxaan Maanta mar kale isla aadeynaa magaaladii caanka aheyd ee Kismaayo Kulmiso iyo dowlada Jubaland min shacab, madax weyne Wiil Hoog Axmed Madoobe iyo guud ahaan dowlada Jubland iyo shirweynaha halkaas uga furmay

muwaadiniinta Soomaaliyeed.

Sidoo kale waxaa halkeedii inooga sii soconay wararkenii shirweynahii dhaqnaka Soo jireenkaa ee Xeer Ciise oo anau dhinacyo kala duwan kaka soo hadalnay dhawr jeer oo hore, waxaa inta inoo dheer dagaalkii guracnaa ee uu Trump ku qaaday Soomaalida Mareykanka oo dhinackasta ka fashilmay ,Waxaa kale oo warakreena ugu muhiimsna ka mid ah wararkii guud ee joogtada ahaa ee qaarada Afrika gaar ahan geeska Afrika,waa markii ay Soomaalidii hore ee aqliga u saaxiibka ahyed ee la geeriyooday xikmadaha dhihi jireen Madadaalo soo dhaftayoo meel xun bey mariye,mar haduu dalkeenii aaday lana galay xiligii doorashada madaxtinimada Soomaaliya ee leys dooran jirya 4tii sanoba mar yeysan halkan kugu seegin adigo muwaadin Soomaaliyeed ah warakreena kuwooda ugu xiisaha badan.War helaa talo hela.

World News, 2025 Part Three- While American People mostly Brainwashed years and years due to Broboganda news from Most American Media! and Even American Policy in 21st century most of the world leaders are in Bulling Tactics situation-Somalia, Africa, Middle East and Around the Global-On Friday,December 12,2025- Waa mar kale iyo wararkenii dgalkii qaawanaa ee lagu soo qaaday Shacabka Soomaaliyeed ee Mareykanka iyo wararkeenii gudaha inta ay qowmiyada Soomaalida ka degaan Geeska Africa amaba dhulka aanu ugu yeerno dalkeenii hooyo ee Soomaaliya.

1-Horta Mareykankii siweyn ayuu ugu ceeboobay dagaalkii aan lag afiirsan ee lagu qaaday Somalida Mareykanka ee lagu aflagadeynayey hadaan idiin soo koobno dhacdooyinkii ugu danbeeyey iyo wararki ugu xiisaha badnaa mid ka mid ah Qareenada ugu caansan dalka Mareykanka oo isago daawanaya Mediyaha ay mamulaan Cadaanka xagjirkaa ee Mareykanka waxuu yiri hadal dhaxal gal ah oo ka yaabiyey dad badna oo Mareykan ah,waxuuna yiri " Waxa isku key qaban la in dhinacna Mareykanku ka dhaho waxaan marti gelineynaa Koobka Kubada Cagta aduunka oo ay ka harsan tahy bilo kooban, dhinacna lagu kala qeybiyo shacabkii Mareykanka oo maalinta qeyb ka mid ah la cunsuriyadeeyo isagoo tusaal eu so qaatay dhawr bilood k ahor rabshadahii ka dhacay Gobolka California magaaladiisa Los Angles oo lagu bartilmaameedsaday shacab ka so jeeda Maxico ayna halkaas ka dhasheen burbur iyo qasaaro xogan oo hantiyadeed ,sidoo kalena dhimasho iyo dhaawc ,isagoona yiri marki ay mushkiladii dhamaatayna waxey dhibaatadii ku hartay kaliya shaqsiyaadkii ICE ee dadka ku furay xabadaha oo ilaa maanta ay ku socota dacwado Xarunti Washington ee laga mamulayey Malaayiin Mareykan ah iyo in k abadna 50 State o Mareykan ahne siyasadiisii buu yiriwaxey u ekaatay goobaha Day-Careka oo kale ah ee caruurta lagu haayo inta ay waalidiintu nolol maalmeedkooda ka soo dhameysanayaan oo uu ula jeedo dhanka dowladnimada ka jirta maanta wadanka Mareykanka ineysan aheyn tii uu ku soo bar baaray intii usan noqon qareen,muuqaalkaan xaqiiqada ka turjimayo markii aad daawato (Click Here-Halgan Taabo) qeybta kale ee warka si degan u aqriso inta hoose....

2- Waxuu yiri in Stateka Minnesota magalooyinka Mataanaha ah o camiran ganacsiga iyo noloshuna ay tahay Stateyada ugu wanaagsan wadanka Mareykanka in laga dhigo amaba loo ekeysiiyo meel fowdo ah taas waxey la mid tahay buu yir in aanu been ushegyeno caalamka oo dhan oo aanu dhinacna ka tusineyno daaro dhaareer oo qurux badan iyo Garoono lagu ciyaaro ciyaaraha hadane aanu leenahay wxaanu aduunyad aku so dhaweyneyna ieny yimaadan Mareyakanka oo tartanka koobka aduunka ayaanu marti gelineynaa xitaa miyanu garanweynay buu yiri inta ay k adhamaaneyso ciyaarahan in aanu arinka hoos u dhigno hadaanu nahay Mareykan.yacni shacabka Mareykanka kuwodii elide-ka ahaa waa yaban yahiin Somalidiina aflagaadadi loo geystay waa ku faa'ideen oo Stateka Minnesota Gurikasta iyo xitaa gedaha waxa laga saran yahay Muqaal baahiye oo qofkasta ooba mediya maamula ooba Mareykan ah waxuu aaday Statekaas si uu xaqiiqada uga soo gudbiyo,iaygoona dhanka kale doonayo iney tiaaabiyaan cuntada Soomaalida oo la amaanay qiimo ahaan iyo dhadhan ahaanba.

3- Qorshahii ay ICE ka waday Stateka Minesota waxaa wajigiisii koowaad fashiliyey in xitaa dad ku dhashay wadanka la dhibaateeyey.waxaas oo dhan marka laga soo tago Soomaalida wax jixin jixi ah waa laga waayey markii hore arinka waxey ku bilaabatay cabsi gelin waa shaqeyn weysay ,keidbna ciidamo ICE ayaa lagu soo daadiyey si ganacsiyada dadka iska leh u xiraan una carraan wa shaqeyn weysay.Sidaasi daraadeed marki aad Muuqaalkaan daawato sida aduunyada qoraaladii aanu ka qori jirnay dumarkeena Soomaaliyeed lixdii biloodba mar ee aanu ugu yeeri jirnay waa bir labta bulshadeena sida ay aduuyada hada uga hadleyso Xaqiiqadii Soomaali waa ku faa'ideen dagaalkan lagu soo qaaday oo ku dhawaan Bilyan shacabka caalamka ah hadeysan ka badneyn ayaa Soomaalida si ka duwan sidii ay horey ugu yaqiineen u bartay hada.

Axad September 28,2025-Waxaan mar kale isla aadeynaa wararkeenii Puntland iyo Jubaland oo aanu siyaabo kala duwan uga soo hadalnay isbuucyadii ugu danbeeyy tan iyo waxii ka danbeeyey booqashadii uu madaxweyne Axmed Cade...lol. ku tagay caasimada Puntland iyo wararkeenii joogtada ahaa ee xiligii ay geesiyaasha Puntland ku jireen dagaalka argagixisada ee guuleystay, hayeeshee, Jubaland wararkeedu waaba inoo joogto oo maalintii ugui horeyay ee ay xabada sida qaldan uga bilaabatay magaalada Beled xaawo ayaan Soomaali Maxamed u soo koobnay waxa socday markaas hadana ay

xaqiiqadooda mar qaati ka yahiin maxaa yeelay meeshii aanu dalka Soomalaiya warkeeda soo koobno inagu mar kale kuma laabano, Waxaan Soomaaliweyn markii aanu siyaasada guud ee dalka qoraal ugu sookoobnay kaliya iney ka tirsadaan 98 habeen/maalmood kaliya markii ay ka harsan tahay dorashada,weliba waxaan u raacinay Somaliweyn iney mahadin doonaan madaxweynaha iyo dowlada cusub ee dalka u dhalan doonta,hadalkaas malaayiin Soomaali ah ha rog rogaano weli fursad ayaan u siineynaa kalmadaas nuruxkeeda iney fahmaan kalsoonida aanu ku qabno jiritaankeeda.,hayeeshee waxaan qeybtan ku soo qaadaneynaa wareysi dhinacyo badan taabanaya oo uu bixiyey madaxweynaha Puntland Saciid Cabdullahi Deni,Jubaland wararkeeda iyadu waa inoo joogto. Daawasho Wacan wareysiga madaxweyne Deni.

Hees Cajiib ah oo Qasiido aad looga soo shaqeeyeyoo ay fanaanin caan ah oo reer Jaboiuti u qaadeen shacabka Gaza iyo bulshoweynta Falastiine o ah shacab ku nool nolosha mida ugu xun dunida aanu ku noolnahay maanta ka jirta,waa nolol cadaabtii oo dunida laguugu tusay oo kale marka laga hadlayo xaalada reer Palastiine.Daawasho wacan waa hees ay u idil yahiin waxii afka Somaaliga lkagu dhihi jiray Murti iyo sugan.

Waa maalin kale iyo safakr amadaxweynah adalkeena hooyo ee Soomaaliya mudan eXasan Shiikh Maxamud iyo waftiga Soomaliya ku metelayo shirka golaha guud ee Qaramada Midoobay,maalintu waa sabti bishu waa September 27, sanadkuna waa 2025-Kedib qudbadii uu madaxweynah aSoomalaiya ka jeediyey shirka golaah loo dhan yahay shir doceedyona uu la

qaatay madax kala duwan ,hayeeshee, shirkaan waa shirarkii is daba jooga ahaa mid ka mid ah oo u la yeeshay xoghayaha Guud ee golaha lo dhan yahay ee qaramada mdioobay waxaans sidoo kale joogay gudoomiyaah midowga Afrika iyo masuulin Soomalayeed oo madaxweynah aku wehliya klulanka iyo madax kale , qormadan oo soo koobeysa booqashadii safarkii madaxweynah Soomaaliya waxaan ka sii aadeynaa wararkeenii kale ee caalamka, Somaliya iyo Africa.

United Nations- Madaxweynaha Soomaaliya mudane Xasan Shiikh Maxamud iyo madax kale oo caalamkaa oo maalintii 3aad oo xiriir ah qudbado ka jeediyey xarunta guud ee golaha amaanka,dhanka kalena madaxweyne Xasan iyo waftiga

Soomaaliya ayaa shirar waaweyen oo quseeya Soomaaliya iyo caalamka ka qeybgalay ,isagoona qudbad taariikhi ah ka jeediyey halkaas qudbadii oo dhameystiran halkaan hosoe ka daawo waanu iku soo laanbaneynaaye iyadoona goona

madaxdii maanta qudbeysay ay inoo soo scfdaan qudbadahooda intii aanu ka gaarno.dhanka kale kulankii madaxda Turkey iyo Mareykanka ee magaalada Washington iyo warar kale oo caalamka, Afrika iyo Soomaliya war helaa talo hela

Madaxweyneyaasha Mareykanka iyo Turkiga oo kulan ku wada yeeshay caasimada dalka Mareykanka ee Washington.D.C.

Waa maalin kale iyo wararkeenii caalamka iyo kulanka madaxda Dalalka Mareykanka iyo Turkiga amaba hadaanu si kale u dhigno madaxweynayaasha labada Wadan Wiil Hoog Erdogan,ciyaariyahan hore, waaya arag wax badan u soo joogay ,R/wasaarew hore hatana ah madaxweynaha Turkiga. Dhankiisa Ganacsade hore,dalka Mareykankana labo jeer ka soo noaday madaxweyne Donald Trump oo kulan ku wada yeelanaya,kulankasi oo lagu micneeyey arimaha labada wadan iyo mida caalamka.

Hayeeshee, waxaa weli inoo socda wararkeenii kale iyo safarkii madaxweynaha Soomaaliya iyo madaxda kale ee caalamka ee shirweynaha loo dhan yahay ee Qaramada Midobay.yeyssn ku dhaafin wararkeena kale oo dhan min Somaliya, Afrika,Bariga dhexe iyo caalamka kale .War helaa talo hela.

United Nations- Somalia, Africa, Middle East, and Around the World,On Thursday ,25th of September,2025- Waxaan weli ku dhax jirnaa wararkii shirweynaha Golaha Guud ee Qaraamda Midoobay iyo safarka madaxweynaha dalkeena hooyo ee Soomaaliya Mudane Dr. Xasan Sheekh Maxamuud uu la leeyahay masuuliyiin kala duwan oo ka socotay wadamda ka qeybgalya shirka qaarkood isagoona kulan doceedyadii ugu danbeeyey kuwaasi oo barbar socda Meertada 80-aad ee Golaha Guud ee Qaramada Midoobey la qaatay Dhaxal-sugaha dalka aan walaalaha nahay marna naga dhaxeyso taariikh facweyn ee Kuwait, Mudane Sheekh Sabaax Khaalid Al-Xamad Al-Sabaax. waxaana intii uu socday kulanka looga wada hadlay arimo muhiim u ahaa labada dwadan iyo labada shacab ayna ugu muhiimsaneyd xoojinta iskaashiga labada dal iyo arrimaha guud ee gobolka ee labada dal ay dan-wadaagta ka yihiin.

Sidaan oo kale kulamada oo sii socda awadeed madaxweyne Xasan iyo waftiga Soomaaliya oo magaceena caalamka ku metelayo ayaa dhanka kale kulan gaar ah kula yeeshay magaalada New York u qeybsanaha amaba hadsaanu si kale u dhigno Madaxa Arrimaha Siyaasadda ee Wasaaradda Arrimaha Dibadda Maraykanka, Marwo Allison Hooker, La-Taliyaha Arrimaha Afrika ee Madaxweyne Donald Trump, Mudane Massad Boulos, iyo Ku-Xigeenka Kaaliyaha Arrimaha Afrika, Mudane Vincent Spera.

Hayeeshee, marka kulamadan horudhaca ah ee madaxweynaha Soomaaliya mudane Xasan Shiikh iyo waftiga balaaran ee dalka Soomaaliya ka socda ee ku wehliya safarka qaarne ay inoo joogaan xarunta guud ee qaramsda midobay ,qeybna ay dalkeena u fadhiso magaalda Washington ayaa waxaa xusid mudan in sidaan horey qoraalkii midkan ka horeeyey ku sheegnay in ay dalka Soomaaliya iyo wadnaka aanu walaalaha nahay ee Jabouti madaxda iyo waftiyada halkaas u jooga ay siyaasada caalamka meel fdiican ka istaageen sxiiba qadiytada facaweyn ee Falastiin iyo sida ay dundia maanta ugu baahan tahay nabad waarta,waxaanse madaxdii ay inoo socden qudbadahooda qeybtaan ku soo qaadaneynaa

madaxweynaha Kenya Mudane William Ruto oo qudbad aan caadi aheyn ka jeediyey Golaha loo dhanyahay ee Qaramaada Midoobay iyo Dhaxal Sugaha wadanka Kuwait qudbadahoodii ayaan qeybtaan ku soo qaadaneynaawararka madaxda caalamka oo aanu qeyba mar soo qaadaneynay oo halkeedii inooga sii socda .

United Nations-Somalia, Africa, Middle East Anr Aound The Global- On Wednesday 24th of September,2025- Waxaa weli halkeedii inooga sii socda wararkeenii kulan weynahii golaha loo dhan yahay ee Qaramada Midoobay oo ay wajigii koowaad inoo mareysay arinta Falastiin iyo deriskeeda oo anau qeybtenii hore uuga soo hadalnay haatana meel aad u fiican mareysa,

waxan qeybtan isla aadeynaa waftiyada ay kala hogaaminayaan madaxda Soomaaliya iyo M/weynaha dalka aanu walaalaha nahay ee Jabouti oo kaalin mug leh dalalkii qaatay arinta qadiyada Falastiin ka mid ahaa wadanba haan iyo shacab ahaanba, hayeeshee,Madaxweynaha Soomaaliya mudane Xasan Shiikh Maxamud oo hogaaminaya wafti balaaran kuna

maatalaya dalka Soomaaliya iyo dhigiisa dalka aanu walaalaha nahay ee Jabouti oo qeyb ka ah kulna weynaha loo dhan yahay ee QWramada midoobay wararkooda waxey qeyb ka yahiin wararka madaxda caalamka oo aanu wajigii koowaad isla

soo daanaya, waxaanse ku hormareynaa kulankii dhax maray madaxweynaha Mareykanka iyo madaxda dalalka Islaamka oo kulan ku yeeshay magaalada New York iyo qudbadaha madaxda kale oo anau ku hormareyno madaxweyne Erdogan,Amiirk a Wadanka dhawaan la duqeeyey ee Qatar,kuna xijineyno madaxda kale ee caalamka ka socota.

bal aanu iskula sii nasano wararka xoogooda waa inoo soo socdaan,weliba arinta Falastine waa xasaasi oo waxey mareysaa waxa afka qalaad lagu yiraahdo It's know or never ,100% aduunyada waxey is tusiyeen dulmiga halkaas ka jira wanaaguiisa inuu yahay in ay labad ashacab waa reer Falastine iyo derikooda ay colaada ka soo dhaxerysay mudada adka u fog sidii ay ugu wada noolaan lahaayeen labo dowladood oo aad wadaag ah maadaama ay nabatu tahay mida leh Naas la Nuugo,una dan ah noolaha oo dhan.War helaa talo hela la soco wararkeena danbe iyo shirweynaha Golaha loo dhan yahay ee Qaramada Midooba......

Shirweynaha Golaha loo dhan yahay ee Qaramada Midoobay oo si rasmi ah u furmay iyo calanak Falastine oo dunida ka babanaya waxaana dalalka ilaa ahda iyo kuwa dhimanba qeyba mar isla aadeynaa inagoo ka bilaabeyna sidey dalalka ui

kala horeeyeen una kala aqoosadeen iyo sida ay qudbadaha iskugu xig xigaan, iyadoo labada shacab ee Falastine iyo kuwa dersikoodaa ee ay is hayeen qarniyaal ku wada noolayaanayaan labo dowladood oo deris ah kuna wada nool si nabad

ah,halka ay hal dhinac maalinkasta ka dhintaan dadkii loogu yeeri jiray Beri mageytata amaba hadaan si kale u dhigno dumarka iyo caruurta amaba hadaan sii jilcino ( Hooyada iyo dhalaanka).Wararkeena Shirka Qaramada Midoobay, waxan horta isla aadeynaa qudbadahii qiimaha lahaa ee halkaas laga jeediyey ,arinta kale ee muhiimkaa dalalka Afrika waa ka mideysan yahiin arinkaan si fiican ayey u hadleen kuwa ilaa hada hadlay. Wadamo badan oo dundia ah waxaa ka socda banaanbaxyo waaweyn shacbakuna inta badan waxey calanka Falastine ka taageen magalo kasta. wararka kuwooda ugu xiisaha badan ha inoo danbeeyaan ee bal mark ahore aanu qeybtaan isla daawano.

World News-Somalia, Africa, Middle East and Around the Global-On Sunday 21st of September,2025-Shirkii dalalka carabta iyo kuwa islaamka ee ka dhacay magaalada Doxa ee wadanka Qatar dowladaha go'aankii ugu wanaagsanaa qaatay oo noqday Sacudiga iyo Pakistaan oo dhawan heshiis taariikh ah gaareen waana heshiiska bariga dhexe oo dhan u yeelay waji cusub durbaba maxaa yelay sacuudiga waa wadan weyn sida dalalka yar yar ee carabta aan oo aan go'aan misiri ah qaadan karin maahan waana heshiiska ay dalalka islaamka badankood ay shacabkoodu siweyn u soo dhaweeyeen wadanka yar Qatar ee dhawr sano ka hor ay dhawr wadan geliyeen godoon oo leys lahaa waxii markaas ka danbeeyey waa isku tashan doonaan oo dunida oo marqaati ka ah caasimadooda dhawaan sida sahlan loo duqeeyey iyadoo uu ku yalo mid ka mid ah saldhiyada ugu waaweyn mareykanka hadane marka dhinackasta laga ego siyaasada caalamka shacabka dalkaas waxey u muuqdaan kuwo dayacan oo dalalka ay wada shaqeystan ee reer galbeedkana aan wax ixtiraam ah ku heysan dunidii islaamkana go'aan mideysan la gaari karin ayuu yiri mid ka mid ah waxgaradka ugu dada weyn carabta maanta nool ee loo yaqaano rijaaliinta carbeed.

Waxaadna ku rumeysan kartaa in ay shacabka Carbeed badankood dayacan yahiin marka loo eego dhaqaalaha ay heystaan iyo sida sahlan ee loo duqeeyey casimada dalka Qatar ee Doha oo aan xitaa loo heyn qalab u sii sheega xiliga la weerarayey maxa yeelay wadankeeda ayaa waxaa jooga oo saldhig ku leh isla kuwii weerarayey,kuna darsoo balaayin dolar ayaa ku baxda saldhigyadaas joogitaankooda ,ma isleedaha Carabta badankood waxey ku jiraan gumeysi dadban oo casriyeysan.
Hayeeshee,hadaan u laabano shirkii dhawaan ku soo idlaaday magaalada Doha labada dal ee go'aanka ugu wanaagsan qaatay waa Sacudiga iyo Pakistaan oo heshiis taariikhi ah wada galay loona badinayo iney wadamo badan mustaqbalka dhaw iyo kan fogba ku biiri doonaan,dabcan hadii dunidan ay maanta cadaalad taalo iyado ay waxaad aragteen dhaqaalo iyo ilbaxnimo lagu tuhmayo shacabweynaha Dunida Islaamka sida aad aragteen Caruurta iyo Dumarka reer Falastiin iyado aan loo aabo yeeleyn sidaas xad dhaafka ah looma xasuuqeen ayey tiri haweney aqoonyahanad ah oo u dhalatay mid ka mid ah dalalka Carbeed,iyadoo sii hadleysa waxey tiri waxaan mararka qaarkood isweydiiyaa dhaqaalaha gacanta dalalka carbeed ku jira micnaha ay u leeyahiin nolosha shacuubta dalalkaas mar hadii aanan awoodin in aanu dalalkeena ka difaacano kaliya hal wadan oo maalinba wadan Carbeed siduu doono u weraro markii ay wax yar dhacaane kaliya shir deg deg ah oo aan natiijada ka soo baxda aan weligeed la arag ay kaliya dhacaan,iyadoo tiri ugu yaraan heshiiska Sacuudiga iyo Pakistaan waa kii ugu wanaagsanaa ee ay waayadan wada galaan labada wadan iyadoo u rajeysay iney qeyb ka noqon doonaan dalalka kale.

Hayeeshee,marka waxaasi oo dhan meel leys ka dhigo Sacuudiga waa wadan weyn oo dhaqaalo xoogan leh, Pakistaane waa wadan shacabiyad iyo tiknoolajiyada maanta leyskugu faano dunida ilaa hubka wax gumaada isagu gacantiisa ku sameystay waana labo wadan oo hormuud u noqon kara wax badan oo guul u soo hooya laabda wadan iyo labada shacab ayey yiraahdeen shacabka labada wadan.

Hadaanse u soo laabano qoraaladii midkaan ka horeeyey markii magalada Doxa la duqeyey waaxaa qoraaladii aanu ka qornay ka mid ahaa Doxa kuwa duqeyey waa la gartay ,laakinse wadanka ku leh saldhiga ugu weyn wadanka Qatar ee Mareykankaa maxuu halkaas u joogaa oo lagu siiyaa dhaqalaha ku baxa saldhigyadaas hadiiba sidaas sahlan wadankasta oo Carab ah loo duqeyn karo?. Jawabta saxda ah hadii aad ku nooshahay diunidan lagu jioro qarniga 21aad waxaad ugu danbeyn ku arki doontaan dalal badan oo ay shacabkodu dhiban yahiin in ay ugu dnabeyn kacdoon iskaka tuuraan madax dooda,amxaa yeelay dhaqaalo ayaan leeyahay hadane dundia siyaasadeeda wan ku bahdilnaanayaa,wax waqti badan ka sii socon dona wadamo badan oo dunida Islaamka maahan ayuu yiri Mid ka mid ah Ardeyda wax ka barata Dalka Masar, waxuuna yiri in noloshaan cadaabta aan waxbo dhaamin lagu eegto shacabka Falastiin inaguna aanu sidii dad ku nool nabad iska dawano mushkiladaas mahan buu yiri mid ka turjumeysa dhaqankena iyo tariikhdeena soo jireenkaa ayuu yiri.
Isku soo duuboo waxii ka dhacay wadanka Qatar waa macquul iney dheyelsadaan dad badan ,laakiinse waxey shacab weynaha aduunka tusineysaa sidey dalal badan ugu bahdilan yahiin dundian aanu ku nool nahay siyaasad ahaan dhaqaalo kasta oo ay leeyahiina aysan aheyn sida ay is moodaan waxa ay dunida ka aminsan tahay,muhiimad amaahan in aad ku noshahay wadan yar amaba shacab ahaan aad tahay bulsho yar ee waxaa nolosha micno weyn u sameynayo geesinimada iyo dadnimad aad wadan ahaan iyo shacab ahaan u muujin karto si ay mustaqbalka kuugu dhashaan caruur ku barbaarta heybad iyo kalsooni oo aan dhalaneyn iyadoo uusan waalidkii dhalay iyo shacabka dalkooda duleysneyn.Intaan waa wararka ugu waaweyn manta caalamka. War hela talo hela.

Fiiro gaar ah- Dunidan ma waxaa ku nool qof aan hooyo dhalin amaba caruur dhalin haduusan dhalina aan bini'adaminimo muujin karin maxaa loo daawanaayaa xasuuqa reer Falastiin ku dhawaad intaas oo qarni,mise oga miyaa madax badan oo caalamkaa iyo dadka qarkiis inuusan dunidan ka tageyn ifka qof uusan Allaah xukmin amaba uusan ku dhalaneyn qof uusan Allaah xukminin?.

Madaxweynaha Soomaaliya oo Ciyariyahanka dhanka feerka ee Somaliya Ramla Cali ku qaabilay madaxtoyada Somaliya. Ramla oo dhawaan soo gaartay dalka Soomaaliya ayaa mudadii ay ku sugneyd magaalada Mogdishu kulamo kala duwan la yeelatay soodhaweyn keidb qeybaha kala duwan ee shacabka Soomaaliyeed. Hayeeshee, madaxweynaha iyo Ramla markii ay kulmayeen sidey isku wareysteen. 1- Ramla Madaxweyne waan ku salaamya .2- Ramla waan kaa qaaday goormaad dalkaan ka tagtay.3- Ramla anigoo sanad jira,maya 9

bilood.4- Ramla markii labaad ayaad xukunka joogtaa sow maahan mashaa Allaah.5- madaxweynaha "Ha waa sidaa,Haaa waa sidaa"...lol.

Intaas waa dulmar yar oo kooban hayeshee iyo kaftankii, Hayeeshee,in ay dalkeena soo garto halyeeyad Ramla oo wadanka ka tagtay iaydoo aad u yar,hadane magaca dalkeena ku metesho tartamada caalamka waxaa la dhihi karaa maahan wax iska yimid ee waa kartidii lagu yaqiinay haweenkeena Soomaaliyeed amaba ay caanka ku ahaayeen,waana loo baahnaa in sidaan iyo ka badan loo soo dhaweeyo qofkasta oo Soomaaliya oo dalkaan wax ku soo kordhiya.maxaa yeelay waxaan ognahay in ay maanta duinda dacaladeeda ku dhiban yahin dadkii berisamaadkii caanka ka ahaan jiray dalkeena hadey noqonlaheyd Abwaaniin,Fanaaniin,siyaasiyiin, ciyaartooy,weliba lau tilmaami karo halgamayaal dhab ah.,waxaan mar lale leenahay dhamaan muwaadiniintii Soomaaliyeed ee soo dhaweeyey sister Ramla min shacab ilaa madax amaba bulshada qeybaheeda kala duwan waxaad sameyseen arin loo baahnaa.Waxaan isla aadeynaa wararkeenii kale ee Soomaliya, Afrika iyo caalamka ee horey inoogu socday.War helaa talo hela.

Marka laga hadlayo Hidaha iyo Dhaqanka Soomaalida maahan wax sahlan,amrka looeego agabka wax lagu cuno, Aqal Soomaaliga ay Caruurta Soomaaliyeed ee qurbaha ku dhasha u garan ogyahiin Vilada Miyiga...lol, dharka la xirto ka sokow markii lagu kaabo rag iyo dumar Soomaaliyeed siiba dumarka iyo caruurta,waxaa meeshaas ka soo baxa quruxda oo midabyo kala duwan leh mideeda qerul caadigaa ee lagu tilmaami karo qurux.Hayeeshee, maadaam aanu maalinba meel dalkeena hooyo ka mid ah iskula soo nasanay maanta waxaan isla aadeynaa magaalo dad wanaagsan oo Soomaliyeed, qurux iyo dadnimo kulansatay sida dalkeena Soomaaliya intiisa kale amaba hadanau si kale u dhigno dhulka ay degaanka qowmiyada Soomaalida ee geeska Afrika horey meelo badan oo ka mid ah iskula soo aragnay,magaaladaniu waa Badhan oo gobolka Sanaag ka tirsan mashaa Allaah.

Kuna darsoo marki ay suureeynayeen amaba ka hadlayeen Abwaaniintii Soomaaliyeed Hidaha iyo DHaqanka Soomaliyeed wsaxey ka tiriyeen Suugaan hadii qaarkeed dib loo tiriyo amakaak iyo haabkeeda iyo qosolkeed iyo faraxadeeda watata oo marka leysku soo aruuriyo huwan Suugaan xambaarsan Xigmad, Waana Hide iyo dhaqan intii nasiib u yeelato iney bartaan amaba soo bandhigan ku reeba taariikh wanagsan,bal eeg quruxda,edebta iyo karasamda ka muuqata hablahena Somaliyed markii ay inamada,hablaha amaba Hoyoyinka yahiin iyo markii ay dunida u hor leyahiin oo ay yar yahiin quruxda ka muuqata, waa waxa afka qalaad lagu yiraahdo speechless amaba hadaan si kale u dhigno Soomaalidu tiraahdo Waxaas ka hadal ma leh.(Waxaanse dundia ugu naceb nahay markii anau aragno iaydo dumarkeena quruxda,kartida,aqoonta maadigaa iyo mida Diinigaaba isku darsaday lagu dhibaateeyo meelo badan oo dalkeena iyo dibadaba ka mid ah, halkii sharaftooda iyo kara madooda la ilaalin lahaa maadaama ay ka mid yahiin waxii hore loo dhihi jiray BAeri Ma geydada oo hada aad moodo iney ka sii dhamaneyso dunidan aanu ku nool nahay.Waxaanse leenahay meelaksta oo aad dundia ka joogtaan dumarkeena Soomaaliyeed Noolaada inteyba Nololi jirto.Maanta intaas ha inoo joogto Quruxda Hidaha iyo dhaqanka Soomaalida.

Maanta iyo mar kale Dhanto aad u macaan iyo Jubaland iyo dhulkii quruxda iyo barwaaqada ee ay ku noolayeen madaxweyne Madoobe iyo shacabkii Soomaaliyeed ee qiimaha lahaa Taabo halka ay ku qoran tahay,xili ay inoo soo socdaan wararkeena degaanada Puntland ee joogtada inoo ahaa (Click Here--HAlkaan Taabo)

Wararka caalamka ugu waaweyn Maanta Riyadh iyo Islamabad-Saudi iyo Pakistan maalintu waa Khamiis 18ka bisha September, Sanadkuna waa 2025- Wadadamada Sacudiga iyo Pakistan oo galay heshiiskii ugu weynaa ee ay waadana wada galaan labo dowladood kjaasi oo labadan dal ka dhigaya iney yahiin oo kale hal wadan,waana heshiiskii ugu weynaa ebed

ay wada galaan mid ka mid ah wadamada dundia ugu hodansan iyo mid ka mid ah dalalka ku hubeysan hubka wax gumnaada.Waana heshiis lagu tilmaamay mid taariikhi ah, xili ay wadanka Boqortoouyada Saudiga gaareen wafti culus oo uu hogaaminayey R/wasaaraha dalkaas oo markii ay diyaaradi siday soo gashay hawada wadanka Boqortooyada Sacudiga ay soo galbiyeen diyaaraha dagaalka ee ay leetahay wadanka KSA.

Waa Maalin kale oo Qurux badan Khamiis, 18ka Bisha September ,sanadka 2025- Waxaan mar kale isla aadeynaa Wararkenii Soomaaliya, Afrika, Bariga Dhexe,Shirweynaha Golaha loo dhan yahay ee Qaramada Midoobay amaba hadanu si kale u dhigno caalamka- Waxey inoo joogtay quruxdii Hidaha iyo dhaqanka hablaheena Soomaaliyeed oo aanu maalinba qeyb ka soo qaadaneynay siiba jiilkii hore,kuwii dhexe iyo kuwii danbe,shirkii dhawan ay ka qeyb galen madax kala duwan

oo ka kala socotay dalalka Carabta iyo kuwa Islaamka,Hayeeshee, shirarkii ugu danbeeyey ee ay qud badaha ka jeediyen dowlada Somaliya kuwaasi oo ay qudbad ka jeediyeen sida aanu qeybtena hoose iskula soo dawanay masuliyiinta u fadhiya Qaramada Midoobay dalka Soomaaliya oo uu horkacayey Amb Abukar Baale iyo qudbadii uu madaxweynaha Soomaaliya ka jeediyey shirkii ugu danbeeyey,Hayeshee waxaan isla aadeynaa wararkeenii kale ee dalka hooyo ee Somaliya iyo kuwii caalamka oo aad u xiiso badan,waxanse iskula nasaneynaa bal marka hore sidii caadada inoo aheyd dhaantada cajiib ah.

Shirkii Dalalka Carabta iyo Ururka Islaamka ee Magaalada Doxa-Talaado 16 ka September,sanadka 2025-1- Alla Yaa raxma Carab.2-Allow Falastiin u gargaar.3- Waa Aduunyo Awrkeedii Caloosha laga rarayo, ereyadan waa kuwo laga diiwaan geliyey Cuqaasha Carbeed kuwooda ugu da'da weyn ee maanta dunida ku nool qaarkood ee la daalaa dhacay anoloshii loo garabn ogaa Gabowga.Hayeeshee, inagu waanu ixtiraameynaa madaxda Carabta iyo kuwa Islaamka, waxaase jirta murti dhaheysa ilko Koronyo sahansan.

Fadlan markii aad qudbadaha madaxda uu shirku u socdo dhameysato daawashadeeda uga sii gudub muuqaalka hoose ee heestii qarniga gashay ee loo qaaday shacabka Falastiin Dabcan waxaa u qaaday waa dhalinyaro Somaaliyeed heestuna waa mid la qaaday dhawr sano ka hor laguna qaaday dhawr luqadood.

Wararkii Ciyaaraha -Waan u soo laabaneynaa wararkeenii kale oo dhan ,waxanse ku hormareynaa soo dhaweyntii quruxda badneyd ee casimada Somaaliya ee Mogdishu loogu sameeyey Feeryahanka Soomaaliyeed gebedhii loo caal waayey Sister Ramla Ali oo ah geber ku dayasho mudan.Hayeeshee, Waxaan u rajeyneynaa Sister Ramla guulo inagoo aad ugu faraxsan heerka ay hada joogto kana rajeyneyna intaan iyo ka badan.waana bogaadineynaa intii ka qeyb qaatatay soo dhaweynta gebedhaan sharafta u soo hoysay dalkeena iyadoo weliba la ogyahay xiliga ay dalka ka tagtay iyo sida ay Afka Soomaaliga inta ay ka garaneyso iyadoo isku kalson markasta iskugu dayeyso iney ku hadasho,tasi oo muujineyso in ay ku soo barbaar tay guri ay ku nolaayeen dad amaba hadaan si kale u dhigno waalidiin uu qiimo ugu fadhiyey dalkeena,weliba dadku iskuma jiree waxey ka soo jeedaa dad caan ku ahaa xadaarad iyo ilbaxnimo,Waxaana bogaadineynaa muwaadiniintii Soomaaliyeed ee Ramla sida quruxda badan u soo dhaweeyey.

la soco wararkeenii kale iyo shirweynaha magaalada Doha uga furmayo Wadamada Carabta iyo Dalalka Islaamka kaasi oo ay ka qeyb galayaan madax ka kala socota dalalka ku bahoobay ee uu shirkaan uga furmay halkaas.War Helaa talo hel.a

Somalia, Africa, Middle East and Around the Worold - On Sunday September 14,2025- Wararkeena Soomaaliya, Afrika, Bariga Dhexe iyo caalamka ugu waaweyn maalintu waa Axad, Bishu waa 14 sanadkuna waa 2025,weli waxaanu gudaha kaka jirnaa wararkena caalamka kuwooda ugu xiisaha badan,xili ilaa 50 wadan ugu yaraan oo caalamkaa madaxdooda ay ku kaceen shacabka dalalkaas una badan tahay in dhamantood xukunka laga tuuri doono ku dhawaad dalalkaas 5 ilaa 10 ka mid ah waa qaarada Afrika-

Hayeshee Afrika ha inoo danbeysee waxaa weli xiiso weyn inoo leh wararkena caalamka iyo, Kulankii Deg deg ahaa ee looga hadleyey weerarkii magaalada Doha ee caasimada wadanka Qatar,Waxaanse rabnaa qofkii aduunyadan ku nool ee su'ashaan jawaab u hela "Saldhiga ugu weyn Mareykan ee Bariga Dhexe waxuu ku yaalaa Wadanka Qatar,Caasimadii wadankasne waa la duqeeyey" Weliba Askari kasta oo Mareykan ah oo Bariga Dhexe jooga dhaqaalahiisa waxaa bixiya dalalka Qaliijka,ku darsoo intaan dunidan ku nooleeyn ilaa maanta inta hada looga hadlayo Golaha Amaanka ayaa weliged laga hadli jiray,Hayeehee, Waxaan maqli jirnay Cunuga markii uu dhasho Naaska Hooyadii wuu ku ciyaraa oo noloshiisaa ku xiran,laakinse Xaniyaha Aabahii kuma ciyaari karo.Bal qiyaas dunida waxaa lagu socdaa waa Gas,dalalkii soo saarayey ee la doonayey in ay aduunyada iyaga maamulaan ayaa sidan maalinba mid loo galayaa.Yacni waa duni markii aad dhinackasta ka eegto leyskula joogo qiyaali waa sida xaqiiqada ah

Waa Maalin Jimco ah, Bishuna tahay 12ka September,Sanadkuna yahay 2025-Maalmahan waxey inooga shidan tahay Doodaha Golaha Amaanka ee Qaramada Midoobay.waxaanse isla aadeynaa mar kale iyo kulankii looga hadlayey mashaqadii ka dhacday wadanka Qatar,waxaasne marka hore ku hormareynaa kulankaan oo ay soo abaabuleen dalalka

Aljeriya, Pakistan, Soomaaliya, France iyo Egland ayaa bal waxaan ku hormareynaa wadankii caasimadiisa bartankeeda la duqeeyey ee Qatar oo uu qudbda u jeediyey r/wasaaraha dalkaas marna ah Wasiirka Arimaha dibada Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim bin Jaber Al Thani. Sidoo kale qudbadaha dalalka kale sida Aljeriya, Pakistaan iyo Soomaaliya amaba dalalka kale oo dhan Halkaan ka daawo.

Maalintu Waa Arbaco bishuna waa 10ka September sanadkuna waa 2025- Waa mid ka mid ah qudbadii shacabka Reer falastiin labadii isbuuc ee la soo dhaafay dal iyo dibad isku dirayeen iyagoo si guud shacabka Soomaaliyeed si guud uga mahadcelinayey sida ay qudbadan u taabatay awadeed sgacabka falastiin iyo xaqiiqada dhabta ah ee ka jirta dhulkooda,waa shacabka reer Falastiine.

waana qudbad soo koobtay dhibaatada halkaas ka taagan hadii aad soo aqrisatay qormada midaan ka horeysa iyo muuqaalkii hoose kaliya qeybtaan waa warbixintii ugu danbeysay ee uu Wakiilka Qaramada Midoobay ee Soomaaliya ka jeediyey.qudbadan waxaanu daawanay in ka bnadan ilaa 3 jeer

Shirkii Qaramada Midoobay oo ay u badan tahay in laga wareejinayo New York loona weeciyo Geneva,xili uusan wax qiimo ah ugu fadhiyin caalamka haduu qabsoomo iyo haduusan qabsoomin,Hayeeshee, Qudbadii dhawaan ka jeedisay Somaliya oo dunida qabsatay noqotayna midii ugu macquulsaneyd ee si dhab ah uga hadashay waxa ka socda Gudaha shacabka Falastiin,xili carabtii mid mid dhulka logu jiiday badankood.Midna ogow hadii aad ku nooshahay qaarada Afrika,gaar ahaan bariga Afrika dhaqaalo kasta oo aad leetahay hadii aad dunida ku bahdilan tahay nolosha dhan ee laguu sheegayo maahan inuu qofku heysto hanti, ee waa sida uu xaqiiqada uga hadli karo dalka Soomaaliya oo mudo 34 sano soo burbursanaa ayaa Qarama

da Midoobay ka jeediyey qudbadii ugu runta iyo xaqiiqada badneyd,halka aysan ku dhiiran kari.n dowlado waaweyn oo lagu sheego iney dhaqaalo leeyahiin,qofkasta oo dulmi markaasi socda iska indha tira isagane dulmigaas ayaa saameyn ku yeelan doono maalin aan xiligaas la joogo aheyn ayuu yiri mid ka mid ah dadka ugu da'da weyn shacabka reer Falastiin,isagoo si qalbi furan ugu mahadcelinayey si guud shacabka Soomaaliyeed kedib markii loo fasiray qudbadan taariikhigaa ee ay Soomaaliya ka jeedisay Xarunta Qaramada Midoobay.Qudbadaan oo uu jeediyey Wakiilka Qaramada Midoobay ee Soomaaliya Amb Abukar Daahir Osman ayaa muujineysa sida ay Soomaalidu weligeed uga soo horjeeday dulmiga ka jiray dunida waana sababahii iyada loo burburiyey dowlad ahaan iyo dal ahaanba, Hadaba halkaan ka daawo qudbada ka hadleysa dhibaatada ka taagan Gaza eelooga hadlaeyy Qaramada Mdioobay .

Maanta iyo mar kale iyo arimaha siyaasada iyo muwaadiniinta Soomaaliyeed ee ku nool caalamka ,maalintu waa Talaado Bisha september waa 9 sanadkuna waa 2025- Waxaan iskula soo nasanay wararkenii Hidaha iyo dhaqanka ay Soomaalidu caanka u tahay ayna inoogu sii xigtay heestii loo qaaday gobtii Soomaaliyed iyo heestii la magac baxday Madhibaan waa madaxda Soomaali,hayeeshee, waxaan ka sii aadeynaa halkas iyo doorashadii dalka Norway oo ay dorashad aku guuleysten xisbiga shaqaalaha ,laakinse arinak xiisaha leh waa in Soomaalida dalkaas ay ku guuleysteen labo muwaadin Maryan iyo Haashim doorashadaas.waxaan leenahay muwaadiniintaas Soomaaliyeed guul ayaan idiin rajeyneynaa,kuwo kale oo badana mustaqbalka waanu sugeynaa.waana ku dhiiragelineynaa dhalinta Soomaaliyeed iney bulshada caalamka ka muuqdaan garaadkoodana la jaan qado dunida sida ay maanta u shaqeyso iyo sida looga nool yahay maadaama lagu jiro qarnigii 21aad ee kaliya lagu tartamayey dhanka garashada iyo horumarka iangoo dhalinta Soomaaliyeed ku baraarujineyna iney kor u qaadan hamogooda si ay ula jaan qaadana buslahda Afrika iyo kuwa caalamka.Soomalaiya Hanoolaato.

Maanta iyo Fanka iyo Suugaanta -Heestii Madhibaan Waa Madaxda Soomaali oo noqotay heestii sanasdkan ay k aharsan tahay dhawrka Bilood qabsatay Gayiga Soomaalida,iaydoo uu ku luqeeyey Fananakii Da'da yaraa Xanfar waana mid ka mid ah heesaha aanu ku ceceshano dhageysigooda maadaama ay ka hadleyso Gobtii Soomaaliyeed dadkii taariikhda facawyen ee xambaarsaneyd ilbaxnimada, xadaarada, dal jaceylka, dhaqnaka wanagsan e ay Soomaalida caanku ku aheydna weligood kaka jiray kalimaha hore.Murti micno weyn u sameyneysa bulsho sida Soomaaliya oo kale ah sidanina u qurux badan maahan wax u qofkasta iska sameyn karo waa hibo,heybad iyo darajo uu bixiyo Allaah,Hayeshe,inagoo in badan wax qorna qowmiyada Somalida hadane hadeyba gobi jirto hesna ay ku idil yahiin waxii afka Soomaaligalagu dhihi jiray Xigmad,Murti amaba Suugaan halkaan ayey ku idil yahiin inkasta oo aanu horey markii ay heestaan soo baxday qormo kooban ka qornay qowmiyadan oo degaan dhamaan geyiga ay Soomaalidu ka degaan geeska Afrika.

Hadane inagu iyadoo aan la gaarin sanadkii weli dhamaadkiisa waxey inoo tahay Heestii Sanadka tan oo kale

dhageysigeeda kama daalno Waxaase Amaan iyo bogaadin mudan abwaankii iyo Fanaankii ku farayareystay heestaan qiimaha leh ( Miraha Hesta qeybta uu leeyahayHadaan Kala Miiro Midabada,Oo Aan Kala Miiro Midabada Hablaha Muuqoodu "Malab Yahay").Ogow dalka Halgankiisane taariikh fac weyn ayey ku leeyahiin,kuna darsoo booskasta oo noloshii bersimaadkii ka jirtay dhulka Soomaaliya ilaa maanta waa dadka ku faani karo wax badan oo hadii aanu qalin iyo warqad u qaadano ay malaayiin Soomaali ah oo maanta nool yaabayaan Dhaqan Diineed ha dhihin, Dhaqankenii soo jireenka ahaa ee Soomaalida u gaarka ahaa ha dhihin, Quruxdii oo socota ha dhihin,farsamada ay dunidu maanta horumarka ku gaartay ha dhihin, dulqaad ha dhihin,Name it!!,sidaasi daaraadeed heestaani

Somalia,Africa and Around the World- ON Monday ,September 8th,2025- Wararka ugu waaweyn Soomaaliya Qaarada Afrika iyo caalamka- Hadaan ku hormarno Xarunat Guud ee Midowga Afrika ee magaalada Addis Ababa oo uu ka furmayo shir weynaha Cimilada qaarada Aftika ,halkaasi oo ay kaka qeybgalayan madax ka soctay qarada Afrika, Kuwa Kiribiyaanka iyo madax kale.

Shirkaan oo soconaya 8da ilaa 10 ka bisha ayaa waxaa loog ahaldi doonaa arimo u badan isbedelka cimilada ee qaarada Afrika si loo gaaro 2063 iaydo wax badan laga qabtay jiilka soo korayo ee qaarada Afrikana la jaan qaadi karaan isbedelka cimilada caalamka,waana mid ka mid ah mushkiladaha ka jira dumidan aanu ku nool nahay maanta.la soco wararkeenii kale ee Somaliya, Afrika iyio caalamka ee joogtada inoo ahaa,halka aysan ka marneyn Wararkeena Hidaha iyo Dhaqanka ay Soomaaldiu caan ku tahay iyo kartida Haweenweynaha Soomaaliyeed iyo meelo kala duwan oo ka mid ah gayiga ay Soomaalidu kaka nool yahiin Geeska Afrika oo aanu hadba meeshii ugu xiisaha badan ku soo qaadan doono wararkeena.War helaa talo hela.

Somalia,Africa and Around the Global,On Sunday September 7th,2025-Provisional agenda of the 80th regular session of the General Assembly, to convene at United Nations Headquarters, New York, on Tuesday, 9 September 2025-(Click Here- Halkan Taabo,kana Daawo Wararkii Golaha Loo dhan yahay ee Qaramada Midoobay)

Waa Maanta iyo Mar kale iyo wararkeenii joogta ahaa ee iskugu jiray kuwa dalkeena hooyo ee Soomaaliya, Kuwa Geeska Afrika iyosi guud Qaarada Afrika iyo caalamka,hayeeshee maadaama ay wararkeena Isbucan yahiin kuwo kala duwan,waxaan qeybtaan ku soo qaadaneynaa warakreena caalamka oo xili uu dhawaan magaalada New York ka furmayo kulanweynahii sanad laha ahaa ee golaha Loo dhan yahay ee Qaramada Midoobay.kulankaan ayaa waxaa ka qeyb galayo madax kala duwan oo caalamkaa iyo hayaddaha caalamigaa ee dunida ka jir aheerarkooda kala duwan inagoona intii uu shirkaasi socda u soo koobeyna waxyaabaha nuruxkaa ee looga hadlo,halka ay joogto inoo yahiin wararkeenii kale o anau markast ka soo qaadna jirnay dhinacyo kala duwan.War helaa talo hela.

Maanta Sabti ah bisha Septemberna Tahay 6da amaba Maalintii lixaad iyo Sawirka maanta oo aanu ku soo qaadaneyno Gudomiyaha Ururka Midowga Afrika Mudane Maxamud Cali Yuusuf,maadaama ay sanadkaan xilkaan ku guuleystay mid ka mid ah musharaxiintii ka socday Geeska Afrika oo uu kursigan dhaxyiilay.

Picture of The Day- Qormadan waa sawirka Maanta ,kedib doorashadii bishii labaad ee sanadkan uu ku guuleystay mudane Maxamud Cali Yusuf. Hayeeshee ururka midowga Afrika waa mid ka mid ah ururada caalamigaa waxaana ku bahoobay wadmada qaarada Afrika.Ururka oo soo maray marlado kala duwan ayna soo mareen masuuliyiin badan oo ka soo jeeda qaarada Afrika mid kasta uu soo maamulayey xiliyo kala duwan xaaladahii markaasi jiryana ay isku bed bedeli jireen sida cimilada oo kale ayaa waxaa sanadkaan loogu doortay xilka gudoomiyaha Midowga Afrika Aqoonyahan marna ah Qabiir siyaasadeed Mudane Maxamud Cali Yuusuf oo ka soo jeeda wadanka aanu walaalaha nahay ee Jabouti doorashadaas oo intii lagu jiray ololaheeda aanu dhawr qoraal oo aanu midkasta ku soo aadinay waqtigii ku haboonaa aanu ka qornay xiligaas ,kedib markii aanu shacab kala duwan oo ka soo kala jeeda qaarada Afrika amaba hadaan si kale u dhigno shacab ka soo kala jeeday shanta qeybood ee ay ka kooban tahay qaarada Afrika sida 1- Geeska Afrika.2- Waqooyiga Afrika. 3- Afrikada Dhexe.4- Galbeedka Afrika iyo ugu dnabeyn 5- Koofurta Afrika.

Shacabkaas ayaanu siyaabo kala duwan maadaama ay kursigaan sanadkaan u sharaxnaayeen wadamada geeska Afrika uuna ka wareegayey dalalka kahooseeya saxaraha si gaar ah muwaadin ka soojeeday wadanka Chad oo xilkaan horey u hayey.Hayeeshee,markii ay si ramsi ah u soo baxeen musharxiinta sanadkaan u taagnaa Geeska Afrika ayaa waxey shcabkii aanu la kulanay badankood xiligaas inoo sheegeen in uu yahay musharaxa xilkaan ku haboon Mudanaha la doortay,kedibna sidaas ayaan xiligii doorashada socotay wararkeena ugu badnaayeen musharaxaan,kuna darsoo qoraalkuna kama marneyn maah maahdii Soomaaliyeed ee durbaan ama gacantaada haku jiro ama gacalkaa ha hayo oo waxaa na waday dhiiga iyo dhalyada naga dhaaxeysa Dalka iyo dadka Jabouti oo mararka qaarkood dunida tiraahdo Soomaaliya iyo Jabouti waxaa u kala bedelan oo kaliya calanka oo shacabku waa dad isku mid ah.

Laakinse waxaa doorashadii kedib na sii dhiirogeliyey sida degan ee uu Howsha ku wadaan isaga iyo teamka masuuliyadan la wareegay dhawr bilood ka hor.Mudanaha ayaa horey u soo noqday mudo weliba aad u dheer wasiirkii Wasaarada Arimaha dibada Jabouti,waxaan leenahay Afrika waa qaarada ku socota mustaqbalka dhaw iyo kan fogba inuu shacabkeedu gaaro ilaa 2 bilyan, waa u muhiim in loo diyariyo mustaqbal ifiin badan umadas Gudomiyaha Midowga Afrikana mudane Maxamud Cali Yusufna waxaan leenahay aduunyadii wey xumaatay dalal badan oo ay Soomaaliya ugu horeyso oo la doonayo in gebi geedba la liqo Ilaahey ma dhihine il gaar ah ku haay, Shacab ahaan dadku waa soo jeedaan shakina kama qabno si kasta oo ay u daruufeysan yahiin in si micno daro ah wax ay iyaga leeyahiin loo qadan doono,weysa dhici kartaa in waqti gaaban la dhagareeyo,taasne waa wax iska caadi ah oo dunida ka jirta oo ka soo kabsashadeedii iyo dadnimadeedii waanu leenahay oo dalkaan iyadoo ay ku nool yahiin 3 milyan oo Soomaali ah iyo 5 milyan oo Geel ah ayaa la soo difaacay,maanta oo ay Soomaalidu soo jeedaan shacab ahaan oo aad ogeyd adigoo xiligaas ahaa wasiirka Arimaha dibada Jabouti in min Cirifka ugu danbeeya meelkasta oo uu muwaadin Soomaaliyeed ku nool yahay sida loo kacay,markii uu mid ka mid ah muwaadiniinta Soomaaliyeed bulshada la hor yimid Dhul iyo Bad baan saxiixayaa Muuse Biixi,been idiinma sheegeyno dal iyo dibad ayaa inta waqti gaaban leysku abaabulay waxii kale oo dhana meel leyska dhigay ilaa Muuse Biixi dad ka ag dhawaa laga soo xigtay Shacabka Soomaliyeed si sharaf leh ayey Muuse iskaka celiyeen,markii doorashadii la gaarayna waa tii lagu qaday Washamsi.taasne waxey cadeysay in ay kala duwan tahay waxa ay shaqsi amaba koox is tusiyaan iyo danta caamkaa ee shacabkaweynaha Soomaliyeed arimahooda misirigaa markii ay xaajadu gaarto,weliba xiligaas Ilaahey ayaa arinta si kale u dhigay maahane Dalal badan oo Geeska Afrika ku yaalo maanta meel fog ayaa mustaqbalkooda laga dooni lahaa hadii lagu sii dhiiran lahaa Soomaalidana dan ayaaba ugu jirtay airnakas oo waxaa soo deg degi rabay midnimadooda,maxaa yeelay Soomaalida waqti gaaban dhulkooda waa laga hirgelin karaa Qabqable dagaal amaba kooxo waqti yar umada lugooyo ,xaqiiqaduse waa ineysan ka kaftamin waxyaabaha qaarkood waana umada kaliya ee aduunyada marka dhabta loo hadlo si weliba deg deg ah gees ka gees isku abaabuli kara hadey runta tagto,inta badan dalalka geeska Afrika amaba kuwa guud ee qaarada Afrikana waa ogyahiin taas caalamkana dalalkii Soomaali soo gumeystay ayaaba garanaya,adiga oo maanta nasiib u yeeshay in aad noqoto masuulkii Qaarada Afrika ururkii ka dhaxeyey madax ka ahna maba u baahnid in laguu sheego arimaha qaarkood oo waad ogtahay Soomaalidu iney cunaan Hilibka Geela oo qaarkood xitaa karin Cirbada teetanada ah oo aysan xitaa qorin dunidan leysugu faano hubka wax gumaada ,iyaga damac qabiil ayaa qeyrkood ka reebay waana wax iska caadi ah in ay umadkasta lahaato meel ay ka jilcan tahay calashaa (week point),mar uunbaa la heli doonaa jiil is fahma oo waqtigaas ka gudbiya dadka Soomaaliyeed, kuwa geeska Afrika ,kuwa qaarada Afrika dunidana kula noolaado sida ugu qurxda badan,waxaase daran inuu qofku quusto oo goroda laad laadiyo tasina dhaqanba uma lahan Somalidu waase macquul umado kale in laga heli karo arinkaas.

Intaas waa dulmarka guud ee doorashadii uu ku soo baxay mudane Maxamud Cali Yusuf shacabka qaarada Afrika iyo qormada qeybteeda danbena waa uun Soomaali ahaan markii ay arimaha misiirigaa yimaadaan ineysan xaaladu ahaaneyn sida la moodayo amaba markaasi leys tusiyo,waa hubanti taas cid inaga naga danbeysa oo la weydiinayona ma jirto,mar kale waxaan leenahay Mudane Yusuf masuuliyada culus shacabweynaha qaarada Afrika ugu shaqee sida ugu quruxda badan,intaas waa qormadii manta oo aanu ka reebnay intii qosol qosolka maxaa yeelay Dalka Jabouti iyo shacabkooda inta aanu ka heyno dhacdooyin qosol badan hadaan inta ku soo qorno dad badan maalintaas wey fuurayaan,waxeysa ku qurux bada tahay qoraal kale oo si guud uga hadlay dalka Jabouti midkaan waa kaliya Mid aanu ugu talo galnay Gudoomiyaha cusub ee Ururka Midowga Afrika oo ay qoraalo kale nag amashquuliyeen ka hadalkiisa tan iyo xiligii masuuliyadaan loo doortay.War Helaa talo hela.

Waa Fanaanad wax badan magaceeda uu safka hore ku jiray ilaa ay noqotay mar gebedhahii qaaday quruxda dumarkii berigaas jiray qiimeyntii ay sameeyeen shacabkii Soomaaliyeed ee berigaas jiray.(Click Here-Halkaan Ka daawo)

Fanka iyo Suugaanta Soomaalida-Maanta oo Axad ah bishuna tahay Agoosto 31,sanadkuna yahay 2025 oo aanu ku soo qaadaneyno Fanaan Soomaaliyeed oo Reer Jabouti ah aadna Soomaalida inta garaneysa fanka u dhageystaan heesahiisa qaadona heeso macaan oo siweyn loogu soo dhaweeyey magaalada Diridhawa,waxaa dadweynahii ka qeyb qaatay soo dhaweyntiisa iyo goobtii lagu qabtay showka oo qaadi waayey dadweyne aad u fara badan (Click Here - Halkan Ka Daawo)

waa Fanaan dadnimo shaqsiyaded leh soona saaray dhalinyaro badan oo Soomaaliyeed oo ku soo caan baxeen qaadista heesahiisa. Hayeshe, arinka xiisaha leh waa inuu ku wajahan yahay Dalka Jabouti,sawiradan waa caasimada Dalka Jabouti, magaalo iyo wadan ay ku nool yahiin dad Soomaaliyeed oo qalbi wanaagsan, dhiig leh, dhaqanka iyo Hidaha ay caanka ku tahay Soomaalidana ku ah hodan/Qani amaba siweyn looga ciyaaro,hayeeshee, waa mid ka mid ah heesaha meelkasta oo ay Soomaali ku dhigamneyso xalflad inta badan laga daaro,waxaa heestaan ku luqeeya Fanaankan Somaliyed ee reer Jabouti Mr Xabad Muuse waa hees markaan oo kale Soomaalidu dhihi jireen Waxey watataa Dhigahii iyo Udbaheedii, xili uu fanaanku markii uu booqday magaalada Diridhawa ka qaaday heeso cusub.

Dad badan oo Soomaaliyeed ayaa naga soo codsaday in aanu ka soo sameyno wadanka Jabouti iyo shacabkoda qoraal soo koobaya,hayeshee, Jabouti waa wadankii inoo soo hooyey guushii weyneyd ee kursiga Ururweynaha Qaarada Afrika oo aanu maanta xilkeeda heyno si guud si gaar ah heyso Dowlada iyo shacabka sharafta badan ee aanu walalaha nahay ee Jabouti ilaa hada kurisigaas Ilaahey naguma ceebeyn aqoonyahankii reer Jabouti ee loo doortay Mudane Maxamud Cali Yusufna sidii laga filayey si ka baaxadweyn ayuu u wadaa howsha ( Waa Taariikh Qadarin mudan dadku badi xasustee amaba xasusan doonee),marka kale ayaan isaga si gooyni ah uga soo diyarineynaa qormo aad usoo jiidan dontamalaayiin Somali iyo Jaboutiba leh!,sidoo kale intaas kaliya maahane Sanadkii tagay waxey inoo soo hoyen guushii mid ka mid ahaa dhaqankii ugu cajiibsanaa uguna facaweynaa gayiga Soomalida ee Xeer Ciise oo aanu in ka badan mudo bil ah ku dhawaad wax ka qoreynay sida aad ku soo aragtaan qeybta hoose ee bogaan xiligii uu socday debaal degii weynaa,hase ahaatee maanta waxey inoo joogtaa qormadu waa fanka iyo suugaanta Soomaalidu caanka ku tahay iyo Al Fanaan Xabad Muuse.

Somalia, Africa and Around the World-Maanta iyo mar kale iyo inagoo isla aadeyna shacabkii iyo degaankii nagu qaaliga ahaa ee Soomaaliyeed iyo magaaladii quruxda iyo shacabka wanaagsan isku darsatay ee Laascaanood.muhiimadeenu maahan in aanu maanta oo kale kaliya ka hadleyno sidii quruxda badneyd,is xilqaankana ku timid weliba is xilqaan la dhihi karo waa mid ku yimid masuuliyad wadareed,min Cuqaasha, Salaadiinta dhalinyarada, ciidanka iyo weliba qurbajoogta reer SSC magacii taariikhda wacan lahaa, haatana ah mamulka guud ee ay wada dhisteen shacab weynaha Degaankaas gaar ahan inta uu maanta ka dhxeeyo.

Muhiimadu maahan hebelaa la doortay iyo hebelaa laga guuleystay, waxaanse bogadineynaa in maanta qeyb shacabkeena Soomaaliyeed ka mid ah oo aad ugu dhibanaa mudo 15 sano ah ay dhalintoodii soo koreysay ee loogu yeerayey magacyo aysan u qalmin ay maanta degaankooda si sharaf leh intey u nabadeysteen u dhisan yahay maamul iyo sumad la yaqaano oo ay iyagu hormuud u yahiin dhereg iyo gaajona ku faraxsan yahiin.Markii ay halkaan joogto inagu ma nahin siyaasi daqiiqado kooban intuu hambalyo diro beritona siduu doono markuu waayo waji kale la soo baxayo ee waxaan la hadleynaa sedax qeybood oo shacabka Dowlada Waqooyi Bari Soomaaliya muhiim u ah.

1- Horta idinkoo muwaadiniin Soomaaliyeed ah in aanu idiin kala hadalno wax wanaagsan hadane dhinaca kalena aanu ka dhaliilno muwaadiniin kale oo Soomaaliyeed oo ay horey wax idiinka dhaxee yeen haatana kala baxdeen qoraalkaan uma soo gelin halkaan, sidoo kalena qoraalkan muhiim uma ahan waxii la soo maray xumaan iyo samaan waxaanse qodobkaan koowaad inagoo ku dhax jirna oo weliba u kala qaadeyna A iyo B is leenahay waxu muhiimad gaar ah u leyahay shacabka deganka siba hooyada iyo dhalanka oo ah kuwa ugu nugul bulshada.

A- Waa marka kowade waa in uu qofkasta oo adinka idiinka mid ah uusan hada kedib siyasad kasta oo uu ku biiro ee ay qeyb ka yahiin Somalida kale uusan la soo aadin deganka shacabkiisana duleyn maxaa yelay midka keenay iyo kan loo keenay labaduna waxey ku nolanayaan ugu danbeyn dulinimo mida ugu xun waadna soo aragteen mudo 15 sano ah. ,ilaa inta leydiinku shekeysto leydiin yiraahdo isma maamuli karan iyadoo qaar idinka idiinka mid ah loo xaglinayey iney sabab u ahaayen dulini

madaas dad badan ku kaliftay kuwo uu ku dhaco dhiig kar iyo kuwo ifkaan ugu tagay ciil iyo kuwo ilaa hada ka soo kabsan oo ma jiro hadadan naftiina been ku maaweelineyn nolosha maanta jirtana aadan kaliya ka eegeyn inta ay ishiinu qabato oo kaliya reer

Soomaaliyed oo waxii idiinku dhacay ay ku dhaceen, sidaasi daraadeed qofkasta oo Soomali ah oo dalkaan idiin la leh haduu doono markii aad isku dhacaan banaanka haka qeyl qeliyo ,laakisne adinka degankiina in aad nabadey sataan oo ay Soomaali wax aysan horey ugu dhiiran aad ku dhiirataan oo sida aad hada afka uga sheegeysaan uga dhabeysaan in aad ku dadaashaan midnimada oo aad kaliya midnimo ka raadin Soomalida aad horey heshiiska u aheydeene aad deris wanaagsa kuwii ay idiin dhax martay colaadii ugu xumeyd intii karankin ah ugu yeertaan nabada, weliba Soomaaliland waxaa ku nool shacab wanagsan kuwoda xal doonka nabadana ay qiimo ugu fadhiso markasta qiimo ha idiinku fadhiyaano kuwa dalka Soomaaliya meelkasta oo ka mid ah laga helo ee shacabka Soomaliyeed kala dila yaan la eegin, midna ogaada Soomaaliland waxaa hada

laga shaqeynayaa in Soomalida marka hore laga fogeeyo markii meel goyni ah la geystane shacab ahaan iyo degaan ahanba farahooda laga saaro o ahda inat ay kaliya waxaanu nahay Somaliland leeyahiin lana ogyahay in ay Soomali weyn gurmad ka helayaan hadii ay maanta ku dhacdo wax iyaga ka tan badan,waa meeshii ay ka yimaadeen Soomaali dadkii ugu wadanisanaa uguna murtida badnaa muhiim uma ahan Soomaalid amaanta nool wax badanoomant aloogu yeero siyaasd laakinse dad kooban amaba shaq siyaad ku kala qaataan dhaqaalo kooban umadana lagu qaribo mustaqbalkooda iyo horumarkooda ,kii waxaas ku sameyeyne aa dmustaqbka arkeyso isagoo umada amaba bulshada ugu liito.

B- Weligiin ka fogaada in aad horboodaan siyaasado kaliya ku kooban dano kooxeed iyo mid shaqsi oo idiin nacsiinayo malaayiin kale o Soomaliyeed oo idiin jecel ood wadaagan aadan aheyna,lagana yaabo in aad maalin uun iskugu iman doontan siyaasad lagu hormarinayo shacabka dalkeena hooyo ee Soomaaliya,waana in aad ogaataan in ay dunidan tahay garankirta wareegta oo kale o aysan wax kasta joogeyn halkii ay shaleyto joogeen.

Tusaale- Hadii ay maanta malaayiin Soomali ah na dhihi lahaayeen qof nool u tacsiyeeya waxaan u tacsiyadeyn laheyn ciidankeena qalabka sida ee Soomaaliya oo waligood geesiyaal ahaa,ilaa maantana ah oo wadankoodii ajaaniib isku heystaan oo weliba sharaftoodii iyo karaamadoodii aysan aheyn sidii lagu yaqiinay beris samaadkii iyo wax u dhaw si ka baxsan aqliga bini'aadamkana loogu ciyaaray iyo sida weliba qeyb iyagaas ka mid ah u jecel yahiin dalkooda una yahiin geesiyaal waa walaahi hadaan sida aan wax u ognahay halkaan ugu soo qorno qofkasta oo Soomaali ah oo damiir leh wuu qaracmayaa,maxeysa dhaliil kuu tareysaa weli ma aragteen dhaliil wax dhistay hada ka hor iney sii dumiso mooyaane aadna ogtahay dhaliisha mida wax dhiseysa ineysan wayadan ka shaqeyneyn meelo badan oo dalkeena ka mid ah ugu yaraan adinka waxaan idiin leenahay labo arimood ku dadaala oo qormadan waxii idiinka anfacayo oo wanaag ah kaliya ka qaata.

2- Qodobka labaad waa kan ugu muhiimsan oo ah inuu wadankeenu isbedel siyasadeed ay adag tahay iney maanta odorosaan malaayiin Soomaali ah ku soo wajahan yahay,waxaad isku daydaan in aad fahantaan kaliya halka ay dabeyshu u socoto kana tirsada markii ay dowlada haatan jirta waqtigeeda ka harsan yahay 98 maalmood,waana muhiim in mucaarid iyo muxaafid idinkoo sidaas u kala rayi duwan degaankiinu nabad ha idiinku ahaado oo ha noqdo meel lagu soo hirto Soomaali oo dhana ay markii ay yimaadaan jecleystaan.

Ugu danbeyn sida aanu qoraladeenii hore oo dhan halkana idiinu sheegnay waxaad xooga saartaan nabada idiinkala dhaxeysa maamulada deriskiin ah Soomaliland iyo Puntland inuu siduu had ayahay ka si xoogeysto oo ay bulshadu is dhax marto maahane yuusan marnaba noqon mid abuura colaad una adeega shisheeye kalana fogeeya dadka Soomaliyed oo ah umad walalo ah.markii aanu qoraalkasta ku leenahay hadey Soomaali badan ogaan lahayen halka uu dalkeenu aadey 2026 iyo waxii ka danbeeya sideenoo kale ayay usii dabaal degi lahaayeen.

Waana waxa aanu shacabka Soomaaliyeed kuwoodii horey iskugu tashaday,kuwooda sidiinoo kale intey rabitaan la yimaadeen isku tashaday,kuwa hada u fadhiya ee isku tashanayo iyo kuwa mustaq balka isku tashan doono meelkasta oo ay Soomaaliweyn ku nooshahay aanu halkaan ku bogaadino Jabouti, Somali State iyo NFD oo aanu siyaabo kale duwan oo gooyni ah marar badan uga hadalnay marka laga soo tago dhulkii Jamhuuriyada Soomaaliya ee maanta ah degaan kala qoqoban,hadane sidaasi ay tahay dalkenu waxaa ku soo wajahan isbedelo waweyn 2026 iyo waxi kadanbeeya.Mar kale Shacabka Dowlada Waqooyi Bari Somaliya waxaan leenahay shacabka haloo horseedo nidaam qurux badan sidii ay ku heli lahaayeen waqtigii faraha badnaa ee ka soo lumayna uga soo kabsan lahayeen.War hela talo hela.

Somalia,Africa, Middle East and Around the World- On Friday,29th of August 2025- Waxaa mar kale halkeedii inooga sii soconaya wararkeenii Soomaaliya, Africa iyo caalamka oo maanta ah kuwo aad u xiiso badan weliba shacabka Somaliyeed waanu ka deynay waxyaabahii newska looga dhigi jiray shacabka Soomaaliyeed oo hadba si bulshada loo jahwareeriyo lagu mashquuli jiray shaqsi,koox amaba degaanka dalka ka mid ah.

Hadaan ku hormarno wararkeena qaarada Afrika siiba kuwa geeska Afrika sida aad heesta kore ku soo aragteen oo ah hees Suudaan ah,waxaanu halkaan soo gelinaa heesaha Sudan markii ay shacabka iyo dowlada Sudan gaaraan guulo waaweyn oo siyasadeed sida aanu bilahii ina dhafayba halkaan ugu soo gudbin jirnay bulshada qaarada Afrika, wadankas waa guuleysteen shacab ahaan ,dowlad ahaan iyo weliba degaan ahaanba,aan meeshaas idiinku celino mar kale dowlad iyo shacaba waa guuleysteen,weliba wadamada u kala cararayo wadanka Sudan oo ay iney heshiis la gaaraan dowladaas amaba wadankaas dooonayo dad badan oo aan la socon siyaasada dunida ma qiyaasi karaan,intaas waa xaalada geeska Afrika.

Aan isla aadno Soomaaliya- Dalka Somaaliya waxuu aaday doorasho adigoo muwaadin Soomaaliyeed ahne ka tirso kaliya markii ay dowlada haatan joogta ka dhiman tahay mudo xileedkeeda 98 maalmood,waxaanse bogaadineynaa dadka Soomaliyeed ee kuwona horey iskugu tashadeen degaanadoodana uu ka jiro horumaro kala duwan,kuwona ay hada u fadhiyaan,kuwona isku tashan doonaan xili aan fogeyn, weliba shacabka Soomaaliyeed ee aan wax badan la socon kaliyana maalinkasta sawirtaan inta ay isheedu qabato oo kaliya waxaan leenahay marnaba haku kadsoomina wax badan oo aad moodaan siyaasad waa naga talo Soomaalinimo, adigoo Soomaali ah haku gadsomin, hadii ay malaayiin Somaali ah ogaan lahaayeen isbedelka dalkeena ku soo wajahan 2026 iyo waxii ka danbeeya dadka aan xog ogaalka aheyn wey iska deyn lahayeen labo arimood.1- Dhaliilaha micno darada ah iyo wararka qiyaaliga siyaasadeed ku dhisan.2- Newska ku kooban maalinlaha ee inta badan 15 kii sano ee ina dhaaftay shacabka Soomaaliyeed lagu marin hababin jiray siiba markii ay dowlad markaasi jirtay uu ka dhacayo waqtiga lana galo xiliga kala guurka.

Labadaas hadaad fahanto adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah guul ayaad joogtaa waxaadna sideenoo kale iyadoo aan la gaarin doorashadii 2026 sii dabaal degi laheyd, wadankas dhaca geeska Afrikae e Soomaaliya iyadoo anan lagu xumeyneyn mid amaba koox hada xafiiska sii baneynayo iyo midamaba koox xafiiska imaan doono intaba anagaa idiin leh Somaaliya waa wadan ay ka dhamaaneyso siyasadaha sidii dabeyshii u socon jiray kedibna ku koobnaa maalmaha.

Waxaa kale oo si aan aqliga bini'aadamka galeyn ayna adag tahay in loo bidhaamiyo malaayiin Soomaali ah iyaduna xusid mudan tirada Somalidaa ee qadka amaba saxada siyaasada Soomaaliya heerarkeeda kala duwan ka baxeysa,marka waxaan ku bogaadineynaa amaba leenahay shacabweynaha Soomaaliyeed ee wadaan isku tashiga iyo iney aayahooda ka tashadan waxgarad ilaa inta aqliga u saaxiibkaa isbedelo waaweyn oo dhankasta leh oo siyaasadeed ayaa dalkeena ku soo wajahan, waxaan leenahay sida aad degaanadiina ugu tashaneysaan qeybo badna oo ka mid ah shacabweynaha Somaliyeed bartaas ka haaya oo arinkiina ha noqdo maxaa inoo dan ah iyo halkuu naga jiraa horumarka dhabta ah,warkiinuna ha noqdo ,hadal yar iyo howl badan.War helaa talo hela.

Fiiro gaar ah- Hadii aad tahay muwaadin Soomaaliyeed doonayana inuu mustaqbalka ka soo muuqdo siyaasada dalkiisa weliba isbedelka dalkeena ku soo wajahan Soomaalida cusub ee qeybta ka noqon doonta sii bilaabo ololahaada,aan idiinku celino mar kale sii bilaabo ololahaada.mar kale aan idiiniu celino sii bilaabo ololahaada,midba ogaada dalka Soomaliya markii ay madaxda haatan joogta ku jahwareeraan iyaga qudhooda halka ay wax u socdaan waxey abuuraan marxalada ay kaliya ugu talo galeen iney socdaan maalmo si ay marxadaaas ay abuureen bal uga dhax helaan cid inta wax ka qorta iyaga ku mshquushakuna bishaareyso dalkeenu mudo dheer kedib waxaad ka tirsataa kaliya markii ay doorashda inagu soo aadna ka harsan tahay 98 days oo kaliya .

Maanta iyo Muwaadiniinta Soomaalida Waqooyi Bari Kenya,Maalintu waa Khamiis, Taariikhdu waa 28 ka bisha Agoosto, sanadkuna waa 2025- Wararkeenii kale oo dhan ee Soomaaliya waa inoo soo socdaan kuwoodii ugu xiisaha badnaa waxaan ku hormareynaa marka hore, Wadanka Kenya oo ay ku nool yahin Qowmiyado kala duwan Somaalida Waqooyi Bari Kenyana ay ka mid yahiin-

Qowmiyadahaasi waxaa markasta ka so baxa rag iyo dumar badan oo Soomaalida Gobolka Waqooyi Bari ,hayeeshee inta aanan gudagelin warbixintan ka hadleysa Sister Nasin oo ah muwaadinad Soomalyeed kana mid ah malaayinta Soomalida ku nool Gobolka Waqoyi Bari Kuna dhalatay magaalada caanka ku ah Ganacsiga ee Mandheera,halkaasina ku soo barbaartay kuna soo dhameysatay waxbarashadeeda inteedii badneyd.

Hadane inta aana gudagelin warbixinta Nasin iyo rag iyo dumar badan oo cod kar ah oo degaankaas ka soo jeeda waxaan ku hormareyna sidii caadada inoo aheyd markii aanu dhulka Soomalida ee geeska Afrika meelkasta wax ka qoreyno waxaan ku hormarnaa bal marka hore waxyaabahii ugu qosolka badnaa ee aanu ka xasuusano degankas amaba aanu ku maqalnay,

inagoo iskula sii nasaneyno qormadan gaaban iyo muuqaalka hoose oo ah mid ka mid ah xili ay qudbad ka jeedisay mar ay dhawaan gaareen gobolka Waqooyi Bari madaxda ugu sareysa wadanka Kenya heerarkooda kala duwan,iyadoona halkaas ka jeedisay qudbad soo jiitatay shacabkii reer Waqooyi Bari iyo marti sharaftii kale.Hayeeshee, Inta abdan degaankaan wxaa ka yimaada rag iyo dumar aad u firfircon marka laga reebo in ay kala duwanayeen waqtiyada uu midkasta ku soo aadayey, waxase xusid mudan in waqtiyadaas ay kaalin muhiim ah ku lahaayeen dumarkena Soomaliyeed ilaa maantana ku leeyahiin.

Somalida Waqoyi Bari Amaba NFD waaba noogu baxdaa hada ka hor ayaa waxan shaactaro ka sameynay sida ay Somalida waqooyi Bari afka Soomaaliga u silcin jireen marka dib loogu laabto 50 sano ka hor ilaa laga soo gaaro bartamahii sagaasha meeyadii, weliba waxey qabeen berigaas ilaa maanta siyaaasiyiin iyo suxufiyiin waaweyn,hada Afka Soomaaliga si fiican ayey u barten o laguma xaman karo, Alla Ha u Naxariistee wayadan ma maqlin warkiisa inuu ifka ka tagay ayaan qiyaseynaa wariyahii Weynaa ee Soomaaliyeed kana soo jeeday Waqooyi Bari amaba NFD Axmed Maxamed mar uu warbixin ka soo diyayey hada ka hor degaankaas qeybo ka mid ah wareysigiisii waxaan ka xasusanaa mar la yiri bal inooga waran degaanka, waxuu yiri ( Aaaaa Dhulku Waa Aaaaa Barwaaqo, Geela Midka Ninka ah ayaa horey iyo Gadaal u ceyrsanaya midka Dumarka ah...lol, Isagoo mar kale wareysi bixinayana maxuu yiri...Aaaaa Gaari kuwa Aaa Xamulka qaado ah ayaa halmar meeshii kor jirtay Aaaa Hoos martay),yacni waa gadoomay , waa Af Somali sax ah oo gaari haduu gadomo ama dhinac dhinac ayuu u dhacaa ama siduu sheegay suxufiga ayuu noqdaa,anaga laakiin meeshaas waxoogaa shaactiro ah ayaa inoga soo baxday adigoo Soomaali ah wax ka dheh..lol,intaasina waa kaftankii aanu geyiga ay ku nool yahiin Soomaalida maanta nool aanu maalinba qeyb markii aanu u helno fursad ka soo diyaarin jirnay.

Soomaalida Waqooyi Bari amaba NFD waa dad qalbi wanaagsan qowmiyadaha kale ee dalkaasne kula nool deris wanaag,

weliba marka laga hadlayo siyaasada wadankaas ay u dhasheen ee Kenya dowlada hada jirta waxaa la dhihi karaa waa tii ugu fiicneyd ee soo marta waayadan wadankaas ( Waa sidey inaga nala tahay),oo waatii ay madaxda wadanka Kenya oo uu ugu horeeyo madaxweynaha iyo madaxda ugu sareysa Soomaalida Kenya sida weyn ugu soo dhaweeyeen halkaas markii ay gaareen waftigii heerka qaran ee dowalda Kenya ee uu hormuudka u ahaa madaxweyne Ruto,hayeshee hadaan u soo labano musharaxnimada Amb Nasin waa mid si weyn u soo jiitatay shacabka degaanka ay ka sharaxan tahay ee Mandera,wana haweeney sida ay ino xaqiijiyeen shacabka Mandera siiba dhalintii ay isla soo barbaareen inay Nasin tahay qof aad u jecel degaanka iyo shacabka ku nool,waxeyna bilahii ugu danbeeyey oo dhan kulamo la laheyd qeybaha kala duwan ee bulshada, marka aanu iskula sii nasano muqaalkaan kooban waxaa jira rag iyo dumar badan oo musharaxiin ah oo aanu midkasta waqti munaasib ah kusoo aadineyno wararka quseeya dhulka Soomaalida waqooyi bari amaba hadaanu si kale u dhigno NFD,

Somalia, Africa, Middel East and Around the World,On Tuesday 26 of August ,2025- War Weyn oo Weliba Weyn-Mar hadaan qormadii dheereyd isla soo aqrisanay wararkeeniina ay halkoodii inooga sii socdaan, waxaan qeybtaan ku soo qaadaneynaa maadaama aanu shacabweynaha Soomaliyed wararkeena uga soo qabano kaliya nuxurka,maalintu waa Talaado, Bishuna waa 26ka Agoosto, sanadkuna waa 2025, Wararkeena waxaa ugu waaweyn maanta.

1-Hadii aad soo aqrisatay qormadeena hoose iyo halka uu dkeenu aadey iyo isbedelka muga iyo miisaan ka leh ee dhanka hogaanka waxii ka danbeeya 2026,wararka ugu xiisaha badan ee laga yaabo in aysan malayiin Somali ah ogeyn waa in Ganacsato dhawaan laga iibiyey dhulkii danta guud ee ku yiilay Mogdishu markii ay ogaadeen in dowlada midaan ku xigta ka soo celin doonto ayaa qaar leys leeyahay armey buuq kiciyaan loo celiyey lacagtoodii lana yiri ha u sheegina kuwa kale, Iibsiga dhulka danta guud adigoo Soomali ah ama isku mashquuli oo dheh kuwa IIbsaday iyo kuwa dalaalka ka ahaa iyo madax weynahii ficilkaas ku waayey xukunka Soomaaliya doorashada inagu soo aadan xitaa madaxdii hore hadey dhaleeceyn lahaayeen iyo hadeysan dhaleeceyn ragii laga iibiyey waxaa u soo baxday labo qodob.

A- In dhulkaas laga soo celin doono maalin aan maanta aheyn,weliba dowlada soo socota 2026 iyo waxii ka danbeeya.B- Iyo in Mogdishu ugu danbeyn lumin doonto maqaamka caasimada Somaaliya mar hadeysan oolin wax loogu xilan karo oo dowladnimo ah oo ka muuqata halkii ay dowlada Soomaaliya ka howlgaleysay waa sida ay qabaan malaayiin Soomaali ah oo meeshii aad tagtoba hadal haya fashilka siyasaded ee dhacay,sidaasi daraadeed waxaa soo deg degay in ganacsatadii aanu qoraalkeenii midkaan ka horeyey ugu yeernay (Tujaarul Xarbi) oo marka tiro aad u yar laga reebo badankood dhaqaalaha ku helay qaab qaldan kii ku dhiiraday inuu ka iibiyona waxuu ku wayey mustaqbalkiisa siyasaded weliba mustaqbalka waa sheyka kaliya ee la hubo ee lagu maxkamadeyn karo weliba qaar ragii dhulalkas laga iibiyey waxey hayaan cadeymo dhab ah sida loola korkortamay qaabkii ay lacagta ku bixiyeen iyo hadaladii leys dhaafsaday,weliba markii ay qaarkood maqleen sida sharciyan dhul hanti guud lagu iibin karo iyo wadadey u mareen qaladaadka ka buuxa,waxey u badan tahay in kuwa afmiisharadaa waxooda loo celin doono sida hadaba bilaabatay durbaba oo qaarkood si hoose loogu celiyey lacagtii ka baxday,kuwa kalena toos loo dhici doono hantidii ka baxday,markii aanu idiin leenahay wax badan waqti kuma lumineyno oo waxaan ognahay halka uu dalkeenu aadey shacabka Soomaaliyeed hada maalinba maalinta ka danbeysa waa sii fahmayaan.

2-Madaama aanu qormadii midaan ka horeysay kula hadalnay qeyb ka mid ah shacabka Somaliyeed qeybtaan waxaan kula hadleynaa 2 kooxood. Sidaan maalintii kooowaad halkaan ugu sheegnay qorshahii Jubaland iyo Puntland laga lahaa ee la doonayey in laga taqalusiyo nidaamka federalka si loo helo ugu yaraan mudo kordhin dhaqalo kasta oo lagu bixiyey waa fashilmay,markii anau lenahay waa fashilmay waan idiin soo kobnay hadalka nuxurkiisa,maxaa yeelay inagu ma doneyno in aanu shacabka Somaliyed ee garanaya dowladnimada ula hadalno sidii dhalinyaradii social mediyaha qaarkood oo inta been loo sheegay kuwii dalka horey u joogay iyo kuwo dalka dibadiisa laga keenayba badankoodna la yiri na buun buniya waxaad ka mid noqoneysan golayasha degaanka sidaasina badankod ku jahwareersan yahiin waxa dalkooda ka socda sidey u badan yahiin.

2- Ainta kale ee ugu muhiimsan ee u baahan iney Soomali badankeed ogaadaan oo aysan inaga kedib cidna weydiineyn waa inuu burburay xisbigii looga dhawaaqay Mogdishu ee lagu aas aasay halkaas uuna gudoomiyaha u ahaa madaxweyne Xasan,markii aanu qodobkaan idiin kala hadleyno ma dooneyno in aanu shacabkeena Soomaaliyeed waxkasta uga dhigno news intaas kala baxa nuxurka qormada,Sidoo kale halkaan ma idinku soo qornaa bilaha inagu soo aadan bisha rasmiyan dhaqaalaha ay dalal badan oo caalamka ka heli jirtay dowladan laga jarayo waad yabeysaan hadaan halkan idiinku soo qorno waxaadna aamineysaan faraqa inag iyo mediyaha Soomaalida badankood inoo dhaxeeya.

Hayeeshee,waxaan ku jiifnaa kuna faraxsanahay habeen iyo maalin isbedelka ku soo wajahan dalkeena iyo madaxda uu dalkeenu yeelan doono 2026 iyo waxii ka danbeeya,waxaanse Somaaliweyn si guud iyo si gaar ah u leenahay degankasta Saladiintiisa iyo shacabkiisa inta aqliga u saxiibka waxaan leenahay is aruuriya degankiinana u tashada beentaan siyasaded ee waqtiga yar soconeysa yaan lagu kadsomin waa naga talo Somalinimo.

Weligaa haku mashquulin adigoo muwaadin Soomaliyeed ah shaqsi, koox amaba reer Somaaliyeed madaxdaan hada joogta waa idiin deeyeen doorashada inagu soo aadan waxii hada ka danbeeyana waa fashil siyaasadeed uu midba kan uu ka xun yahay u sii dhiibo bilaha inagu soo aadan,laakinse isbedelka dhabtaa waa 2026 iyo waxii ka danbeya weliba hogamiye iyo dowlad la mahadin doono ayaa dalka ka curaneysa, waana waxa aanu dadka Soomaliyeed kuwooda horey iskugu tashaday, kuwa hada kedib isku tashan doona iyo kuwa aan intasba aheyn is aruuriya aan idiinku celino halkas is aruuriya,mar sedaxad ayaan idiinku celineynaa is aruuriya.War Hela Talo Hela.wararkeenii kale ayaan isla aadeynaa.

Fiiro gaar ah- Shacabka Jubaland weliba kuwa Kismaayo waxan leenahay maamul ahaan iyo madax ahaanba waad guuley sateen yaan shacabka walaalahiin ah ee reer Gedo leydiinku dirin dantii laga lahaa gobolkas waa fashilantay,weliba haduusan degaankaas madaxwyene Madoobe oo ah nin aad u fahan san waxa socda ahaan laheyn halmar ayey Kismaayo iyo Gedo wada ololi lahaayeen inaguse dalka Somaliya meelaha u amniga ka jiro ayaan ugu jecelnahay dadka na yaqaanona wey ogyahiin qofkasta oo anu halkaan kusoo qorno amaba aanu sawirkiisa soo gelino isaguna nama yaqaano inaguna ma naqaano waxaanse hadba xooga saarnaa degaanda nabdoon ee la doonayo in leysku dhax yaaciyo waana mid kentay in anau m/weyne Madoobe iyo Jubaland degan ahaan iyo shacab ahanba quruxda taalo shacab ka Somaaliyeed la wadaano, weliab madaxweynaha Puntland iyo Kan Jubaland waxaan leenahay inta aad ka talisaan amnigooda gacan bir ah ku qabta cidna ha ugu heybeysanina taas,reer Gedona waxaan leenahay Macalimuu la shaqeeya si weliba dhaw ula shaqeeya ee isku daya in aad fahantaan wacyiga siyaasadeed ee dalka ka jira xiliga kala guurkana haku kadsomina wax badan oo aad hada maqleysaan.

Somalia, Africa, Middle East and Around the Global,On Wednesday 20th of August, 2025- Qormadaan waxaan marka hore ku bilabeynaa mahada Alle oo na siiyey caafimaadka ,aqliga iyo araga aanu wax ku qoreyno. wxaa mahadaas bar bar socda inago ku mahadineyna bahda bogaan wax ku qorta oo ka mid ahaa,kana mid ah hada ,kana mid ahaan doono dhalin badan oo Soomaaliyeed oo lagu soo bar baariyey aqlaaqdii, Diintii iyo dhaqankii ay Soomaalidu caanka ku aheyd waana waxa aysan inooga suurobin in aanu aflagaadeyno, caayno amaba waxaan jirin ka ddigno muwaadin Soomaaliyeed haduu rag yahay dumarkenu waa ceeb ka saliine,waxaase jirta waxii ka danbeeyey burburkii dalka malaayiin Soomaali ah oo laga yaabo amaba ay muuqato in lagu soo koriyey hanti aysan shaqeysan kedibna iyaga iyo waxii ay dhaleen sidaas ku noqdaan kuwo bilaa aqlaaq ah,maxaa yeelay wadan sida Soomaaliya oo kale ah uma baahna inuu qofkasta afka iska furto waxuu doonane iska sheego,maxaa yeelay qofkaasi haduu qabiil, shaqsi iyo koox midkood aflagaadeeyo dadkii waa wada Soomaali oo dalka kama lihid waxaase jirta nooc loo dhaliilo qofka iyadoo fashilkiisa loo bidhaaminayo shacabkana aan intaas loogu ekeyne halkuu dalkenu aaday iyo hogaamiyaha iyo dowlada la mahadin doono ee inagu soo aadan 2026 iyo waxii ka danbeeya imaan doonta bulshada loo sii sheego hadeysan xog ogaal aheyn.

Tusaale- Waxne waa xaqiiqo aan leyska indho tiri karin waxne waa mala awaal ,wax yaabaha mala a waalkaa waxey qaribaan garaadka amaba aqliga qofka sheega intaanba la gaarin midka uu donayo inuu wax u sheego. Sidoo kale hadaad ka waran markasta ku soo celceliso wadankii markii uu bur buray ilaahii dhaqaalaha iyo hantidii qaranka waxuu qaab qaldan gacanta ugu galay ganacsato iyo siyaasiyiin loogu yeero Waxa afka Carabiga lagu yiraahdo (Xarbul Tujaar) waana kuwa ay dhibeyso dowladnimada maxey adiga micno kuu sameyneysaa hadii aad maalinkasta ku soo celceliso hadane aad ogtahay in maalinkasta kumanaan dhalinyaro ah Badaha ku dhamaanayaan intey wadankoodii ka rajo dhigeen.
Sidoo kale hadaad adigoo u jeeda in aan 90% la garaneyn sida loo maareeyo hanaan dowladeed amaba wadan siyasadiisa ay mudo soo aheyd Faashil looguna yeerayey Wadankii Fashilmay dhismayaal kooban oo ay shaqsiyaad dhisteen weliba dhaqaalaha lagu dhistay lagu helay si qaldan oo deg deg ah qaarkodna dhiig loo daadiyey hadii aad ku soo celceliso hadane aad ogtahay in wadankaada aysan ka jiran adeeg bulsho maxuu tarayaa hadalkaas amaba qoraalkaas?..

Sidoo kale maxuu kugu tarayaa in aad maantoo dhan ku soo celceliso Argagixiso ayaa sidaan ah iyo dowlada ayaa sidaan ah intaas aan kor ku soo sheegnay oo dhan waxey la mid tahay inagoo qaab la fahmi karo ugu dhibaamino shacabkeena Soomaaliyeed inagoo kaliya soo koobeynaa kedibna ka sii aadeynaa muhiimada qormadeena.

Hadii aad na dhahdaan noo soo koob mushkilada kedibna aanu ka sii aadno nuxurka qormadeena bal ilaa sedax ama afar jeer si degan u aqri qeybtaan hadadan qeybtaan fahmin wey kugu adkaaneysaa halkana kala qabs.

Waxaa jira qiso hada ka hor ka dhacday mid ka mid ah wadamada Geeska Afrika si dhab ah ayey u dhac day markii danbeyse waxaa loo bedelay sheeko qosol qosol waxan dhacday maalin maalmaha ka mid ah ayaa reer meel deganaa waxaa ka dhintay qof qoyskooda ka mid ahaa sidaasi daraadeed waxaa jiray Oday iyo wiilkiisa u shaqeyn jiray koox markii qof dhinto inta aan qofkaas la duugin reerkii uu qofka ka dhintay waxoogaa isku dayaan iney uga sheekeeyaan qofka dhintay waxa uu ahaa si ay murugada uga baabi'iyaan iyagoo ku bilaabaya iney is ooysiiyaan,marka Odaygii ayaa Oohintii bilaabay Wiilkiisiina Oohintii ayuu ka daba jiibiyey marka odayga waxuu leeyahay.

Qofkaan dhintay waxaanu aheyn Saaxiibo dhab ah,Waxaan isla soo dhiganay laga soo bilaabo Glasska koowaad ilaa Jaamacadii,mararka qaarkood wuu i caawin jiray,waxuu ahaa ardey wanaagsan maxuu u dhintay markaas ayaa reerkii qofka ka dhintay ayaa waxa galayo shaki waxeyna is leeyahiin ninkaan armuuba qarabada ka mid yahay Hayeeshee, Oohintii kalama joojinayo,kedibna waxuu weliba sii leeyahay aniga iyo qofka dhintay dhawaan ayaan geli rabnay amaba noqon rabnay Howlgab oo ay noo bilaaban laheyd lacagta Howlgabka.

Siduu sidaas u lahaa oo ay isaga iyo wiilkiisa iskaka jiibinayeen ayaa waxaa la keenay Santuuqii uu ku jiray qofkii dhintay hadiiba meeshii la keeno Santuuqii waaba Santuuq yar oo uu ku jiro Cunug yar oo dhawr bilood jiray oo caadi iskaka dhintay. Kedibna Odaygii Ooynayey ayaa waxaa u dhawaaday si uu ugu sheego waxa u ka hadlayo iyo meydka yaalo ineysan is qadan karin ,Odaygii oo is leh meel fiican ayey kuu mareysaa arinka waxuu weli sii leeyahay ma aheyn in aad sidaan u dhimato oo weliba jirkaadii oo dhan intaad shil gashay laga arko/aqoosado oo kaliya madaxaadii.

Muhiimada qormada waa marka uu qof ka hadlayo wax uusan ogeyn hadane doonayo inuu la hadlo waxne u sheego bulsho ka xog ogaalsan oo ninka Ooynayey waxuu hor taagnaa reerkii uu cunuga ka dhintay oo og qofka ka dhintay ee santuuqaas ku jira ayuu lahaa waxaa noo bilaaan rabay aniga iyo marxuunka Lacagtii howlgabka.

Qormadan qofka dhintay ee isagoo cunug yar ah dadkii dhalay looga dhigayey qof weyn waxey la micno tahay fashilka siyaasadeed ee dalkeena ka jira oo waxaad arkeysaa wadankaas ay shacab kiisa dhiban yahiin mid dhaqaalo ka soo qaatay oo wadamada caalamka inta guri qurxoon iyo hanti ka sameystay malaayiin Somali ah oo xaqiiqada fahansana donayo inuu uga shekeyo dowladnimo, waxaa kaa sla mid ah kuwo badna oo iyagoo sarqaansan aad moodo bulshada soo hor fadhiisto marka midkaas oo kale intaad dhaliili laheyd waxaa ka muhiimsan in aad ogaato in adigoo muwadin Soomaaliyeed ah dalkaadii aadey isbedel la mahadin doono,madaxweyne iyo dowlad cusub weliba waan kuugu celineynaa si debal deg oo sii bilabo ololahada,weliba ku darsoo hadii aad qoraladeenii hore ku tixneyd waxaa ku jiray qeyb aanu ku leenahay mucaaradka Mogdishu jooga maalintii ugu horeysay oo kaliya ayaan wax ka qornay waan idiin soo koobnay maxaa yeelay tiro aad u yareyd maahane kuwo badan oo ka mid ahaa mucaarad iska daaye xitaa wax u dhaw laguma tilmaami karin,waxeyna iskugu jireen qeyb dowladan ku heystay Qandaraasyo, Qeyb dhaqaalo ku heystay iyo qeyb xil doon ahaa, hadane sidaasi ay tahay intii aanu ku mashquli laheyn bedelkii wxaan wararkena u bedelnay hadba goobaha qurxan ee dalkeena ,hayeshee, halkaan ayaa u bahan in anau si qeexno, Waxaanse qormada nuxurkeena hadaan si hoose u sii galno waxaan u kala qaadeynaa mid mid.

1- Horta waxaan si guud iyo si gaar ahaanedba halkaan ugu hambalyeyneynaa shacabweynaha Soomaaliyeed mid kunool degaan ay ka jirto nabad,mid hada kedib ku dadaali doono siduu ku heli lahaa amni iyo mid intaasba aysan qorshaha ugu jirinba.

Waxaanse ku hormareynaa Hiiraan iyo Ugaas Yusuf,kedibna Garaadada Sool iyo Sanaag amaba SSC Haatana ah Waqooyi Bari ee ay hada meel wanaagsan u mareyso mirahi halgankooda oo aanu qeybteena hoose ku soo qadaneyno HIiraan iyo Ugaas Yusuf iyo cuqasha Hiiraan aan ku hormarno.
Ugaas Waxaan marka hore inago ixtiraameyna in aanan ka hordhicin sida u dhaqankenu yahay shirarka Salaadiinta iyo Ugaasyada Soomaaliyeed ay hormuudka u yahiin iyo dadaalkaada u hiilinaya shacabka Hiiraan iyo inta aad Ugaaska u tahay waxaan halkaan adiga iyo inta u naxeyso degaanka ee maanta nool kula talineynaa in aad hormuud u noqoto rabitaanka shacabka iyadoo aan leys yeel yeelin,xitaa hadii ay halmalin ku naf weyneyso kun qof,maslaxada besha aad Ugaaska u tahay mida reer Hiiraan iyo Guud ahan shacabweynaha Soomaaliyeed kuwa deris la ah reer Hiiraan iyo kuwo aan laheynba ayey daawo u tahay,waana waxa aanu arimaha Hiiraan ka hadalkoda uga soo qadanay Jaamacada Hiiraan oo aanu bogaadineyno qaabka wanagsan ee ay ardeyda isku diiwan gelinayan iyo quruxda magalada B/weyne.

Tusaale- Madaxweyne Xasan Shiikh oo uu hada waqtiga kasii dhacayo ma dooneyno in aanu sida ay mediyaha amaba shaqsiyaad qaarkood subaxdiina si ay iskaka dhigaan iney la shaqeystaan, galab tiina iska dhigan iney yahiin mucarad waa dhaqanka dalka Somaliya lagu garto marka la sagotinayo
hogaamiye xafiiska sii baneynayo amaba qof horey u soo fashilmay oo weliba isku dhufsaday xisaabaad qaldan oo uu miraheeda qeybna horey u soo gurtay qaarna hada guranayo qeybta ugu fashilka badana la geli doono marka ay dorashada ka dhiman tahay 98 maalmood,oo waa ogyahay waxkasta oo uu naftiisa ku maaweeliyo in 2026 uu dalku yeelanayo hogaan iyo dowlad cusub,halka ay hada joogto,Weliba waa ogyahay reer Hiiraan amaba Soomaliweyn in uusan waqti ku socon. Ugaas dadkaada u tasho waa hadaad talo Somalinimo naga yeeleyso!!.

2- Aan u soo laabano Garaadada SSC si guud iyo gaar ahaaneed waxkasta oo aad dhisataan Somali waa ku faraxsan tahay yaan mustaqbalkiina la siyaasadeyn adinkoo maamulkiina dhisanayo hadane deriskiina sida ugu wanaagsan ula noolaada hadey tahay Soomaalilnd iyo hadey tahay Puntland iyo DDS ogaadana wax badan ayaad saxada siyaasada ka maqneydeen oo leydiinku soo dul socday in aad horey u socotaan mahane gadaal weligiin yaan loo laaban go'aan sharaf leh oo gabanimo leydiin ku amaano huwan ayaad sameysen markii aad horgalada ka bilaawdeen dilka oo aad xaqden xiligii dadku nolosha ku adkeyd ee dadkii geriyooday uu ka mid ahaa Abwaankii weynaa Jaamac Kediye, waxaase maanta guul ah halka aad joogtaan yaan dano guracan oo lagu bur burinayo nidaamka federalka leydiin soo marin markii maamulka idiin dhismo meesha ugu horeysa ee aad ka bilawdaan ha noqdaan deriska intaadan Mogdishu aadina Mogdishu kuraas doorasho ayaa leydiinka rabaa kaliya maahane dadka aad wada dhaqmi doontaan waa deriskiina ,hana ka daalia in aad nabad ugu baaq daan gogolna u dhigtaan maxa yeelay dhiigiina ayey wax ku ahaayeen qaarkood ,wanaag ugu bedela xumaantii ganacsiga iyo deris wanaaga waa u muhiim bulshada inuu sii jiro,waa naga talo Soomaalinimo.

3- Qodobka ugu danbeeya ee ka hadlaya madaxweynaha Jubaland Axmed Madoobe oo ay dad badan na soo weydiiyeen waxa aanu isaka kaliya iyo Saciid Deni uga hadalno laakiinse aanu isaga sida badan kor u soo saarnaa sawiradiisa.Mid ogada wadankan oo dhawrkii bilodba 4 nin Mogdishu

intey ku kulanto qol isku soo xiraan sidaba madaxweynaha Soomaaliya hada qol iskugu soo xiray magaalada Dhuso mareb si uu uka hago dorashda Laascaanod shacabka Somaliyedna loo sheegay in wax kale loo joogo halkaas sidaasi si la mid ah kuna heshiiyeen iney sidaas ku jogan oo weliba labadii sano ee ugu horeysay markii la kulmo inta dhaqalo lagu kala qaato shirarka Mogdishu lana yiri mudada iska kordhisow markii uu arkey wadanka halka uu u socdo iyo in aan wax dan ah laga laheyn kaliya ujedku ahaa in qaab sharci dero ah oo ilaa maanta lagu joogo marka laga reebo madax weyne Deni oo xili hore waxaan dhan iska diiday madaxweyne Madoobe oo wax badan fahan sanaa waxii horey loo diiday ee waan iska joogeynaa ineysan dalkaan ka soconeyn doorashadiisii wuu qabsaday waana mamul jira,sababta kale ee aanu u tagerno waa inuu islaaxiyey inta uu mamulkiisa gacanta ku hayo oo ay tahay degaan uu ka jiro nolol.

Weliba maahan in aanu kaliya wararka Jubaland wajiga hore kaliya soo gelineynee waxan shacabka u raacineynaa quruxda deganka in aanu u soo gudbino oo qoralada Jubaland kaliya iney naga wada noq daan ayaan diideynaa oo qoraalkaan ka soo hormarinay waanu diyaarinay qeybteenii labaad ee sawirada quruxda degaanka.Ugu danbeyn qormadan intii aanu ka dhigi laheyn ilaa 4 qeybood ayaan hal qoraal ka dhignay,hayeeshee, dalka Soomaaliya ama siyaasi hore ahaaw ama mid cusub ahaaw ama hada kedib qorshee in aad gasho siyaasada Soomaaliya waa wadan yeelan doona.War helaa talo hela

Africa, Middle East And Aroun the Global, On Tuesday 19th of August,2025- Waa Maalin kale oo qurux badan waxey inoo jogtay kulankii madaxda Mareykanka iyo Ruushka iyo warey sigii quruxda badnaa ee Aqonyahan Afyare iyo Wariyahii sida quruxda badan u daadihi nayey barnaamijka Axmed Haadi.Hayeeshee, mar haduu weli halka ugu sareysa inoo saaran yahay magaladii caanka aheyd ee Kismayo iyo M/weyne Madoobe horeyna aanu shacab weynaha

Soomaaliyeed uga balan qaadnay in aanu qeybahii kale ee quruxda degaanadaas waxaan isla aadeynaa deganda kale ee Dowlada Jubaland, markii aanu sidan oo kale inagoo iskugu kalsoon shacabkeena sharafta leh ee Soomaliyeed wararka ugu soo tabino weyna ogyahiin bilaha ugu danbeeya ee ay dalkeena yeelaneyso dowlad iyo madax cusub 2026 iyo waxii ka daneeya waxaan kaliya kala hadalnaa mustaq balka ,hayeshee,Bal Wiil Hoog Madax weyne Madoobe iyo magaaladii Kismayo cadeey aheyd ha inoo danbeyese iyaga halka ugu sareysa bogaan ayeyba inoo saaran yahiine bal aanu isla aadno quruxda qeybahena kale ee dowlada

Jubaland ,iyo wararkeena kale ee caalamka oo aan ka marneyn.War helaa talo hela.

Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump oo kulan la qaatay madaxda Ukraayn iyo Midowga Yurub kuwaasi oo ka wad ahadlay xaaaldah adundia gaar ahan arimah Ruushka iyo Ukraayn.

Wareysi uu Telefishinka caanka ah ee RTN la yeeshay muwaadin Soomalaiyeed amaba hadaan si kale u dhigno aqonyahan Soomaaliyeed Mudane Afyare Abdi Elmi, warysigan oo ka hadlay dalkeena hooyo ee Soomaliya iyo xaalada uu ku sugan yahay maanta, waxii lasoo maray iyo halka hada loo socdo, Wa awareysi xiiso badan, wareysi degan iyo barnaamijka oo ah mid xiiso leh.Daawasho Wacan.

Maanta iyo Wararka Caalamka ugu waaweyn - Madaxweynayaasha Mareykanka iyo Ruushka kulan balaaran ku yeeshay Stateka Alaska, Maalintu waa Axad, Bishu waa Agoosto, Sanad kuna waa 2025-

Mar kale iyo Manta oo Sabti ah 16 ka bisha Agoosto ,sanadka 2025- Waxaan barnaamijkeena baro dalkeena hooyo ee Soomaaliya ku Soomaaliya amaba sawrika maanta ku soo qaadaney naa mar kale magaaldii caank aaheyd ee Kismaayo cadeey oo aanu maal mahii tagay dhinac yo kala duwan ka tusineynay shacabweynaha Soomaaliyeed, sidoo kale qoraaldena Jubaland oo u badnaa wararkena,kedib markii dhinacyo kala duwan ka gaareen guul siyaasadeed aanu horey uga soo hadalnay dalkeenuna uu galo ay isbedel siyaasadeed aanu ku soo qeexnay qormadii ugu dheereyd ee aanu soo gelinay dhawan halkaan waxaan manta mar kale iskul araaxeysaneynaa Kismayo cadeey inagoona halkan ugu hambalyeyney naa dhamaan shacab weynaha Somaliyeed ee ku dhaqan deganada dowlada Jubaland min madax ilaa shacaba, waana waxa aanu madaxweynaha Dowlada Jubaland Axmed Madoobe iyo magaaladii caanka aheyd ee Kismaayo Cadeey inoogu noqdeen wararkeena ugu muhiim san inagoo shacabkeena Soomalaiyeed ee qaaligaa ahdba dhinac ka tusinyena dalkeena hooyo ee Soomalaiya.Hayeeshee, waxana isla aadeynaa warakreeni kale bal marka hore anu iskula baashaalno Kismaayo Cadey,madaxdooda, shacabkooda iyo bilicdooda.

Press Statement,On14 August, 2025-Gurmad Qaran (GQ) Movement for Change expresses deep concern over the deteriorating political situation in Somalia, marked by growing instability and the absence of genuine consensus among the nation’s leaders.(Af- Somali-Halkaan Taabo)

The movement is closely monitoring recent developments, particularly the dialogue between
President Hassan Sheikh Mohamud and the National Salvation Council (Madasha Samato
Bixinta Qaranka) on constitutional review and electoral modalities. To date, these talks have
failed to produce a tangible agreement, raising serious concerns about the country’s direction.

GQ urges the President to demonstrate greater statesmanship by prioritizing the interests of the Somali people and safeguarding the unity of the nation. The movement calls for the immediate resumption of inclusive dialogue with all opposition groups, including the leadership of Puntland, Jubaland and civil society, with clear commitments and defined timelines to resolve the issues of constitutional review and electoral modalities, ensuring that national unity and stability take precedence over political divisions and narrow interests.

GQ strongly warns that sustained political disputes and deepening divisions threaten to erode the legitimacy and cohesion of Somalia’s democratic institutions. GQ is convinced that postponing the finalization of the Provisional Constitution to the next mandate is both legal and prudent.

GQ reaffirms its firm stance that the constitution is a shared national covenant, oputually agreed amendments, and that elections must serve as consensus-building instruments, fostering inclusive and accountable governance.

GQ remains its commitment to protecting Somalia’s democratic future through dialogue, unity, and respect for constitutional principles.

Waa Maalin kale iyo wararkii Soomaaliya, Geeska Afrika iyo caalamka, waa Khamiis, Bishu waa Agoosto 14 sanadkuna waa 2025- Waxaan mar kale isla aadeynaa dalkeenii hooyo e Somaliya iyo magaladii caan ka aheyd ee Baladweyne oo uu maalintii shaleyto aheyd gaaray Ugaaska Guud ee Beelaha Xawaadle Ugaas Yusuf Ugaas Xasan Ugaas Khaliif.

Hayeeshee , soo dhaweyn kedib Ugaaska oo cuqaasha amaba salaadiinta Beesha ugu baaqay shirweyne maanta halkaas si rasmi ah uga furmay kaasi oo ku socda sidii ugu quruxda badneyd inagona aanan sidaan horey qoraalkeenii hore ugu sheegnay ka hordhaceyn,in inta badan shirarka

ay iclaamiyaan Duubabka dhaqanka amaba salaadiinta Soomaaliyeed aanan ka hor dhacin,waana mida keentay in aanu deganada ay dadkoodu horey iskuku tashadeen u badan yahiin wararkeena shacabka Soomaaliyeedna u soo gudbino quruxda degaanadooda.War helaa talo hela.

Waa Maalin kale iyo dalkeenii hooyo ee Soomaaliya,magaaladu waa tii dalka Soomaaliya caanka ka aheyd ee Baladweyne iyo Ugaaska Beelaha Xawaadle oo ay halkaas ku soo dhaweeyeen qeybaha ay ka kooban tahay bulshada,maalintu waa Arbaco, Taariikhdu waa 13ka bisha Agoosto sanadkuna waa 2025-

Waxaa maanta gaaray magaalada Baladweyne ee xarunta dhulweynaha Hiiraan Ugaask aguud ee

beelaha Xawaadle Ugaas Yusuf Ugaas Xasan soo dhaweyn diiran iyo kulan ooban oo ka dhacay hooyga uu kaka noolyahay magaalada ,halkaasi oo ay iskuguyimaadeen qeybaha ay ka kooban

tahay bulshada oo ay ugu horeeyaan waxgaradka degaanka ayaa waxaa halkaas hadal kooban ka jeediyey Ugaas Yusuf isagoona isla markii iscaalimey kulan deg deg ah in leyskugu yimaado.

Hayeeshee,Ugaaska ayaa isagoo aan iska bedelin dharkii uu ku yimdi isla markii shir iskugu yeeray beelaha Xawaadle cuqaashooda iyo qeybaha kala duwan ee bulshd ain ay iskuu yimaadaan kulan deg deg ah, Inta badan sida ay nagu yaqaanan Kumanaanka Soomaalidaa ee ku tiran bogaan kama hordhacno badnaaa shirarka ay iclaamiyaan duubabaka amaba salaadiinta dhaqanka Soomaaliyeed, waxaanse ognahay halka ay sharafta iyo karamada hadba dadka aanu dooneyno in aanu ka hadalno bulshadooda ku jirto meelkasta oo ay dalka Soomaliya ka degan yahiin.

Waxaanse leenahay waxkasta oo looga hadlayo shirkaas uu Ugaasku iclaamiyey guul ayaan u rajeyneynaa,lana soco wararkeena danbe iyo wararkii kale ee joogtad ainoo ahaa oo halkeedii inooga sii soocnayo.

Soomaaliya iyo Isbedelka Siyaasadeed ee la taaban karo ee uu galayo dalkeena hooyo ee Soomaaliya 2026-Qofka aan daraaseyn karin waxii la soo maray Maanta ma garan karo waxa jira mana odorosi karo waxa soo socda,Maanta Waa Maalin Talaado ah BIsha Agoosto Waa 12,Sanadkuna waa 2025-Baro adigoo Muwaadin Soomaaliyeed ah halka uu dalkaadu aadey iyo isbedelka siyasadeed oo uu galay,galayo amaba geli doono si aad u ogaato wax badan iyo weliba kalsoonida aanu ku qabno hogaamiyaha iyo dowlada uu dalka Somaliya yeelan doono,sidoo kale sababta aanu idiin dhahnay siyaasad ahaan Jubaland waa guuleysatay oo laga yaabo Somaalida kuwooda aan wax badan la socon kaliyana aragtidooda ku cabira hadba maalintaas waxa socda,

weliba dhacdooyinka hada socda oo dhan waanu soo kobeynaa ee si degan oo weliba cilmiyeysan adigoo weliba sii sawiranayo xaqiiqada in aysan dalka Soomaliya kumanaanka mediyaha ee maanta jira tiro yar maahane aysan wax qiimo ah ugu fahdiyin shacabka Soomaaliyeed, sidoo kalena waxan kusii baraynaa hadaadan horey u ogeyn mediyahan aad hada wax ka aqrisaneyso waxa maanu uga duwan yahay kuwaas aanu kor ku sheegnay.,

Weliba ku darso waqti kaakama lumineyno adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah ahna midkii dalka aanu ka hadleyno iska lahaa uma baahnid in waqti lagaaga lumino siyaasado ku dhisan badankood dano shaqsi, mid kooxeed iyo mid qabiil amaba degaan,waxaadse u baahan tahay dalka Soomaaliya oo 1990 ilaa maanta dowlado kala duwan soo yeelanayey sida ay uga duwan tahay dowlada, madax

weynaha iyo systemka imaanayo kuwii hore oo dhan iska daaye sida loo mahadin doono oo ay wax badan oo aysan hada Soomaali badan qiyaasi karin isku bedeli doonaan maalinta ay doorashada ka dhiman tahay wax ka yar 100 maalmood.

1-Hadii aad bogaan ku tixneyd inagu dadka Somaaliyeed waxaanu markasta ka deynaa qoralada xanafta leh ee lagu kala geeyo kuwaasi oo hadba maalintaas loo soo tabiyo kaliya lagana leeyahay ujeedooyin kooban, waxaanse bedelkii ka door bidnaa waxa ay markaasi ku dhiiran karin mediyaha Soomaalida badankood in aanu si horudhac ah marka hore si dadban ugu tilmaano markii aanu is dhahno weli shacabka badankiis ma fahmin oo waxaa ku gedaaman daruufo kala duwan ayaan intaan wararka dhan u soo aruurino waqti munaasib ah oo weliba midkasta aanu ku soo aadinay waqtigiisa halkaan ku soo qornaa.

2- Hadii aad bogaan ku soo tixneyd waqti aan fogeyn inagoo isku dayeyna in aanu Somaalida uu dalkaan qiimaha ugu fadhiyo ee aaminsan in waxa hada socda iyo waxii horey loo soo maray ay iska ahaayeen musalsal siyaasadeed hadase mar haduu dalkii aadey doorasho waxa kale oo dhan waa iska waqti lumis, Hayeeshee, waxaan xiligaas qoraladii aanu halkan kusoo tabinay ka mid ahaa qoraal aanu ku leenahay Soomaalida kuwo badan oo aad moodaan siyaasiyiin siiba koox ka mid aheyd dowladii midaan ka horeysay oo xiligaas la shaqeysanayey kuwa haatan jooga oo xiligaas mucaarad ahaa,iyo kuwii xiligaas muxaafidka ahaa oo hada mucaarad ka ah iyo kuwii kala waregay xukunka oo ah kuwa hada jooga waa ugu dhamatay siyasada Somaliya.

Lakinse midkasta markii ay xafiiska sii baneyneyso bilaha ugu danbeya wax badan dalka iyo dadka Soomaaliyeed waa ugu ciyaari karaan ,hayeeshee labadooda waa ugu dhamatay siyasada Somaliya ma idiin dhahnay hada ka hor?,qoralkan mar kale sii sawiro adigoo Soomaali ah anagaa xili hore kuu sii update gareyneyna ama rumeyso ama ha rumeysan xitaa tixda kuma jiraan doorashada inagu soo aadan, war intaas ma naga heysaa adigoo Soomali ah,daraasad dhab ah ku samee waxaanu aanu kuu soo qoreyno.

3-Marka laga soo tago labadaas qodob waxaan shacabkeena qaaligaa ee Soomaaliyeed ka deynay in aanu waqti kaka lumino wasaqada hoose ee siyaasadeed ee dalkeena taalo maanta amaba horey loo soo maray in aanu mid la soo marayna waqti uga lumino shacabkena maxaa yeleay mida hada tagan muhiim inooma ahan waa wax isbuucyo iyo bilo kooban soconaya waxaase ka muhiimsan dowlada soo socota 2026 iyo waxii ka danbeeya halka uu dalkeenu aaday in shacabkeena si horu

dhac ah loogu sii bidhamiyo adigoo Soomaali ah yeysan muhim kuu noqon hadba shaqsiyaad, koox amaba siyaasi shaleyto ujeedo gaar ah lahaa oo hada markii ay dhamaantood xaalada ku xumaatay hadba meel ku boodayaan,kaliya hadaad dalkeena ku arki weysaan madax iyo dowlad la mahadin doono 2026 iyo waxii ka danbeeya mar danbe halkaan ha u soo doonan wararkeena.

Tusaale yar oo kooban- Dalka Soomaaliya markii wadamada qaarada Afrika iyo caalamka laga soo tago yaad is leetahay waa la xijiyaa oo Soomaalida aad ayey iskugu dhaw yahiin sow dalka Jabouti maahan, xitaa madaxweynaha Jabouti maanta dadka kama yaqaano madaxda imaan doonto dorashada inagu soo aadan,maxaa yeelay waxa horey loo arkey siyaasad isku xiran min argagixiso, qabiil ilaa siyaasi oo wax badan lagu soo caano maalay,hada arinkas meesha waa ka baxday adigoo Soomaali ah rumeyso ama ha rumeysan,maxaa yeelay siyaasiga Soomaaligaa markii uu ku soo cel celiyo siyasado isku mid ah isagoo aan cidna wax ugu dhumin ayuu isagu noqdaa midka ugu horeya ee daqada ka baxa sidaasi daraadeed waana mida aanu u leenahay wax horey loo so maray iyo wax

hada taagan midna muhiim uma ahan shacabka Soomaaliyeed.

Tusaale kale- Adigoo Soomaali ah maxey kuu soo kordhineysaa hadaan hada ku dhahno Farmaajo iyado la jecel yahay oo ay Soomaalidu 4tii sanoba mar is doraneysa ayuu Soomaaliweyn la soo hor istaagay sharci iyo dastuur ma aqaano ee waan sii joogayaa kursiga kedibna waxkasta oo xiligaas talo ah oo la siiyey uma muuqane waxa u muuqday inta markaas xeyndaabkiisa joogtay ee ku haree reysneyd oo kaliya, kuwaasi oo hadane iskugu jiray labo koxood koox la shaqeysaneysay mucaridkii xiligaas oo ah kuwa maanta jooga iyo koox dowladnimada dhanba qalad ka fahmay oo ay kaliya ugu muhiimsaneyd waxkasta hadba safarada dibada iyo mushaarkaas markaas la qaadanayo.

Tusaale kale ayaan idiin siineynaa maalmahii tagay shacab badan oo Soomaaliyeed oo ku nool gobolka Gedo oo aanu weliba saaxiibo dhaw nahay ayaa nala soo xariirayey iyagoo na leh walaalow waxaad na fahansiisaan waxa ka socda gobolka Gedo horey waxaad inoogu sheegteen dhacdadii Raaskaambooni oo sidii aad mediyaha Soomaalida oon sheegin u sheegteen ayey noqotay,hadane isla Gobolka Gedo sidaad wax ugu sheegtaan iney Jubaland siyaasad ahaan guuleysatay wey muuq ataa shacabka Gedona la waalayo ee bal wax ma nooga shegi kartaan,kedibna waxaan u kala dhig dhignay runta waxaana weydiinay amaba aanu la wadaagnay sedax sheey oo hada leyska indha tiro laakinse fashil ku dhamaan doono waxaana u kala qaadeynaa A iyo B.

A- Waxaan dhahnay Gobolka Gedo siyaasadiisa qabiilada degan siyaasad ahaan wey ka soo horjeedi karaan Madaxweyne Madoobe amaba Maxamud Sayid Adan oo madaxweyne ku xigeen ah amaba madaxda Jubaland wey ka soo horjeedi karaan, waxaanse u sheegnay hada waxa socda cida kaliya ee shacabka Jubaland iyo amniga shacabka Gedo dalalka deriskaa u daneyneysa in ay tahay Jubaland.

Weyna sii weydiiyeen kedibna waxaan dhahnay qoraaladii aanu horey uga qornay gobolka Gedo ma soo aqriseen qoraalkii ugu horeyey ma xasuusataan ciwaankii aanu qormada uga dhignay haa ayey dhaheen sababtoo ah Gedo Somali iskuma heysto xitaa iska daay wadamada isku heystee Mogdisu kuwa jooga isku si uma arkaan.

1- Koox waa Villa Soomaaliya.2- Koox waa Koox la baxday hada ka hor Dooxada Jubba fikirka ay hada ku wada socdaane ma dhaafsiisno waqti gaaban weliba kuwaas xawaare ayey ku socdaan wax siyaasad ah iyo wax ajande kale oo aan ka aheyn fowdo oo meel u yaalo ma jiraan.3- Ninka hada howsha loo soo wakiishay ee degaankaas la leeyahay ciidamado ayuu ka aruurinayaa oo dowlada Soomaaliya ayuu halkaas u joogaa anagaa idiin leh hada markii mid ka mid ah wadamada caalamka ay saartaan qalab casir ah qaar ka mid ah buuraha gobolka Gedo waxii ka danbeeya isaga looma bahno xitaa waxey u badan tahay in la qaarajiyo sababtoo ah waxa hada socda oo dhan loma sheegto,waxii iska jaahilnimo iyo caadifad qabiil ah waa meesheeda.

4- Taas waxa ka sii daran madaxweynaha iyo R/wasaaraha dhan ee dalka maanta xakuma waxaa loo sheegay iyo waxa halkaas ka socda waa kaaf iyo kala dheeri iska daay in mamul loo dhisayo gobolka Gedo shacabkodee waxaan u sheegnay qor madeenii horena ka mid aheyd in aysan kooxahaas u qalmin in xitaa la buun buuniyo oo ay mudan yahiin in laga fogeeyo magaalooyinka u dhaw xaduudaha,hadey taas dhici weyso hadaad arki weysaan Beled Xaawo, Doolow iyo Mandheera oo deris la ah oo gacanta argagixisada habeen madow lagu wareejiyey Somaliyaba waxa ka socda aqoon uma lihin,war Mogdishu waxaa joogaan koox muuqaal ahaan Soomalida loo tusiyey iney yahiin hal koox laakisne u kala baxaan dhawr firqo oo ay midkasta gadaal ku watato ajande u gaar ah,,kuna darsoo midkasta ajandahaas kama marna dano qabiil iyo mid shaqsi.

Waana waxa aanu u dooneyn in aanu shacabkeena waqti uga lumino waxii la soo maray ayna muhiim inoogu tahay kaliya in aanu kala hadalno waaqiciga jira ahdba markii loo baahdo amaba munaasibak ku ah.sidoo kale qormada ayaa naga gashay mahane muhiim inooma aheyn qeyb taan,

waxaase hada halka ay wax marayan 100% ku saxan maamulka Jubaland,midna ogaada markii aad ogtahay adigoo muwaadin Soomaliyed ah inuu dalkaada kusoo wajahan yahay isbedel siyaasadeed oo weliba mug iyo miisaan leh muhiim inooma ahan wax badan oo hada socda,lakiinseSomaliweyn

dan ayaa ugu jirta cidii doonta ha ku dhimatee iney labada koxood ee aanu kor kusoo sheegnay sidey shaleyto dhawr sano ka hor iyagoo wada shaqeysanayo isku fashiliyeen in ay hadane isku fashiliyaan shacabka Somaliyeed ee mudada soo dhibanaa guul weyn oo siyaasadeed ayey u tahay,

weliba dhalinyada Somaaliyeed ee rag iyo dumarba leh qoraalo aanu qeybteena ugu hoseysa bogan soo gelinay mudo hada laga joogo 2 sano iyo bar ayaan u sheegnaa waxa la gudboon hadii ay donayan iney ku biiraan siyaasada Soomaaliya mustaqbalka dhaw iyo kan fogba iyo siyaasadaha mudan iney ka fogaadaan maadaama ay iyagu dhalinyaro yahiin.

Aan u soo laabano nuxurka qormadeena si aysan inoola dheeraan qoraalka dalka Soomaaliya siyasadiisa mid hada waxa socda dhaqalo ku heysta,mid dano qabiil ka dhax arko,mid inuusan soo labaneyn markuu arkey waxkasta ka gaarsii ee isku qaado ay gashay, mid aan fahamsaneyn halka uu dalka uu aadey iyo mid ay dowladnimo, nidaam iyo kala danbeyn u muuqato oo hada loo maleeyo doqon guusha dhabta ahne ay isaga ku danbeyn doonto intaba dadkaas waa wada muwaadiniin Soomaaliyeed, waxaanse idiin dulmarnay sida uu dalkeena siyaasadiisa isku bedeli dono dorashada inagu soo aadan, ogow madaxdii hore waxyabahii fashiliyey waxaa kow ka ahaa ilaa dowladahii kumeel gaarka ahaa iyo kuwii ka danbeyey in shacabka midkasta markii waqtigisa dhamado uu isku madadaaliyo marin hababin bulsho, mid qabiil, mid siyaasaded iyo mid qoys hoose kedibna uu xafiiska baneeyo isagoo qarash badan uga baxay xili la nacay doorasho uu qabtayna Soomaalida hortooda inta lagu ceebeeyo la yiraahdo na dhaaf,sababtana waa markii ay qofka hadba markaasi joga iyo kooxda ku hareereysan ka lunto qabka bulsho loo hogamiyo ka sokow sida wadan Somaliya oo kale ah looga saaro xiliga kala guurka bedelkiina wiil Soomaliya oo mediya ku jira inta maalintii waxoogaa loo turo la yiraahdo waxaas inoo sheeg maanta sidaasina isaga gaar ahaan kaas mediyaha ku jira iyo kuwii macluumaadka qaldan inoo faafi yiri ay ku wada noqdaan qeyrbeelayaal hadba dantii ay lahayeen aan gaarin kuna darsoo dhamantod hadane isku siyaasad, isku ujeedo iyo isku hadaf maahan sidaasina isku wada fashiliyaan.

Laakinse arinka waxaas oo dhan meelsaartay soona dedejineysa wax badan oo aysan shacbka Soomaliyeed ogeyn ayna maqli doonaan xili aan fogeyn waa in dalku uu yeelanayo mdax iyo dowlad la mahadin doono 2026 iyo waxii ka danbeeya intaas ku sii dabaal deg adigoo muwaadin Somaliyeed ah inaga cid naga danbeysana ha weydiin jiritaanka arinkaas, weliba wax badan in uu afka naga xado ayaan ka baqeynaa marka loo eego isbedelka siyasadeed ee dalkeena ku soo wajahan 2026 iyo kediba amaba waxii ka danbeeya sanadaas aanu idiin sheegnay.War helaa talo hela.

Fiiro gaar ah- Waxaan muwaadinta Soomaaliyeed weliba kuwooda sida weyn loo saadaalinayo iney hogaanka dalka qaban doonaan leenahay inagoo weliba ku kalsoon warbixinteena si bilaaba ololahiina anagaa idiin leh wadankaas waxuu galayaa isbedel siyaasadeed ay adag tahay qof Soomali ah inuu hada shacabkeena la wadaago xili hore laakinse aanu inaga ku dhiiraneyno sidaan u nahay update mana isku amaaneyno waa sida xaqiiqada ah.ogow waxaa jiraan mediya Soomaaliya ah oo aanu inaga tijaabinay dad kale oo Soomaali ah warar anu u dhiibnayna shacabka usoo gudbiyey kaliya si aanu u hubino waxa laga sheegayo iney run tahay oo ah iney kaliya mediyaha ugu jiraan fowdo ee aysan ugu jirin dal iyo dadka la yiraahdo Soomaaliya waana kuwa maalintii ugu yaraan 5 jeer shacabka u soo tabiya xogo aysan xitaa hubin jiirtaank oo loo masawiray,waana waxa ay badankood ugu jahwreersan yahiin waxa dalkeena ka dhacayo inaguse ay caadi inoola yahiin oo aanu kaliya hadba meeshii aanu maalinkaas is leenahay horumar ayaa ka socda kaliya ku mashquulna halkii aanu shacabkeena jahwareerin laheyn Soomaaliya waa wadan aadey doorasho ama rumeyso ama ha rumeysan adigoo Soomali ah, warkaan aan ku sheegeyno waxaad ka tirsataa May 15 2026 maalinta ay ka dhiman tahay 98 maalmood oo kaliya kahor waxii dalka looga ciyaaro iyo inta saxada siyaasad ka baxeysa kaliya mid mid u sii tirso adigoo laguugu yeero Soomaali Maxamed.........

War Weyn- Maanta oo Isniin ah,ayna tahay 11ka bisha 8aad,sanadkuna yahay 2025-Qoraalkaan mar kale waxaan ugu talo galnay in ay indhaha ka buuxsadaan shacabka Soomaaliyeed si guud weliba si gaar ahaneed kuwa Dowlada Jubland ka sokow kuwa Gobolka Gedo, wiba mar sedaxad ayaan ugu celineynaa qorshekasta oo laga lagaa dowalda Jubland amaba Gobolka Gedo bilaaw iyo dhamaad waa fashilmeen.

Inaga wararka Somaalida markasta nuxurka ayaan uga soo qabanaa shacabka Somaliyedan gadaal wx yar idiin cleinooo aanu Mogdishu isla aadno ,Miyaad aragteen inagoo waqti ku lumineyna shirarka la yiraahdo waxaa ku kulma mucaarad iyo Villa Somaliya,waxaan kaliya wax ka qornay shirkodii ugu horeyey markii aanu aragnay ienysan meesha muraacad iyo dowlad ku kulmeyn shacabka Somaliyeed wanu ka joojinay in anau halkaan ugu so tabino wax aan jirin.

Sidaasi si la mid ah qormadan qofkasta oo Soomali ah dhawr jeer haku ceshto inuu aqriyo si aad ugu danbeyn u ogato wax aanu manta shegeyno iney run yahiin xili aysan xitaa si horu dhac ah idiinku sheegin karin mediya badan oo Somaliya,maxaa yeelay badan kood war iyo wcaal uma hayaan amaba hadan si kale u dhigno xog ogaal uma ahan wax badan waa sida ugu haboon ee anau idiinku sharaxi karno,qormada hoose sidey u qoran tahay u aqriso mar kale,wleiba waxaan shacabka Jubaland u raacineynaa siyaasad ahaan iney guuleysteen waana waxa aanu markasta wararkeena u badan uga dhignay degaanadaas.

War Soomaliyow haku gadsoomin dhalinyaro ilmo adeero ah oo degaankoodii isku xabad yenayo yaan lagaaga dhigin news maalinkasta!!, qorshaha waa ka weynaa iyaga waana fashilmay weliba halkii laga soo abaabulay qorshahaas markii uu fashilmay xitaa looma sheegin iyaga,laakinse Dowlada Jubaland waa ogtahay oo iyadaba maalintii ugu horesay ee aanu qoral ka qornay ka hor inta aananba wax qorin qatartii ugu weyneyd halkas ka fashilisay.

Waad ogtahiin sow maahan newska Soomaliya qaabka loo tabiyo!!,qoraalkaan si degan mar kale u aqriso adigoo Soomaali ahen ka daa naftaada amaba ha barin in aad ku maaweeliso qiyaali weligaa.Hayeeshee,waxaan si weliba mug iyo miisaan leh mar kale ajande meeshii laga soo abaabulay ka fashilmay shacabkaada waqti loogama lumiyo, waa markii aanu idiin leenahay dowlada Jubaland iyo madaxdooda gacan ayaan u taagnay sidey waxkasta u fashiliyeen mahan in aanu iska dhaheyno. maxaan qoralkaan maanta ugu soo qaadanay

tusaalaha shirarkii la lahaa waxey Mogdishu ku dhax marayan Mucaarad iyo Villa Somaliya

inta maanta joogta oo aanu wararkooda uga soo qaadnay wax aan jirin,sababoo ah hadaan inta aanu ognahay ka qorno wax micno ah uma sameyneyso shacabka Somaliyed waxaa ka wanaasgan in ay bedelkii ku raaxeystaan ciyaaraha dhaantada iyo kuwa kale ee aanu hal kaan u soo gelino intii aan waqti uga lumin laheyn arimo logu talo galay maalin, maalmo, isbuuc iyo isbuucyo sababtoo inagu waxaan ognahay halka uu dalkeenu aadey maalinta ay doorashada dhaceyso, hogaamiyaha imaan doona qabka uu ku imana doono sida ay saxada uga baxeen ugana bixi donan dad badan oo aad modaan siyaasiyiin inaguna aanuu naqaano maadaama dalku laheynwax camal amba shaqo ah ieny siyaasd u galeen nolol maalmeed kooda iney ka helaan oo kaliya halkaas.Reer Jubaland waxaan leenahay bartaas ka haaya fashilkiikii siyaasadeed ee ka dhacay hada ka hor Raaskaambooni waxaa sedax u jibaar ka fashil badan mark alooeego fashill dhacay durbaba midka gobolka Gedo.

Wainxaan Shacab weynha Jubland gaar ahaan kuwa Gobolka Gedo ku nool la wadaageynaa dhamaan wax gasta oo lala donayey degaanda Jubland amaba shacabka Gedo haduu shaqsi soo ababulay, hadey koox soo el, hadii ay wadamo/ Dowlado soo ababuleen, hadii ay iska aheyd wax shacabka logu talo galay in waqti loga lumiyo oo malinba mowjad loo saaro hadba sidad adigoo muwadin Somaliyed ah u fahmi karto weliba Somalida kuwoda aan xog ogaalka aheyn,waxaan u xaqiijineynaa in qorshe kasta oo laga lahaa degaanada Jubaland gar ahaan gobolka Gedo uu fashilmay.

Qofkii Somali ah ee bogan ku tixnaa qoraalkii ugu horeyey ee aanu ka qornay mudo aan dhameyn labo isbuuc gobolka Gedo xiligaas oo magaalooyin nabad ah shacabkooda loo geynayey fidnada, i

ntii xasuusatay dib ha u soo aqriyaano,keidbna qormadan aanu halka ugu sareyso soo dhignay haku xijiyaano,mashruc waqti yar soconayey ayuu ahaa arinkii Jubaland amaba Gedo,waana mida kentay intiiaanuwaqti ku lumin laheyn ka hadalkeda in aanu bedelkii shcabka la wadaagno horumarka ka jira amaba ka socda magaaladii caanka aheyd ee Kismaayo cadeey,sidasi daraded hadalkasta bilaaw iyo dhamaad waxuu iskugu biyo shubtaa nuxurka qorshekasta oo laga lahaa Jubaland amaba shacabka Gedo waa fashilmay,aan idiinku celino mar kale waa fashilmi doonaa hada kedib maahan waa fashilmay qorshahaas gebigii.

Hayeeshee, waxaan isla aadeynaa dowlada Puntland iyo madaxwyne Deni oo dhanka kale dhagax dhigay wado muhiim ah oo aad u soo jiitatay shacabka Puntland oo ay waraerkeenii joogtada ahaa inoo soo socdaan.Dowladaha Jubland iyo Puntland waa labda degaan oo ay hada ka socdaan

horumarada ugu waaweyn ee la taaban karo ,waana mida aanu xoga u saarnay iney 90% wararkenu u bataan deganadaas Daawasho Madaxweyne Deni iyo waxgaradkii ka soo qeybgalay xaflada dhagax dhiga.Daawasho wacan waan isku soo laabaneynaa.War helaa talo hela.

Quruxda iyo Jawiga degan ee Magaaladii Caanka aee Kismaayo Cadeey iyo Maanta oo Jimco ah,sanadkuna yahay 2025 iyo wararkeena kuwooda ugu xiisaha badan ee na soo jiita - Dabcan sawiradan iyo muuqaaladan waa waa meelo kooban marka loo eego baaxada magalada iyo qalqiga ku nool,ujeedkuna waa in aanu soo wadno mudo ka yar 12 bilood iyaoo uusan dhamaan sanadkii 2025 amniga degaankaas ka jira oo suurageliyey in sanadkii hore sidey aheyd ay siweyn maanta uga duwan tahay Jubaland

horumarka ka socda hada midkasta waqti munaasib ah ayaan ku soo aadineynaa,hayeeshee,

Waxaan manta isla aadeynaa dhanka wadooyinka iyo mid ka mid ah horumarada ka jirta degaanda Jubland gaar ahan magaalada aadka noo soo jiitatay ee Kismaayo cadeey,Horey waxaan iskual soo daawanay meelo abdna oo magalada ka mid ah dhanka maamulka

m/weyne Madoobe oo xariga ka jaraya xarunta ugu weyn ee booliska oo aanu isbuuc ka hor isla soo dawanay,sidoo kale marka laga soo tago Kismayada cusub waxan bal si degan iskula dawaneynaa wadooyinka magaalada lagu soo kordhiyey,yaa salaam,amni,kala danbeyn, horumar iyo shacabka oo dantooda garta waxey asal u tahay horumarka iyo ganacsigha kobxcayo maalinba maalinat ka danbeyso iyo deganada Dowlada Jubland oo siweyn inoo soo jiitay ,halka aanu maalmahii tagay isla spoo daawanay quruxda deganada Puntland ka jirta sida aad ku daawan karto muuqaalada hoose.

hayeeshee, waxaamn halkaan ugu hambalyeyneynaa waxgaradka ay ugu horeeyaan duubabaka , madaxda Dowlada Jubaland, shacab oo ay ugu horeeyaan dhalinyarada iyo wleiba qurbajoogta oo siweyn degaanka u hormariyaan ,waxaan leenahay bartaas ha laga haayo,wleiba waan bogaadin eyana mamaulka ka jira deganaka ee Jubaland iyo shacabkaba.

Sida wararkeenii hore inoogu socdeen,marka laga soo tago sawrikaan quruxda badan ee aanu dhawr iyo toban bilood ka hor ka samey m/weynaha Jubland mudane Axmed Maxamed Islaam ( Axmed Madoobe) iyo quruxda magaalo xeebeedka Kismaayo, hada wey ka qurux badan tahay

xiligaas aanu ka sameynay sawirkaan oo waxaa magaalada ku soo kordha wax badan oo anau kuso qaadan doono wararkena kale inagoona ku soo aadineyna waqti weliba munaasib ah, ayaa bal

marka hore wxaan isla aadeynaa Wacdarahii Jaaliyada Puntkand ee dalka dibadiisa iyo gudaha degaanda Puntland walee waxbaa

ka dhacay , bal aanu iskula nasano heestaan ,kedib ayaan isla aaynaa wararkeena kale Guul iyo Gobanimo reer Puntland tani xaflad wey dhaaftay.

Gurmad Qaran Movement- Dhaqdhaqaaqa Gurmad Qaran- Gurmad Qaran oo ah madal dhawan soo saaraty war murtiyeedkii ugu miisaanka cuslaa uguna aragtida wanaagsanaa ayna soo saren aqoonyahano iyo indheergarad ( Rag iyo Dumar), Somaliyeed soona jitay kumanan muwaadiniin Soomaaliyeed oo anau inaga ugu horeyno Waa Isbedel doonkii ugu horeyey ee dad Somaliyeed oo intii aysan ku dhiiran daraasaad dhab ah ku sameeyey sanado badan mushkilada dalkeena halka ay sarta ka quruntay ayaa ugu danbeyn, weliba waqtgii loo baahnaa ku dhawaqay.

Hadaba waxaan qeybtan ku soo qaadaneynaa wareysi kooban ee ay bixisay mid ka mid ah aas aasyasha Qurmad Qaran oo ka mid ah Haweenkeena Soomaaliyeed kuwooda ugu fir fircoon.Drs amaba hadan si kale u dhigno Sister Wiilo Cabdulle Cusman.Dabcan inagu waxan ka mid aheyn dhalinta bogaan wax ku qoraan amaba maamula badankood jiilkii ku soo barbaaray dowladnimadii rasmiga aheyd ee dalkeena
hooyo ee Soomaliya ka jirtay berisamadkii iyo kuwo aan dowladnimo arkin,sidaasi ay tahay markii aanu aragnay Aqonyahanada iyo Indheergaradka aas aasay Gurmad Qaran, waxaa na gashay rajo weyn oo
sida xaqiiqada ah mudo ka badan 34 oo uu dalkenu burbursanaa weli ma arin dad Somaliyed oo si shaqsi shaqsi ah iyo si jamac ah sidaan u diyarsan waxana la dhihi karaa dalkeena hooyo ee Somaliya team noocaan ah iyo kumanaanka Soomaaliyed ee durbaba la dhacay ee inagoo kale ah waxuu mudnaa in loo helo waqti hore ,laakinse waxkasta waqtigoda iyo qadarta Alle ayey ku soo aadaan,waxanse qirsanahayin ay Gurmad Qaran ku soo aaden xiligii ku habonaa,dabacan arinta xiisaha leh waa dad aqoonta maadigaa iyo mida Diinigaa ka dhisan,dhaqanka Soomaalida si wanaagsan u garanaya,abaari kara halka ay ka jirto mushkilada,shacabka u iftiimin kara waxa qaldan,waxa ay mudan yahiin in lagu mamulo iyodowladnimada
ay mudan yahiin ee u qaban laheyd adeega ay doonayaan.
Isku soo duuboo magaca ayaaba cajiib ah (Gurmad Qaran-walee Dhaq dhaqaaq Isbedel doonka teamkii loogu yeeri karay waa yimaadeen) waa yimid Soomaaliyey.magacyada Teamka aas aaska Gurmad Qaran waa kuwan hoos ku qoran magacyadooda.
1) Dr Ahmed Sharif Abas 2) Abdirahman Dahir Osman 3) Abukar A. Arman 4) Ahmed Abas Ahmed 5) Ali Haji Warsame 6) Asha Gelle Dirie 7) Abdelkarim A Haji Hassan 8) Dr. Aweys Omar Mohamud 9) Dayib Sh. Axmed 10) Mohamed Abshir Fatah 11) Wilo Abdulle Osman 12) Zainab Hassan. la soco wararkeena danbe iyadoona ay halkeedii inooga sii socon doonaan wararkeenii joogtada ahaa ee qabyada inoo ahaa oo aanu ka soo hormarinay wareysigaan dhinacyada badan tabanaya ee Gurmad Qaran iyo Sister Wiilo.

inagoo isla qoralkan ka faaideysaneyno qoraalkii kan ka horeeyey ee aanu kaka hadleynay magaalada Galkacyo iyo Mudug,

waxaan iyadane qeybtaan kaka hadleynaa shirweyne si heer sare ah loo soo abaabulay ayna iskugu yimaadeen aqoonyahano salaadiin, ganacsato iyo qeybaha bulshada ,kasi oo loogu magac daray horumarinta gobolka Mudug.halkan ka dawo qeyb ka mid ah qudbadahii qiimaha lahaa ee laga jeediyey,hayeeshee markii aad muuqaalkan daawato qormada qeybta hoose sii aqri.

marka si guud looga hadlayo degaanada Puntland muuqaladii horudhaca ahaa ee aanu qeybaheenii hore ku soo qaanay iyo kuwa inoo soo socda ee quruxda badnaa marka laga soo tago hadaan waxogaa dulmar yar ku sameyno gobolka Mudug inta hoos tagta Puntland, shirka hada looga hadlayo horumarka degaankana ee leyskaka yimid dal iyo dibadna laga soo tago,waxa ka socda had aayaan isla aadeynaa .waxaan halkan hada ka hor shacbaka Soomalaiyeed ugu soo gudbinay sawiradii qurqurxanaa ee dhismahii dekekada Garacad, waxaa isla deganka Garacad meel aan ka fogeyn dekeda ka socda dhismaha warshad weyn oo Kaluunkaa, waxaa hada socda dhismaha Macjarkii ugu weynaa ee ebed laga hirgaliyo dalka Somaliya meel ka mid ah oo casri ah, waxaa ka socda dibna ugu solabtay aqonyahan

kii iyo tujaartii degaanka oo siweyn u maalgashana degaanka,waxaas oo dhan waxa asal u ah in uu deganku leeyahay amab leeyahay dowlad la yiraahdo Puntland,waana wax ay dadka isku tashaday ee Soomaalidaa ugu badan yahiin wararkeenu sidaasi daraadeed markii aanu qormadan kooban iskula nasano si uusan wararkena dhan nooga noqon Puntland waxaan uga sii gudbeynaa qeybahii kale ee qebyada inoo ahaa ee wacdarahii jaaliyada Puntland ka hdigeen dal dibadiisa. War hela atlo hela.

Maanta oo Sabti ah,Bisha Agoosto waa 2,sanadkuna waa 2025, meesha ay ku qarantahay Click Here ee sawirka madax weyne Madoobe ka daawo dhaanto loo qaado Jubland iyo m/weyne Madoobe tii ugu cajiibsaneyd alla maxey suugaantaan taabatay xaqiiqada Fanaanad amaba hadan si kale u dhigno Sister Kafeeya Sarhaye-Wararkii Puntland oo siweyn inoogu soo socda dabaaldega iyo xafladaha ka socda caalamka ,waxaanse kuhormareynaa dowlada Jubland iyo wiil hoog Madax

weyne Madoobe,walee Jubland gacan ayaan u taagnay,labo maalin kama soo waregin markii aanu idiin laheyn Jubaland waxkasta oo siyaasad laga lahaa gobolka Gedo qatar weyna ku ahaa dalalka deriska wa fashilisay,markas waxanu la hadley

nay inta aan wax ogeyn oo kaliya ,hayeshee, intii ugu danbeysay qorshahaas.

Hayeeshee,Jubaland maanta ayey fashilisay, bartaas ka haaya reer Jubalanow,maamulka been been kuma dhismin horaan u ogeyn fidiq fidiq hore in ay dhabanaheys danbe leetahay,horumarka degaanka iyo sugida amniga oo gacan bir ah lagu qab tay waa waxii keenay in Jubland meelkasta looga yimaado.good job madaxda iyo shacabka Jubland hayeeshee waxaa weli inoo socda qudbadahii, heesahii iyo xafladahii jaaliyadaha dibada ee dhulkii Uduga ee Puntland ka soo jeeday weli leysma gaarin waa soo socdaan qormadan kooban iyo guusha weyn ee Jubland ka gaartay sida ay Jubland u fashlisay wax kasta weliba arimaha qaarkood kama hordhaceyno,laakinse Jubland gacan ayaan u taagnay maamul iyo shacaba.waxaanse isla aadeynaa Dowlada Puntland iyo dhulkii Uduga iyo quruxda dhalinta iyo horumarka magaloyinka waxey u qalmaan caasimad a Soomaaliya waa ahdii aqligii nadiifka ahaa ee Soomaalida weli shaqeynayo,laakiinse bal hada si uusan qoraalku inoola dheeraan ararkeena waa isku xig xigaan hello Puntland let's Dave in .

Wacdaha sanad guurada 27aad ee dowlada Puntland siweyn ugu socota caalamka iyo degaanada Punland waxaan ka bilaabeynaa qaarada Afrika, xafladaha ka dhacayo ee aan inaba caadiga aheyn, bal aanu muuqaalkaan quruxda badan ,kedibna waxaa isla aadeynaa dalalka kale ee caalamka

,kedibna waxaana iskual soo laabaneynaa dhulka Uduga ee dowlada Puntland oo ay magaalooyinka waweyn iyo wacdarahii halklaas ka dhacay ilaa hadana ka socda,hadalka waanu badinay Fananiintii Soomaaliyeed beri samaadkii markii ay Ruwaayad geeyaan Galkacyo maxey dhaheensii..

Hotelka aad degan tahay meeshii lagu gaaro duhurka waxaad maqleysaa shanqar is qabsaneyso markaas baad is leetahay maamulka Hotel weydii,kedibna waxaa loogu jawabaayaa Xoolahii Hilib

kooda Tiyaatarka lagu iibin lahaa ayaa hada qeybtii ugu horeysay yar yarkii xaliinka lagu bilaabey waaweynka marka la qalayo hurdo ma jirto..lol. kooxda qaar kamid ah ayaa isku dayeysa iney dhahaan tyaaqaay Loos iyo Sisin ma is dagaasheen ..lol.kaaka darane macaamiisha sida looga

iibinayo ayaa iyaduna u baahan qormo gooyni ah sidaad u daawaneyso ruwaayada ayaa waxaa kugu soo dhacayo waslad hilib ah oo aadan dalban, sidaas ayeyba kaaka gadan tahay ,markii aad is dhahdo bal iska cun, waxaad leetahay bal maraq ii keen, jawaabta ugu horeysa waa yaa ku yiri maraq ayaa jira....lol.,waxaa taas ka sii daran hadii iyadoo ruwayad la dhigayo uu roob yimaado iyadoo markedii hore shuud lagu soo wada galay tirada yar ee lacagta bixisay iyo kooxdii fanka ee soo safartay 750 KM cidii kala saaeri laheyd idayada qudheeda ayaa qorm oo kooyni ah u baahan, Soomaliyaan wax ka qorayaa Galkacyona kuma jirto waa sheeko...lol,sidaasi ay tahay saaxiiibada aanu degaankaas ka garaneyno waa dad xayi ah calool ku qaad ma leh ,dadnimada inat sida qaldan u gashay markii meel leyska dhigo dhiig Soomaaliyeed waa ku jira,laakin markii ay doonaan wax kaa yaabiyo ayaa ka suurooba,midbaa hada ka hor gaari intuu galay gidaar ku dhuftay si aan ku talo gal aheyn,hayeeshee intaanba dad kale la gaarin Hooyadii ayaa laga soo xigtay iney tiri waxaas aad u jeedaan waa raganimadii oo ku raagtay,adigoo Soomaali ah wax ka dheh......lol.

War qormadii ayaa nala fogatay sidaan ugu raxeysaneyn ee bal aanu isla aadno sawiradii,

muqaladii madaxda iyo shacabka iyo suugaanta cajiibkaa ee laga qaaday meelo kala duwabn oo gudah Puntland iyo caalamka wadamad ay kus ugan yahiin jaaliyada Puntland.war herlaa talo hela

Caawa iyo Wacdarahii caasimada Puntland ee Garoowe-Hadaan guda gelnay wararkenii Sanad Guurada dowlada Puntland, waxeysa su'aal k ataagan tahay isku soo baxa aan caadiga aheyn iyo weyneynta munaasibada waxaa leyska rabaa halkii aanu ka bilaabi laheyn,ma waxaan isla aadnaa quruxda Dooxadii Nugaaled iyo Fardahii lagu soo bandhigay Garoowe,ma

waxaan isla aadnaa nolosha quruxda badan ee xiliga habeenkii ka jirta magaloyinka waweyn iyokuwa yar yar oo ay midkasta leetahay xiiso gooyni ah oo ka jirta halkaas,ma waxaan soo koobnaa warbixinta oo aanu toos u galnaa ,ma waxan u kala qad naa dhawr qeybood,mise waxan ku hormarnaa heesha iyo suganta faraha badan ee dhulka Uduga ee Puntland loo qaaday?.

Maya Maya markaanoo kale sidii (IV)ga amaba hadaan hadalka qurxino sidii faleebadii oo kale ayaa loo siiyaa shacabka Soomaaliyeed,weliba kama hadleyno magaalo dhan oo ay dhismo ka socdaan oo hadii aanu u kaba kabsano in aanu waxbixin ka soo diyaarino oo aanu halkan soo gelino ay yaabayaan malaayiin Soomaali ah, waxaanse ku hormareynaa horta

shacabka quruxda badan qudbadaha siyaasiyinta iyo weliba xigmada dadka Soomaaliyeed ee degaankaas ku nool oo ah shacab sidaan markasta halkaan ku sheegno kuwo nagu qali ah,waxey u badan tahay xitaa maalmaha soo socda in aan u xirno qeybta kore ee aanu soo gelino dhantada markii aanu aad ula dhacday horumarka, dadaalka loo qaateenkaa, isku tashiga, kala danbeynta iyo weliba dhaqanka iyo Suugaanta oo ka mid ah aalada ay ku duulaan Soomalida oo siweyn ugu xoogan halkaas,maadaama ay ka soo jeedaan fanaaniin iyo suugaan yahan badan deegaanka.

Hayeeshe, horta muuqaalada sawiradan oo aanu ugu talo galnay in laga sii dhigto debdamis camal oo ay micnaheedu tahay meel aadan weligaa tagin oo laguugu baro qaab qoraal ah amaba Suugaan ah,waxaan la hadleynaa inagu dhulka Uduga waanu tagnay ee dadka aan tagin weligood ayaan la hadleynaa.

Tusaale- Inta badan magaalooyinka dhulka Soomaalida degaan waxaa inta badan laga tiriyey ,laga tiriyaa amaba laga tirin doonaa Suugaan fara badan, waxaanse tusaale u soo qaadaneynaa magaalo la yiraahdo Qoryoley hees cajiib ah oo ahda ka hor laga tiri mirahii ku jiray waxey waxaa ka mid ahaa .( Ma ogtahay Qoryooley, Degmo Qiimo Badanoo qeyraadkii dalkoo idil Qaadir uu ku deeqoo mel qaniya ,qaniya ay tahayee),Hayeeshee intaa skuma ekaan miraha iyo murtiduye waxaa ereyada ka mid ah hadaan sii wadno ( Qoysaskii farxaan iyo Qaraha k abaxa Cabdi Cali,Qumbahii Dawiroow iyo Qasabkii Maanya Muruq) intaas hadii loo dhaafi lahaa waxbeyba ahan laheyde waxaa la sii galayaa dhuuxa Miraha waxeyna Heestu leetahay (Qaboowkii Doon Buuraaliyo Qalqigii ku noolaa),markaas kedib xakee leysla aadey oo lagu soo hoorinayaa amaba hadaan si kale u dhigno leys kugu keenaa bal ereyadaan si degan u dhugo amaba dhageyso inagu waan jiriricoonee mark alo eego sida anu dalkeena hooyo u jecelnahay oo anau dareemeyno malaayiin Soomali ah iney nala mid yahiin qeybta danbe ee miraha waxey leetahay,( Shacabka reer qoryooley qaabka is dhax galkooda,bulsho bila qorsheysoo qadarin gaar ah naga mudan naga mudan qadarin gaar ah naga mudan), yacni magaalada iyo deganda ku xeeran adigo tagin ayaa laguugu baray Suugaan,micnaha ay suugaantu leetahay intaas ayaa kow ka ah,hayeehseen aan isla aadno dhulkii Uduga,hada ka hor ayan magaalo ka mid ah intaan u fadhiisanay auur hore bal in anau wax ka qorno degan ka midah Puntland ayaa mid magaladaas ka soo jeedo intuu na soo wacay nagu yiri magaaldaas sow mahan tii halkaas ku tilay ee ka tirsaneyd gobol hebel, haa baan dhahnay kedibna waxuu yiri ma i aamineysaan anigaa ku dhashay wax ku soo bartay beri hore ayan ka soo tagay laakisne wlei maarin qof sidan inta qormo uga soo diyaariya sidaan iiku kala dhigdhiga oo mar hore ayan ba degaanka intaan ku laabto dhisan lahaa dhul baa iiku yaalee.
Waan garan karnaa oo dadka kumanaanka mediyaha Soomaalida ayaa loo furta qabka qaldan kaliyana badankood waxaa shacabka loogu soo gudbiyaa inta xun kaliya maxaa yeelay dadku waa sedax nooc qeyb aan weligood arag nidaam dowladed,qeyb xaaran lagu so barbaariyey,qeyb dalka ka tagtay iyo qeyb dalka jecel laakisne quusan weysay waxkasta oo dhaca,marka inag aintaas quusan weysay ayaa inoo muhiim ah iney halkan intii karaankeen ah wax wanaagsan oo dalkooda laga qorayo ku arkaan amaana nagama ahan ee dalka ayaaba sidaas u qurux badan.
Hayeeshee,Soomaalida waxey dhahaan labo doob meeshii ay isku hesho mirir badan ayaa ka kaca,bal aanu halkaan hees iyo sawiradan qurqurxan horta iskula nasano,wacdara dhulkii Uduga waan isla aadey naaye si uusan qoraalku inoola dheeraan arinka aanu ka dhigano IV oo kale...lol.war helaa talo hela.

Somalia, Africa, Middle east And Around the Global-On Friday,1 August,2025-Maanta iyo mar kale sidsaan qoraalkeenii midkaan ka horeeyey shacabka Soomaliyeed ugu sheegnay in aanu iska aadeyno Puntland qeybtaan waa kaliya horudhac oo waxaan ku soo koobeynaa madaxdii dowlada Puntland soo martay dhamaantood iyo sawiro kooban oo muujinaya quruxda magaalada Garoowe ee caasimada Puntland hadey noqon laheyd horumarka kala duwan,wadooyinka iyo dhismayasha kale ee degaanka.Sidoo kale waxan qeybtgaan ku so qadaneynaa qudbadii uu m/wyene Deni jediyey

MArkii aanu intaas iskula sii nasano waxaan isla aadeynaa heesaha iyo debaal dega kale inagoo hadba dhinac ka tusineyna sanad guurada 27aad ee aas aaska dowlada Puntland inagoo leh hambalyo guulna u rajeyneyna maadaam ay Puntland kow ka tahay Soomaalida fara ku tiriskaa ee ay shacabkoodu xili hore isku tashasdeen,waxey sanadkii hore intiisa badan inooga shidneyd meelo abdna oo ka mid ahaa dhulka ay degaan Soomaalida,hayeeshee waxaan hada ku guda jirnaa deeghaanio abdan oo a yka mid yahiin kuwa aanu hada ku jirno.la soco wararkeena danbe.

Laascaanood, Dowllada Waqooyi Bari Soomaaliya hadaan isla aadno horey ayaan ugu hambalyeynay sidi aanu horey markii ay xoreysteen Laascaano wariye gaar ah ugu sameynay xiligaas oo aanu saacad saacad maamulkii hore ee SSC uga sio tabin jirnay halkaan ayaan hadan emar kale dhawaan u diyarineynaa wariye u gaar ah maxaa yeelay shacabkaan waa inooga duwan yahay Soomaalida kale oo waa soo dhiig baxeen in uu guuleysto halgankoodan akuma imaan ciyaar ciyaar iyo jeceyl gooyni ah oo loo qabo waxuu ku yimid dhiig xuinjiro ah oo waxaa god u galay rag iyo dumar badan oo degaankaa, kaliya qormadan waxaan ugu talo galnay in aanu ku bogaadino guud ahaan shacabka Dowlada Cusub ee waqooyi Bari Soomaaliya bartyaas ka haaya waxkasat oo la damco in lagu carwqaladeeyo nidaamka dhismahiisa sidaas gacanta ha loogu haayo waana

bogaadineynaa qudbadii madaxweyne Firdhiye uu ugu hambalyeynayey Puntland sida quruxda badan ee uu u dhigay well done, dib u jaleec qoraaladeenii hore waxaa ka mid ahaa qeyb aanu ku leenahay shacabka ex-SSC haataan ah dowlada waqooyi Bari Soomaaliya ,yaan marnaba leydiinku dirin maamulada deriskiin ah oo sikasta oo aad xitaa u tahiin maamulo kala magac ah dhalyadii iyo deris wanaagii iyo dhulka waxbo iskama bedelayaan, kana fiirsada dadka qaarkiis degaanada fog fog ka soo jeeda ee mararka qaarkood iskaka kiin dhigaya iney idiin taageersan yahiin hadey run ka tahay intey idiin amaanaan yeysan dad kale oo Soomaali ah idiin ceyn hana ka yeelina oo wax aad adinka dad kale ka ogolaaneyn ha u quurina dad aadan is hureyn,hayeshee, sidey wax u socdaan dhamaan Garaadada amaba salaadiinta iyo qeybaha bulshada waxaan leenahay hambalyo.

Kaliya hada kedib deganka u doorta qof aan qadiyadiina iibsaneyn danta dadka ,dalka iyo mida deegaanka si fiican u fahmayona soo doorta, weliba talada aanu idiin siineyno ha noqoto dadka xilalka u soo istaagayo waa in ay muujiyaan xilkasnimo oo ay iyagoo kala fikir duwan ay noqdaan kuwa ugu horeeya ee ay nabadu qiimo ugu fadhiso,hadane ku qaxweeyaan goob isku mid ah dadkana tusiyaan masuuliyad iney u qalmaan shaqsiyaad laga dareemi karo iney yahiin.

Qoraalkaan kooban ujeedka aanu u soo gelinay waa in aanu degaankiina u soo tafaxedaneyno wararkiisa waan idiinku soo maqanay quruxda dhulka, magaalooyinka iyo hadba waxii soo raaca.

Sidaasi daraadeed waxaad tahiin dad Soomaaliyeed oo nagu weyn,wax halmaalin dhisma ma jiraan inta dhiman aqli, dulqaad,sabar iyo maskax caafimaad qabto ha lagu maareeyo,ogaadane dad ayaa doonayo in ay arimahiina ka dhax raadsadaan danahood ashaqsigaa hadamne doonayo in aad meel cidlo ah soo istaagtaan hadey waayaan ,kuwaas yaan meel loo fadhiisan,wado wanaagsan oo lagu faani karo ayaad joogtaan ha lagu dadaalo qadiyadan guud ee ay nasiibka u yeelan waayeen dad badna oo qaali idinka iyo Soomaliweyn ku ahaa waqtiga ku simi waayey,jiilka jooga ee nasiibka u yeeshay dad waxaad ahaan jirteen bilaa sumad ah hadanse gobanimo midsa ugu wanaagsan ayaad dhax mushaaxeysaan hal maalin xitaa hadaad dundia ka tagweysan idiinkoo sharafkiina ilashanaya marnaba haka labo labeynina in aadan cidna ugu heybeysanina.War helaa talo hela.

Somalia, Africa and around the world-Wararkii ugu danbeeyey Maanta oo Khamiis ah bishuna tahay Luuliyo 31, sanadkuna yahay 2025- Dowladaha Puntland iyo Jubaland iyo horumarada ka jira degaanadaas oo aanu qeyba mar ku soo qaadaneyno,dhawaan ayey aheyd markii ay kulan balaarn ku yeesheen madaxda labada dhinac xiligaas oo aanu ka sameynay sawirkaan kore,waxaanse ku hormareynaa hambalyada Dowlada Puntland ka hor intaan isla aadin qeybo ka mid ah xarumahii uu dhawaan ka jaray halkaas iyo kuwa

cusub oo ay ku socoto dhismooyin iaydoona deganaadii laag xoreeyey argagixisada lagu baahinayo ciidanka booliska. m/weynaha dowlda Jubaland Mudane Axmed Maxamed Islaam oo xarika ka jarayo qudbad qiimo lehna ka jeediyey aanu isla daawano.Jubaland kedibna waxaa isla aadeynaa Dpw;da Puntland iyo Koowda Augost.

Somalia, Africa and around the world-Wararkii ugu danbeeyey Maanta oo Khamiis ah bishuna tahay Luuliyo 31, sanadkuna yahay 2025- Inta aanan u gudbin muuqaalka kulanka madaxweyneyaasha Kenya iyo Uganda oo kulan ku yeeshay caasimada dalka Kenya ee Naroibi. waxaan horta ku hor mareynaa gudaha Soomaaliya weliba qormadan Gudoomiye Adan Madoobe iyo shacabka degan kiisa maanta oo kale iyagey quseysaa arinkaane mahan baarlamankii Soomaaliya ee sida micno darada ah intuu u qiimo beelay burburay.

Waxaanse ku hormareynaa madaxda iyo shacabka Jubaland oo aanu qormadan tii ka horeysay ku dhahnay waxaan idiin heynaa war farxad leh horta dalka Kenya oo Soomaaliya deris la ah gaar ahaan mamaulkiinana ah midka ugu xiga ee deriska la ah Ilaahaa wax bad baadin karee qatartii lala damacsanaa waad ka hor tagteen oo waad fashiliseen adinkana maamul ahaan iyo degaan ahaan waad is bad baadiseen,kedib marii bilaaw iyo dhamaad qorshahii laga lahaa gobolka Gedo fashilmay weliba kaalinta ugu badan ay ku laheyd Jubaland Soomalidaan mediyahooda qaabka ay warark au soo tabiyaan waxaa afka Soomaliga lagu dhahaa badankood kuwa mamula dameeru dhaan raacday oo waxii markaas loo sheego ayey iska soo qoraan shacabkana ula soo cararaan,weligood ma arkeysid iyagoo u bidhaaminay aqatarta ahdba markaas jirta.

Hayeeshee, waxaan qeybtaan idiinku bidhaamineynaa maadaama aan qormadii shaleyto ku soo qadanay qeyb ka mid ah in aanu idiin dhahnay haku mashquulina shaqsiyaadka Mogdishu lagasoo diray,waxaa lagu dhax wataa qorshe aysan ogeyn hadaan mid ka mid ah qorshahaas idiin bal baarino waa in ragaas markii Mogdishu laga soo dirayey ay daacad iska ahaayeen badankood sidey doonaan haloogu shego wax aan dhab ahaan loogu sheegin siyaasad ahaana ay ku dhax lunsan yahiin ayaa jira.

labo koxood oo aanu qoraaladeenii hore ku soo qadanay koox dowladii midaan ka horeysay la shaqeysan jirtay kuwa hada joogo oo mucaarad ahaa ayey wada shaqeysan jiren,kuwii xiligaas la shaqeysan jiray oo hada dowlada ku jirana maadaama kuwii dowladii hore ay hada saxada ka baxeen labadooda weligood argagixisada ayey la shaqeysan jireen oo aad loo wada garanayo iyo garab dowladan ka mid ah waxey sameyteen gudi aysan ogeyn Cabdirashiid Janan lagacta hada Gedo laga qeybinaa ha eegina shacabka Gedona yeysan deg degin, waa hadey weli idiin nnool yahiin dad xilkas ah oo aragti u saaxiib ah.

Gudigas aan idiin sheegnay fadhigoodu waa Mogdishu weliba mararka qaarkood bil xaqiiqo aad ayaan uga naxnaa wiilal iyo gebdho badan oo Soomaliyeed oo ku jiraan aalada mediyaha leyska arko oo dalka dibadiisa qaab qiyaali ku dhisan logu soo celiyey dalka Soomaaliya qaarkood iyagu waa daacad oo dalkooda ayey jecel yahiin badankood,hayeeshee, beenta lagu soo xero geliyey hadaan inta ugu soo qorno waxa loo sheegay iyo waxa laga damacsan yahay waa kaaf iyo kala dheeri. adiga ka waran ahdii labo dabaq midna ay iyga degan yahin midna argagixiso dowlad la shaqeysto oo ay anytime isku dhici karaan labadaas koxood dadkaas dhalinayrada ah maxaa u yaalo?.

Hadanse sii wadno gudiga aanu ka hadleyno waxey ku waxeyna ku xiran yahin garab ka mid ah Argagixisada ku sugan Degmada Bu'aalle oo waxaa la doonayaa in ay soo ruqaansadaan argagixisadaas kedibna dhankas iyo Koofur Galbeed kuwo kale oo jooga iyo iyaga leysku xiro wajiga koowaadna laga dhigo in gobolka Gedo oo dhan lagu qabsado magaca ciidamada dowlada wax loogu yeeray ,laakinse ciidanka Gedo Jooga hadaad na tusisaan kuwan Cabdirashid Janan NISA u soo magacawday oo inta mel soo istaago leh waxan Gedo ka xoreyneynaa argagixiso amaba aad had aka hor maqasheen waqti fogba ha no danbeeyee maalmahi tagay afkooda maka maqasheen,walee Etoobiya shaqo ayaa u taalo weliba quseeya amnigeeda hadeysan laga soo bilaabo Hiiraan oo dhan , Bakool ilaa Gedo inta ay xaduuda la wadaagto DDS ilgaar ah kuheyn weliba inta dalka soomaliya laga helayo dowlad rasmi ah sida ugu dhaqsiyaha badan, maxaa yeelay qorshahii ka fashilmay Jubaland Jubada dhexe ilaa Bakool ayuu u wareegay, weliba ku darso Gudoomiye Adan Madoobe oo hada ku sugan deganadaas waxa ka dhacayo dalka lama socdo maxaa yeelay baarlamaankii ayaa burbuay hada ka hor sow maahan?.

Ok, marka aan aragno Puntland iyo Jubaland sida ay u yahiin labada mamul ee kaliya ee dalka somaaliya madaxdoodu fool jigan yahin oo inuu dalka Soomaaliya dhaman goboladooda State noqdaan dowlad dhexena hoos tagaan aad ayaan u jeclaan leheyn,halka saacad saacad gudaha Soomalaiya kooxo kala duan qeyb masuuliyad sheganeyso, qeyb argagixiso ah iyo qeyb bilaa hadaf ah ku wada nool yahiin dalka.hayeeshee, shacabka KG waxaa lala doonayaa sida loo aamusan yahay in sida reer Hiiraan halmar magaalooyinka waaweyn oo gacantooda laga bixiyey la tusiyo qorshaha lagu dhibaateynayana waxuu iskugu jiraa mid loo huwiyey magac dowaldeed iyo mid ay fududeyneyso dhanka wadooyinka argagixsada.

Sidaasi daraadeed Gudoomiye Adan Madoobe waxaan lenahay wax kale ha sameyn iskugu yeer meel ka mid ah degaanka indheergaradka iyo aqoonyahan iyo siyaasiyiinta heerarkoda kala duwan hadey talo idinla gudboon tahay hada mustaqbalkiina ineysan dowlad jirin wareysiga mr Godax ayaa idiin ku filan sida magacii dowladnimada loogu ciyaaray adigana aad qeyb uga aheyd maxaa yeelay hadey hayaddaha dowlada dhaxdooda ka jiri laheyd isla xisaabtan wadanku sidaan ma ahaadeen oo maanta amnigeena heerkaan ma gaareen dalalka deriskana uma gudbeen muhiimadu waa is aruuriya hadaad tahiin reer KG wax badan ayaa idiinka qaldan in leydiinka adeegtay oo leydiin taagay iyo in aad is yeel

yeeleysaan inagu ma kala garaneyno,hayeeshee ,waxaan mar kale bogaadineynaa mamulka Jubaland oo wax badan oo badan fashilyey,durbaankaan qabiilkaa ee laga yeerinayo Gedo wax ka jiro ma lahan oo hadii shacabkaas loo naxayo buundooyinka ka jaban ayaa loo dhisi lahaa,waxaanse lenahay dhalinyada Gedo tilaabkasta oo aad qadeysaan intaadan qadin horta aqriya waxaad u dhimaneysaan,ma reer Hiiraan oo Mogdishu idiinka dhaw 4 sanona soo dagalayey oo aaqirkii shirqool degankooda argagixiso ilaa geesk Afrika soconeyso in loo gacan geliyo lagu fikiray ayaa adinkoo Mogdishu inaad aragtey u jirtaan dano kuwaas laga soo waayey adinka leydiinka helaa, adinkana ha is bahdilina oo u dhaqma dad wadanka labo madaxweyne iyo labo reysul wasaare ka soo noqday oo iyaga halkii dowladnimada looga dayan laha bedelki horboodayo kuwo aan dowladnimo loogu talo gelin,bil xaqiiqo hadaad sidaan ku sii socotaan sida beelo badan oo Soomaliyeed hada uga rajo dhigeen kursiga siyaasada Soomaliya ugu sareeya ayaa adinkana iyadoo ay markoodi hore shaqisyaadka beesha Sade intey Soomaaliweyn dhax boodaan sidaas calafkooda uga heli jireen hada wax badan sidii hore waa ka duqan yahiin.

weliba ku darso labada koxood ee aanu markasta ku celcelino ee dowladii midaan ka horeysay iyo midaan qeyb ka mid ah anagaa hada idiin leh kursiga Soomaaliya waa ka xaaraan iney ku guuleystaan iska daaye sidey hada iskula shaqeytaan xita hadey u dhahaaan waan midobeynaa oo hada dad yar ayaa og dhibatada ay dalka iyo dadka Somaliyed ku hayaane hadey banaanka yimaadaan doorashada ka hor iyo kedibna iyagu tixda kuma jiraan waana waxa kuwa hada joogana qeybta argagixisada la shaqeysata u doonayaan si aan doorasho loo qaban ay dalka Soomaliya iyo dalka deriskaa ku qaribaan argagixiso, kuwii ka horeeyeyna iyagoo is leh kuwaan fashiliya shaleyto ayey idiin fashiliyeena doonayo iney ku wada arooraan wadadii ay ku wada fashilmeen dadka waqtiga laga dilayo oo maalinba meel colaada looga hurinayana waa hooyada iyo dhalaanka iyo in mar hadan dalkeena amnigiisa xalin weynay in dalalka deriskaaa la doomnayo in ay naoqdaan sideenoo kale amaba dalka Soomaliya oo kale.reer Gedo dad lagu hanweynyahay ayaad ahaan jirteen so celiya maqaam kii leydiinku yaqiin runtaan idiin sheegeynaa,dadkiina shacabka Soomaliyed sumcada ku leh, kana jooga dhaqankaan aadka u foosha xun ee dad badan idiin nacsiin doono,bal qiyaas sidey degaankina u burbursan yahiin oo aysan u jirin dowlad weligeed diin dhista ,kaliyan maxaa leydiin marki ay doorasho soo dhaw tahay.

1- Horta iska joojiyaqaarkiin dhaqankaan in telefonka wax yar leydiinku shubo aad subaxdii ilaa duhurkii inta u dhaxeyso leetahiin waxaanu nahay maamul hebel. Duhurkii iyo casarkii inta u dhaxeysona aad leetahiin waxaanu nahay mid kale.Maqribkii iyo Salaada Subax inta u dhaxeysona maxaad tahiin ma kooxaha shar wadayaasha ee argagixisada?.

War aaway Jubaland kuwaan nidaam kama soo dhawee maalintiina Jubaland ayaan nahay intey wadamada deriska amnigooda qatar gelin lahaayeen oo ay isku xirmi lahaa yaan argagixi sada Bu'aale joogta iyo kuwa Mogdishu joga Balad Xaawo ma xamili karto kooxahaan magaalooyinka ku yaalo xaduudaha ha laga fogeeyo,aan ku celino halkaas mar kale Kuwaan nidam kama soo dhawee inta ay gori goor tahay magaalooyinka xadudaha ku yaalo amaba hadaan si kale u dhigno Gobolada xaduudaha ku yaalo.

Sow ma ogidiin in aad degan tahiin degaan xaduud la leh labo wadan oo leydiinka baahan yahay masuuliyad dheeraad ah ileen hadii Soomalidu gacantooda isku burburiyeen dalalka deriska nala ah waa kuwo hadaf leh hadafka ay leyahiina waa iney amnigooda dalkena ka ilaashadaan.

Intaas hadaan uga baxno arimaha hada taagan aanu is raacino warkeena madaxda Kenya iyo Uganda oo Kulmay keidb markii uu halkaas booqasho ku tagay madaxweynaha Uganda Dawasho wacan.

Somalia, Africa, Middle East and Around the World- On Thursday July 31,2025-This is one of The Great Interview,If your a World Leaders and ever support Somali Goveernment millions of Dollars of Tax payers Who want know more about Somalia, you must listen This interview about H.E. Abdullahi Godah Barre.Mr Barre is a Somali politician and Former member of parliament ,Minister of Education and Higher Education of Somalia in 2017 and also previously served as Minister of Interior and Federalism period from 2014-2016.

Wareysigan uu bixiyey Siyasiga Somaliyed marna ah reer Hiiraan uguna hadlayo waxa dalka Soomaaliya ka socda markii laga hadlayo dagalkii mudada 4ta sano ka socday Hiiraan ee argagixisada marka laga soo tago qormada inta aanu ku soo kobnay afka qalad Wareysigan waxa aad inoo soo jiitay sida uu Siyasiga Mr Godax uu diyarsan yahay iyo sida uu wax badan daaha ugu qaday very good job,bartii loo baahnaa ayaad dhigtay,weliba inagu waxaan og nahay dalka Soomaliya halka uu aaday ee Allow yaa yiraahdo maanta wareysigaan dhageyso Shiikh Adan Madoobe waqti aan fogeyn inuu dalku isbedel uu galayo iabgu cad nagama saarnee, waxaase aad inoo soo soo jiitay sida cilmiyeysan ee uu Mr Godax Soomaalida u lahadlay maadaama ay Hiiraan ku taalo ubucdii dalka meelaha ay argagixsadu u socdaane anau wareysigaan ka hor halkaan shacabka Soomaaliyeed ugu soo bandhignay

Waxaase wareysiga xiiso u sii yeelay qeybta uu uga hadlayo Militeriga Soomaliya o ay ka yahincidanka ugu badna beesha Xawaadle sida iyago dagaal ku jira looga ilaaliyey xogta ciidanka,Hayeeshee,qeybta lagu weydiinayo shirarka u socda beesha uu ka hadlayo ee mudada aadka u fog argagixisada dagaalka kula jirtayna sida kaliya u yiri amab jawaabta kooban ee uu bixiyey una yiri "waxaan ka hadleynay in aan is aruurino" ...lol,waa hadal rageed sidaasan kaa rabnaa, dhawaan ayaan jaraaid caalamkaa oo ka hadlaya qaar ka mid ah ceebaha ay u geysanayaan sumcada ciidanka iyo sida qaldan ee ciidanka Soomaliya badankood uga howlgalaan gudaha dalka ku aragnay bogiisa ugu horeeya oo lagu soo masawiray weliba dhanka hawada laga qaaday sawirkaas dhawr bilood ka hor, ciidanka dowlada oo gawaari dagaal la cararayo oo la leeyahay amaba ciwaan looga dhigay waxaan aad aragtaan ee cararayo waa ciidan loogu yeero kuwa dowlada Soomaaliya ,in aan inta soo gelino ayaan damacnay hadane waxaan is dhahnay ciidanka dalkiina iyagaaba dhawaan heli doona hogaamiye Somaaliyeed oo la mahadin doonee halkaan ka daaya,maxaa yeelay laxa jeclo ayaa naga heysa,weliba waa in reer Hiiraan amaba beeshaan dagalka kula jirto argagixisada iyo shacabka Soomaaliyeed ee ku nool degaanada aanu horey u sheegnay in argagixisada loo wado ay ciwaankaan wareysiga sida uu yahay u qaatan,hadalkiina sida aad hada ku wadaan howsha ha u yaraado Siyaasiga maxuu yiri 'Waxaa jira shirqool ka dhan ah beesha Xawaadle oo ay wadaan dawladda FS" ...

Fiiro Gaar ah- Waxaan intaana ka bixin qoraalka halkeedii inooga sii socon doona wararkenii Jubaland oo aanu sawrika ugu sareya bogan ka dhignay madaxweyne Madoobe maadaam ay siyaasad ahaan ay guuleysteen laguna fashilmay in degaanada Jubaland la geeyo isla dowladii la donayey in Raaskaambooni la geeyo, reer Jubaland sidaas ayaa leydiinka rabaa weliba war garxad leh ayaan diin heynaa reer Jubland ahaan,.Sidoo kale waxaan isla aadi doonaa heesaha cusub ee sanad guurada Dowlada Puntland.hayeeshee, waxaan hambalyo leenahay oo aanu ku faraxsanahay waxkasta oo ay dhistaan Shacabka Somaliyed ee hada ku shirsan magalada Laascaanood daraawiishtii gobta aheyd howsha inta dhiman dulqaadkii lagu soo waday ha lagu dhameeyo deriskina iyo adinkana waxaan idiin rajeyneynaa wanaag ka balaaran kii aad ku wada noolaan jirteen ka hor burburkii dalka Soomaliya ayaan idiin rajeynayaa dhamanatiin maadaama dadku wada yahay wiil iyo abtigiis. War helaa talo hela

Somalia, Africa, Middle east and Around the world- Waa maalin Arbaco ah, Bishu waa Luuliyo, taariikhdu waa 30,sanadkuna wa 2025-Maanta waxaan shacabka Somaaliyeed u wadnaa sidaan hada ka hor ugu shegnay xili hore in mashruucii fowdada ahaa ee Raskaambooni aanu u noqonay mediyahii ugu horeeyey ee shacabka Soomaliyeed gaar ahaan kuwa Jubaland la wadaaga,hada waxaan maanta halkaan ku soo qaadaneynaa madaxda ugu sareysa Jubaland sida madaxweynaha Jubaland Mudane Axmed Maxamed Islaam oo ay Soomaalida u garan ogtahay Axmed Madoobe iyo madaxweyne Kuxigeenka Mudane Maxamud Sayid Adan iyo masuuliyiinta qeybaheeda kala duwan.
Qormadan ma ku dheeraaneyno waxaan ka soo qaadeynaa kaliya sedax qorob oo uu midkasta soo koobayo nuxurka iyo muhiimada.

1- Qorsdhahii laga lahaa Gobolka Gedo oo iskugu jiro ilaa sedax ujeedo oo ay labo mid ah aan loo sheegin Cabdirashiid Janaan iyo Fartaag sidii aanan ugu mashquulin xiligii dagaalkii Raaskaambooni Xamse Cabdi Bare iyo Taliyaha Lugta Sahal ee aanu xiligaas u laheyn madaxda Jubaland iyo shacabku yeysan ku mashqulin ayaan hadane leenahay shacabka Jubaland yeysan labadas nin iyo kuwo badan oo is qarinaya degankana ka soo jeedo ku mashquulin,hayeeshee labada qoodb ee kale muhiim maahan mar hadii qorshahii Mogdishu fashilmay bilaaw iyo dhamaad.

Waxaanse kaliya idiin leenahay hubka sidii Raaskaambooni maalinkasta iyadoo shacabka la marin habaabinayo maalinba koox loosoo masawirayey iyadoo la leeyahay ciidan hebel ayaa u goostay dhanka dowlada iyo ciidan hebel ayaa diyarad loogu qaaday bilaa qorshe,waxaas sidey u socdeen halmar ayaan mediyaha Soomaalida oon sheegin idiin dhahnay weliba shacabka Jubaland ku dhahnay waa fashilmay qorshahii laga lahaa Raaskambooni sababtuna waxey aheyd kaliya xiligaas in leysku dhax watay dhawr ajande halkasne loo diray ciidamo bilaa qorshe ah wax dan ahne aan laga laheyn.

Hada maanta mar kale waxaan shacabka Soomaaliyeed iyo kuwa Jubaland min madax ilaa shacab u xajiineynaa gaar ahaan shacabka gobolka Gedo in qorshahii Gedo fashilmay.ma idinku celinaa mar kale qorsho kasta oo degaankas laga lahaa waxii dhaqaalo looga qaadan karay dowladii xiligi Raaskaambooni la yiri halkaas ayaan ku geyneynaa mar kale waa fashilmay yaan lagu mashquulin hada kedib Janaan iyo Fartaag iyo shaqsiyaadka kale ee reer Gedo ee iaygaas gadaal ka fadhiyey,arimaha Gedo waxaa ku dhax jiray dhawr arin oon lala socodsiin iyagaas degaanka ka soo jeeday,hayeeshee waxkasta xaga rabi ka fashilmay maadaama ay waxkasta ku dhacaan amarka alle hadane waa fashilmeen.intaas shacabka Jubland amaba kuwa Gedo haku seexdaan hana kusoo toosaano.waxaans maanta iskula nasaneynaa mid ka mid ah suuganatii lo qaaday Julaland.War helaa talo hela.

Fiiro gaar ah-Qormada nuxurka ayan shacbaka Soomaliyed siiba kuwa Jubland ugu soo qabanay maadama waxyaabah qarkood wax micno ah u lahen shacbaka Soomaliyeed .Tusaale ilaa 7 nin oo reer Gedo ah ayaa midkasta lagu yiri adigaa Gedo wax ka noqonayo markii aanu isku dhaxyaacino ragaasne Cabdirashiid Janaan iyo Fartaag midkoodna kuma jiro oo waxaa la yiri iyaga aqligood a waa askarnimo iyo howsha fulinteeda kaliya shaqadooda,adiga dad loo arko in lagu shaqeysanayo bal adiga qiyaas.

yacni markaan idiinl eenahay yaan lagu mashquulin shaqsiyaadk areer Gedo iskama dhaheyno oo iyaga qudhooda wxa socda waa ogyahiin iney ku dhamanayaan wadadii Raaskaami oo kale oo xiligaas ilaa 6 qof oo reer Kismaayo ah midkasta la lahaa adigaa n kuwa danaa iaydo mid gudahaKismaayo kaka dhawaaqay maamul uu xiligaas jirya aya a la yiri kaas naga daaya keidbna wxiidhacay waa la wada ogaa,weliba taas dhaqaalahii lagu kaa qaatay waxaa aad ugu yar midaan oo waxaa la ogaay fahsil hd adhacay inu dhacayo ,waxaanse ka doorbidnay intii aanu wasaqda hoose shacabka la wadaagi laheynin in aanu ugu soo koobo in uu bilaaw iyo dhaamad fashilmay mar kale qorshahi Gedo,weliba Cabdirashiid Janaan kuma dheeraaneyno hada telefonka lagama dulqaado soo wicitaanka oo lama doonayo inuu ogaado in qorshahii fashilmay bedelkii waxaan u xaqiijineynaa isaga iyo inat ku fikirkaa aheyd in aan soo wecid iska daaye isbuuc kedib aan xitaa telefoonka laga qaban doonin qoraalkaan meel haku qorto si ay xasuus ugu noqoto markii uu maqlo waxaan aanu sheegeyno iney run yahin.

Dabcan dadkii ku dhintay dagaalka kor iyo hoos ifka waa ka taki lahayeen amaba biyo ha ku dhinto qofka ama sababo kale ha ku dhinto waana u tacsiyeneynaa shacabka ,laakiinse inagu waxaan shacabka u xaqiijineynaa in degaanka oo nabad ah qorshahii keenay in laga huriyo colaad ujeedo kasta oo laga lahaa uu fashilmay, war Soomaliyow warkas makudhacay,mise mar kale ayaan far waaweyn idiinku qornaa,ku darso Jubaland weli dagalka si dhab ah uma gelin,Janaan waxaan leenahay mediyaha Soomaal ee dhaqaalaha lagu siiyo warar aan jirin intaad meel iska dhigto, isbedeladii ugu dan beeyey markii Gedo laguu soo diray kedib dhacay adigoo dhanka dowlada marin Mogdishu dad aad ku kalsoon tahay hadey jogaan weydii sida uu qorshaan u fashilmay,weliba ku kulama talineyo in aad Mogdishu ku laabato,ku tusaaale qaado

Sargaalkii lagu magacaabi jiray Fanax ee xiligii Raaskoombooni markii ciidankiisa iyo iyaga laga soo qalday Mogdishu xaqiiqadana arkeen markii ay yimaadeen Raaskamboni ee weliba dagaalka galay maxaa xilkii looga qaaday?.sababtoo ah ciidankii ay wateen isaga iyo sarakiil kale waxaa lagu dul watay waxii loo soo diray wax ka duwan qaar ciidankii ka mid ah oo Mogdishu la geeyeyna hada waxbo kama noolaa wiilashaan hada kula jooga anagaa hubna waa kaa tagi doonaan ee ugu yaraan adiga Mogdishu haku laaban,weliba Jubaland garab weyn ayey heysataa,waxaanse u rajeyneynaa shacabweynaha Somaliyeed kuwooda ku nool Jubaland guul nidaamka iyo kala danbeynta ka jirta iyo halganka lagu ciribtirayoArgagixisada

ee degaankaas ka socdana ,waxa kale oo aanu bogadineyanaa dhaqalaha lagu kala qaatay kaliya meel hebel noo baneya aan isku masawirnee walee anaga Jubaland waxaan u taagnay gacan,waxii fowdo ku bilaawda fowdey ku dhamaadaan sow lama dhihi jirin waa waxii hada ka hor ka dhacay Raaskaambooni haatana ka dhacay Gobolka Gedo waa labo mashruuc oo si isku mid ah u fashilmay dhaqaalo badana looga cunay dowlad aan aheyn kuwa deriska la ah Somaliya walee mar sedaxaad ayaan gacan u taagnay Jubaland iyo madaxweyne Madobe

qorshahii mar hadaad meeshii kore ee laga keenay ka fashiliseen,kaliya dhanka amniga kala shaqeeya dowlada aad deriska tahiin ee Kenya iyo inta uu dalka Etoobiya kala leeyahay gobolka Gedo Well Done......

Somali,Africa Middle East and Around The World-On Tuesday July 29,2025- Waxaa halkiisii inooga sii soconaya wararkeenii joogtada ahaa inagoo weliba qoraalkasta oo aanu halkan soo gelino siineyna waqti ku filan shacabka Somaaliyeed.

Inta aanan gudagelinse waxaan bal marka hore si gooyni ah ula hadleynaa beesha Xawaadle keidban waxaan uga sii gudbeynaa Puntland iyo Jubaland, War reer Hiiraanka kale waad ogtahiin meesha siyaasad ahaan iyo damiir ahaan la gaarsiyey xumana kama ahan sida ay maanta ugu nol yahiin nolosha ka jira dalka Soomaaliya, waxaan idiin siineynaa talo Soomalinimo oo dhab ah Argagixisada waxaa loo wadaa Dekedaha Hobyo iyo Garacad qiimo kasta oo ku kacaya adinkoo kaashanaya cidkasta oo aad la gaashan kartaan siiba reer Puntland oo ah dad nidaam iyo kala danebyn doonayo sidii noo kale yaan dagaalkaan u dhaxeeya Jubaland iyo Dowlada Masar leydinku mashquulin halgankii dheraa ee ay ku naf wayeen nabadonadii iyo wiilashii iyo gebdhahii

geesiyaasha ahaa ee guuleystay difaaca oo meelkasta oo Hiiraan ka mid ah degaal aan horey loo arag oo qorshe cad leh sida loo qaadayo maxaa ku xiga oo nidaam ah markii shacabka degaanka loo xoreeyo ma fowdadii iyo in deganka sawiro loo yimaado ayaa dib loogu noqoyaa dadka maxaa mustaqbal u ah waxaas oo dhan iney imanayaan waan ognahay shakina inoogama jiro waana waxa aanan waxa hada socda oo dhan aanu ugu arag wax weyn,inta aan loo gudbin in argagixisada

dekedaha Hobyo iyo Garacad halkaas dad Soomaliyeed oo nabad ku heysto ayaa ku nool argagixi sadii dhawaan la soo geliyey Gudaha Hiiraan ee danaha siyaasadeed ee waqtiga kooban soconayey laga lahaa ee loogu sheekeyey ilaa Gobolka Sanaag ayad soconeysaan waa kala jabeen ileen waa koox been siyaasadeed lagu hago qilaaf weyn ayaa dhax yaalo oo kooxda ogaada dano siyaasadeed ayaa loo adeegsadaa oo meeshii farta loogu fiiqo ayey aadaan meelkasta iskama aadaan hadaf iyo Diin kuma socdaan.

Tusaale yar ayaan idin siineynaa sida ay madax iyo masuuliyiin dowlada ka tirsan iyo saraakiisha ciidan qaarkood ee tutaha u xirtay dalkooda iyo argagixiso u wada shaqeystaan.Hada sow laguma lahan dalka waxaa ka jirta dowlad imisa maalmood ayaa Degmada Balad Xaawo dagal aan ognahay halka u ku daneyn doono in ay halkas ugu danbeyn Jubaland ku danbeyn doono iney maamusho, Buurdhuubo iyo Balad Xawo inta u dhaxeysa waxaa joogan argagixiso miyaad aragteen iyadoo ay dowlada hal xabad xitaa ku rideyso,laakinse diyaardo lagu buufiyey Tutayaal oo ay leetahay shirkad gaar ah oo magaca Soomaaliya ayaa lagu kenay Soomali inta la yiri Koowdii Luuliyo la soo bandhigay oo hadana la kireeyo oo argagixiso xabad kurideyso miyaad aragteen weli?.

Dagalka argagixisada kaliya sedax degaan ayuu dhab ka yahay Hiiraan oo qabiilka Xawaadlaha mudo ku dhaw 4 sano ,weliba degaankooda ka saaranayo si argagixisadana Hobyo iyo Geracad ilaa gobolka Sanaag uga sii gudbaan sidaasi daraadeed waan ku bogadineynaa beesha Xawaadle xita hadi sikasta loo hagar dameyey iney maanta argagixiso weli ka hor tagaan yahiin iney u gudbaan degaano kale oo nabadoon,arimaha hada socda ee Hiiraan markii ay noqoto arimaha ciidanka marnaba kama hordhaceyno sidaas ku wada hadalkiinana ha u yaraado meeshey ka

haweysanayaan Hobyo iyo Garacad tabartoda ma garto halkaas waa wax la doonayo in loo sameyo intad beeneysaan arinkaas ka sara argagixiso Hiiraan ,Halgamaa Jeyte waxaan leenahay soo noqod wanagsan arimaha sidey ku socdaan kama hordhaceyno weliba waan bogadinyenaa in reer Hiiraan dowlado waaweyn isku dayen iney so jiitaan oo ay u adeegsadaan siyaasado wax u dhimi lahaa mustaqbalka dalal aanu deris nahay kana diideen sidaasina caro loogala dul dhacay o loo soo adeegsaday argagiiso mar hore Hiiraan laga saaray,markasta wadamada deriskaa anaaga isku hareyna oo sikasta oo ay dowladahu isku bedelaan inagu weligeen deris ayaan ahaaneynaa yaan la eegin waxa hada socda oo kaliya.

Waxaa kale oo aanu bogaadineynaa arin aad ugu aheyd qatar weyn beesha Daarood oo sanado badan la soo dharaadhirinayey in markii la doonayey in la fuliyo ay ka fashilantay dhanka Hiiraan sababtoo ah hadaan la helin reer Hiiraan ma suuribeyso waana mida keentay in Soomaliweyn oo taagan argagixiso dharaar cad laga adkaatay hada Soomali looga dhigo iney Hiiraan qabsan karaan si loogu sii gudbo deganada aanu kor ku soo sheegnay arinkaasne hadey Somaliweyn arki waayaan iyadoo Hiiraan laga fashiliyey wax badan dib danbe halkan wararkena ha u soo raadsanina, Somalida mararka qaarkood waxaan dhahnaa Ilaahey ayaaba jeclaa in Hiiraan lagu beero reer Hiiraan gaar ahan Beesha Xawaadle sababtoo ah maalinti dowladii Kacaanka iyagoo aan

u soo jeedin isku soo jeediyeen oo weliba waqti dheer iska sii joogi karay ayaa dalka laga saaray, USC maalintii ay reer Hiiraan iskaka baxeen amaba ka hareen ayey boqol firqo noqotay,Argagixiso iyadoo aysan reer Hiiraan u soo jeedin ayey dumar iyo caruur dileen meeshii lala gaarayna waa la ogaa in ay maanta mediyaha iyo dacaayada markii meel leyska dhigo Xawadle haben iyo maalin weydiistaan heshiis, yacni inagu kama hadleyno shaqiyaadka dhulkooda inta u hibeyey hadane ay gaarsiiyeen iney mediyaha uga faafiyaan dacayado waxaanu ka hadleynaa dagalka rasmigaa ee ay beesha Xawaadle kula jirto argagixiso oo ah mid aan qarsooneyn halka uu ku dhaman doonane ku bishareysta hadeysan degaankaas si nabad ah uga bixin intey qiyaaliga hada socda jojiyaan hada ka hor waxaan idin dhahnay

wey ku qasaari doonaan dagalkaas ay la galeen Xawaadle,micnahu dowladii Mogdishu joogtay oo qeyb ka mid ah intey argagixisada la sheysato go'aansatay risaastii u diiday wiilashii macawisleyda ahaa ee dagalka dhabta ah ku jiray dhankii argagixisadana ka soo jeesatay kama dhigna iney argagixiso sidaas intey Hiiraan ku qabsato uga sii gudbi karto deganada aanu soo sheegnay iyo dalaka deriska qaarkood,bedelkii dalka Soomaliya ayaa dowlad cusub iyo nidaam ay adag tahay inuu hada qiyaaso qof Soomaali ah yeelan doona anagaa idin leh, waana waxa keenay in aanan weligeen Hiiraan uga cabsan arggixiso weliba deganadii laga xoreeyey dhawr sano ka hor ee uu ku geeriyooday xoreynteeda nabadoon Cilmi Hagar Guure iyo wiilal iyo gebdho geesiyaal ah in aan simicno daro ah lagu qasaarineyn cidkasta waa ogtahay,weliba argagixisada Maxaas joogta waxey hada oon wax qoreyno isku

heystan aan ka baxno subax maan ka baxnaa mise habeen ayey ku murmoo haayan,weli ma aragteen inagoo waqti ku lumineyna wax badan oo dalka Soomaaliya ka socda,bedelkiina sow malinba meel qurxoon dalkeena idiinkama tusino,hadaan idiin dhahno waxaas waa wax loogu talo galay in ay socdaan maalmo kooban sidaan idiin dhahno u qaata,dagaalkii Hindiya iyo Bakistaan ayaan idiin dhahnay ma sii socon doono. Dagaalki Iran dhawaan lala galay ayaan idin dhahnay ma sii socon doono kan Gedo iyo Hiiraan ka maqleysaane waa la mid.

Laakiinse reer Hiiranka waxan kula talineynaa labo kooxood warkooda marnaba ha dhageysanina.1- Koox ka tirsaneyd dowladii midaan ka horeysay oo argagixisada caan ku ahaa iney weligood la shaqeysan jireen iyo koox dowladan hada jirta ka tirsan oo argagixisada la shaqeysta labadooda hada magaca ayaa u kala bedelan wana kuwa ugu badan oo dhalinyarada mediyaha jahwareeriyaan labadona waxaa ku xiran oo magaca iyo sumcada ciidanka Xooga dalka ku ciyaara shaqsiyaad saraakiil lagu sheego oo sharafta dalkeena ku ciyaaray waana kuwa markasta ciidanka muraalkoda ku ciyaara oo degaano ay ciidamadu guul ka keeni karaan intey sargaalka iyo askariga lacag ugu diraan telefonkiisa amase ay qof ku qabiil ah ugu dhiibaan lacag cadaan ah sharaftii ciidankeena sidaas ugu ciyaareen ,laakinse waxaa jira ciidan gesiyaal ah iyo sarakiil geesiyaal ah oo

dalkooda daacad u ah mase badna anagaa idin leh kuwaas marnaba haku gadsoomina degankina reerka aan la hadeyno ku difaacda gobanimadii aad ku difaacan jirteen Soomalina cidii idinla fahmeysa kula saaxiiba siyaasadiina yaan adinkoo 4 sano dagal ku soo jiray mid degankisa argagixiso uga so baxay uguna daray hubkii dowlada marki uu dhinac kasta ka xisaabtamayna ogaadeen dalka halka uu aadey iyo isbedelka ku soo wajahan ineysan fursad siyaasadeed ugu banaaneyn argagixiso inuu kuu hoosaasiyo anagaba og kama yeeley side hada intey goori goor tahay dhulkii aad ku weyday geesiyaashii reer Hiiraan ee lagu qabsaday ciidankii Macawisleyda oo risaastii ay isku difaacayeen ee uga imaan jirtay dhanka dowlada laga joojiyye,haku mashquulin

shaqsiyaad adiga kaa dhashay oo la doonayo in lagugu mashquuliyo si mushkilada argagixisada oo jabtay hada la doonayo in shacabka Soomaliyeed looga dhigo kuwo soo noolaaday barta shaxda iyo ruwaayada leysku dhigayo iiney tahay mid loogu talo galay waqti gaban adinka arinkina intaas ayaan uga baxeynaa marka laga soo tago Puntland iyo Hiiraan waxaa soo raaca oo dagalka kula jira argagixisada oo dhawan ku layay degaanka Buulo xaaji waa mamulka Jubaland,hayeshee qeybta hoose waxey quseysaa labad mamul ee anau la hadli doono madaxdooda iyo shacabkooda.

Waxan manta si gooyni ah ula hadleynaa madaxda Puntland iyo Jubaland halkaas ka wada dagalka argagixisada dalka Somaaliyana cidkasta waa ogtahay dadkuna ma waalna in aan xukunka dalka Soomaliya dowladaha soo socda reero degaankooda ku haya argagixiso oo hada ay wada shaqeystaan aan lagu aamini doonin,rag badan oo aad moodaan siyaasiyiin degankina ka soo jeeda oo hada dowlada jirta xilal muhiim ah ka haya hadaad arki weysaan iyagoo shacab ah oo noqdan wax dibada iska aadey iyo kuwo deganka iyagoo shacab ah ku soo laabtay maba nihin Soomali xog ogaal u ah wax badan oo hada socda,yeysan kaliya idiinku dhicin waxii had aka hor ku dhacay madaxweynahii DDS ee Cabdi Cumar oo ay Somalidu u aqoon jirtay Cabdi Iley oo hada ka hor oo ahdana lala danacsan yahay Mustafe Cumar, qoraalkaan kii ka horeyey waxaa jirtay qeyb aanu ku leenahay DDS waxaa kaka bixi doona amniga dhaqaalo ay Soomaliweyn marqaati ka noqon doonan hadeysan reer Hiiraan ka barbar dagalamin,sababta aanu u laheyn hadaan idiin qeexno.

Hada ka hor ayaa deganka Soomaalida ee Dowlad degaanka oo ku jiray mushkilad ay adag tahay si Soomaali badan maanta loogu sharaxo ayaa waxaa dhacday in loo fikiray xiligaas ninkii madaxda ka ahaan Cabdi Maxamed Cumar waa xiligii ay jirtay dowlada hada jirta tii ka horeysay maahane tii ka sii horeysay ee Mogodhsu joogtay xiligaas waxaa safar ku tagay Jigjiga wafti uu hogaaminayey madaxweynahii xiligaas jiray wafi uu hogaaminayey halkaas ayaa ciyaaro lagu soo bandhigay inta la tagay JIgjigo degaankii oo markiisii hore la daalaa dhacayey colaado iyo dhaqaalo yari ayaa waxaa la geliyey mashruuc xiligaas lagu duulayo degaankasta oo uu xaduud la leeyahay Somali State ee dhaca gobolada Soomaaliya sanado badan kedib ayaa markii ariniki sidii la rabay noqon weysay ayaa Mogdishu iyo Hargeysa wada hadleen dadka qaarkood waxey yiraahdeen madaxweyne Cabdi Cumar ayaa xiligaas la af gartay isagii ayaba nool laakinse wuu garanayaa halkii ay ka qaldan tahay siyaasadiisa meelahii ugu weynaa weliba xiligaas dadkii siyaasadaas ku dhibanaa waxaa ka mid

ahaa madaxweynaha hada jooga Cagjar oo qaar qoyskiisa ka mid ahaa naftooda ku waayeen yacni mushkiladii jirtay xiligaas,Hayeeshee,meesha ay qormada u socoto ayaan rabnaa iney Soomaali badan fahmaan goboladii kale oo dhan ee ay DDS xadka la laheyd markii ay wax weyn noqon waayeen xiligas dowladii markaas Mogdishu jogtay wey fikirtay waxaana Maamulkii DDS laga horkenay xiligaas shacabka Hiiran oo aysan xiligas mudo 15 sano ah degankas wax dhib ah ka jirin,kedibna maxaa dhacay in subax aroor ah ciidankii Liyuuga ay Xadka Hiiraan dagalka bilawday sabab la aan sawiradi ciidankii Liyou xiligaas uga geeriyoday degankaas oo nabad ahaa waanu

heynaa mase dooneyno in aanu halkaan soo gelino waxaa ka muhiimsan micnaha qormadeena in aanu fahano xiligaas waxaa Ilahey mahadiis aheyd in dhinacii Hiiraan oo weligood doonayey iney nabad ku wada noladan si uu ganacsigoda u xogeysto shacabka Soomaali Galbeed iyo kuwa Hiiraan waana waxa aanu markasta halkan ugu soo qorno iney muhiim tahay iskashiga labada degaan iyo labada shacab oo micnahu mahan iney reer Hiiran dagal kula jiraan argagixiso dooneyso iney gaaraan Godey ilaa Diri dhabe laakinse marka laga hadlayo labda degaan markii aad joogto Gobolka Shabele iyo Hiiraan shacabka ku nool magacyada ayaa u kala duwan mahane waxaad moda markii aad joogto Qalafe iyo Godey in aad ku nooshay Baladweyne oo kale.

Ugu danbeyn markii mamulkii xiligaas jiray iyo reer Hiiraan isku dhaceen waxaa soo deg degay in dowladii dalka Etobiya mamuleysay xiligaas sarakiishii ka joogtay ay waxgaradka Hiiraan ku dhaheen hadii degaanka Soomalida nalooga soo weerarayo adinkana aad dowlad sheganeysaan dadkaas waa dad Soomali ah wax colaad ah nagama dhaxeyso arinkaane waxey ku koban tahay dadka hogaanka DDS haya inagaa si Soomalinimo leh ula macaamileyna ee adinka nooga baxa Hiiran arinkiina xiligaas waxey gartay qaramadamidobay oo ay aqonyahno reer Hiiran ah gaarsiyeen ugu danbeyna dowladii xiligaas ka jirtay Soomaaliyana meeshii laga riday Hiiraan ayey

aheyd 2016 tii ka jirtay Etoobiyana waa burburtay,hada maanta mamulka DDS iyo kuwa Hiiraan waxaa ka dhaxeeya xariir aan horey u soo marin xiriirkas badankiis waxuu ka xiran yahay dhanka Hiiraan oo waxkasta oo degaankaas dhulkooda inta la soo dhaxmaro lagu dhibaateyn lahaa wey ka hor tageen mana suuro gelin ilaa hada markasta oo fidno lala soo aado Hiiraan waxaa meesha ka baxa hadba kuwii la soo aada,weliba kooxda taariikh buugaag lagu qoro ay ka raaci doonto Hiiraan waa argagixisada iyo kuwa hada meel soke wax ka eego ee ay heshiiska ku yahiin danaha kooban ee siyasadeed iyo mida qabiil meel ma gari doonto,waana waxa aanu u leenahay reer DDS mamul iyo shacaba ka bar bar dagaalama reer Hiiraan 4 sano ayey hada ku jiran dagalka argagixisadee hadad arki weysan iyagoo ka soo hadlayo meelo kale oo Hiiraan ka baxsan oo Somali kale intey Hiiraan ka saran cawinayo waxa hada socda xog ogaalba uma nihin adinka, waa laga yaabaa iney

dad badan oo beesha Raysul wasaare Xamse ayaa dalka ka ah qofka sedaxaad ugu sareeyo iska dhadhiciyaan hada war ninkaas anagaa saaxiib la ah waana siyaasiyiinta aanu mudo ka badan sedax sano weligeen wax xun ka qorin hadana aanan ka qoreyn waxanse ognahay in kursigiisa dano siyaasadeed lagu bedelan doono ,kedibna shacabka DDS lala aadi doono mushkilad aan hada ka jirin xili magaalooyinka waawweyn ee degaanka ay ka socoto horumar kala duwan waxaan aanu qoreyno madaxweynaha Jubaland wuu fahmaya oo waxuu si fiican u ogyahay argagixisada sidey u kala jaban yahiin hadafkooda kuwona in meel markaasi dano siyasaded laga leeyahay loo adegsado weliba shacabka Jubaland waxan lenahay madaxweyne Madoobe si dhaw iyo fog ba ula shaqeya waxaan hada socda oo dhan waa bilaha inagu soo adan oo kaliya wx loogu talo galay dalkan doorasho ayuu aaday yaan leydiinka waalin.

Sidoo kale waxaan socda reerka Xawaadlaha la yiraahdo waa fahansan yahiin goboloodana inuusan meel kale raaceyn iygauna uusan waqti ku socon dalkoona kaka noolyahiin halkii uu Allaah ku beeray iyagu hadeysan fahansaneyn waxa socda dharaar cad argagixiso ay Somali oo dhan ka cabsaneyso intey dhulkoda ka xoreysteen hadane inta dhiman kuma dhiran laheyn iney soo afjaraan,Sidoo kale ninka la yiraahdo Saciid Deni waxaan socda waa fahansan yahay,Sidoo kale malayin soomalai ah oo ku hoos nool degaanda ay maamulaan argagiixsada kuwooda damiirka leh

waa ogyahiin wxa had asocda,sidaasi si la mid ah waxaan leenahay madaxweyne Mustafe waxa hada socda ha isku mashqulin gobolo ayaa DDS la kordhiyey iyo wax aad dib u dhigan kartee xaduuda DDS weliba inta kale oo dhan xaga iska dhig reer Hiiraan dhiig la daadiya hada intey mushkilada kaa joogto gudaha Soomaaliya,hadii kale inta kuwii shaleyto fashiliyey Cabdi Cumar intaad run siyaasadooda amaba moodo Xamse ayaa Mogdihu Reysul wasaare ka ah oo laguu seex seexdo horumarka deganka yusan dib u dhicin anaga waaqiciga ayaan kaala hadleynaa.

Weliba waxan kuu xaqiijin karnaa iney dowlado waaweyn reer Hiiraan gaar ahaan Xawaadle weliba dowlado ay Etoobiya kala dhaxeyso xurkuf ay doonayaan iney si kasta oo ay Xawadle ku kasban karaan ku kasbadaan laakisne reerkas dhaqanka lagu yaqaano dalka iyo dadka Soomaaliyeed ayaa muhiim u ah dalkaane kalinta uga aadan ayey ka qadanayaan cid ay ugu daneynayan ma jirto waa dalkoodii iyo dadkoodii,waxa hada socda oo dhana markii aan saqiir iyo kabiir dhimackasta ka eegnay sidey doonto siyasada Soomaliya ha isku bed bdesho waxa ka go aan iney degankooda sida ugu wanagsan uga difaacdaan kooxahan hororkaa mana leysla gari doono Hobyo iyo Garadcad amaba Sanaag si dhaw ula shaaqeeya Halgamaa Jeyte.

Waxaa kale oo aanu leenahay shacabka Garacad iyo kuwa Hobyo ku seexda kuna soo toosa degankas kooxdaan hada si xoowli ah ayaa lagu wadaa arinkaan laakinse ineysan idiin soo gaareen si weliba sahlan idiinku soo gaareyn ayaan ognahay,dalka Somaliya ma sii joogi doonaan,hayeeshee,

waqtiyo kooban sida waxa hada dhacay oo kale waa macquul iney helaan amaba loo fududeeyo hubka dowlada iyo Dronta dowlada oo xogta lagu siiyo laakiinse Hiiraan xoog intey ugu soo laabtan una gudban degaano hor leh ma dhici doonto.Laakinse hal shey oo aan leyska indho tiri karin ayaa jiro una baahan yahiin Soomaaliweyn kuwooda aan waxa socda xog ogaal u aheyn iska daaye shacabka Geeska Afrika.

1-Soomaaliya amaba Mogdishu sow dowlad kama jirto aduunyada aqoonsan tahay lacagna lagu siiyo magaca Soomaaliya xaga iska dhig waxa kale oo dhan 2011 ilaa maanta waxaad maqashaan kumanaan ciidan ayuu tababaray Turkiga oo ah wadan mudo dalka Soomaaliya xitaa mediya aanu ugu horeyno halkan ka buun buunin jirnay sanadkasta waxaad maqashaan heshiis ayey Soomaaliya iyo Turkiga galeen, ciidamo Kumanaan ah ayuu tababaray waxaa Somaliweyn ugu soo xigtay hubkii argagixiso ayaa ku qabsatay Cowsweyne iyo Galcad waxii markaasi ka danbeeyeyna hubka mudo 4 sano lagu soo weearayo reer Hiiraan waa hubkii halkas lagu qaatay kaba soo qad hadii uu dal la yirahdo Soomaaliya oo uu Turkigu Soomaali oo dhan ka doonayo kalsooni sidee berito amaba mustaq balka ku aamini doonaan shacab badan oo Soomaliyeed oo ay reer Hiiraan ugu

hareeyaan,ma dadka Turkiga u turjumo ayaan ah dad aragti gaaban oo dano shaqsi iyo mid qabiil ku dhax wata waxa ka socda dalka Somaliya,ok Shidaalka uu Turkigu shego inuu ka barayo dalka Soomaliya waa qeyraad ka wada dhaxeeya Soomaali oo dhan yuu u soo saarayaa ma shaqsiyaad mise qabiilo gaar ah Shidaal aan amniga dalka Somaaliya laga fikireyn wadan la doonayo in argagixiso lagu nas nuujiyo adigoo Soomali ah ma isweydisay in wax badan oo hada socda ay iska yahiin wax sida loo sheegayo aysan run u aheyn Mogdishu ayaa leysku masawiraya Hubka Turkiga Hiiraane Shabaab ayaa la doonayaa in dib loogu celiyo dhulkii la xoreyey oo dhiiga loo daadiyey dagalkii taariikhda galay ee shacabka Hiiraan iyo halgan kiina waxaan ka dhigeynaa wax aan jirin,markii aanu shacabka reer Hiiraan iyo kuwa Soomaliya lenahay haku labada kooxood dowladii midaan ka horeysay ka tirsanaa iyo kuwa dowladaan ka tirsan oo labada ka siman kuna siyasad ah argagixisada,inagu waqiciga ayaan Soomaali kala hadalnaa reer Jubaland ,reer Puntland iyo reer Hiiraan halganka Qawaariijta labada magac ku jooga dalkeena halkaas ka sii wada.

Weliba reerka Xawadlaha la yiraahdo waxaan leenahay degaankasta oo laga soo weraro Hiiraan qabiilada degan marka hore u diga oo dhaha yaan degankiina argagixiso hadaad doontaan dhulkiina ku warejiya laakinse yeysan inaga degankeena ka soo weerarin ahdey warkiina dhageysan waayaan iayag kaliya xiriirkooda ha gooynin aee ee xitaa wadamada ay la macaamilaan in ay siyaasadooda ka fusho Hiiran ka hor taga yaan xitaa loo jixin jixin,qofku inuu dalkiis aaminsan yahay Somalina yahay sharafna ugu nolan karo iyo inusan dowladnimo sheegan oo loogu yeero inuu argagixiye yahay maxaa ka dhaxeya.....

Ugu danbeyn intaan waa dulmar guud oo soo koobaya wax badan oo dalka Soomaliya ka jiro iyo dhacdooyin hada ka hor la soo maray siyaasada Soomaliyan malinba meel ayey soo joogtay waxaan bogaadineynaa shacabka Soomaliyeed meelkasta oo ay ka joogaan dalka xitaa hal qof ha noqdee ooba argagixiso degaankiisa ka saaranayo iyo mid hada kedib ka saaran doonaba,laakinse markii aad dooneyso in aad ogaato Soomaaliya maanta degaanada Hiiraan, Puntland iyo Jubaland ayuu dagaalka argagisida dhab ka yahay dadkooda, waa jirtaa degaano kale oo badnaoo dalka ka midah iney joogaan wiilal iyogebdho Soomaaliyeed oo geesiyaal ah oo la cid ku caawisa ,waxaanse qirsan nahay ilaa hada sedaxdaas degaan ayuu dagaalku dhab ka yahay waana deganada la donayo in lagu qabsado argagixisada ee lagu dabaqay siyaasad been ah oo aan jirin wax badana sida la moodayo amaba loo dhigayo iyo wax u dhaw ma noqon doonto,weliba meelaha qaarkood waan reer magaaleynay hadaan sida ay yahiin wax uga qorno...... .War helaa talo hela.

Somalia, Africa ,Midle East and Around the world On Sunday July 27,25- Dib uguma laabaneyno ka hadalka arimaha Soomaaliya oo waxaanu ugu soo koobnay shacabka Soomalaiyeed qormada hoose bilaaw iyo dhamaad hayeeshee qor madan waxey gooyni u tahay wadanka aanu deriska nahay ee Kenya qormada waxey bilaaw iyo dhamad quseysaa amniga dalka Kenya madaxda Jubland iyo siyaasiyiinta kale ee Somalida Kenyana aad ayey u anfaceysaa qormada.

1-Horta waa u muhiim dowlada Kenya maadaama uu dalka Soomaaliya yahay wadan dhankasta ka burburay wadankastana amnigiisa uu ka ilaashado gudaha dalka Soomaaliya waxaan leenahay dowlada Kenya bilaaw iyo dhamaad waxad si dhaw ula shaqeysaan markii ay noqoto inta aad dalka Soomaaliya kala leetahiin xaduuda oo ah maamulka Jubaland in aad kala shaqeysaan sedax sababood awadood dowlada Kenya waa u muhiim qormadan xitaa ajaaniibta amni daro uga soo carara dalka Soomaaliya amaba diplomaasitiinta Soomaaliya ka howlgala badankood

waa wadanka ay saldhiga u tahay Kenya sidaasi daraadeed waa u muhiim qormadan.
Adiga xaga noo dhig dowlad ayaa dalka Soomaaliya ka jirta iyo wey ka jiri jirtay marka xaraf ahaan loo qorayo wey kala duwan tahay sidoo kale dib u soo aqriya qoraaladeena qeybaha ugu hoseeya 6 biloodka hor ayaan halkaan ku soo qornay in argagixisada geeska Afrika ee ku sugan Soomaaliya loo gacan gelin doono dalka Soomaaliya sasankii sow hada ma aragtaan.Sidaasi si la mid ah waxaan halkaan ku soo qornay markii ay dalka Kenya ka socdeen banaanbaxyada in banaanbaxyadaas ay daba socdeen ujeedkooduna ahaa in la afgambiyo dowlada Kenya ayna qeyb ka ahaayeen siyaasado kale oo aan reer Kenya aheyn.
Hadaba qormadan waa mid xambaarsan amniga Waxii gobolad aad dalka Soomaaliya

xaduuda kala leetahay Kenya waa muhiim in ay kala shaqeeyaan si weliba dhaw Jubaland inta ay Soomaaliyaka noqoneyso wadan dhinackasta amnigiisa leysku haleyn karo,fariintaan madaweynaha Kenya kaliya kuma socoto waxey sidoo kale ku socotaa madaxda Soomaalida Gobolka Waqooyi Bari heer dowlad dhexe iyo ilaa her gobol.Jubaland waa mamaul meel loogu soo hagaago leh ahna maamul dagaal kula jira argagixi sada Jubooyinka halka madaxda dowlada qaarkood iyo saraakiisha ugu sareysa ay magaalooyinka badanaa u gacan geliyaan Argagixisada,hubka shari darada ah ee dalka Soomalaiya soo galena hada waxuu marayaa in shaqsiyaad iyo qabiilada qaarkood Taankiyo iyo Dabaabaad soo iibsadaan taasne amniga dalalka deriska la ah Soomaaliya weliba xiligaan oo la galayo doorasho maahan mid farxad gelinayo malaayiin shacabka Geeska Afrika sidaasi daraadeed Kenya waa u muhiim in ay arimaha amniga bilaaw iyo dhamaad kala shaqeyso maamulka Jubaland iyo madaxdiisa.
Dhawaan maamulka DDS oo deris la ah Hiiraan iyo dowlada Etoobiya waxaan halkaan u marsiinay fariin aheyd war reer Hiiraan ka bar bar dagaalama mar hadaanu dadka wax amnigooda quseeya kala hadalno xiliga la joogo ee munaasibkaa mar kale uguma celino. Wararka Somaalida midna waa kuwo lagu raadiyo

views wax jiro mahan badankiisna waa maaminle,laakiinse inagu waxaan markasta shacabka Somaliyed iyo kuwa deriska la ah amaba kuwa guud ee qaarada Afrika iyo caalamka la wadaagnaa xaqiiqada ka jirta gudaha dalka Soomaaliya.amxaa yeelay Somaaliya waa wadan 100% dowlad iyo madax cusub yelanayo doorashada inagu soo aadan, fowdada qaarkeedna xal ayaaba la moodaa in dalka laga huriyo,taasina maahan mid ay dani ugu jirto dalalka geeska Afrika.

Waa muhiim maamulka Jubaland iyo dowlada Kenya in ay iska kaashadaan markasta sidii horeba in amniga xaduuda si wanaagsan uga wada shaqeeyaan si wada jir ahne uga hortagaan in ay magalooyinka ku teedsan xaduudaha loo soo weeciyo rabshado horey uga jiray gudaha Soomaaliya meelo ka fog fogaa xaduudaha,maxaa yeelay Jubaland waa maamul inta u ka taliyo ay ka jirto amni iyo kala danbeyn,taasi oo wax weyn ka tartay amniga labada dhinacba sidaasi daraadeed waa u muhiim dowlada Kenya in ay si dhawr ugala shaqeyso xaduuda dheer ee ay Jubaland kala leetahay dhankaas iyo Kenya.

Dhawaan waxaan afka qalaad ku soo qori doona deganada ay ku nool yahiin qabiilada isku dhiibay argagixisada amaba la shaqeysta ee degaanadooda looga soo duulo meelo badan oo dalka Soomaaliya ka mid ah iyo dalalka deriska ah si wadamadaas markii ay galayaan amab au safrayaan dalalkooda iska ilalaiyaan iney Visa dal ku gal siiyaan dadkaas. Wadan sida Kenya ah oo ay hadane ka jirto amni leysku haleyn karo waa mudan yahiin madaxdiisa iyo shacabkiisa in looga sii hordhaco qatarta ka jirta dalka Soomaliya weliba xiliga la galayo doorashooyinka ee la doonayo in argagixiso dalka loo gacan geliyo.War
Helaa Talo Hela.

Fiiro gaar ah- Qeybtan waxaan kula hadleyna madaxweyne Madoobe dowlada Kenya sidii caadada aheyd dalka Soomaliya gaar. ahaan Mogdishu waxa ka socda xitaa wadamada qaarkood iyado uu sirdoon u jogo waad ogtahay iney iska indha tiraan qatarta ka jirta halkaas dowlada Kenya si dhaw maamulkada hakala shaqeyo aminga sidii aad ukala shaqeyn jirteen,Cabdirashiid Janan anagaa ku tusineyna dhawr malmood kedib isagoo balantii lala soo galay looga baxay oo wadanka Kenya sidii xiligii ay jiri jirtay dowladii midan ka horeysya halkas gudaha u gala intuu telefonka densado hadii la arki wayo,fadlan adiga iyo masuliyiinta kale ee Jubaland waqti yar siiya ciyaalka mediyaha ee lacagta la siiyey ee wararka beentaa noo faafiya la yiri waqti siiya, iyagoo kala dhuntay hadaad arki weyso wax aan isbuuc ka badneyn siyaasada Somaliya xog ogaalba uma nihin filmkaan kii Raaskaambooni xitaa ma gaaro waailma yar oo tacban,kuna darsoo qormadan aanu kaka hadleyno dhanka amniga ee dowlada Kenya wadanka Kenya wasaqda hoose ee ka jirta gudaha dalka Soomaaliya ma ogaan karan, kaba soo qaad hadii dad masuuliyad sheeganayo hadey argagoixiso qeyb dalka ka mid ah iney qabsato u fufudeeyeen hadane iyag aiyo qabiladoda dabaal degan shaleyton aadunyada dhaqaalo looga cunayey wxaan la dagaalnaa argagxiso inaysan dadkaas wadan Soomaaliya deris la ah dadkooda iyo amnigooda u naxeyn adigana waad ogtahay inaga wax qoreynana waan ognahay,waxanse inaga ognahay waxan dhan oo hada socda halka ay kudhamanayan

waxne waa quraafaad hada leyska dhaadhiciyey oo sixirooleyaal dalka la keensaday oo lagu kala haayo Jabouti iyo Mogdishu oo horey loogu soo adeegsaday beelo aanu xusi karno Digil iyo Mirifle, Xawaadle,inta badan beelaha Daarood,madax dhawr dal ah,siyaasiyiin cod kar ahajiray oo ka soo jeeday beelo badan oo Soomalaiyeedwaxa dalka Somaaliya ka socdo bil xaqiiqo hadeysan reera qaarkood Soomaalida is aruurin oo aysan dal iyo dibad iska wareysan waxa ka socda dalkooda oo aysan quraan aqrisan,weliba ku darsoo wadamo waaweyn ayaa maalinkasta siyaasado bee ah loo shegaa oo lacag looga cunaa wadanka lagu wada nool yahayne waxaa la yirahdaa Soomaliya,Ujeedka laga leeyahay arinkaan waxaa laga soomin guuryeyi dalal ay ku nool yahin shacab isgumeysta Soomaliyase waxey nooqn doontaa cagsigeeda oo waxaa dulinimada ku danbeyn doono kuwa ku firkrayo xumaantaas. hay dhawr bilood ka hor ma idiin dhahnay degankiina in argagixiso aad Soomaliweyn oo marqaati ka ah ka guuleysaten ayaa la doonaya in lagu so celiyo ayaa laga shirayay mudo dheer inagoo fursadan ka faaideysaneyno arinkaan intow bilaawkayahay ka hor taga oo hadi xabad wax leysdiinka qaadi waayey micnahu maahan in aadan waxa socda iska wareysan karina.

Midna ogaada waxaan aanu uga hadleyno qeybta aanu kula hadeyno madaxwyne Madoobe waxaa inoo dheer dhacdo Soomalaiweyn ay marqaati ka ahaan doonto bilaha inagu oso aadan taasi oo ah dhaqaalaha kaka bixi doona Mustafe Cafjar iyo maamulkiisa amniga deegaankaas,weliba ku darsoo marka hore dagaal qabiilo kala duwan ay ka bilaabaan degaanda DDS ayey ka bilabaneysa mushkilada intaan argagixisada gudah u gelin degankas,weliba xiliga la doonayo in leysku dhax yaaciyo dalka Soomaaliya reysul wasaare kama ahan Xamse Cabdi Bare oo hada isagu waxuu maroo hayaa waqtigii dowladii hore loo heshiin jiray Waare iyo Kheyre ee la fashilin jiray madaxweyne Farmaajo oo kale,waxa hada socda waxbo kama duwana weliba qeyb kooxda Villada joogta kursigiisa qiimaha ay donayaan iney ku kala iibsadaan waad yaabeysaa dhanka kale markii aanu aragno safaro dibadaa oo leysku masa wirayo madax kale oo ay dalalkooda nabad u yahiin iyo waxa dalkeena ka socda waa kaaf iyo kala dheeri.

Hada yacni sow ma arkina dowladii uu ka tirsanaa sida loo qiimo tirayo sidii baarlamaankii laabda gole oo kale ujeedku waa in uusan markii ay dowladan mesha ka baxdo uusan ku riyoon damac kale oo siyasaded mustabqalka ,ma garateen sida leysku dhalan rogayo ,laakisne lagaga dhigayo in ay dalka ka jirto dowlad Soomaliyeed.la soco wararkeena danbe.

Somalia,Africa,East Africa and Around the world-On Sunday July 27, 2025-Maanta waxaan qalinka u qaadaneynaa kaliya sedax qodob oo muhiim u ah shacabka Soomaaliyeed badankeed weliba Soomaalida waxaan u kala qaadeynaa labo qeybood qeyb u maleeyaan iney dadka Soomaaliyeed ku ciciyaari karaan laakinse ay uga dhamatay xukunka Soomaliya.

Qeybta labaad waa wadamo ku jahwareersan siyaasada Soomaaliya laakinse badankood siyaasiyiinta Soomaalida kula shaqeeya been iyo dano shaqsi,dalalkaas iyaguna wax fursad ah oo ay dalka Somaliya ka helayan mustaqbalka ma jiraan waase macquul in ay kaliya siyaasadooda ku koobnaan doonto hadba waxa markaasi socda laakinse waqtiyada fog fog iyagu waxey noqon doonaan kuwo ku qasaara siyasada Soomaaliya.

Tusaale- Waxaan aragnaa maalinkasta amaba isbuuc kasta shacabka Somaliyed oo lagu mashquulinayo mel hebel dagaal ayaa ka dhacay meel hebel argagixiso ayaa ka dagaalameyso,meel hebel waxaa isku dagaalayo qabiil hebel iyo qabiil hebel.Sidoo kale waxaad maqleysaan siyaasi hebel waxuu ku ciciyaaraa degaan hebel si uu u barakiciyo degaan hebel iyo reerka degan.waxaad maqleysaa hogaamiye hebel oo dalka Soomaaliya horey wax uga soo noqday mudadii uu joogay waxaa fashiliyey koox hebel waxaad maqleysaa,madaxwyene hebel waxuu la shaqeystaa wadan hebel ,wadan hebelna waxu la shaqeystaa argagixisada oo uu malgeliyaa, waxaaas oo dhan qormadeena ma daarno.Waxaan shacabka kaliya kala hadleynaa sedax qodob oo ay ku xaqiiqsanayaan qormadan oo aysan badanaa u sheegin mediyaha Soomaalida.

1- Horta waxaad is weydiineysaan waxa dib u soo celiyey dagaalka Argagixisada oo weliba laga saaray Hiiraan oo dhan waxa shacabka Soomaaliyeed looga dhigayo in ay dib u soo laabteen ma jirto argagixiso Hiiraan dib ugu soo laabatay waxa ay dadku fahmi la yahiina waa kaliya labo qodob oo aanu u kala qaadeyno Aiyo B.

A- in wadamadii ay dalka Soomaliya ka joogeen ciidamada oo waayeen dhaqalo ay ku howl galaan ayaa kaliya iyagoo eeganayo danahooda gaar ah ileen dan Somaliyeed uma joogaan dalkeenee ayaa doonayo iney caalamka u tusiyaan in ay Somaliya ka jirto qatar weyn meesha kaliya ee leys leeyahay aduunyada ayaa lagu soo jeedin karaane waa Hiiraan oo meelaha kale oo dhan hadey ka dhacaan dagaalo xitaa mararka qaarkod lama maqlo, marka dadka isku mashqulinayo in waqti looga lumiyo ka hadalka dagalada siyaasdeysan ee ka dhaca meelo badan oo dalka ka mid ah waxaan lenahay waxbo yaan wax weyn loo arkin,weliba Hiiraan arinkeeda yaan wax wal wal ah laga qabin anagaa idiin leh,waa mashruuc socon doona wax aan dhameyn isbuucyo kooban,halkaas ugu danbeyn dowlado Masar iyo Etoobiya la yiraahdo ayaa isku dayi doona iney isku dagaalaan ugu danbeyna dhamaantood Jaboutiyaan, Etoobiyaan iyo Masaari oo la doonayo in la keeno hada halmar ayaa kacdoon looga saari doonaa dhamaantood Hiiraan, Jaboutiyaanka Hiiraan jooga waa ogyahiin in Masaari Hiiraan loo soo wado sidaasina Argagixisada loo yiri Hiiraan shacabkooda noo sii mada daaliya,inagu qoraalada aanu qorno bulshada waxaan u soo koobnaa nuxurka oo kaliya,waxaan ka hadleyno hada ma fahmi karaan Soomaali badan oo Soomaalida waa labo qeybood qeyb is mooda iney ku ciciyaaraan qeyb kale oo Soomaalida ka mid ah laakinse iyagu ah kuwa lunsan.

B- Arinka kale ee meesha ku jiro waa in aduunyada la tusiyo inuusan dalka Soomaaliya wax ciidan ah laheyn waana been oo waa qiyaano la doonayo in lagu niyad jabiyo dhalinta Somaliyed ee ciidanka ku biray iyo iyagoo badankood loo adeegsado qab qaldan oo inta badan ka baxsan nidaamka dowligaa si kaliya xukunka leys kaka joogo amaba magaca dowlada loogu fushado dano qabiil waana mida maanta keentay in ay qabiilo magaca dowlada ku soo iibsadaan hub suuq madow ah iyadoo dalka iyo dadka lagu maamulayo qaab qaldan waana ka xun nahay waxa ku dhacay ciidankeenii qalabka siday bal qiyaas waxa wadamo ku sugan gudaha dalka Soomaaliya oo uu midkasta meelaha ay dagaalada ka dhacaan la dul jooga Drone oo Drontaasne mid magac dowladeed sheeganayo ugu adeegayo argagixiso dano kooban oo waqti yar soconayo awaded oo aan isku arkin inuu cida is bahdileysa uu isagu yahay oo uusan Soomaali kale waxbo u dhimeyn, ujeedka laga leeyahayne ay tahay kaliya inuu wadankiisa lugooyo iyo mid dalkeena u soo shaqo tagay oo leh waxaanu u nimid in aanu caawino Soomaaliya oo waxaa ley dhahaa Midowga Afrika bal adigoo Soomali ah is weydii Midowga Afrika maxey hada maanta oo la joogo ka galaan dalka Soomaaliya meelkasta oo lasoo duubo wiil Soomaliyeed ayaa laga horkeenay mid kale oo Soomaali ah ,xagee Midow Afrika ka jiraa maanta?.

2-Intaas yar oo kooban waa dulmar aanu ugu talo galnay waxa socda in aanu u bidhaamino shacabka Soomaaliyeed hayeeshee qeybtaan waxaan kaka hadleynaa halka ay u baahan yahiin shacabku oo aanu weliba ugu celcelinay, mar kale qormadan ka qaado sawir dalka Soomaaliya 2026 iyo waxii ka danbeeya waxuu yeelan dona hogan la mahadin doono war arinkaas si fiican ma u fahantay hadaad tahay muwadin Somaliyed,waxan hada socda oo dhan waa qeyb ka mid ah fowdo kaliya lagu helo mashariic lagasameyo

dhaqaalo kooban ahna mid loogu talo galay iney socoto waqti gaaban,hadii adigoo Somali ah aadan xogogaal u aheyn waxa dalkaada ka dhacayo waxkasta oo aad maqasho waxad u modeysan run lakiinse maahan run iyo wax u dhaw,waa run dagaal caalami ah waa loo soo xawilay dalkeena,waase kuwo kaliya soconayo waqti gaaban,sidaasi daraadeed haku mashquulin wax badan oo hada socda hadii aad tahay muwaadin Soomaaliyeed kaliya halkaan kala soco quruxda dhulka ay degaan Soomaalida oo aanu malin ba meel hor leh ka soo qaadan doono.weliba si aad u qanacdo adigoo Soomaali ah ma kuu sii sheegnaa halka uu ka imaan doono hogaamiyaha uu yeelan doono dalka Somaaliya inta u dhaxeyso 2026 ilaa 2030 heerka aanu kalsooni ku qabno waxa aanu ka qoreyno dalkeena hooyo ee Soomaaliya hadaad aragtaan inagoo idiin tusineyna dhulka Soomaalida meelaha ugu

qurxoon halkaa ska garo kalsonida naga muuqato heerka ay gaarsiisan tahay iyo isbedelada dalkeena ku soo wajahan sow ma arkina mowduucyada anu idiin saarnay maalmahii tagay oo dhamantood ah xasuusinta waayo wayo iyo hadba magaalooyinka ay degaan Soomaalida iyo in aanan waqti idiinka lumin wax badan oo hada socda.waan kuugu celineynaa adigoo Soomaali ah mar kale haku kadsoomin waxa hada ka socda gudaha dalka Soomaaliya amaba dibadiisa.aan kuu sii qeexno weligaa arin ma u sameysay in aad ku xumeyso dad kale kedibna adiga dib maguugu soo laabatay,waa waxa ka dhacay dalkeena Soomaaliya ku seexo kuna soo toos wadankaas is bedelo waweyn ayaa ka dhacayo ha sugi wayin waqti gaban waxa hada socda kaliya halka aydhamantod

ku dhamaan donan weliba waan u sii hambalyeyneynaa shacabka halka uu ka imaan doono hogamiyaha soo socda ee shacabka Somaliyed hogaamin doona,mana arki doonaan malayiin Soomali ah hada kedib siyaasado ku dhisan qiyaali iyo beelo is bar bar yaacayo.
Waan ognahay Soomaalida waxey jeclaan lahayeen in aanu waqti uga lumino waxii la soo maray amaba ku mashquulno fashilkii siyaasadeed ee dalkaan soo maray iyo midka haatan taagan,bedelkii waxaa ka muhiimsan in aad adigoo Soomali ah fahanto halka uu dalkaadii aaday iyo dowladnimada wanaagsan ee wadada ku soo jirta mustaqbalka dhaw.War helaa talo hela.Firo Gaar ah- Siyaasada Soomaaliya sidaan rabnay ayey hada ku socotaa wax badan ayaan sugeynay in ay hada meesha la joogto soo gaarto.

Maanta Waa Axad, Bisha Luuliyo waa 27,sanadkuna waa 2025-Inta aanan gudagelin qormadan ka hadleysa quruxda magaalooyinka waaweyn ee gobolka Gedo,Waxaan marka hore leenahay inagoo fursadan ka fa'ideysaneyna Salaadiinta degaanka uu ugu horeeyo Ugaaska Gud ee Besha Sade Ugaas Maxamed Weli iyo caaqiliinta kale in ay xaalada degmada Balad Xaawo u istagaan,kana daalin sidii lagu yaqiinay u hiilinta nabada.

Gobolka Gedo wararka aanu is laheyn mudo dheer kedib waxaad maqli doontaan io xariga laga jarayo Buundadii Baardhere ee ku burburtay wabiga Jubba in maanta shacabka dushooda lagu rido xabado,waxaan leenahay bedelkii weliba dhinacyada degaanka ka soo jeedo Nabada fursad hala siiyo,hayeeshee, hadaan gudagalno muhiimada qormada marka baaqa laga soo tago waxaan hadalkaan kula wadaageynaa shacabweynaha Soomaaliyeed inta badan magaloyinka waaweyn ee Gobolka Gedo.hayeeshee, magaalooyinkaan markii aad eegto midkasta halka ay ku taalo iyo quruxda ka muuqata waxaad dareemeysaa in shacabku dadaalaan laakinse burburkii dowladii dhexe kedib aan waxbo laga macaashin dhamaan dowladahii dalka Soomaliya soo maray.

Waxaa kale oo iyaduna xiiso leh dhaman magaalooyinkaan marka laga reebo Buulo Xaawo oo ku taalo Xaduuda iyo Ceelwaaq inta kale waxaa mara wabiga Jubba oo shacabka waxaa kaliya ka maqan Nabadii ay wax ku soo saaran lahaayeen, isku socodkii iyo Nabadii intaas oo dhan furaha u aheyd.Sidaasi daraadeed waxaanu maanta iskula nasaneynaa quruxda magaal ooyinkaan oo ay shacbaka ku nool ku nool yahin dawruufo kala duwan hadiise mar uun heli lahayeen nabad aad uga qurxanaan lahaa sida ay hada yahiin iyo ka qurxoon.hayehsee ,waxaan halkan uga tacsiyeyneynaa dhamaan ehelkii iyo qaarabadii ay ka baxeen intii shacab ka aheyd ee colaadahan wax ku noqday,inagoo rajeyneyna in halka ay hada joogto laga amba qaadi doono nabada.ku darsoo Buundadii Baardhere weli wey jaban tahay,maalintiina waxaa la ridayaa risaas u dhiganta qarasha ay u baahan tahay in lagu dhiso Buundadaas ( How is that Sounds).War Helaa Talo hela.la soco wararkena danbe

Somalia,Africa,Middle East and Around the Global,On Saturday,July 26,2025-Waa Magalada

Jigjiga amaba Jigjigda cusub oo dhawaan kaalinta Koowaad ka galeysa magaalooyinka waa weyn ee ay geeska Afrika ka degaan Soomaalidu.Magaalada waxaa ka socda horumar aan caadi aheyn iyo mashaariic waaweyn oo hadii qaarkood fart alaga qaado amaba la dhameyo ay adkaneyso in aad aqoonsato magaalada Jigjiga.

Waxaan halkaan ugu soo gudbineynaa shacabweynaha Somaliyed labo dhaanto oo midna hada debka laga soo qaaday iyo Abwaan Ahmed Budul iyo Dhantada kale ka daawo amab taabo sawirka dushiisa,iangoo bogadineyna horumarada kala duwan ee ka socda int abadna magaalooyinka waaweyn ee DDS.

Fanka iyo Suugaanta Soomaalida iyomar kale ,Maalintu waa Jimco,Bishuna waa 25 ka Luuliyo,sanadkuna waa 2025- Maanta waxaan ku soo qaadaneynaa Fanka iyo Suugaanta Soomaalida Abwaan nagu qaali ahaa kana mid ahaa Abwaanadii sida weyn looga yaqiinay berisamaadkii geyiga Somaalida ay degaan ee geeska Afrika waa Abwaan Dhoodaan Qaabka uu ugu luqeynayo ayaaba cajiib ah, Dad waa dadkii hore,bal aanu iskula nasano Taariikhda Abwaan Dhoodaan iyo wareysiga uu la yeeshay suxufigii weynaa ee Soomaaliyeed ee reer Jabouti Maxamed Daahir,meeshaan tii murti aheyd waa ku idishahay.

Kooxdii Iftin iyo Waayo Waayo-Hadii aanu ku dhax rafanay dhankii ciyaaraha,waxaanu maanta mar kale isla aadeynaa kooxahii berisamaadkii dhanka musikada ku wacnaa markiise kooxaha kale aan dib u dhigano Iftiin waxey aheyd mucjiso musikadooda waxey aheyd waxa maanta lagu yiraahdo afka qalaad "Another level" amaba hadaanu si kale u dhigno waxey musikada u qaabeyn jireen hadaan ku sii fogaano afka qalaad waxa lagu yiraahdo Higher Standard markii uu fanaan sida Shamaali Axmed Shamaali oo kale ku soo hor istsaagona maba kusii jirto.kooxahii kale ee sida Dur

Dur iyo Shareero-na ma shar yareyn oo iyaga qudhooda hadii ay sii socon laheyd Nabada waxey u bandeyd in kooxda Iftin baalaha laga rifi lahaa waa sida aanu inaga wax qoreyno is tusinay...lol. weliba ku darsoo kooxda Dur Dur musikiiste weyn oo dalka laga yaqiinay ayaa berikaa ka dhintay koronto in ay dishay ayaan qiyaaseynaa (Ma hubno),iyadoo ay sidaas aheyd intii soo hartay ee Dur Durtii kale ayaaba mucjiso aheyd sida ay wax u garaacayeen hayeeshee, Iftin caadi ma aheyn.

Maanta oo Arbaco ah bisha Luuliyona tahay 23,sanadkan 2025-Waxaan isla aadeynaa waayo waayo iyo kooxdii kubada cagta Somaliya ee 1970 kii iyo mid ka mid ah tartamadii ay xiligaas la ciyaareen wadamo badan oo caalamkaa,hayeeshee bal aanu ciyaartaan isla daawano sida ay xulka Somaaliya beri samaadkii kubada u maamuli jireen.

Waxaan mar kale maanta isla aadeynaa geesiyaasha dumarka Soomaliyeed kuwooda halyeeyada ah,ahdaan kuwii hore ku soo qaadanay AUN Halyeeyadii Saado Cali Warsame,waxaan maanta isla aadeynaa geesiyaasha cusub ee nool iyo Gebedhii loo caal waayey ee gebedhaha ay la tartameyso Haraga,Sibraarka amaba hadanu si kale uu dhigno maqaarka kala baxeysay Waa Ramla Cali.

Ramla inta aana gudagelin amaba soo koobin traariikhdeeda ciyaareed Horta waa tuma Ramla?.Ramla Waa geber sida lagu yaqaano hablaha ,haweenka,gebdhaha amaba dumarka Soomaaliyeed midab furan. Magaceedu waa Ramla Saciid Axmed Cali,laakinse waxa inta badan loo garan ogyahay Ramla Cali oo inta badan dunida badankeed magaca qofka iyo kan awoowka ayaa leysku qabtaa.

Ramla Waxey dhalatay sanad ka hor dagalkii sokeeye amaba hadaan si kale u dhigno waxey ka mid tahay malaayinta jiilka Soomaaliyeed ee aan weligood soo arag dowladnimo iyo wadan la yiraahdo Soomalaiya oo nabad ah,waana mid akeentay iaydoo aad u yar in lagala soo cararo dagaaldii ka dhacay Soomaliya,keidbna u bilaabatay nolol ka duwan midii ay ku soo bar baareen walaalaheed ka waaweyn amaba waalidkeed berisamaadkii.

Hayeeshee, harjad dheer Ramla waxey nooqtay haweeneydii ugu horeysay ee Soomaali ah ee bilad ka soo hooysa ciyaarta feerka,sanadkii 2018 ka ayey Ramla goaansatay iney ku ciyaarto magaca wadankii a y ku dhalatay ee Soomaaliya,waxeyna wcadaro ka dhigtay fagaaraha ciyaaraha heerka caalami ee tartanka Feerka.Ramla marka laga soo tago tartanka ciyaaraha waxey kamid ahaeyd 12 qof oo saameyn ku lahaa dhanka ciyaaraha ee ku soo baxay wajiga hore ee Time Magazine sanadkii 2023. Inta badan ciyaarta lagu hal qabsado ee ay Ramla wac daraha ka dhigtay waa ciyaartii ay dharaar cad Hawada ku cuntay Geber la tartameysay oo xiligaas loo caal waayey laguna magacaabi jiray Lila Furtado.

Hadaanse ciyaartaas sharaxno si la wada fahmi karo.Berismadkii markii aad iskuulka dhigan jirtay macalinkada weliba ardeydii hore waa fahmi karaan maadada aanu ka hadleyno sidaasi daraadeed macalinkii ma ku yiri adigoo galaaskii dhaxda ka fadhiya (Iskuruugu waa Salax Janjeero,micnahiisuna yahay Cabiraada dhulka),kedibna ardeydii loo soo jeestay macalinkiina isla markii u daba dhigay suaal aheyd ( Marka uu Siimowgu jiro xagey iskugu tagaan biyahu intuu ku yiri ma tiri Macalin xaga Unuga,adigo is leh yaan jawabtas ardey kale kaka hormarin, ileen waxbarashadii Soomaaliya ee halka manhaj aheyd ee berisamaadkii waanu isla garaneynaa ma aheyn mid sahlane,kedibna ma sacbiyey Macalinkii)..lol.

Gebeddhaan ay Ramla Hawada ku dubatay maba la siin fursad ay ugu jawaabto Madaafiicda Sister Ramla gacanteeda ka dhacaysay iyadoo taagan ayaa Haraka lagala baxay amaba si kale hadaan u dhigno hawada lagu tubtay,aanse ku sii socono qormada.

Muhiimadeenu maahan in aanu dib u xasuusino walaalkeed oo 12 sano jir ahaa oo isagoo ku ciyaarayo wajiga hore ee gurigooda uu ku dhacay Madfac sidaasina uga soo haajireen dalkii quruxda badnaa ee ay iyada iyo waalidkeed,ku dhasheen, ku dhaqmeen kuna soo barbaareen, hadey baahan yahiin iyo hadey dhergan yahiinba.

Waxaanse qormada ugu talo galnay muhiimadeenuna tahay in Ramla oo aan wax badan

ka xasuusan dalka Soomaaliya ,ahna iyada mida iska soo saartay dhamaan heerarkii ay soo martay eeba la dhihi karay waa caqabado aan laga gudbi karin qaarkood,hadana magaca Soomaaliya tartamada uga qeybgaleyso si ay u ilaaliso aqonsigeena rasmigaa amaba

hadaanu si kale u dhigno Jinsiyadeeda ayaa la dhihi karaa amaba ku macneyn karnaa in ay gebedhani sida ay ku soo bar baareen malaayiin Somaali ah oo ay soo bar baariyeen waalid wanaagsan in ay iyaduna ka mid tahay.Waxaana leenayay Sister Ramla halkaas ka wad Well Done.

Somalia,Africa, Middle East and Around the World-On Monday,21 July,2025- Hadii aad bogaan ku tixneyd waqti hore amaba qormaaladii ugu danbeeyey aad la socotay waxaa ku jiro qormo aanu dhawr maalmood kahor halkaan soo gelinay oo anu ku leenahay " Hadii aad ka midTahay muwadiniinta Somaliyeed kuwooda lagu ciciyaro aqligoodaa Garaadkooda ee maalinkasta ,isbuuckasta amaba bilokasta news looga dhigo wax oo maanta socda iskaka jir jahwararkaada ilaa aad ka noqoneyso mid waxkasta oo uu maqlo si sahlan ku qaata,hadiise aad tahay muwaadin Somaliyed oo uu dalkan iyo dadkiisa qiimo ugu fadhiyo haku gadsomin wax badan oo aad maqleysaan",

Mar kale ayaanu leenahay kuwaas lagu ciciyaaro waa mudan yahiin in lagu ciciyaaro,laakinse tiro bulshada ka mid ah oo aanu ognahay in aan lagu ciciyari karin waxaan leenahay aanu mar kale isla daawano muuqaalka soo koobaya dhamaan warshadahii uu dalku lahaa,kuna darsoo weligaa adigoo Soomaali ah kuwa aanu sida gaarka ah ula hadleyno waxaan leenahy nolosha dunida marnaba haka qaadanina qeybta ku dhisan qiyaaliga.War helaa talo hela.

Maanta iyo Jigjiga iyo Halgamaa Jeyte.Maalintu waa Isniin,Bishu waa Luuliyo,sanadkuna waa 2025- Kulan lagu soo dhaweynayey Halgamaa Jeyte laguna qabtay magaada quruxda badan ee Jigjiga si heer sare ahne loo soo abaabulay oo ay ka soo qeybgaleen qeybaha kala duwan ee bulshada oo lagu qabtay halkaas.

Kulankaan oo qeyb ka ahaa kulamo kal duwan oo u tan iyo markii uu gaaray halkaas ayaa waxuu kulankani ka mid ahaa xaflad si gaar ah loogu sameeyey Halgamaa Jeyte iyo waftiga la socday,waxaana halkaas kala war qaadasho dheer ka dib lagu bogaadiyey kaalintiisa wax ku oolka ah halgamaaga.Hayeeshee,marka laga soo tago safarka Mr Jeyte qeybaha uu al

kulmay Halgamaa Jeyte oo ay badankood u aheyd markii ugu horeysay ee ay si toos ah ula kulmaan marka laga reebo in ay muqaal baahiyaha caadigaa ka arki jireen ayaa waxey wada qaateen waqti dheer qeybahii uu siyaabaha kala duwan ula kulmay,isagoona dhanka kale uga mahadceliyey madaxda iyo shacabka DDS iyo dowlada Etoobiya garab istaagooda,xili uu qudbad u jeedinayey qeybahii kala duwanaa ee uu kulanka la qaatay.War helaa tlo hela,la soc wararkeena danbe.

Maanta iyo Somaliya,Taariikhdu waa 19kii Luuliyo,Sanadkuna waa 2025- Hadii aad ka midTahay muwadiniinta Somaliyeed kuwooda lagu ciciyaro aqligoodaa Garaadkooda ee maalinkasta ,isbuuckasta amaba bilokasta news looga dhigo wax oo maanta socda iskaka jir jahwararkaada ilaa aad ka noqoneyso mid waxkasta oo uu maqlo si sahlan ku qaata,hadiise aad tahay muwaadin Soomaaliyeed oo uu dalkan iyo dadkiisa qiimo ugu fadhiyo haku gadsomin wax badan oo aad maqleysaan, bedelkii aanu iskula nasano mid ka mid ah warshadahii uu dalku soo maray ee burburay si hadii aad tahay wiil amaba geber Soomaliyeed oo dalkaas nasiib u yeesha inuu hogaankiisa qabto mustaqbalka aad ugu soo celiso bulshada adeegii horey uga lumay.hayeeshee Wariyaha barnaamijka tabinaya sida u qaadaan dhigayo ayaaba wax kale ah,halka maanta kuwo badan oo mediyaha ku yaacay aan xitaa la fahmeyn markii ay bulshada wax u tabinayaan.

Somalia,Africa, Middle East and Around the Global-On Thursday,July 17,2025-Qormadan in aanu halkaan ku soo qorno maahan wax sahlan weliba 10 guuradii ka soo waeegatay halyeeyadii qaranka AUN Saado Cali Warsame,Qofkasta oo biniaadam ah markii uu soo bar baarayo weliba xiliyada hore ee noloshiisa waxaa jiro wax aan maskaxdiisa ka goin xumaan iyo samaan, Inagu Saado waxey inoo aheyd jiil badan oo inagoo kale ah oo ku soo barbaaray nidaamkii dowliga ahaa ee

dalkeena soo maray Geber indho u aheyd bulshadii berigaas jirtay sidaba dalkeena looga helayey rag iyo dumar badan oo Soomaliyeed kuwaasi oo iskugu jiray Hablo iyo rag amaba hadanu si kale u dhigno wiilal iyo Gebdho, hadanse berisamaadkii waxoogaa dib u yara jaleecno Murtidii faraha badneyd ee ay xiligaas qaatay ayaa waxaa ka mid ahaa hees aanu miraheeda ka xasuusano si weliba degan u aqri qeybtaan hoose si aad u fahanto halka ay qormada ku dhamaaneyso.

Hadaanse Heesta Miraheeda dib u yara jaleecno amaba waxoogaa ka taabano waxaa ka mid ahaa Waqalkii dihnaaye Dhibicdiisa waayoow Wahan igu abuurtee. Halkaan kuma ekaane waxey sii leetahay amaba miraha heesta ka mid ahaa
Adiguna sidii weli Dhana iima aadan wadin Markaan kugu wareeree.Waxey sii socotaba waxey mar kale leetahay
Cagta weysha geela leh Maniqaansi raacdee Hadaad manta wacantahay Dib Waxay ka noqon iyo Waayaha aduunyada
Midna uma war heyside.

Hayeeshee Saado rabi Naxariistii Jano haka waraabiyo iyada iyo intii dalkaan u soo halgantay ee aanu taariikhda ku soo gaarnay iyo kuwo aanan ku soo gaarinba waxey aheyd Halyeeyad qaran ,laakinse markii uu dalku burburay ka mid aheyd malaayiin Soomaali ah oo meel cidlo ah ku soo dhacay sidey u laheyd berito ayaa la helayaa dowlad Somaaliyeed, kedibna markii ay Soomaalidu ninkasta degaan u gaar ah xaaq xaaqday waxey ku soo dhacday meel cidlo ah iyadoo aan fankii iyo guubaabadii ka daalina waxaa meel cidlo ah ku helay cadow kan ugu xun ,waxeyna qaab silac ah ugu geriyotay iyadoo weliba intey fanka dib u dhigatay dalkena hagaajintiisa u gashay siyaasada Magaalada Mogdishulagu dilay taariikhu markey aheyd 23

kii bishii Luuliyo sanadkii 2014 ka.Hayeeshee, hadey ogaan laheyd maanta wanaaga ka jira gobolada Sool Sanaag iyo Ceyn iyo dowlad dhiska ka socda halkaas iyo sida ay nolosha shacabka u kala duwan tahay 10 sano ka hor markii ay ifka ka tageysay iyo maanta,waxaan halkaan dooneynaa in aanu halkaan kala hadalno shacabka Soomaaliyeed ee ku nool degaanadaas siiba Garaadada iyo Salaadiinta, Gurbajoogta iyo Gudajoogta, Siyaasi,culimo iyo qeybaha ay ka kooban tahay Bulshada SSC iyo hadba intii ay isku fahmayaan maslaxadooda inagu sida Soomalida qaarkood oo iskaka kiin dhigayo iney wax badan idiinla jecel yahiin hadane dad kale oo Soomaali ah oo aad Ood wadaag tahiin aflagaadeynayo oo kale ma dooneyno in aanu idiinla hadalno,maxaa yeelay shacabka Soomaaliyeed ee deriskiina ah waxaan u ixtirameynaa sida aan idinka idiin ixtirameyno oo kale taasne Somalinimada iyo waxaan isku nahay dhamanten ayaa ka weyn waxkasta,waxaanse hadey macquul tahay waxgaradka degaanka amaba qeybaha ay ka kooban tahay bulshada ka codsaneynaa.

1-Hadii ay dhici karto in idinkoo hirgelinaya riyadiinii eegayana danta deegaankiina iyo mida jiilkiina soo korayo waxaan hadii maalinta ay geeriyootay AUN Saado Cali Warsame lagu soo aadin karo maalinta lagu dhawaaqayo dhameystirka Maamulka maadaama waajibkii Soomalinimo ee Soomaali oo dhan laga doonayey uu meesha ka baxay,bal hada mar hadey degaanka ka soo jeedo inoo ceeb qariya hadaanu nahay Soomaali oo idil ee taalo haloo dhiso.

2- Weligiin hadey kuna muslinto kuna gaalowdo ilaahow Soomali midka kuugu xigo dad muu ahaado waa muhiim in aad adeegsataan maah maahdii Soomaaliyeed ee caanka aheyd (Sareyntaada kii diida,Tiisana hameel marin) ee adigoo xumeyn qof Soomali ah kii in aad la garanto doonayo soo dhawee,kii aan dooneyna haduu gurigaada iyo inta uu Allaah idiinku beeray idiinku yimaado amaba hadaan si kale u dhigno kuugu yimaado adingoo aan cidna aflagaadeynaha dantiina ka raacda, waqtina kii horey degaanka iyo shacabka uga soo lumay cashar ha idiinku filnaadaano ,oo magaalooyinkiina qaarkood ilaa xiligii Nabi Nuux kedib in aan wax adeeg ah laga fulin intaad is tusisaan masuuliyad wadareed idinkoo muujinaya degaankiinuna nabad idiin yahay magaalooyinkana ay sida umadaha kale idiin camiran yahiin oo kala fikrad duwan ha loo istaago horumarka degaanka.

Heestaas aanu miraheeda soo qaadanay hadaanan qaldaneyn waxaa u tumayey gabanka Fanaankii Saalax Qaasin Naaji
heesta miraheeda oo dhan xitaa iska ilooba waxaad ka qaatataan inta dhaheysa ( Adiguna sidii weli Dhana iima aadan wadin Markaan kugu wareeree),waa waxa aad horey ukala kulanteen maamulada deriska idiinla ah,hayeeshee, horumarka dhan oo la sheego waa marka dadku sidey deris u yahiin amaba Ood wadaag u yahiin ay isku ixtiraamaan.

Tusaale- Alla ha u naxariistee Fanaanada aanu ka hadleyno markii ay soo baxday heestii Laagaruuser Gadoo ee xiligaas ahaan jirtay Anti Goverment sida loo arkey waxey ka dhiidhineysay shacaabkii Waqoyi ee ay xiligaas isla soo bar baaren oo uma eegin qabiil oo waakuwa maanta maamulka Soomaaliland sameystay waa dad Somaaliyeed kuma dheeraneyno, waxaanse u aragnaa degankaas oo ay ka iman jireen dadkii ugu badnaa ee argatida dheer lagu tuhmi jiray beri samadkii in ay badankood noqden kuwo dhintay,kuwo gabobay iyo kuwo marba hadaan nolosha dunida maanta ka jirta Soomaalida dhaxdeeda waxbo laga weydiineyn iska aamusay.

Waxanse inagoo siineyna talo Soomalinimo mamulada deriska la ah SSC iyo hadba intii ay is fahmayaan kula talineynaa fursad siiya shacabkaas,ilaaheyna waa ogyahay, adinkana waad ogtahiin in aan qof Soomaali ah wax uusan rabin lagu qasbi karine fowdada ha lagu bedelo deris wanaag iyo is qadarin oo inta wanaaga lagu helo in aan xumaanta lagu helin waa muhiim in leys tusiyo.Hayeeshee, wanaa leenahay shacabka SSC iyo guud ahaan Somaali oo dhan inay ku dadaali doonaan is qadarin iyo kala faaideysi dhanka horumarka ah,amxaa yeelay degaan aan maanta isku filneyn ma jiro waa in uu aqligu shaqeeyaa Waxaanse qormadan ku soo qatimeynaa 10 sano guurada Marxuumad Saado Cali Warsame oo aheyd amaba ka mid aheyd Hablahii Soomaaliyeed ee amaanta ka dhamaa ee mararka qaarkood loogu yeeri jiray beri samaadkii iyadoo kale Shankaroon.Maanta intaan ha inoo joogto qoralkaan kooban ee aanu ugu talo galnay Halyeeyad qaran Saado Cali Warsame, waan aka raali gelineynaa hadii aanu mar kale xasusinay Ehelkii,qaraabadii iyo saaxiibaded inataba.

Somalia, Africa, Middle East and Around the world-On Wednesday,July 16,2025- Topic Of The Week-Mowduuca Isbuuca ee Galbeedka Qaarada Afrika iyo madaxweynaha ugu da'da yar iyo wadanka Burkina Faso horumard akala duwan ee ka socda

Waxaan Maanta mar kale isla aadeynaa Wadnaka Dhaca Galbeedka Qaarada Africa ee Burkina Faso,kaliya waxaan shacabka la wadaageynaa 1% kaliya oo ka mid ah horumarada kala duwan ee dalkaas ka socda weliba wax ka yar labo sano.

Qeybtaan waa wadooyinka casrigaa oo weliba shacabka inat shaqo loo abuuray meel isak dhig, xarumaha caasimaadka meel iska dhig, horumarka wax soo saarka meel iska dhig, shaqaalahii dowlada oo mushaarkii loo kordhiyey boqolkiiba 50%,meel iska dhig, Dadki dalka u soo halgamay caruurtodii dhaqaalaha loo qoray ee la siiyo meel iska dhig. in ka badan 10 warshadood oo iskugu jira wax la dayac tiray iyo kueo cusuba meel iskadhig,daqliga wadanka inta uu kordhay6dii bilood ee ugu danbeysay meel iska dhig.Isbitaalka ugu weyna galbeedka qaarada Africa iyo Moolka ugu weyn Galbeedka Africa oo weliba ku dhax yaalaan lagana sameeyey guryo degaan ah oo loogu talo galay qoysaska ladan ee dabaqada dhexe iyo

dadka hantida heysta ee ka soo jeeda wadankaas ee dhawaan wadanka dib ugu laabtay xaga iskadhig., shirkada soo saarta Basaska ee dalkaas laga leeyahay ee had ala curiyey xaga iska dhig,Dhismaha wadooyin kor u dhaafayo 5000 KM xag aiska dhig,waxaas oo dhan marka laga soo tago waxa lagu hirgeliyey wax ka yar 2 sano waxaana mashaaricdaas loogu magaca daray Burkina FasoMebo Initiative amaba hadaan si kale u hdigno Burkina Faso First ( 1-Danta Wadankaa Koow ah,Danta Dadka 2 ah,3 Horumarka dalkaa saldhig u ah waxkasta),kedibna waxaa soo baxay dad wadankii wada ilaashanayo,waxaa taas ka sii daran ku dhawaad 20 kun oo haweenak dalkaaas oo iskugu jira xirfadleyaal iyo kuwo aan xirfad laheyn laakins ewadanka jecel ayaa shaqo loo abuuray wa xka yar 10 bilood. dhawr milyan oo geedo lagu talaalay wadanka dhan,waxaas oo dhan oo aan hadal kaliya aheyn ee ficil loo bedelay waxaa ka sii muhiimsan heerka lala dagaalay jahliga oo maraya heer

ay adag tahay si aanu bulshada ugu fasirno.Intaan waa kaliya dulmar kooban xiliyokala duwan ayaan shacabka midkasta la wadaagi doonaa bal horta aanu Highwaygaan casrigaa iyo sida dadku markii ay maraan qeybna u bixineyso lacag cadaan ah kuwo kalena gurigooda iyagoo jooga loogu dirayo bilka weliba lacag ay awoodi karaan inta gawaarida wadata.Moolkaan waxuu ka mid yahay sedax Mool oo waaweyn oo lag ahirgeliyey dalkaas.War helaa talo hela.

Somalia, Africa, Middle East and Around the Global-On Monday,July 14,2025-Waxaan isbucaan isla soo dadaheynay Todobaadkii Hidaha iyo dhaqanka Jaamacada Hiiraan oo ay warar kale inaga soo dhax galeen,maant aoo Isniin ahne ku soo qatimeyna Dhaanto Cajiib ah ,goob aad u qurux badan iyo jawiga iyo dhaantada sida ay isku keeneen.Heyeeshee inta aana k abixin muwduucaan waxaan mar kale leenahay shacabka SSC sidaas ayaa leydiinka rabaa idinkoo kal fikir duwan magaal ooyinkiinana idiin camiran yahiin sidaas ku wada,waa tii ay Soomaali horey u tiri Maan la shiilay ayuu maanka ku jiraa,maah maahdaan hada ka hor maba maqline armaanba anaga sameynay....lol.Hayeeshee, inta aanan muhiimada qormadeena gudagelin markaanoo kale yaanba muqalka si fiican loo arkine waxaa la soo qabtaa ragii ragedii ahaa ee ciyaarta waalada haraga kal bixi jiray, bal aanu isla daawano waa ciyaar mar hore la ciyaaray,laakiinse sida leysku kululeysanayo labada kooxood waxaa ka daran sida leyskaka jiibinayo markii aanu iskula nasano qormada qeybaheeda kale uag sii gudub.

Sidoo kale waxaan horey uga so hadalnay inagoo u soo koobeyna shacabka soomaliyeed mudahaaradyadii fashilmay ee wadanka Kenyaiyo ujeedadii laga lahaa oo gabi ahanba meesha ka baxay,qoralaadii ka danbeeyey oo dhan,waxaase aad ioo cajabiyey dhalinta Jaamacada Hiiraan Todobaadkii Idaha iyo dhaqanka ee ay soo bandhigeen oo aanu ka xiiso goyn weynay waxaase cajiib ah dhantada lagu soo qatimay oo tilmaameysa qeybo ka mid ah dhulka ay Soomalidu degaan iyo weliba gobta lagu qabtay bandhiga iyo quruxda ka muuqata dhalinta Soomaaliyeed ee reer Hiiraan Mashaa Allaah,kuna darsoo inaga wax qoreyna ma moodeyn in ay na so mareyso maalintaan oo kale,weliba kama hadleyno tartanka kubada cagta ee quruxda badan una socda ardeyda maxaa yeelay waxaan goob joog u aheyn markii la curinayey iyo marxaladii ay soo martay iyo maanta heerka ay joogto iyo halka ay tiigsaneyso,tacliin midkii bartay ee dhib ka soo maray amaba ubadiisa baray amaba mid ay qaraabo yahiin baray ayaa fahmi kara markii uu akro jawigaan oo kale iyo iftiinka uu dareemayo.

Waxaan leenahay maamulka iyo ardeyda Jaamacada Hiiraan iyo meelkasta oo lagu soo bandhigo Hidaha iyo dhaqanka ay Soomaalidu hodanka ku tahay waxaan leenahay well Done (Halkaan ka Daawo).

War Weyn- Waa qeybteenii labaad maanta oo Axad ah Bishuna tahay 13ka Luuliyo,sanadkuna yahay 2025-Argagixisadii Hiiraan iyo Koox Jaajuusiin u aheyd oo ay ka dhax tafatay taas oo keentay in ay qeybtii ugu badneyd argagixisada ka talaabaan Wabiga Shabele.Warkaan waa daqiiqo ka hor wax badan kama soo wareegin,waxaanse ku soo koobeynaa labo qodob.1- Jaaajuusintii waxaa ku dhacay wax aysan maleysaneyn waayadan iney dhici doonaan oo waxaa badankood manta u shaqeyn waaysey lacago loogu soo diray telefonadooda kedib markii ay boqolkiiba boqol shaqadii loo dirsatay ay shaqeyn weysay sidaasi daraadeed Argagixisada qeyb ka mid aheyd ayaa lagala soo xariiray magaalada Jilib waxaana loo shegay ineysan waxbo ka jirin macluumaadka ay ka helaan Jawaasiinta iyaga la shaqeysata ee Hiiraan ku sugnaay.

2-Jawaasiinta iyaguna maxey sameeyeen markii lacagtii ay heli jireen laga xanibay telefonadooda iney telefonadoda densadaan si aan loo ogaan in ay weli Hiiraan joogaan iyo iney ka baxeen ,kuwii Lacagta cadaanka ah la siiyeyna intey is dhaheen Hiiraan iska taga lagu sugayo meelaha Hiiraan ka baxsan, waa guul u soo hoyatay bulshada Hiiraan gaar ahan beesha dagaalka kula jirta argagixisada,weliba argagixisada wey ogaadeen in dagaalkii xeeladiisa bilaaw iyo dhamaad la bedelay tan iyo markii uu halgamaa Jeyte Hiiraan dib ugu laabtay,weliba kama hordhaceyno arimaha ciidanka iyo howl galada qaaska ah sidey u dhacayaan,laakiinse qeybtaan jawaasiistii waxa ku dhacay qof aan xog ogaal aheyn wey adag tahay sida loogu sheego waxa kala heysta jawaasistii iyo argagixisada,Hayeshee, war hada na soo gaaryana waxuu sheegayaa in kooxda qaar ka mid ahaa oo dhawaan lagu xaasuuqay lagana soo furtay hubkooda kuwii dhaawacmay oo maalmahii tagay lagu hayey/qarnayey dhul duur ah in iyagoo meyd ah maanta gelinkii hore laga talaabiyey wabiga.

argagixisada ayaa aad u darensan in ay shaqsiyaadka iyaga Jaajusiinta u ahaa ay yahiin kuwa ay dhibaatada ugu badan ka soo gaartay,horey sow loma dhihin wax markii la arko dhinta waa beenta midaas ayaa argagixisada iyo kuwii u qaabilsanaa Jaajuusnimada kala heysata maanta,maxaa yeelay jaajuusiinta xitaa hadii ay Hiiraan ka cararaan ma aadi karaan dhinacaas iyo DDS oo dhawaan ayaa dowlad degaanka loo gacan gelin doonaa magacyada kuwa argagixaada la shaqeysan jiray ee hada qorsheynaya iney Hiiraan ka cararaan halka kuwona ay telefonkooda densadeen oo aan la garaneyn halka ay jaan iyo cirib dhigeen, waxaanse bogaadineynaa sida ciidamada degaanka u xadideen in la maqlo howlgaladooda jawaasiintiina loogu dhax darsaday dad gaar ah hhhhhhhhh,aan iskula bashaalno dhantooyinka loo qaaday Hiiraan,Baladweyne amaba Ciidanka degaanka ee Macawisleyda oo ay inoo soo socdaan kuwo kale oo badan.War helaa talo hela.

Somalia,Africa,East Africa and Around The world-On Sunday,July 13,2025-Waxaan mar kale isla aadeynaa wararkeenii Soomaaliya waxey inoo mareysay qormadii dheereyd ee aanu dhinacyo kala duwan uga hadleynay argagixisada kaka hadleynay iyo weliba qormadii koobneyd ee soo dhaweynta Suldanka Beesha Gare iyo qormadas oo qeyb ka aheyd shacabka SSC iyo argagixisada reer Hiiraan halka ay kala marayaan ,hayeeshee waxaan isla aadeynaa safarka Halgamaa Jeyte ee DDS amaba wadanka Etoobiya.

Waxaanse marka hore intaanan wararkaas u gudagelin halkaan uga hambalyeyneynaa shacabka Galgaduud dhiirananta ay muujiyeen hadiise aad qormadii midaan kahoreysay soo aqrisay adigoo muwaadin Soomaliyeed ah waxaa ku jirtay in dhul badan oo Soomaliyeed oo aanu safar ku soo marnay meelkasta xitaa hadii ay degaanka ku nool yahin labo qoys laga helayo wiilal iyo gebdho Soomaaliyeed oo damiir leh,tanina waa la mid,hayeeshee muhiimada qormada Halgamaa Jeyte iyo safarkiisa DDS.

Waxaan marka hore talo siineynaa shacab yo maamulka DDS intaan la gaarin dowlada Etoobiya xitaa iyaga wado sedaxaad uma furna.1- In aad Taageero 100% intaad la garab istaagtaan halgamaa Jeyte gudaha soo gelisaan ciidankii geesiyaasha ahaa ee Deegaanka ee Liyuga kaliya wax kale ha sameynina waxad xirtaan inta u dhaxeysa Gurac Joome ilaa Diyeeglow kedib kii Argagiso ah ee Hiiraan laga soo shabiyo halkaas xitaa ha dilina reer Hiirawan kaliya u soo gacan geliya.

2- In aad Cali Jeyte awood aan aheyn Hiiraan kala macaamilina oo aad xaqiiqada ka abaartaan halka ay idiinka jirto oo weliba intaad soo raacdaan ka bar bar dagaalantaan yaan mediyaha Soomaalida qaarkood leydiinku indha sarcaadin Moqokori nin ragii dhiibay Qalbi dhagax ka mid ahaa ayaa iyadoon xoog lagu qabsan isagoo dowlada Soomaliya iyo madaxda haatan joogto ku xumeynayo ina adeeradiis oo argagiso ah habeen madow soo geliyey,markoodii horena waaba la shaqeysan san jiray ninkaas hada wax xil ah dowlada Soomaliya walaa wasiir walaa xidlhibaan midkoodna kama hayo, waxaana ninkaas dhawaan laga qaaday mid ka mid ah hayaddaha ugu muhiimsan dalka,hada waxbo kama aha hada nidaamka dowligaa,hadane waad arki doontaan isla iyagaa argagixiso Soomaali oo taagan indhahoodana shanta yahiin dhihi doona wey ka baxeen Moqokori maalmaha inagu soo aadan, argagixisona ujeedkoodu waa halkee (Jawaabta oo kooban waa DDS), qoraalkaan midkii ka horeeyey si fiican u soo aqriya dagaalka Hiiraan argagiso waxaa kaka baxday 117 milyan yaa bixiyey lacagtaas ma isweydiiseen,sidaasi daraadeed Jeyte waa nin daacad ah dowlad mucaarad kuma ahan Hiiraan dadkooda dhibaato kuma ahan, deriska reer Hiiraan dhibaato kuma ahan arinkaan ciyaar ciyaar ha moodina talo xumadii ugu weyneyd ee dalka Soomaliya ka dhacday waxey aheyd markii Ugaaskii Beesha Xawaadle Ugaas Xasan 10 sano ka hor taladiisa la dhageysan waayey oo isagoo leh war wadanka yuusan dib u dhicin ee yaan leysku qasbin dad aan is rabin isku fikir iyo isku ujeedo aheyn waxii uu ka hadleyey maanta natiijadeda waa la hayaa waa in maamul argagixiso la shaqeysto ay ka soo baxday Mogdishu iyo Hiiraan inta u dhaxeysa kedibna 2022 halmar lagu waa bariisto argagixiso Hiiran iyo Bakool ka talaabayo oo u gudbay gobolada Shabele iyo Afdheer,waxaana maanta waxkasta loo sameeyaa ku xumee madaxda dowlada mucaarad ha dhihin, muxaafid dad horey u soo ahaa ha dhihin,dad aan dowladnimo garaneyn ha dhihin.

3- Cali Jeyte midbaan leenahay hadaadan bulshada Hiiraan ku hogaamin karin magaca maamul ay iyagu leeyahiin ee ay fahmi karaan waxa ay u dhimanayaan qoraalkii aanu midkaan ka horeeyey ayaan kuugu sheegnay reer Hiiraan dani uguma jirto in degankooda laga carqaladeeyo amniga DDS iyo dowlada etoobiya amaba Soomaali kale oo ka fog Hiiraana joogaan dad argagixisada la shaqeysto ay masuuliyad been been ah iska sheegtaan maamul uu mar hore waqtigii ka dhacay iyagoo sheeganayo ,hadey dowlada ka been sheegeyso dagaalka argagixisada iyo hadii dalka fowdo lala doonayaba R/wasaare Xamse oo wadanka raysulwasaare ka ah ayaa 10% loo sheegay macluumaadkii dagaalkii Raaskaambooni, adigoo hormuud u ah degaan aysan jirin cid ku metesha nidaamka federalka shacabkuna ku soo jireen dagaal ay ku geeriyoodeen nabadoono, dhalinayro wiilal iyo gebdho bulshada qaali ku ahaa sidee mar kale ku wajaheysaa hadaadan state ay dunida caawin karto aheyn amaba u heysan degankaada?.

War Farmaajo ragii fashiliyey isago dalkaan dacad u ahaa ayaa Xasan Shiikhna fashiliyey sow ma aragtaan inagoo dalkeena u naxeyno ayaan sawirkii Xasan Shiikh ee mesha kore sarnaa ku bedelnay sawirka Jaamacada Hiiraan ,maxaa yeelay waxaan ogaanay iyadoo waxii aan ka sheegeynay ay dhab tahay hadane inu meeshaas ku sii jiro ineysan wax micno ah soo kordhineyn maxaa yeelay wadan ay dadkiisa damqanayaan ayaa wax laga qoraa Soomaliya waa wadan aad cajiib u ah.

Okey meel kale ayaan shacabka DDS wax ka tusineynaa waxaad isweydiisaan mushkilada Jowhar iyo Baladweyne laga xalin waayey ee loo aadey Laascaanood yaa idiin sheegi kara,weli ma isweydiiseen?.war warkaas ma idin dhacay msie idinma dhicin ileen inagu waxaa ognahaynabada aad heysataan qiimaha ay idiinku fadhiso iyo intii yareyd ee aad la dagaashen argagixisad ajuhdigii aad geliseen markii ay geesiyaasha Liyuuga dagalka la galeen,ma waxaad sugeysaan same story ?.

SSC waa mamul jira kaliyana u baahan iney doorasho qabsadaan.Reer Hiiraan iyo reer Shabelaha dhexe maalintii uu Ugaaskii beesha Xawaadle yiri war ka jooga ilaa maanta in dadkii walaalaha ahaa la kala fogeeyo iska daaye waxaa logu daray in xitaa uusan aheyn maanta maamul jira waxii lagu dhisay Jowhar,sow intii wadanka shacabkiisa la lugooyn lahaa in Hiiraan State oo mamulkaas ku danbeyn doona madaxweynaha haatan joogana ogyahay Allaahne ogyahay oo ay ugu danbeyn Jowhar raaci doonto Mogdishu maa waxgaradka labada dhinac leysku raadiyo mark aloo cararayo SC o nabad ah mamulkiina dhisan yahay war cadna lagus heegay iney yahin maamul jira oo aan xitaa laga laaban karin,maxaa fursad ay argagixisada inta Soomaliya ka gudubto mushkilad ka abuuraan shacabka deriska la ah Soomaaliya Sida DDS ama Etoobiya amaba Kenya loo fududeynayaa?.

Okey wadan ay maamuladii horey u jiray waqtigii ka dhacay oo hadane bulshada Soomaaliyeed looga dhigayo sharci kwuo dhisana la leeyahay waa la dhameystirayaa iyo wa sidan oo kumanaan KM diyaarad loo raacayo intaas adigoo Soomaali ah weliba kuwiina garanayo dowladnimada ee daacadaa ma isweydiiso dalkaan halka uu u socdo?.Hayeshee inagu wan ognahay halka uu u socdo waxaane leenahay shacabka DDS hada intey goori goor tahay qiimo kasta oo ku baxaya ama toos u caawiya ama ka garab dagalama amab dolada Etoobiya la gaashada Meeshi aad maanta argagiso kaka tagi laheydeenogeyn laheydeen xadduudiina waa Hiiraan, Hiiraane Cali Jeyte nin ka mudan in lagala shaqeeyo ma jiraan ama sida Soomalaida mudad colaada ku soo jirtay adinkana ha leydiinku mashquuliyo wax aan jirin,marinka argagixisada Hiraan ayuu ahaan jiray waa la soo afjaray 4 sano ka hor,waxa hd asocd oo dhan waa wax loo yeelay argagixisana Hiiraan walaahi uma socoto dowlado waaeyn ayaa dhaqalo ku siiya iney degaankina u gudbaan ayna dhaafaan,weliba argagixiso ma jirto koox tan kale ku ujeedo ah waa dhawr qeybood qeyb dooneyso iney gasho siyaasada,kuwo dalka Soomalaiya logu haayo qaabab kale.

Argagixiso lagu fushado dano siyaasadeed,intaas hadaad fahanteen Toos Cali Jeyte ula shaqeeya waa hadey nabada qiimo idiin leetahay anagaaba og iney qiimo idiin leetahaye yeysan taas idiin seegin, ma aragteen bogaan inagoo xitaa sawiradoda soo gelineyna dadka qaarkood,maxaa yelay waxaan xog ogaal u nahay sida ay u yahiin labo kaarle.

Tusaale Argagixisada kuwii dhawaan la shaqeysanayey dhaqaalahii ay ku siiyeen Jaajuusnimada hada waxey donayan iney ka soo ceshtaan xitaa iyaga ma wacayaan oo waxey leeyahiin shirkadahii ay u marsiiyeen soo celiya lacagtaas sow labo jeer ma saarin?

mar waa dad ceebeysan,marne waa dad bilaa damir ah,marne waa jaahiliin nolosha dunida ka dhacsan,sida ay u doonayaan iney mustaqbalka degaankooda iyo midka caruurtooda iyo tan dalkooda u iibsadaan ayey adinkana idiinla doonayaan mushkilad xili aad heysataan nabad mida ugu wanaagsan ee lagu faani karo. Inagu markasta xaqiiqada ayaan shacabka Soomaliyeed kuwa Afrika iyo dunidaba kal hadalnaa.

Ok waxaas oo dhan ka soo taga wadankii doorasho ayuu aaday maxaa doorashada ka hor shirweyne loogu qaban la yahay dadka Soomaaliyed ma isweydiisay,ma isweydiisay dowladahii midaan ka horeeyey waxyaabahii fashiliyey in tanina ku socoto ma mudan yahiin shacabka Soomaliyed oo mudo ku soo jiray jahwareer siyaasadeed ahdiise fowdada dana dheeraato imisa ayey qaadaneysa iney ku baahdo dalalka deriskaa amab ashacabka degan xaduudaha Gobolada Soomaaliya inta uu la wadaago?. waxaan bogadineynaa shacabka wadanka Soomaliay deriska la ah ee nabadgalyadoda ku dadalay fowdo kasta oo ka jirta Soomaaliya siiba koofurta. War helaa talo hela.

Fiiro Gaar ah- Talo yar ayaan siineynaa Shacabka DDS iyo Kuwa Hiiraan Dalka Somaliya hadii xaaladiisa maskax caafimaad leh lagu eego intii leysku dhihi jiray Jamhuuriyadii Soomaaliya waxaa leysku racin karaa sidan Somaliland, SSC Khatumo, Puntland iyo Galmudug oo hal maamul ah kana kooban Goboaldii waqooyi o la raaciye kaliya Gobolkii Majeerteeniya iyo Gobolka Mudug ee hore intaan lag ajarin Galgaduud sidaasina laga bilabo Libiga Hiiraan o manat aah xaduuda Hiiraan iyo Galgaduud ilaa Raas Caseyr ilaa Laawyo Cade in ay noqdaan hal maamul.

Qeybta labadne laga bilaabo LIbiga Hiiraan ilaa Raascaambooni Hiraan,Banaadir Koofur Galbeed iyo Jubaland oo u dhigma Goboladii Hiiraan, Banaadir, Alta Jubba iyo Basta Jubba ku noqdaan hal mamaul, wadanka Caasimadiisana laga dhigo Balcad amaba Afgooyeahdii loo baahdane dhawrkii sanoba meel la geeyo labada mamaul ka mid ah.

Hadii aragtidaas hore la waayo reer Hiiraanwaxaan leenahay in aad Hiiraan State gooyni ah noqotaan iyo in aad wax la qeybsataan DDS labadaas wax ka dhaxeeyo hadaad waqti iskaka lumisaan waxaan idiin arkeynaa dad waalan oo dantood aaqoon,maxaa yeelay wadankaan lama doonayo nidaam federal ah oo si sax ah Soomalai ugu heshiiso inuu ka hirgalo ,waxaa la donayaa in maalinba qeyb bulshada Soomaaliyeed ka mid ah la marin habaabiyo sidi duur joogtana loo noolado

taasne 34 sano ayaa lagu soo jiray oo lagu waayey dowlad Soomaaliyeed. ogaada wax badna oo aanu halkaan horey ugu saadaalinay waxey badankood noqodeen run ahdii ay dadku xaqiiqada iska indha tiraane iyadaa fadhigeeda ugu timaado

maxaa yeelay ma waxaa leys weydin la yahay maxaa dadka Soomaaliyeed shirweyne loogu qaban la yahay,isweydii Jabouti oo dababaad kuheystaan Hiiraan in ay reer Hiiraan u soo gurmadan shacabka DDS,iyaguna normal la tahy iaygoo leh waxanu nahay Somali ma isweydisay waxa dalka Soomaliya ka socda iney tahay siyaasad ku dhisan dano gaar ah,wiilak Hiiraan ku dhimanyo ee dhaqaalah adushiisa lagu sameynayo ee hadane mamul uu isagu leeyahay loo dhisin ma isweydiisay mudad alagu sii jiri karo fowdadaas iyo inat ay qaadan karto iney ku baahdo geska Afrika wadamo had adhisana ay dumaan?.horey ayaa loo yiri mida taagan hadaan saadaalin timado aqligeedii ma heysid. Madaxweyne Mustafe iyo shacabka DDS waxana leenahay Hiiraan waa marinka isku xira Soomaaliya oo dhan wadanka dhan waxbo mahan hadaad amnigiina halkaas ka ilaashataan inta kale wa sahlan tahay ninka manta deganakaas ugu daacadsana waa Mr Jeyte toos idinkoon is yeel yeelin si fiican intaad ual fadhiisataan ilaa heer federal dowlada Etoobiya la kaashan laheydeenaa iyo adinka la macaamili laheydeenaa dagaalkana argagixisada yusan marnaba shaki idiinla gelin in leysku hoosaasinayo hadey noqon laheyd dowlado waaeyn iyo deegaano badan oo dalka Soomaaliya ka mid ah,maanta intaan ha inoo joogto.Soomaaiya Hanoolaato

Beesha Xawaadle oo soo dhaweyn uu qiimaheedu sareyo u sameyey Suldaanka beesha Garre Suldaan Haaji Maxamed haaji Xassan Gababa.Somalia, Africa, Middle East and Around the world,On Friday, July 11,2025-Inta aanan gudagelin soo dhaweynta ay beesha Xawaadle u sameysay Suldaanka beesha Facaweyn ee Gare iyo wafti u hogaaminayey ahna beel wadankaan siweyn ugu soo halgamay taariikh facweyna ku leh,(Halkan Ka Daawo)

waxaan horta inagoo qormadan is raacsaneyno aanu dooneynaa in aanu marka hore isla aadno argagixisadii oo qaar ka mid ah waxgaradka Hiiraan u soo direen telefon 24tii saac ee ugu danbeysay iyo waxii dhax maray, maxaa yeelay shacbaka Hiiraan iyo Soomaalidii damiirka laheyd ee 4tii sano ee ina dhaaftay halkii ay wax marayeen aanu la wadaagi jirnay waxey mudan yahiin in xog ogaal laga dhigo weliba waan idiin soo koobeynaa.

1-Tan iyo markii uu dagaalka u dhaxeeya reer Hiiraan beesha Xawaadle iyo Argagixisada waxuu hada afka la galay sanadkii 17aad waxuuse si rasmi ah u qarxay 4dii sano ee ina dhaaftay mudadaas halmalin xitaa Xawaadle weligii ma wacin argagixisada waqtina kuma lumin,laakinse iyagu mudadaas inta la xasuusto waxey soo wactameen 4tii sano oo kaliya ku dhawaad 75 jeer taas waxey kuu cadyeneysaa ineyan xaq ku taagneyn ee ay yahiin koxo baadil ah ma qof jano doonayo oo aduunyad alacag ka helo ayaa qabiil dalkooda iyo degaankooda jooga waqti ku luminayo?. sababta anagaa idiin sheegeyno weliba si fiican ayaan idiinku qeexyenaa.

A- Horta sida ay sheegeen 4tii snao ee ina dhaaftay halka beesha Xawaadle marka laga reebo hiilka Soomaalida damirka leh iyaga dagaalkaan waxaa uga baxay kaliya dhaqaalo lagu qiyaasay inta u dhaxeysa 13 ilaa 15 milyan labadii sano ee ugu horeysay dagalka,labadi sano ee ugu danbeysay iyo halka had ala joogana waxaa sanadkii uga baxda 7 milyan oo kaliya oo weliba hagadaamo lagu waday Macawisleyda ee xiligaan aan dalka Soomaaliya leysla joogeen,wa sida xaqiiqada ah,weliba Argagixsada telefonadii ugu dnabeeyey mudo ka badan sedax jeer waa lagu dhageystay markii danbe ayaa la yiri ka qabta waxaan wasaqda badan weliba odoyaasha qaarkood xitaa iskuma lugooyaan iney wacaan kuwa ay isleeyahiin armey fariintaan idiinka geeyaan ayey wacaan kuwaasne balaayo ayaa k araacday,waxii lagu yiri waan u soo laabaneynaa waxanse isla aadeynaa sida ay sheegen dhaqalaha dagalka Hiiran kaka baxay iyo sida ay u yaaba yahiin wadamadii iyaga malgelinayey, waa ogyahiin Soomaalida waxey inooga barteen in aanu hadba meesha ay joogto uga abaarno hadba mowduuca aanu ka hadleyno qeybtaan hoose si degan u aqri adigoo Soomaali ah,maxaa yeelay waxaa laga yabaa in laguugu mashquliyo wax aan adiga xigmadana kugu soo kordhneyn wadana kuuhagajineyn dadkaadana hopruamr gaarsiineyn,laakinse argagixiso sida ay Hiiraan ugu jabeen ciidan iyo dagalkii xabad axaga iska dhig dhaqalaha kaka baxay wadamadii maalgeliye argagixisada.
B-Argagixisada marka loo eego juhdigii ay geliyeen Hiiraan laga soo bilaabo maalintii ay caruurta iyo dumarka dileen ilaa maanta waxey maryaan dhaqaalo kor u dhaafayo 117 milyan,dhaqaalhaas 30% waxey uga baxday ieny siiyaan dad u jaajuusa,kuwa ay qabci geliyaan un abaneeya degaanadooda iney iskaka gudbaan ahdii qof damiir leh arkaane ama dilaan ama laaluushaan,mar hadii wajigii koowaad dagaalka 2022 laga fashiliyey Hiiraan waxii markaasi ka danbeeyey iyaga iyo guul isma arkin.

C- Hada maxey mar kale u soo wactameen,ileen Hiiraan wax wanaag ah uma yaalee?.Halkaan ayaa u baahan in shacabka Soomaaliyeed kuwooda damiirka leh si fiican loogu sharaxo.1- Waa marka horeeArgagixasada marka magaca guud laga soo tago siyaasadooda waxey ku jaan go'an tahay sida ay dalalka daneeya qeyraadka Soomaaliya siyaasadooda u kala duwan tahay ayey iyaguna u kala duwan tahay kwua Hiiraan soo wacayo waa garab argagixisada ka mid ah oo shaqadooda dhan ay tahay in ay Soomaalida ku cabsi geliyaan Hiiraan ayaan qabsanay uga sii gudubnay degaan hebel hal ujeedo ayeyna kuwaan leeyahiin waa koox isku xiran oo qeyb ka ah kacdoonka ka socda kenya ee la doonayo in lagu afgambiyo dowlada Kenya,hada waa fashilmay taas,qeybta kalena waa kuwa la yiri Hiiraan intaad ka gudubtaan Somali State naga soo waca ilaa gobolka Sanaag.

Wana mida keentay markii aanu shacabka SSC la haldeyno ku amaano iney fahmeen shaxda waxa hada socda maxaa yeelay in iaygoo kala fikir duwan ay magaalooyinkooda nabad u tahay sid aloogu fashilmay in Hiiraan l aqabsado keidbna loogu gudbo dhul kale oo ay degan yahiin dad Soomaaliyeed amaba lagu dhibaateeyo shacabka dalalka aanu deriska nahay mark alo

o eego jugta siyasdeed ee reer SSC horey u soo gaartay ayna ka soo gabsadeen waxaan aanu ka hadleyno oo dhanw aa wax ku saleysan siyaasado isbed bedelayo muhiimaduna waa in Soomaalida intii la barakicin karo la barakiciyo,damiirkooda lagu ciyaaro sharafta iyo karaamda umada Soomaliyeed oo si sahlan horey loogu so dilay in ay halkiisa ka sii socoto,maadaama ay reer Hiiraan Xawaadle dhaxda uga dhaceen mashaariic dalkaan laga fushan rabay mar hadey yahiin dalka uga yaalaan halbowlahii oo ay Soomali min Koofur ilaa Waqooyi isku xiraan dalna uusan laheyn ciidamadii Soomaaliyeed ee dalka xafidi jiray in Macawisley weliba la hagrdaameynayey ay ku baxdo mudo 4 sano ah dhaqaalo kor u dhaafayo 117 Milyan ilaa hadane waxbo laga qaadi waayey reer Hiiraan, dhimashada labada dhinacne ay kala marayaan 789 Macawisleyda beeha Xawaadle amaba shacab caadi ah oo siyaabo kala duwan loogu dilay mudadii uu dagaalku socday sida dhameystirkii dhaawacyadii waa inat ka dhimatay beesha Xawaadle mudo 4 snao ah dhulkodiina gacantoda ku jiro,laakinse marki aad dhinac kale ee ka soo horjeeday ee argagixisada dhaaalaha kaka baxay dagalkaan marka leyska dhaafto waxey qirteen in ay ku waayeen Hiiraan ku dhawaad 4 kun oo maleeshiyo ,weliba waxey beesha Xawaadle mar ay si daacad ah ula hadleen u sheegeen in ay rag qaali ku ahaa iyaga laakinse dhinaca beesha Xawaadle agtooda ka ah Daanyeero ku waayeen Hiiraan.marka leys barbar dhigo labada dhinac oo uusan xitaa Xawadle dagalkooda kow iyo labo joogin had amaxdey u soo wactameen meehsaaas ayaa ah halka aad u baahan tahay in aad adigo Soomali ah ogaato.

Argagixisada waxaa la shaqeeya dowlado waaweyn sirdoonkooda waxey ka war heleen in Xawaadle Jubada dhexe dagal ka baaxadweyn midka ay ku soo qaadaan Hiiraan lagu qaadi doono waana key ku waan lahaayeen gobolak Jubbada dhexe oo dhan,telefonkii ugu danbeeyey maxuu ku dhamaaday nuxurka ayaan idiin soo koobeynaa.Wan idiin dhaafeynaa dhulkina waan idiinka baxeynaa mana idiin soo weerareyno ee aan sida belaha kale e Soomaliyeed u dhax marno deganakooda idiin dhax marno adinka idiinma rabnee, waa meehaan meesha leyskugu dhacay jawaabtiina waxey noqotay intaad leetahiin dad kale oo Soomali ah in aan dhibtaayeno ayaan dooneynaa ee noo baneeya waxaa ka dhaw in dalka Soomaliya midkeen u haro idinkoo wasaq badan iyo inagoo dalka isla leh.

Waxey yiraahdeen waa go'an geesinimo iyo raganimo leh laakisne Soomaali intaas ma idiinla fahmeysaa?. Waxaa lagu yir Soomali qarnikastaba dad ayaa dalkaan u soo halgamay weligeedna laguma mashquuli jirin kuwa bilaa damiirkaa sidaasi daradeed wxaa loo so qaatay masalo diini ah,ileen argagixiso ma garanyaan diinta waa ka been sheegaane,waxaana lagu yiri ma ogtahiin mana masha qasheen in hada kohor Nabi Maxamed Nabadgalyo iyo Naxariis korkiis aha noqotee uu saxaabadii markii la jabiyey Museylama Kadaab inta Qarweyn oo ay ad kan laheyd inba Jaziirad acarbta la waayo Muslin halkas si nabad ah ugu cibaadeystaan,kedibna Khaalid Bin Waliid iyo ciidankii uu watay dagaalkii loo bixiyey Xadiiqatul Mowd ay halkaas ka dhacday,Sidaas si la mid ah waxbo ha reebanina dagaal ayaa inoo balan ah inagu wadankeenan joognaa idinkaa caruur iyo dumar oo anaan xeerka dagaalka ka mid aheyn disheen kuna faanteen dagaalkuna sidaas ku qarxay xaniyahiina fuula nacalaa idiin dhalee garacyayahow hadal u muuqal ek ayaana loogu soo gabo gabeeyey.arintaas mar kale ayaan qormo gooyni ah ka soo sameyneynaa,laakinse sidan qormadii ugu horeysey maalintii uu dagaalku qarxay meeshii ay beesah Xawaadle joogtay xiligaas oo ay hal mowqif ka qaatatay dagaalka argagixisada meeshii ayey joogaan, cida soo wactameyso dhawrkii sanoba mar waa iyaga,wleiba intaan jaajuusiin Soomali ah oo la shaqeysato oo ay qaarkood reer Hiiraan yahiin,walwo ay shegeen iney dhaqalahi ka galay dadka jaajusiinta ka so oceshan doonaan amaba ugu dnabeyn ka dhigi doonaan mid ay dilaan iyo mid ay ganacsigi uu ka sameystay dhaqalhaas kala wareegaan iyo mid ah wadanka

markii uu iskaka tago ka taba tagi doonaan, hadane qeybtaan danbe Xawaadlahu waaba ku raaxeysanyaan hadceyba jaajuus lacagtii ay siiyeen ka soo ceshanayaan mar hadii Hiiraan 4 snao lagu qabsan waayey waba guul Soomaali u soo hoyatay.Argagixisada waa uga dhamaatay Hiiraan anagaa idiin lehda dhilib iyo caano heysta dhulkodiina jooga dhiig Soomaaliyeedna Soomalida ugu horeeysa ee lagu tuhmayo dadkii ka soojeeday iney yahiin ineysan ka adkaaneyn iyaguna wa ogyahiin Allaahne wa ogyahay dadk ataariikhda Soomaalida garanayana waa ogyahiin oo beeshaani waa midii Suldaanka beesha Gare oo soo ahaan jireen saldanad facweyn xili ay soo mareen beesha Gare waqti adag maadaama dalka Soomaliya meelahii ugu fardaha badnaa berisamaadkii ay ka mid ahayed dhulka maanta loo yaqaano Hiiraan,dhulkii la dhihi jiray dhulkii Uduga,markii danbeyna loo bixiyey Majeerteeniya gaar ahaan dhulak loo yaqano Dooxadii Nugaaleed ,Dhulkii Daraawiishta ee maanta loo yaqaano SSC, Dhulka Soomaali Galbeed ee manta loo yaqano DDS waxey ahayeen amaba ka mid ahayen qarniyaal hore halkii ugu fardaha badneyd, xiliyadaas xili ka mid ah ayaa beesha Gare oo caan ku aheyd Halganka weliba beehsani xiligaas waxey Soomalida kaka duwaneyd waxey laheyd luqad u gaar ah oo ay ku dagaal geli jireen ayaa waxaa gurmad xiligaas u sameyey reerka Xawaadlaha.

Sidaasi si la mid ah waxaa Soomaalida soo martay xiligii dagalka lagula jiray gumeystaha taariikhda inooma dhameystirna hada oo qormada ayaa naga gashay waxaa jiray xiligi ay joogen Raago Ugaas, Amiin Nuur,Garaad Wiil Waal, Axmed Gurey iyo Sayidka midkood xiliyadas waan soo saxeynaa waxaa xili xili uu dhulkan had aloo yaqanao Hiiraan ila meesha la yiraahdo Haro Digeed amaba Gobolka maanta loo garan ogyahay Shebele ee dowlad eegaanka uu ka arimin jiray nin reer Hiiraan ah oo la dhihi jiray Ulaax ilaa ay ragaas aanu kor ku soo sheegnay midkood inuu yiri aniga iyo Ulaax dhaxdeena dhulka aan joogno waxii gumeyte amaba gumeyte kalkaal ah ee ku nool ha iskaka tagaan halkaas yacni Soomalidii hore waxdey ahaayeen dad halkii nin u dhigmay 10 nin,Maanta caruur yar yar oo argagixiso ah oo bilaa diin ah oo weliba aqligooda ku socon oo danaha umada Soomaaliyeed mida shacuubta deriska la ah iyo dundia qatar ku ah ayaa ku fikirayo iney dadka Soomaaliyeed nolo qiyaali ah iyo fikir aan wax aqli ah amaba hadaan si kale u dhigno aqoon maadi ah iyo mid diineed oo ka danbeeya jirin ayaa doonayo iney handadaan dad Soomaaliyeed.

Sow ma arkina Xawaadlaha iney dib u dhigten iney isku mashquuliyaan jaajuuskooda waxey ogyahiin inuu ku baxayo kacanta kuwii uu u shaqeynayey,waana meesha jabka ugu badan ka soo gaaray argagixisada,Qabilkaan weligood ma dhicin dad Soomaliyed oo la dhibayo oo aysan u gurman waxeysa ku jahwareeraan markii ay labo Soomali ah is dagaalayan halki ay ka istaagi lahayeen bedelkii dagaalkan ay kula jiraan argagixisada waa kii ugu taariikhda dheeraa ee ay galaan.

Hayeeshee qormada waa nala dheeraatay,waxaanse dib ugu laabaneynaa soo dhaweyntii Mid ka mid Salaadiinta Soomaliyeed kuwooda ugu facaweyn Suldaanka Geeska Afrika ee beesha Gare oo soo dhaweyn qiimo leh ay u sameeyeen beesha Xawaadle kedib markii uu Suldaanka iyo wafti uu hogaaminayey soo gaareen Mogdishu Suldanka mar kale oo lagu wado in lagu casuumo Hiiraan isaga iyo salaadiin badan oo Soomaaliyeed ayaan warbixin dheer ka soo diyaarineynaa hadane waxaan iskula nasaneynaa labada muuqaal ee kore ee midna ahaa soo dhaweynta midna hees loo qaaday magaalada Qoryooley ee ay beeshu caanka ku tahay kan amid ah dhulka ay geeska Afrika ka degaan beesha Gare.la soco wararkeena danbe.

Fiiro gaar ah- Dagaalka argagixisada mudadii uu Hiiraan ka socday safaro badana ku soo marnay dhulka ay degaan qowmiyada Soomaalida waxaan ku ogaanay meel ayba degan yahiin labo qoys oo soomaali iney ku nool yahiin amab laga helayo wiilala iyo gebdho Soomaliyeed oo damiirkoodu nool yahay,waana mida keentay in dagaalkan Hiiraan ka socda siyaabo kala duwan uga qeybqataan Soomaali oo dhan kuwoodii damiirka lahaa,dabcan maalinba dad Soomaliyeed ayaa dalkaan u soo halgameyy halgankuna kaliya waxuu ku kala duwnaa magaca bal qiyaas 4 sano 117 milyan reer loo degsaday oo hadane iyaga ah kuwa telefon loo soo dirayo oo si aan Soomalida kale loola hadlin loola hadlayo oo ahdane goankod aku taagan ee la leeyahay waan idiin dayneynaa ee si aan dad kale oo Soomaliyeed u dhibaayteyno inoo baneeya oo ay iyaguna leeyhaiin maya marki aad inaga na leysaan u gudba kuwa kale sow ma arkina markii Argagixisada Hiiran lag asaaro oo la doonayo in loo gudbo degaanada kale waxey diyaar sadeen shaqsiyaad reer Hiiraan ah iyo kuwo Soomaalida kale ah iyagoo ereyo qabiil adeegsanayo si ay shacabka u kala dhax geliyaan tashuushbal adiga qiyaas qof argagixiye ah oo ku leh i baneey qof Soomaliya oo kale ayan u socdaa heerka wadanka iyo dakdiisa la sahan saday ,hayeeshee, waxaas oo dhan Soomalida qeyb ka mid ah ayaa tiri wan diidnay in kuwa bilaa damiirkaa dadk kala geeyaan. Hayeeshee sidaan horey shacabka Hiiraan iyo kuwa Soomaliyed uga balan qaadnay marnaba kama hordhacyeno howlah ciidanka sidey u socdaan iyo dadaalada wax ku oolkaa ee ay hormuudka u yahiin halgamaa Jeyte iyo waxgaradka Hiiraan dal iyo dibad.

Somalia,Africa, Middle East and Around the World-On Thursday,July 10,2025-Warararka kuwooda ugu muhiimsan marka laga raabo shirar ku soo dhamaday Guul oo ka socda Hiiraan,waxaan mark ahore inta aanan qormadeena u gudagelin hadaladii qiimaha lahaa ee ay siyaabaha kala duwan ujeediyeen madaxda ugu sareya ciidamada dowlad deegaanka amaba hadaanu si kale u dhigno

Taliyaha guud ee Ciidanka Booliska Dowlad Degaanka Soomalida sareya guud mudane Cabdi Cali Siyaad oo loo garan ogyahay (Gafaydhe) iyo Halgamaa Cali Jeyte oo wareysigiisii ugu horeeyey bixiyey,hadaanse ku hormarno wafti culus oo ka

socday dowald deganka Somaliya oo uu horkacaye Taliye Gafadhe Hoggaan ku xigeenka Xafiiska Nabadgelyada dowlad

deegaanka Somalida IIdiris Jibriil oo ay wehlinayeen masuuliyiin kale oo uu ka mid ahaa Taliyaha Guud, Taliyaha Sirdoonka ciidanka Milateriga bariga Itoobiya Kornayl Xasan iyo saraakiil kale oo waftiga DDS qeyb ka aheyd. Hayeehsee,masuuliyiinta deganka min madaxweynaha ,masuuliyinta kala duwan ee baarlamaanka degaanka, shacabka qeybahooda kala duwan oo aanu k

u soo kobeyno sawirka madaxweyne Mustafe, dhismaha quruxda badan ee baarlamanka degaanka ee ka sameysan aqla Soomaali,madaxwyene Mustaqfe oo kulan la yeeshay masuuliyiinta degaanka iyo sawirada aanu soo koobnay marka laga soo tago,sida xaqiiqada ah inagu wan hubnaa in ay labadan shacab iyo labadan maamul iskaashigooda siyaasigaa, midkooda ganacsi iyo midkooda mamulba soo deg degi doono kana xoogeysanayo maalinba maalinta ka danbeysa maadaama marka laga soo tago dhulka ay ku kala yaaliin hadane ay yahin labo shacab oo ku nool degaano hodan ku ah qeyraad badan mushtamac wax badan iskaka mid ah.

Hadane, waxaanu qeybtaan kaliya ku dulmareynaa waa horudhac oo hadii reer Hiiraan si Soomalinimo iyo reer Hiiraanimo leh ula hadaleyno waanu ula hadalnay qormada hoose ax al agudboon intey qiyaaliga ka baxaan,waxaanse qeybtaan ku soo qaadaneynaa kedib salaantii iyo fariintii uu taliye Gafadhe iyo waftiga DDS ay ka wadeen m/weyne Mustafe iyo shacabka DDS waxuu gurmadii walaltinimo ee ay soo gaarsiiyeen Hiiraan ka jeediyey qudbad aad qiimo u laheyd,Gafadhe waa taliyahii hogaanka u hayey jabkii dhulka DDS sanado ka hor lagu gaarsiiyey argagixisada ,waxuuna isagoo isku kalsoon mar kale ku celiyey in ay ka barbar dagaalami donan Macawisleyda Xawadle ee Hiiraan ,isagoo sii hadalayana waxuu yiri "Diyar baanu u nahay hiil iyo hooba Macawisleyda Xawaadle ee Hiiraan ee cadawga argagixisada dagaalka kula jira,waana ka garab dagaalamneynaa"isagoona u maah maahay degaanada reer Hiiraan deriska la ah.

Dhanka kale halgamaa Cali Jeyte oo mar dhaw u soo dhamaaday kulamo ku dhamaaday guul war weyna uu ka soo socdo Hiiraan kaasi oo dal iyo dibadba xili munaais ah la maqli doono oo aanan dooneyn in aanu ka hordhacno,hadane Mr Jeyte waxuu bixiyey warbixin kooban isagoona m/weyne Mustafe iyo shacabka DDS uga mahadceliyey garashada iyo damiirka dadnimo.hayeeshee, Warka xoogiisa haba inoo danbeeyee bal aanu muuqaalkaan quruxda badan iyo dhaantadan cajiibkaa ee dhulka DDS iskula baashaalno,kedib waan isku soo laabaneynaaye.

Somalia,Africa Middle East and Arpound the World-On Wednesday,July 9,2025-Fiiro Gaar ah- Waxaan talo Soomalinimo iyo mid reer Hiiraanimo siineynaa Halgamaagii reer Hiiraan iyo umada Soomaliyeed Cali Jeyte Cismaan weliba taladan waa mid la joogo waqtigeeda,waana ku amaneynaa weliba adiga iyo dhamaan mujaahidiinta Macawisleyda degaanka ee beesha Xawaadle sharafta iyo karaamada aad u soo hooyseen degaanka iyo Soomaali oo dhan,waxaanse dooneynaa in ay qormadan adiga, waxgaradka Hiiraan oo ay ugu horeyan duubabka dhaqan, ciidamada Qeyabahoda kala duwan ee reer Hiiraan qaasatan kuwooda ka soo jeeda beeshani dagaalka kula jirtay mudada dheer argagixisada la doonayo in mar kale la naas nuujiyo weliba lagu naas nuujiyo dhaqalaha iyo hubka qaranka ee lagu helay magaca Soomaaliya,weliba dadka ay qormadan ku socoto waxaan uga digeynaa iney ku kadsoomaan mediyaha qaarkood.

A-Mar danbe wiilal reer Hiiraan ah oo Macawisley ah dagaal aadan ogeyn halka uu ku dhamaanayo iyo halka uu ka bilaabmayo ha gelin dadka Hiiraan adiga noqotaa iyo mid kale oo reer Hiiraan ahba noqotaa,inagu ma dooneyno in aanu idiinla hadalno wax weyn oo micno lehna ka soo qaadno sida ay dadka qaarkiis u fikirayaan amaba u doonayaan iney dib ugu qabsadaan Hiiraan magacey doonaan ha adeegsadaano amaba xeeladey doonaan ha adeegsadaano,waxaanse ka hadleynaa wax badan oo hada socda xaqiiqadooda ineysan Hiiraan ka hirgaleyn hada kahorna ma dhicin hada kedibna ma dhaceyso anagaa taas 100% ku kalsoon.

Waxaanse kaala hadleynaa xaqiiqada adiga waan kugu hal qabsaneynaa laakinse fariintaan waxey ku socotaa reer Hiiraan gaar ahaan reerka dagalka qawariita,midka siyaasadeed iyo midka qabiil inta leyskugu soo baheystay lagu fikiray in dhulka Hiiraan lagu qabsado ee qormada halkaan kala qabso/qabsada.

B-Maadaama halgankii taariikhda galay marki uu mira dhalay oo Hiiraan iska daaye meelo ka baxsan Hiiraan gaaray lagu fikiray si magacaas iyo taariikhdaas loo lumiyo amaba ceebeyo lagu bilaabo ciidamada Macawisleyda Hiiraan hagardaamo tii ugu weyneyd ebed lagu sameeyo bulsho dhulkooda iyo sharafkooda difaacayano,yaan leydiinku mashquulin waxyaabo raqiis ah.

1- Geed hoostiis hadii aad Hiiraan dib ugu laabatay iskugu yeer Macawisleyda Hiiraan geedkaas adiga iyo iyaga oo war geliyey Waxgaradka iyo Ugaaska Guud la wareeg madaxtinimada dowlada Hiiraan State horey ayaad reer ahaan u soio dayacdeen fursado badan,waxii markaas ka danbeyana magac ay garanayaan ciidamada degaanka iyo maamul ay garanayaan cida hogaamineysa ku howlgal xitaa haduu jiro mid gacan ku rimis ah oo loo sameystay in Hiiraan lagu lugooyo amaba lagu qabsado marka hore la taliya wiilasha iyo gebdhaha la isticmaalo iyagaa kuwooda wanaagsan oo dadka iyo degaanka u naxayo idiinku dabafeyli doonaan kii xil rabana mamulka lagu daro kii aan rabina gacan bir ah lagu qabto dhamaan mamulka degamooyinka iyo talada gacanta ha loo galiyo inta u baahan xirfada iyo qaabeynta maamulka marka laga reebo ciidamada degaanka oo midba kan kale sida uu uga daacadsan yahay loogu dhiibo xilalka kii hada ka hor dhintayna cunugiisoo qaan gaar ah shaqo loo abuuro oo yuusan noqon halgankii dheeraa mid been been lagu iloobo maba l ailoobayo inagaaba oge.

C- Dalka Soomaaliya dagaal caalami ah ayaa loo soo raray Hiiraan waa isku filan yahay kuwa u soo raray cidii ay keenaan degankooda ha geystaano adinka degankiina mamulka Hiiraan State sidii wadkii ayaan u hubnaa maamulkaas ayuu ku danbeyn doonaaye Hiiraane taariikhda Macawisleyda ee dunida laga ogyahay waa in loo helo maamul ay iyagu leeyahiin cidii argagixiso degaankeedda u hibeysa iyo hadey argagixiso iyo dowlad isku dhinac marayaan adinka wax idiinka galay ma jiraan, intaad Mogduishu joogtay cashar kuugu filan waxa meeshaas ka socda amaaba yaalo, aaway kuwii Hiiraan idiinku metelayey siyaasada dhamaan degaanada Hiiraan ku teedsan waxaa ka socda mashaariic ninkasta degaankiisa waxuu u sameystay State uu isagu gacantiisa ku dhistay adigoo maalinkasta wiilal 20 jiro ah kaa dhintaan halgana ku jira yaad u dhimataa?.

D- Awooda ciidan ee aad maanta heysato ee aan waxbo ku dhisan karin iskuna mamuli karin goormee ku soo mareysaa ma markii dhulka la qaato oo faraha ka baxo?.waan ognahay dadka qaarkiis waa kuwo ay ku adag tahay amaba loo aburay iney wax hogaamiyaan kaliya noloshooda waxey ku dhameystaan askarnimo war ma siyaasad ayaa maanta adinka iyo Soomaali kale oo badan oo idiinka fog intey Mogdishu leydiinku shiro dhulkiina leydiinku hor qaato caruurtinana aad deb intaad ku shubteen hada argagixisadii Dronetii magaca dowlada lagu caawiyo oo la leeyahay halkaas ka bax iyo halkaas mar iyo ciidan hebel ayaa halkaas jooga iyo isgarsiintii waanu ka jarnay ee ku duula iyo wax kla mid ah siyaasad leydiinka dhigo ayaad u nooshahiin,ma in aad waxa socdo ku mashquusho miyaa mise waa in xalkii aad dadkaada ku bad baadsan laheyd ka fikirtaan?.

Inagu ma idiinla hadleyno ciyaalkaan ku shubada ah ee maamulaanmediyaha huwan magaca Hiiraan ee laga adeegto maskaxiyan oo adigoo dalkaada iyo dadkaada Soomaaliyeed jecel ayaad dadkaada iyo degaankaada aad magacooda waatatona ugu hiilin kartaa oo dulmiga lagu hayo ka dhiidhin kartaa,sidey wax u socdaan waa qalad,mana soconeyso in idinkoo 4 sano dagaal ku soo jiray degankiina yahay midka ugu burbursan ciidamada Afrikanka ah ee ku jooga magaca Amisom Hiiraana hubkooda kaliya lasoo baxaan markii ay sanadkasta la soo gaaro maalinta ay u dabaal

degayaan sanad guurada dalalkooda inta kalenna xerooyinka ugu jiraan adigana degaankaadii la joogo qabiilo argagixisada la shaqesytana inta lala xirtay danahaada dhan ineysan fulin loo joogo halkaas miyeysan aheyn in aad degaankada dowlada Hiiraan State isku maamusho.

F- Ugu dnabeyn waxaan leenahay reer Hiiraan gaar ahaan mujaahidiinta aanu la hadleyno siyaasiyiintooda kuwii hore iyo kuwa maanta jooga iyo kuwa imaan doona dadkiina ku tageera Hiiraan State Cali Jeytane yaan loo eegin in had aka hor loo kaxeystay Mogdishu ee halagu qimeeyo halgankii dheeraa oo uu soo galay isaga iyo kumanaanka Macawisleyda ah dhamaana xerooyinka mamulka iyaga ha lagu wareejiyo Cali Jeytane mudo cayiman fursad hala siiyo ugu badnaan 10 bilood waa inta ay hada Soomaalidu ninkasta degaankiisa u tahsanayo midka aan tashane loogu shirayo sidii looga bixin lahaa gacantiisa inta uu dalka ka dego. Yaan laguugu mashquulin siyaasi hore iyo mid hada jooga Hiiraan State waa idiin dhisan tahay Cali jeyte mar labaad madaxweyne halooga dhigo waad aragteen midkasta oo Hiiraan State kahor yimaado siduu ugu bahdilan yahay siyaasada Soomaaliya ilaa kaliya xiliga laga doonayo sawirada kaliya loo yeerto marka kalena lagu hor dhisto malaayiin dolar oo mashaariic ah,aaway damiirkiinii.

War anaga sow nama arkina iyadoo ay qaldanaayeen markii dhawr bilood ka hor Wasir Daahir Shire iyo Taliye Sanbalolshe loo soo dirayey Hiiraan ee ay imanayen Baladweyne halkii aanu ka mucaaradi laheyn iyagaan sawiradooda soo dhignay meesha ugu sareysa intaan boster weyn ka sameynay sawiradoda inagoo og ineysan xiligas iyo maanta oo la joogo wax xal ah u heynin shacabka Hiiraan, maxaa yeelay xili waxaa jirta la doonayo in laguugu mashquuliyo siyaasigaada degankadana lala doonayo inow noqdo kan ugu amniga daran bedelkii maalmahey joogeen inagu waxaanbe ku xayey siisaneynay quruxda magaalada Baladweyne kedibna mar hadeysan magaalada wax dhib ah ka dhicin iyagii ayaa tartiibkoda iskaka tagay,marka waa in aan shaqsi iyo koox xiligaan oo kale lagu mashquulin Hiiraan State iyadoo ay kuu dhisan tahay siyaasada kale ee Soomaliyana lugta kula jir anagaa idiin hubna dalkaas waxuu yeelan doonaa madaxwyne iyo dowlad cusub yaan si bilaash ah leydiin barakicin Soomaliya dowlad waa yeelan dontaa markiise runta dib loogu laabto hala gaaro,

hadii kale wax la soo dhaafay inta leydiinku mashquuliyo beenta aan soconeyn ee lagu wada joogo dalka Soomaaliya run mooda.War helaa talo hela,la soco wararkeena danbe.

Somalia, Africa, East Africa and Around the World-On Tuesday 8,2025-Waxaan Maanta isla aadeynaa sidey inooga barateen shacbaweynaha Soomaaliyeed oo aanu marba dhinac ka tusino hadba barnaamijyada ugu xiisaha badan ee markaasi jira inago isla soo daawanay muuqaalda iyo sawirada Hidaha iyo dhaqanka ee ay maalmahii tagay soo bandhigtay

Jaamacada Hiiraan oo ahaa barnaamij aad inoo xiiso geliyey kuwa badana aanu sidaas oo kale hadba mar u soo bandhigi doono,hayeeshee waxaan maanta isla aadeynaa dowladdegaanka Soomaalida iyo marka laga soo tago quruxda sawirada aanu ka soo qaadanay magaalooyinka Jigjiga iyo Godey,hadane barnaamijka qeybta ugu hooseysa waa magaalo la yiraahdo Xamaro oo ku taalo dhul aad u qurux badan oo ka mid ah dowlad degaanka

Adigoo Soomaali ah uma baahnid in aanu halkan idiin soo gelino siyaasadaha loogu talo galay iney socdaan maalmo amaba isbuucyo ee la doonayo in shacabka Soomaaliyeed lagu marin habaabiyo.Tusaale waxaa dhawaan Mogdoshu uu ugu soo dhamaaday shir labo ka mid ah beelaha Soomaaliyeed waxeyna ku heshiyeen si aan dalka looga qaban doorasho iyadoo la adeegsanayo dhaqaalaha ku yimaado magaca Soomaaliya in degaandii horey loog asaarya argagixisada iyo degaano kale oo badan dib loogu celiyo gacanta argagixisada loona fududeeyo kuwo kale oo cusub in ay qabsadaan, waxaas miyad u baahan tahiin in aanu waqti idiinka lumino ka hadalkooda oo aanu ognahay weliba halka ay ku dhaaanayaan fashilkooda waa maya.

Sidaasi daraadeed waxaa muhiim ah in aanu iskula raxeysano quruxda dhulka Soomaalida Geeska Afrika oo aanu malinba qeyb idiinka tusineyso waxanse maanta ka sokow sawiradan

qurxan isla aadeynaa magaalada Xamaro oo ay dhalinyarada Dowlad Degaanka qaarkood oo ay mar hore ugu danbeysay la dhax mareen amaba safaro ku tageen magaalooyin badan oo

degaanka ah amniga iyo deganaashaha ka muuqda iyo horumarada kala duwan ee ka jira degaanka marka laga soo tago,hayeeshee muuqaalkaan oo ah muuqaal qaraaxo ah,marna ay dhalinayaradu si habeysan ugu gudbinayaan shacabka waxii ay halkaas mudadii ay jogeen ku arkeen aanu iskula nasano markii aad qoraalkaan iyo muqalkaan isla daawano qeybta aanu leenahay fiiro gaar ah si degan u aqriso.lana soco wararkeena danbe oo ah kuwo aad u xiiso badan.

Topic of the Week- On Tuesday,July 8,2025- Weli Waxaan ku guda jirnaa Qormadii aanu ciwaanka uga dhignay Qormada Isbuuca ee ka hadleysay maalmahii dhaqanka iyo Hidaha

ee Jaamacada Hiiraan Maalintu waamaalin kale oo Talaado ah, Taariikhdu waa 8,bishu waa Luuliyo, sanadkuna waa 2025ka,

aanu iskula raaxeysano sawirada iyo muuqaalka quruxda badan ee na soo xasusiyey waayo waayo,taasi oo nagu dhiiragelisay in aanu halka ugu sareyso soo dhigno quruxda ardeyda iyo

jaamacada Hiiraan.horey waxaan aad marar badan markii ciyaaraha Hidaha iyo dhaqanka

laga ciyaaro dhulka Soomaalida gaar ahaan dhulka udugaa ee Hiiraan aanu shacab la

wadaagey mid ka mid ha ciyaaraha halkaas laga ciyaaro gaar ahaan ciyaarta Wilisaqada weliba qeybtaan aad ayaan u xiiseynaa caadi maahan mar kale ayaan iskula baashaaleynaa well done Ardeyda Jaamacada Hiiraan iyo todobaadka Hidaha iyo dhaqanka.

Todobadka Hidaha iyo Dhaqabnka Jaamacada Hiiraa ( Hiiraan University) iyo Halku dhiogii cajiibnka ahaa ee halkaas lagu soo bandhigay "Hiiraan hormuud buu u yahay goboladaan hooyo Baladweyn halbeeg buu uyahay Haraha soomaali, Jaamacada Hiiraane waa hooyadii dhaqanka"WoooooW.( Click Here-Halkan Taabo)

Somalia, Africa, East Africa and Around the Global,on Saturday,July 5,2025- Maanta iyo mar kale iyo Jaamacada Hiiraan iyo Hidaha iyo dhaqanka ay Soomaalidu ay caanka ku tahay oo ay siweyn ugu soo bandhigeen dhawrkii maalmood ee ina dhaaftay welina socota taasi oo aheyd mid aad looga soo shaqeeyey laguna qabtay goob aad u qurux badan oo ka mid ah beeraha ay caanka ku tahay magaalada Baladweyne oo ah halka ay ku taalo (Jaamacada Hiiraan- Hiiraan University).(Click Here-Halkaan Taabo)

Hayeehsee,Waxaan horey iskula soo aqrisanay wararkeenii doorashada Somaliya maadaama uu dalkii aadey dorasho,waxaa kale oo qoraladena kuwii ugu muhiimsana bilahii tagay ugu waaweynaa wararkii aanu ka soo diyaarinay debaaldegii maalinta calanka DDS, Debaal degii xadfladii xeer ciise, qoraalo dhawr ah oo aanu ka soo diyaariney dumarkeena Soomaliyeed oo uu inoo harsanaa qormadii aanu qoraaladaas ku soo gabo gabeyneynay oo kaliya,sidoo kale waxanu ka soo hadalnay qormadii ugu danbeysay ee aanu kula hadleynay Garadada Dowlada

SSC iyo sawiro qurqurxono oo aanu xiligaas ka soo diiyaarinay dhul weynaha Hiiraan gaar ahaan magalada Baladweyne inagoo dhinacyo kala duwan ka tusineyna xaalada siyasadeed ee dalka, waxaana inoogu danbeeyey qormada aanu ka soo diyaarinay Madasha Gurmad Qaran oo ay curiyeen muwaadiniin

Soomaaliyeed,hayeeshee waxaan mar kale isla aadeynaa jaamacada Hiiraan oo aanu horey markii ay ardeyda qalin jabinayeen dufcad ka mid aheyd ardeyda aanu halkaan soo gelinay sida qeybaha hoose ee bogaan laga dheehan karo dhamaan qormooyuinkaas iyo warbixinada aanu ka hadleyno.(Click Here-Halkaan Taabo)

Hadaanse guda galno muhiimada qormada ma dooneyno in aanu mar kale dib ugu laabano qaabkii loo aas aasay Jaamacada Hiiraan iyo marxaladahii ay soo martay iyo heerka wax ku oolkaa ee ay maanta joogto taasi oo ay ka soo aflaxeen kumanaan ardey ,halka tiro intaas ka badana lagu wado iney ka qalin jabiyaan mustaqbalka dhaw iyo kan fogba ,waxase aad inoo soo jiitay maalmaha ay

Jaamacadu isku soo dubariday dhaqanka iyo Hidaha Somalida ee loogu magac daray Todobaadka Hidaha iyo Dhaqanka Soomaalida ee jaamacada Hiiraan oo sida aad sawirada ku aragtaan amaba laga dheehan karo aad inoo soo jiitay ayna muujineyso sida ay Soomaalidu hodan ,qani amaba taajir uga tahay dhaqanka soo jireenkaa.

Hadaanse waxoogaa dib u yara jaleecno Jaamacada waxaan aad inoo soo jiitay mudo dhawr iyo toban sano kedib Buskii Ardeyda jaamacada loo iibiyey sida ay maamulka Jaamacada iyo ardeyduba u xafideen waana mida aqoonyano badan oo ku nool dal iyo dibad oo reer Hiiraan ah ka hor inta aysan qalin jabin ardeyda Jaamacasda Hiiraan sida ugu haboon loo diyaariyo ardey badana oo Soomaaliyeedna ka soo aflaxeen,.mar hadaan qeybahii hoose iskula soo aragnay magaaladii Caanka aheyd ee Baladweyne iyo sida ay u hormartay quruxdaas oo ku timid shacabka oo isku tashadeen iyo qurbajoogta oo siweyn u dhisteen una maalgashdeen.

Hayeeshee, hadaan u laababno Toodbaadka Hidaha iyo Dhaqanka iyo jaamacada Hiiraan iyo quruxda ka muuqata ardeyda iyo martio sharafta kale iyo weliba goobta lagu qabtay, lebiska, fardaha, waxey mudan yahiin in aanu halkaan mar kale u soo gelino aabahii Jaceylka AHN Abwaan Hadraawi iyo Heestii Baladweyne qisadeeda ,heestaan oo qabsatay gayiga Soomaalida markii soo baxday uuna ku luqeeyey Fanaankii qaranka Wiilkii la luudin waayey berisamaadkii iaa maanta Fanaankii weynaa Xasan Adan Samater,bal markii aad sawirada quruxda badan iyo muuqaalada aan ka dhicin ee Jaamacada Hiiraan aanu iskula bnasaano Abwaan Hadraawi iyo qisadii heestii Baladweyne iyo waxii kala qabsaday isaga iyo gebedhii Beerlula aheyd ee ay ku kulmeen Buundada Liiq Liiqato qisadaas oo ah mid aan laga xiiso dhageyn marka loo eego heerk auu gaarsiisnaa jaceylka Abweaanka iyo gebudhii uu ula baxay Beerlula. La soco warakreena danbe.

Somalia, Africa, Middle East and Around the Global-Maalintu waa JImco,Bishu waa Luuliyo Taariikhdu 4,sanadku waa 2025-Qeybtaan waa soo koobida hadafka guud ee Gurmad Qaran. Hordhaca 1-Dhaqdhaqaaqa Gurmad Qaran. 2-Sababaha loo aasaasay Gurmad Qaran.3-Hadafka Gurmad Qaran.4-Himilooyinka Gurmad Qaran.5-Saamaynta taban oo ay yeesheen caqabadaha dalka ka jira.6-Xal iyo tallooyin.7-Tubta xal waara iyo ugu danbeyn Magacyada Muwaadinta Soomaaliyeed ee aas aasay Gurmad Qaran dhamaan qodobadan midkasta waxey u qeexeen si waafi ah oo la fahmi karo oo anau qeyba mar shacbaka la wadaagi doono inago qodobkasta ku soo beegeyna xili munaasib ah, dhamaan qodobada waxaa ka muuqato marka wadan ku soo jiray mudo fowdo iyo qalalaso dib loogu istaajiyo dowlad nimadiisii weliba inta garaneysa hanaanka dowligaa sida uu u shaqeeyo amaba hadiiba ay jirto dad Somaaliyeed oo garanaya waxa loogu yeeri karo dowlad Soomaaliyeed oo shaqeysa iyo qodobo kale oo muhiim ah u ah dalka iyo dadka Soomaaliyeed kuan soo aadey waqtigii loo baahnaa.

1.Ass Aasayaasha Dr. Axmed Sharif Cabaas 2. Cabdiraxmaan Daahir Cusmaan 3. Abuukar Cabdow Carmaan 4. Axmed Cabaas Axmed 5. Cali Xaaji Warsame 6. Caasha Geelle Diiriye 7. Cabdikariim Cabdilraxmaan Xaaji Xasan 8. Dr. Aweys Cumar Maxamuud 9.Dayib Sheekh Axmed 10.Mohamed Abshir Faatax 11. Wiilo Cabdulle Cusman 12.Saynab Xasan. hayeshee, halkeedii kala sii qabso qoraaladii hore ee aanu qeybta hoose bulshada Somaliyed kula

wadaagnay,waxaase la dhihi karaa waa dad siweyn u diyaarsan dhankasta waxaana fahmi kara inat nidaam dowli ah garaneysa. Waxaan qeybteenii hor ku soo qaadanay wareysigii uu bixiyey Mudane Aw Daahir oo si fiicana u faah faahiyey madasha Gurmad Qaran oo aanu qeybtaan

kusoo koobyno sida ka muuqata qormada qeybteeda hoose oo anu soraacin doono muwadiniintas Soomaliyeed sawiradooda ,hayeeshee,waxaa aad inoo soo jiitay warmurtiyeedkoodii

koowaad iyo sida u yahin dad aad u diyaarsan marka loo eego xaalada uu dalkeena ku sugan yahay siyaasad ahaan, dhaqaalo ahaan, iyo marka laga hadlayo hanaan dowli ah sida uu u shaqeyo ka sokow inagu dhamanatood dadkaani ma garaneyno waxaase si weyn uu wleiba mug leh inta bogaan maareysa soo jiitay sida ay u yahiin waxa afka qalaad lagu yiraaho (Well articulated) oo micanhu aan ula jeedno expressed clearly and effectively, Sida ay qormada iyo waresiga markii anau isku eegnay isku waafaqayan amaba hadaanu si kale u dhigno

either speech or writing, waa arin aad inoo cajabisay ahna midii ay Soomaliweyn maanta u baahnaayeen waqtigan adag ee uu dalku ku jiro.hayeeshee qormadii aanu soo koobnay bal horta aanu iskula nasano

Soomaaliya iyo Maanta amaba hadaanu si kale u dhigno mar kale iyo dalkeenii hooyo- Wareysi xiiso leh oo uu bixiyey Wasiirkii hore ee Waxbarashada Dr Cabdiraxman Daahir Cismaan oo ka hadlayey arimo dhawr ah oo quseya dalkena hooyo iyo dadkena Somaliyeed,

wadankii quruxda badnaa beri samaadkii , wadankii asturi jiray ceebaha Soomaalida mid baahan iyo dhergan,mid waalan iyo mid fiyoow, dalkii ay Soomaalidii hore iyo aduunyadu ugu yeeri jireen dhulkii Uduga,ayaa waxaa dhanka kale wareysiga ka muuqata uu Mr Osman in aqoonyahno Soomaliyeed , indheergarad amaba dad Soomalaiyeed oo loo qaateen ah ay

curiyeen amaba si horudhac ah u soo saareen Madal la baxday Gurmad Qaran,maadaama uu dlakii Soomaaliya aadey doorasho marba marka ka danbeysana loo dhawaanayo xiligii doorashada oo aan indhaha laga qabsan karin dalkun ayeelanayo madaxdii mustaqbalka dalka hogaamin laheyd.hayeeshee wareysigan oo kale waa mid ka mid ah wareysiyada dalkena iyo daldeeena anfacayo.la soco wararkeena danbe iyo wararkii joogtad ainoogu socday oo halkeedii inooga sii soconaya.

Markaan oo kale waxaa reer Hiiraanka amaba Soomaalida kale loo shidaa heesta uu ku luqeeyo Fanaanka Da'da yar ee wadanigaa Da'ud Xanfar iyo heestii Dhulka Hooyadey waan Jeclahay.

Markii aad heestaan daawato waxaad ka soo aadaa qormada hoose kedibna heesta aan ka dhicin ee uu ku luqeeyo Abwaan,marna Fanaan,marna waaya arag wax badan u soo joogay kana tilmaamnaa fanaaniintii Soomaaliyeed ee Cabdalla Yusuf Hanuuniye iyo heestii "Indhaha Ciida iika daa, adigaan ifka kuugu jecelahay ee yaaney ku arki weyn"

heesta waa macquul in qof dumar ah loo qaaday ,laakinse inagu calanka iyo wadankeena inuu ka tujumayo miraheeda ayaan u dooranay bal aanu labada heesood iskula nasano micnahu hadaan reer Hiiraan u hibeynay Soomaali oo dhan in aanu u hibeynay ayey inooga dhigan tahay, Xildhibaankii reer Hiiraan Maalik Cabdalla maxuu yiri "War Nimankii sidey noola dagaalayeen hada Af qali ah ayey la yimaadeen" ku lahaa saan u qosleynay,yacni beenta ay dalka Soomaaliya ku joogan ayuu ka hadlayey, nimankaan reer Hiiraankaa bil xaqiiqo dalkaan iyagow ka dhiman waayey kualhaa mid had ak ahor argagixisada la soo shaqeystay oo hada iskaka baxay

Somalia, Africa, East Africa and Around the world-On Tuesday July 1,2025-Maalintu waa Talaado, Taariikhu waa koowda bisha Luuliyo sanadku waa 2025, Waxan maanta qormadena aanu ciwaanka uga dhignay sawirka maanta ku soo qaadaneynaa qormo aad u xiiso badneyd ee uu markii argagixsada lagu jabiyey dagaladii ugu danbeyey siiba kii Berayabal uu qormada ka muuqata dusha sare ka qorey,taas oo xiligaas gaartay caalamka. weliba qormada oo ku qoran afka qalaad siduu u sheegay ayey waxkasta u dhaceen.Waxaa taas ka daran ragii argagixisada lacagta uga cunay magaalo hebel ayaan idiin geyneynaa labo ka mid ah dalka

waa iskaka tageen,maxaa yeelay xoogaa ayaa inta laga qaato kedibna Macawisleyda la leeyahay ka shaqeysta dadkuna ma fahmi karan jabka argagixiso ka soo gaara Hiiraan,

waa wajiyo badan yahay nimankan reer Hiiraanka anagaa hada idiin leh garab argagisada ka mid ah aya la shaqeysa Macawisleyda oo xogta dhan soo siiya ka hor inteysan ciidanka dowlada maqalin, heesta Indhaha ciida iika daay marki aad dhageysto qormada kala si qabso halkii ay joogtay

waana waxa ay dad badan u maqli la yahiin in Hiiraan laga maqlo argagiso dhaawac ah ayaa la qabtay,maxaa yeelay argagixisada kale ee telefonka ka soo daba direysa ee doney sa in Hiiraan lagu dilo ee soo shirqooleysa ma doonayaan iney cid aan Macawisley aheyn u gacan galaan,waana waxii dhawaan loogu dilay Hiiraan saraakiishii badneyd ee argagixisada.

Arinta kale ee xiisaha leh waa Macawisleyda in aysan qorin wax la yiraahdo news hebel ayaa dagaalka wax ka qorey iyo argagixiso ayaa meshas soo gashay amaba ka baxday dagalkoda waa waqtiyeysan yahay xitaa lama maqlo sida uu u kala horeyo iyo xiliga ay qaadayaan, waxa markasta is daaliya waa isla iyaga argagixisadaa iyo kuwa ay hadba wada shaqeystan ,marka dhibaatadu waxey heysato waa kuwa ay wada shaqeystaan iyo iyaga oo kaliya oo markii ay waxogaa dhaqalo ah ka qaataan intey been u sheegaan hadane habeen madow dalka iskaka taga, intey meel ciidan badan joogo afka u geliyaan maxaa yeelay qofkasta ayey horey u soo dhibeen argagixisadu qofkii fursad ku helo xitaa haduu horey ula soo shaqeyeyna markii ay arinku Hiiraan noqoto si kasta oo loo dili karo ayaa loo dilaa horta intaas adigoo Soomaali ah ma fahantay.

Reer Hiiraanka gaar ahaan reerka la yiraahdo Xawaadlaha walaahi waa ku baashaalaan markii ay akraan shaqisyaad argagixisada la shaqeysato oo mediyaha ka qeyl qeliyo haduu yahay Soomaali kale qof kale oo Xawaadle ah ayaa inta facebook u soo furto iska dhigo inuu ka soo horjeedo argagixisada kedibna qofkaas ayey isku dayaan iney luuqa u soo galaan, kedibna maxaa dhaca waxey halkaas ku ogaadaan reerkasta oo Somali ah inta argagixisada la shaqeysato kedibna halmar ayaa si hoose inta leysku wareysto la yiraahdaa kuwa halkaas ku jiro hada haleyska dhaafo ilaa ay ka soo aruurayaan, xitaa waa loo baneeyaa ilaa ay si fiican u soo galaan gudaha Hiiraan halka degaano badan oo dalka ka mid ah dadku kaba baqayaan iney iska celiyaan argagixisada,sababta oo koobana anagaa idiin shegeyna waxa ay reer Hiiraan uga duwan yahiin Soomaali badan oo deris la ah.1-Soomaalida qaarkood iyo argagixiso waxaa iskugu darsan ganacsi.

2-Aduunyada waxaa lagu dagaalo waa kalsooni kalsoonida ayaana wax kasta oo hanti laheysto iyo waxkasta oo hub la heysto ka muhiimsan ,saqiir Xawaadlaa oo maanta xitaa hal daqiiqo intuu meel is taago ay ku jirto cabsi argagixiso armey ku dishaa filamkaaas dhawr sano ka horna halkaan ayaan idiinku soo qornay hadana waan idiinku celineynaa sidaan xaalada Hiiraan iyo Soomaaliya uga warheyno amaba xaqiiqada ula socono wey yar tahay mediyaha huwan magaca Hiiraan oo sidaas ula socda ma jiro, inagu bulshada xaqiiqada ayaan kala hadalnaa meeshaas Hiiraan la yiraahdo argagixiso waa ku jabtay weliba ciidanka cuntada ay cunaan Macawisleyda Hiiraan Hilib yacni xoolahii hore oo aan ka dhamaan ayey kuwo kale soo gaartaa ,waana waxa uu qoralka Mr Waare ugu leeyahay dadku waxey u dagaalayaan waa gobanimadooda.

Waxaanse bogadineynaa si weliba ay ku jirto gobanimo, dadnimo iyo sharaf saqiir iyo kabiir shacabweynaha Soomaaliyeed ka sokow kuwa Hiiraan ka sokow kuwa beesha Xawaadle iyo Soomaalida kale ee damiirka leh ee ugu yaraan dadnimada muujiyey, weliba

waxaan idiin xaqiijineynaa argagixisada kuwo badan oo ka mid ah maalinkasta ayey la soo xariiraan wax garadka beeshaan iyagoo ka dalbanayo heshiis ,laakinse kuwa Hiiraan loo soo diro waa kuwo loogu talo galay oo dano siyaasadeed laga leeyahay in halkaas lagu laayo weliba qarkood intey gobolo kale isku soo dagalaan argagixisada dhaxdooda ayey markii Hiiraan lasoo gaaro iskaka kala faa'ideystan, war dagaalkaan Hiiraan ee socda 4ta sano rag Xawaadlaa ayaa ku siyaasad waayey oo aan rajo laga qabin inuu mar danbe kursi siyasadeed ka soo helo Hiiraan adinka wax kale ayaadba Somaali hadaad tahiin isku mashqulineysaane,

arinka sidaad moodeen iyo wax u dhaw maahan argagixiso Hiiraan waa lagu abaahiyey ,bacrimiyey amaba hadaan si kale u dhigno lagu kufsaday kuwa mediyaha qaabka cabsidaa uga xayeysiiyana dhibaatada ay deeeganadooda iyo qabiiladooda u geysato iyo wax u dhaw xitaa uma geystaan kuwa Hiiraan amaba qabiilka dagaalka dhabta ah ay kula jiraan ee dhulkooda ka difaacdo.

War Helaa talo hela ,waa muhiim in aanu shacab keena Soomaliyeed dhinacyo kala duwan wax ka tusino si ay wax badan uga noqdaan xog ogaal iyo iney kala bartaan qiyaali iyo xaqiiqo faraqa u dhaxeeya.

Somalia ,Africa, East Africa and Around the World,OnTuesday,July 1,2025-waxaa halkeedii inoog asii socda wararkenii taxanaha inoo ahaa,waxanse marka hore isla aadeynaa Kowada Luuliyo iyo Soomaalida maanta nool amaba Soomaaliya-Ma hubno in aanu halkan uga ham balyeyneyno wadan la yiraahdo Soomaaliya oo dhab ahaan u jira,waxaanse hubnaa dad la yiraahdo Somali,marka aanu dib u milicsano wadankii aanu ku soo barbaarnay,ku dhalanay, ku dhaqanay,waalidka wanagsanaa,tarbiyada wanagsanaa, nolosha wanaagsanaa, cimilada wanaagsanaa, dumarka, gebdhaha,hablaha amaba hadaanu si kale u dhigno hablaha qur qurxoon ee wanaagsanaa,sidoo kale dalkii ka koobnaa amaba lahaa dad ku nool geeska Afrika lana yiraahdo Soomaali iyo duunyo ka kooban Geel, Lo iyo Ari, ayna soo raaceysay ugaarta duurjoogta ah,hayeeshee wacyiga lagu jiro hadaan bal waxoogaa isku dayno bal in aanu ka hadalno (1da Luuliyo)!!

Waxaan si gobanimo leh oo ay ku jirto geesinimo, dadnimo, daacadnimo iyo kalsooni ay ka muuqato Soomaalinimo halkaan ugu hambaleyneynaa 1- Hooyada iyo dhalaanka Somaliyed.

1- Ciidanka Qalabka sida qeybahooda kala duwan kuwii hore,kuwii dhexe iyo kuwa haatan jooga iyo kuwa imaan doona mustaqbalka ee gesiyasha ah ee xoga dalka kuwooda daacada u soo ahaa dalka iyo dadka,ahaana doona mustaqbalka.3- Waxaan sidoo kale halkaan uga habmalyeyneynaa geesiyaasha, Sooma jeestayaasha , gartida iyo geesinimada uu aqliga bini'aadamku galeyn isku darsaday ee loo garan ogyahay Ciidanka Macawisleyda amaba ciidanka deegaanka ee jabka aadka u xun gaarsiiyey argagixisada ahd aku soo koobmay kaliya dacaayad ee meelkasta ku jabay.Intaas oo leysku daray oo marka qoraal ahaan loo soo koobo noqoneyso ( Soomaaliya Hanoolaato).War Helaa Talo Hela,la soco wararkeena danbe kwyoodii taxanaha inoo ahaa oo halkeedii inooga sii soconayo.

Somalia,Africa,Middle East And Around the world,On Tuesday,July,1,2025-Iyadoo ay halkedii inooga sii socon doonaan wararkeenii murashaxiinta Somalida maadama uu dalkeenii aadey doorashadii madaxtinimada Somaaliya ee lagu sodoranayey m/weynahii iyo dowladii

cusbeyd ee dalka hogaamin laheyd,waxaan qormadan oo aanu Somaaliweyn ugu talo galnay hadane ku hal qabsaneynaa shacabka Somaliyed ee ku nool deganda Dowlada SSC Khatumo

iyadoona ay muhiimadu tahay si qaas ah in aanu waxoogaa waxa dalka ka socda u dulmarno Garadada amaba Isimada SSC oo ah marjaca rasmigaa ee uu maamulkas ku taagan yahay amaba dhisan yahay maadaama uu qofka siyaasigaa meelba mar u sabeyn karo laakiinse Garaadada amaba Isimadu yahiin indhaha bulshada.

iyadoo qormadan ku fahmi doona xaqiiqada ka jirta dalka Soomaaliya ka sokow ay ku baran doonaan wax badan maadaama ay bulshada Hiiraan markii laga hadlayo dowlada uu fadhigeedu yahay Mogdishu ay iyagu ka fog yahiin laakiinse

reer Hiiraan ka bartaan wax badan oo ay ka faa'ideen siyaasada Somaliya iyo dagaalka argagixisada Soomaaliya ee lagu jabiyey dhulweynaha Hiiraan State.

Si aad qormadan u fahanto ujeedadeena dhan waa in aanu dhinacyo kala duwan wax idiinka tusino sida aad ku aragtaan dhismaha Garoonka diyaaradaha magaalada Baladweyne ee loo garan ogyahay Garoonka diyaardaha Ugaas Khaliif magaalada uu ku yaalo mudo 34 sano ah tan iyo burbrukii dowladii dhexe waxii ka danbeeyey waxaa gudomiyaal gobol ka

soo noqday rag dhamaantood ilmo adeero ahaa ,laak inta garaneysay maamul dowladeed iyo sida uu u shaqeeyo ka sokow ma ahan kuwo aqrin karay wacyiga siyaasadeed ee dalka ka jiray iyo heerarkii kala duwanaa ee la soo maray waxuuna midkasta geeriyooday amaba xafiiska baneeyey isgaoo bulshada ugu liita amaba siyaasada Hiiraan uga baxay sida ugu qaabka daran bulshaduna naceen.

Ayaa maalin maalmaha ka mid ah nin dhalinyaro ah oo dalka dibadiisa ka yimid oo reer Hiiraan ah ayaa qaadan waayey magaladii Baladweyne ee dalka Soomaaliya looga yaqiinay beri samaadkii Kulmiso ee kulmin jirtay Soomaali oo idil kuna tiilay halbowlaha dalka ayaa leh garoon iyo wado caro ah oo loogu yeero dhabaha diyaaradaha ,waxuuna markaas kedib go'aan saday inuu garoonka bal marka hore wax kale haba la gaaree u dhiso terminal ugu yaraan dadka dhoofayo iyo midka soo degayo ku sii nastaan.

Markii uu dhismahii bilaa bay ayaa shaqsiyaad masuuliyad kala duwan sheeganayo oo aysan jirin cid soo dooratay una shaqeeya dad aan reer Hiiraan aheyn markastana kaliya u jooga halkaas iney lugooyaan shacabka Hiiraan ayaa iskudayey inuu dhismahii sida is xilqaanka ah ku yimid hor istaago isagoo shaqsiwaa kuwii la doonayey mar hadey masuuliyad sheegayaan iney dhisaan ayaa isku dayeya iney hor istaagaan horumarkaas danta guud ah.Kedibna maxaa dhacay ninkii dhalinyarada ahaa ayaa yiri fartii aad doontaan qora hadii aad adinka nolosha dunida aysan qiimo idiinku fadhiyin dadkeenu waxey mudan yahiin horumar intaan ka balaaran waxuuna ku adkeystay inuu dhiso .

Sheekada si aad u fahantaan halka ay u dhamaneyso halkaan kala qabsada hada ayaan si fiican u gudagleynaaye.kedibna maxaa dhacay?. Waxaa dhacday iney hub soo qaateen kuwi masuuliyada sheeganayey,laakiinse u badnaa reer miyi dhar magaalo xiran oo magaalo soo galay waxii ka danbeeyey burburkii weliba waxaa jiro dad burburkii kedib magaalo soo galay oo kuwaan aanu ka haleyno dhaamay kuna noolaa meelo badan oo dalka ka mid ah laakinse markii ay noqoto sida bulsho loo hogaamiyo waxaa jiro wax farac ah oo aan dadka qaarkii looguba talo gelin waana meesha uu dhibta ugu badan ka yimid bulshada Hiiraane ka

heysatay waqti aad u badan,Hayeeshee,waxuuna isagiina ninkii dhalinyarada ahaa gudo galay isagoo aan u jixin jixin shaqadiisii waxuuna dhisay terminalka aad hada aragtaan, weli waxaa caro ah wadadii ay diyaaradaha ku ordayeen mustaqbalka dhawana iyadoo aan waxbo laga weydiin hadba kuwa markaasi masuuliyada iska sheegan jireen ayaa la dhisayaa sawirada aanu halkan soo dhignay waxaa ku jira mid ay ku qoran tahay dhismaha garonka

diyaaradaha Ugaas Khalif oo ku qoran farta baluugaa waa warqad la daabacay dhawrkii sanoba mar hayadaha gargaarka looga cuno lacag.

Wadankaas dowlad ayuu leeyahay iyo ma leh maba ahan ujeedku ee waa bulshada dadka hogaaminayo hadeysan xoolaha waxbo dhaamin sida ay u fikirayaan waqti leyskakama lumiyo ka hadalkooda iyo weliba in xitaa magacyadooda la xuso maxaa yeelay halka ay bulshada kaka jiraan ayaadba ka tusaale qaadan kartaan,waxanse qormadan idiinku so bandhignay waa muhiimadu in uusan ninka dhalinyaradaa ee xiligaas dhisayey dhismahas uusan wax xil ah heynin,maxaase dhacay markii la soo gaaray doorashadii xildhibaada ee lagu dooraney magaalada Baladwyene waxuu noqday xidlhibaan weliba waxuu ka guuley so tay nin uu watay ninkii doonayey inuu dhismaha garoonka is hortaago ayuu kursiga kaka

guleystay kii la watay iyo kii wax watayba dhulkaa lala jaray ,hada waa xildhibaan waxuuna hada oo aanu wax qoreyno ku sugan yahay ninkii garoonkaan dadk au dhisay furumaha hore ee dagaalka ka socda dhulka Hiiraan ee lagu jabiyey argagixisada kii xiligaas is hortaageyey dhismaha garoonkana waxuu isagoo la shaqeysto argagixisada ku sugan yahay Mogdishu oo uu hotel u degan yahay kuwii telefonada ku hagi jiray ,labadaas qof ma isku damiirbaa mise isku dadnimobaa, hadiise aad tahay muwadin Soomaaliyeed oo hoganka dalka haya xukumadaada ma waxaad ku soo deri laheyd midka gurigiisa qurxiya oo kaliya iney ka suuroobi karto inuu dalkana inoo qurxiyo mise hadaadan nidaam dowli ah dooneyn waxaad keeni laheyd midka dadkiisa lugooynayo oo dal iyo dadna waxbo ugu fadhiyin,ninkase isago o anan wax xil ah heynin ku dhiiraday inuu dadkiisa u dhiso garoon isagoo is xilqaamay hadii uu xil sare ka hayo dalkiisana sow dowlada uma sahlanaaneyso inuu shacabkiisa iyo degaankiisa ku soo xiro halkii kuwo badan ka shaqeeyaan amaba ku shaqeeyaan maskax aan dooda aheyn?.Jawabta idinkaan idiin deynay.

Hadaan se xaqiiqada inta aanan muhiimada aanu halkan u soo gelinay sawirka Garaadada dowlada SSC oo aanu qormadan u soo qaadanay sawirada aad aragtaan waa magaalada Baladweyne dhalinyaradu magaalo kasta oo Hiiraan ka mid ah waxaa uga socda ciyaaro iyagaa is maalgeliya,magaalada waxaa ka socda horumar ay sabab u yahiin shacabka iyo qurbajoogta degaanka oo si xoogan u dhistaan dhulka dhaqaalo xoogana soo geliyaan,dadka mudo 4 sano ah dagaalka waariij ah ku soo jiray ,hadane mudo 34 sano ah ay soo hogaam inayeen dad aan ehel u aheyn nidaam iyo maamul hadane sidan dhulkooda u dhisan yahay markii ay Hiiraan State iskugu toosto degaan Soomaaliya ka mid ah oo la tartami doono mudo sanad kedib hadaad noo sii sheegi kartaan waayaha iyo waqtiga ayaa Soomaali kala reebi doona,waxeysa muhiimadeenu tahay aan isla aadno Mogdishu.

Sow dhawr bilood ka hor inta degaankiina yimid wafti uu hogaaminayey R/wasaare Xamse leydiinma dhihin Dowlada SSC Khatumo oo markeedii horea ahaa mamaul jira hadane kuwii Mogdishu joogay saw ma dhihin iyagoo Baladweyne kor maray waanu aqoonsanay markii aad guda galeyseen doorashadii madaxwyenaha iyo mamalka intiisii kale maxey tahay warqada uu soi tuuray Cali Xoosh oo reer Puntland ah ee uu lahay shir ayaa loo qabanayaa shacabk SSC, ma waxey ka hadlayaan sidii aad maxaabiis ula kala wareegi aheydeen Soomaliland oo aad kala baxdeen mise waxey ka hadlayaan SSC Khatumo oo ah dowlad Gobolkeed jira ,mise ruwaayadii Mogdishu tiilay ee aheyd reer Hiiraanow federalka nala fashiliya oo shaqsiyaad reer Hiiraan ah lagu shaqeysan jiray ayaa leydiin keenay idinkana?.War reer SSC sedax sheyba ka barta reer Hiiraan.

1- Waxii Mogdoshu laga sheego dhigtaan intaad gelisaan dhegta kale ka bixiya.2- Dhulka adingaa dhiig u daadiyey oo ka xoreystay kuwii idinka heystay mudo 15 snao ah,ilaa ay ciil u geeriyoodeen aqoonyahano aanu ka xusi karno Cali Khalif iyo Fanaanadii Qaranka Sado Cali Warsame,hadey kuna Islaamto kuna Gaalowdo dhul iyo qeyraad idiinku filan waad heysataan ee degaankiina soo xirta labada mamaul ee dhinacyada idiinka jirana deris wanaag kula noolaada kii doonayo kii aan dooneyna xaniyahaada fuul dhaha isagaa siduu u qeyl qelinayo iska aamusi doona, yaan mar danbe shacabkiina iyo degankiina lagu ciyaarin doorashadiina markii aad qabsaneysaan ku dadaala in aad doorataan qof aan laga xakumin meel degaankiina ka baxsan adinkaba qof kale o degaan kale ku nool idiinkama yeelayo in aad maamushaan maxaa adinka uga yeeleysaan sow aqli daro maahan,yaadse aqoonsi uga baahan tahiin hada bal eek kuwa magaca Soomaaliya dhaqaalaha adunyada kaka aruursada ee Mogdishu jooga inat ay reer Hiiraan heystaan maanta ma heystaan?.

Jawaabta oo kooban waa maya o reer Hiiraan dad degan oo dhul balaaran iyo qeyraad isku dheeli tiran heysta waaye,kaliyana sugaya hogaamiye u maareya oo garanaya baahida dadkiisa iyo degaankiisa ayaa loo dooran doonaa amaba degaanku heli doonaa xili aan fogeyn waxaan fowdada ah ee dalka lagu hayo maba qoraan iyagu,midna ogaada waxaan qormadan idiin raacineynaa qiso yar oo maalintii shaleyto aheyd ka dhacday magaalada Moqokori, waxaa halkaas gaaray nin Mogdishu laga soo diray dhinacna argaixisada kala shaqeysan jiray oo leh war maad argagixisada sida shacabka madaxweynaha ka dhashay ee Adan Yabaal uga baxeen maad uga baxdaan wadankaan lama doonayo in doorasho laga qabto waxaane iney dhamaadaan lama doonayee ,weliba waxuu leeyahay aniga waxaan ka tirsanahay xisbi hebel oo hebelaa i soo diray ninkaas mar kale ayaan magaciisa shacabka la wadaagi doonaa oo ma dooneyno in uu qoraalku inala dheeraado .

Reer SSC warku ma idiin dhacay,mise wax kale oo leydiin bidhaamiyo ayaa jira.deriskiina wax bo idiinkama qaadayo ,laakine weligiin Mogdishu siyaasad taalo ha aaminina ee degaankiina dowlada idiin dhisan ee SSC Khatumo xajista kii ka hor yimaaod danahiina sida reer Hiiraan qiso dhawaan ka dhacday oo waxgaradka deganka inta loo sheegay kuwo bada oo argagixsada ku soo haga degaanka inat leysku yimid ayaa Mindi dhulka laga taagay o la inkaaray waqti yarba kama soo wareegin sidey isku daba galeen wax geeriyooday, wax xilal ay dadkaku dhibi jiren waayeen, wax Hiiraan in ay wax ka noqdaan ka quus tay iyo kuwo hada ku jira tiih iyo jahwareer ayey u kala baxeen,wax kale oo badana jidkey kusoo jiraan oo Hiiraan nolol qurux badan ayaa shacabka u soo bidhaameysa,wleiab dagaalada ka socda seerada u dhaxeysa Hiiraan iyo Sh/dhexe 100% waxaan laguu buun buuniayo ee leydiinak dhigayo in ay argagixiso Hiiraan dib u qabsaneyso ieny qabsadaan iska daaye sidey

ugujabeen Jubba dhexe hadaan looga tabo tagin nasiib ayey leeyahiin,wxaadse qiyaastaa argagixiso ka soo duleyso degaan ay degan yahiin beesha madaxwyenaha hada xafiiska baneynayo adiga xitaa adigoo Soomaali ah aqligaada iyo maskaxdaada ka shaqeysii dad noocaas ah maxey dal iyo dad ku soo kordhin karaan?,Intaas kaliya qormadeen akala baxa,midna ogaada subaxdii markii aad ka soo kacdaan Soomaalidu waa labo nooc qeyb isku maleysa iney dadka Soomaaliyeed mediya ku jahwareerin karto laakinse iyaga lunsan iyo qeyb xaqiiqo ku nool ah adiga xitaa intaad fikirto adigoo Soomaaliya ah yaa dalkaan u soo harayo mid qiyaali ku nool ah iyo mid xaqiiqo ku nool ah.War ciidanka Daraawiishta waa dad qadiyad leh sida Macawisleyda Hiiraan ee si fiican u howlgeliya.

Tusaale- Macawisleyda Hiiraan markii uu qof laga soo diray Mogdishu soo gaaro calaam daha ay ku gartaan waa inuu gawaarida dagaalka intuu isku masawiro dhawr xabo kor u rido kuwii soo diray iyo argagixisada yiraahdo waa i kaas ee i arka in aan joogo meeshii dagaalka,kedibna waxey baaraan waxuu ahan jiray markas kedib intey jihada wax u socaan ka lumiyaan ayuu qofkaas iska soo baxaa isaga iyo kuwii soo dirsadayna sidaas iskula fashilmaan,wana mida keentay guulaha dagaalka argagixisada laga gaaray mudo 4 sano iyo ka badan.Intaas warbixin kooban idiinku filan degaankiina sida uu noqonayo mustaqbalka dad qeyrkaa ah haba kala

hadlin kii kula hadla in aad dalka ka degto hadeysan u qurxaneyna soo quruxso dhaha ,hadey u qurxan yahina uqurxdaas kaka dayda,laakinse nin gurigiisa ay argagixiso hooy u tahay ayaan aqoonsi degaankeyga uga rabaa oo aan dhaegysanayaa qiyaaliga siyaasadeed ee dalka gaar ahaan Mogdishu yaalo madx uu wleiba waqtigii ka dhacay oo bilaawgii iney dib u heshiisin qabtaan inta iska indha tiray hada uu waagu ku baryey,kaliya dadka aad u dooraneysaan hada kedib deganakiina ka fikira qof dadka iyo degaanka uu qiimo ugu fahdiyo oo hal abuur leh oo aan cid kale daba fadhiyin dadaal keediina la yimaada doorta ee joojiya mediyaha aad iskak jawaabeysaan reer Hiiraan miyaad aragteen iaygoo mediya ka qeyl qelinayo,dalka halka uu aadey ayey ogyahiin adinkana sidaas oo kale ka noqda waxa hada socda.War Helaa Talo Hela.

Somalia Presidential Election's-Doorashada Madaxtinimada Soomaaliya ee inagu soo aadan ee uu ololaheedu bilaawday

Somalia presidential elections ,Africa,Middle East and Around The Global,On Sunday,June 29,2025-Waxaan mar kale gudagaleynaa wararkeenii Somaliya kuwoodii ugu muhiimsanaa ee arimaha doorashada maadaama uu dalkii aadey doorashadii madaxtinimada Soomaaliya ee lagu soo dooranayey madaxweynahii iyo xukumadii bulshada Soomaaliyeed hogamain lahaa,dabcan waxii qiyaali siyaasadeed ah sida ay inooga barteen malaayiin Soomaali ah waqti ugum alumin doono maxaa yeelay waxkasta waey iskugu biyo shuban doonaan doorashada aanu ka hadleyno ee madaxtinimada Soomaaliya,maadaama uu dlaku yeelanayo madaxweyne iyo dowlad cusub dhawaan.

Hayeeshee, mar hadaanu doorashada heerka madaxweyne iyo masuuliyiinta dowlada soo socota qeybaheeda kala duwan gudagaleyno maalinba aanu shacabka uga soo qaban doono qeyb horleh inagoo marba siyaabo kala duwan uga hadleyno murashaxiinta Soomaaliyeed oo anu qeyba mar ka soo qadan doono.

Tusaale - Kaba soo qaad hadaan shacabka Soomaliyeed waqti uga lumino qaabkii ay mudo kordhinta ku raadinayeen kooxda uu had awaqtiga ka dhacay oo weliba kala ujedo ah, sidoo kale bal ka waran hadaan waqti idinka lumino qaabkii loogu fashilmay in dalka Soomaaliya oo aatay nidaamka federalka la doonayey in shacabka Soomaaliyeed loo jahwareeriyo si kaliya loo helo mudo kordhin.sidoo kale bal ka waran hadaan waqti idiinka lumino waxa Mogdishu lagu hayo ee ah in ragaan aanu sawriadooda soo qaadanay iyo kuwo kale oo badan oo aanu soo wadno oo muwaadiniin ah qorshe leyska dhaadhiciyey si xafiiska loo siijoogo in la kala ilaaliyo iyadoo la adeegsanayo arimo qabiil.sidoo kale bal ka waran hadaan idiinla hadalno sida mediya badan oo Soomaalidaa ee ay maamulaan dhalinyaro qaarkoodba dadkii lahan jiray markii ay dhinten amaba kuwo badan oo nool xitaa maskaxiyan loo mamulo iyagoo aanan kala garaneyn waxa ay shacabka u soo gudbiyaan waxa ay ku helayan iyaga iyo danta ugu jirta oo ay markasta wararka kusoo gudbiyaan kaliya waxoogaa lacag ah amaba waxa aduunka looga yaqaano maalin joog iyo wax la mid ah,iyadoo aysan wax qiimo ah ugu fadhiyin dalkaas quruxda badan ee la yiraahdo Soomaaliya iyo shacabkiisa mudada ku soo jiray jahwareerka siyaasadeed,midka amni, midka dhaqaale iyo midka dib u dhac in ay lugooyo inti horey loo soo maray ugu filan tahay dalkuan uu aaday doorasho weliba 100% aanu hubno ineysan maamuli doonin kuwo badan oo aad hada ugu yeertaan siyaasiyiin.

Waxaase inaga wararkeena ugu muhiimsan doorashada inagu soo aadan ee madaxtinimada Soomaaliya ee dhawaan ka dhaceya dalka Soomaaliya taasi oo lagu soo dooranayo madaxtii qaranka ee dalkaan jihada uu ku socda uga weecin laheyd sida ugu wanaagsan keidb fashil siyaasadeed oo badan oo is xigxiga oo dalkaas shacabkiisa la haray in ka badan 34 sano.

mudo haatan laga joogo,waxaanse mudo dheer kedib mar kale uu dalkeenu u jiheystay doorasho inagu waxaan ka hadleynaa hanaan dowladeed fowdo iyo qiyaali siyaasadeed shacabku horyna inoogama badan hada kedibna warkeedaba daay,aanse ku hormarno musharaxiinta horey waxaan ugu soo hadalnay madaxwyene Farmaajo, R/wasaare Kheyre waxaan ku xijineynaa murashax Dr Abdinuur Shiikh Maxamed oo horey iskugu soo taagay xilkaan ,horan dalka uga soo qabtay xilal kala duwan oo muhiim u ahaa bulshoweynta

Soomaaliyeed waa aqoonyahan kusoo barbaaray nidaam dowladeed, dalka iyo dadkana ay qiimo ugu fadhiyaan,waxuuna ka mid ahaa ,kana mid yahay jiilkii uu dalku wax soo baray waa aqoonyahan af gaaban,fowdada ka jirta dalkana sida ay dadka qaarkood wax ku raadiyaan aan ku raadin waana muwaadin Soomaaliyeed oo aqoonta diinigaa iyoi mida maadigaaba aad ugu dadaalay barashadeeda,waxaan qormooyinkeena soo socda kusoo koobi doonaa arimo dhawr ah oo ka hadlaya musharaxa Dr Abdinuur Shiikh Maxamed inta aana gudagelin musahraxiinta kale iyo sidey iskugu xig xigaan oo anau midkast awaqti munaasib ah uga hadlidoono wararkeena inta aanu ku guda jirno arimaha doorashada oo waqtigeedii la gaaray

ololahina uu si hoose iyo si la fahmi karoba uga bilawday dal iyo dibad.

Fiiro gaar ah- Dad badan oo Soomali ah oo weli ku lunsan siyaasada Soomaaliya waxaan leenahay dalkaan doorahso ayuu u jiheystay madaxweyne xafiiska iska sii joogi karana inuusna jiirn cidkasta waa ogtahay Soomaali badan waxaan leenahay wax badan oo hada socda oo aan lagu timaami karin siyaasad laakisne leydiinka dhigayo shacabka kuwooda aan nidaam dowladeed garaneyn sida uu shaqeeyo waqti haiskak lumina waxkasta oo aad ka maqashan Mogdishu anagaa idiin leh oo yaan filam aad soo daawateen sanad ka hor leydiinku soo celin mar kale oo leydiinka dhigin siyaasad,waxaan halkaan ugu hambaley neynaa shacabweynaha Soomaaliyeed oo uu dalkoodu aaday amaba hadanau si kale u dhigno u jiheystay doorashadii madaxtinimada caalamkuna ogyahay taas inuu dalku aadey doorasho malaayiin Soomaali ahne oo garaneysa faraqa u dhaxeeya qiyaali siyaasadeed iyo xaqiiqo siyaasadna ogyahiin inuu dlakoodu aadey doorasho,marka yeysan ku dhaafin warakrena danbe ee anau maalinba muwaadin Soomaaliyeed uga hadli doono kuwooda murashaxiintaa iyo Soomaalida xilalka kala duwan isku soo taagesa iney dalka ka qabtaan caleema saarkii madaxwyene Axmed Madoobane waanu isla aadi doonaa markii waqtigiisa uu soo dhawado amaba la gaaro kaasi oo ka soo horeeya dorashada m/weynaha Somaliya.

War helaa talo hela warakreena waxaa kale o bar bar socda dowladnimada ay Soomaalidu raadineyso waa mid noocee ah ee shacabka Soomaaliyeed u dhalaneysa doorashada inagu soo aadan ee dalka ka dhaceysa.la soco wararkeena oo weli inoo socda kuna xiga qormadan oo aheyd mid horudhac ah........

Somalia,Africa,Middle East and Around The Global,On Saturday,June 28,2025-Waxaan maanta mar kale isla aadeynaa wararkeenii Soomaaliya iyo doorashadii madaxtinimada iyo wararkii joogtada inoo ahaa,mar hadaanu maalintii JImcaha isla soo nasanay waxaan hadane isla aadeynaa wararka kuwooda ugu muhiimsan,yaa xasuusto sawirkaan kore ee aanu dusha sare kaka qornay Dooda Doorashada madaxtinimada ee 2026,xiligaas yaa is lahaa halka ay hada joogto ayuu dalku soo gari doonaa o sida uu hada doorashada u aadey loo aadi doonaa,halka mediya badan oo Soomaali ah uusan xiligaas aaminsaneyn kaliya ay shacabka u soo qori jireen hadba intey ishoodu qabato,sababtuna maxey tahay?.

Noocii uu doono ha noqdee qofka amaba bulsho caadi ah ha ahaado amaba qof mediyaha ku jiro ha ahaado amaba qof siyaasad aku jira h aahaado,amaba qof siyaasada horey ugu jhiray ha ahaado amaba qof hada kedib geli doono ha ahaado ,marba haduu qofkaasi rag iyo dumar midkoodba yahay oo uu ku jahwareersan yahay waxa markaasi socda ma qiimeyn karo waxii la soo maray iyo waxa soo socda midkoodna sidaasi daraadeed mar haduu dalkii aadey doorasho qiaaligi badnaa ee lagu haye Mogdishuna uu meesha ka baxay,qormada waxaad kala qabsataa hlkaan.

Weliba ku darsoo malaayiinta muwaadinta Soomaalidaa ee ku kal nool gudaha dalka iyo caalamka amab adhulka loo garan ogtahay geeska Afrika ee ay degaan qowmiyada Soomaalida uma baahano in maanta loogu soo cel celiyo same story.

Tusaale- dhawaan caalamka waxaa ka kala hdacay labo shir mid waxaa la yiri waxaa iskugu yimid Gole la yiraahdo OIC oo ka dhacay Istanbul waana shir ay iskugu yimaadeen ururu la sheegay iney ku mideysan yahiin dundia Islaamka,midna waxaa iskugu yimid wadamada ku bahoobay Nato waxuuna ka dhacay wadanka Holland kii Istanbul miyaad aragteen inagoo xitaa hal daqiiqo waqti ku luminay,laakisne kii ka dhacay Holland madaxdii iskugu timid waanu soo gelinay halkaan,sababta ma taqaanaan kuwaan OIC hadey shiraan iyo hadeysan shirinba wax ay dundia ka bedeli karaan amaab wax ay soo saaraan oo wax weyn ka bedelaya nolosha dunida ma jiraan marka waxaan been u sheegeynaa dhalinta soo koreysa ee bogaan ku tixcan in anau dhahno halkaas aya lagu shiray waxaana ka soo baxay waxaas iyo waxaas,wx aad ogtahay halka ay ku danbeyneyso natiijadeeda.

Laakinse dhinacii kale waxii ay iskugu yimaadeen oo ay iney kulmana keenay xitaa waqtiga ha dheeraado wey meel marinyaan, waana faraqa u dhaxeeya xaqiiqo iyo qiyaali.taas waxaa la mid ah dadbaa maalmahi tagay sawiro inooga soo dirayey Mogdishu iyo Djabouti iyagoo leh waa malmahii xoriyada,Soomaaliya garanay wax loo dabaal dego maba jiraan oo waxaas waxaanu u naqaanaa waan ordiweynay ee aanu cararno,laakisne Jabouti maxaan iyada qudheeda waqti u gelin weynay ka hadalkeeda,maba ku dheeraaneynee dadkii inoo soo diray jawaab kooban ayaan siinay oo ah in aanu wx waxaasi oo dhan ka muhiimsan ku jirto oo ah inuu dalkeenii Soomaaliya aadey doorasho madaxtii dalka hogaankiisa qaban laheyd lagu so dooranayo mark aJabouti markii ay kursiga midowga Afrika ololah augu jirtay markii ay Afrika iyo dundia wax ka raadsaneyso waa waajib Soomaalinimo iyadoo aan naloo sheegin ayaan kaalinta ka qaadaneynaa waana waxii aanu u garab istaagnay musahraxii ka socda dalkaas ,hayeeshee waxaanu ku dhahnay Jabouti si fiican ayaa loola xisaabtamayaa markii ay arinka noqoto Soomaaliya iyo Jabouti dhaqaalo dhaqaalo abdan iyo guryo ay lahaayeen ceymiskii qaranka ayaana weli ku maqan meel loogu cafiyeyna ma jirin meel lagula xisaab tamayna ma jirin,siyaasada Soomaaliyana dowlada halkaa ska jirto waxeyba moodaan Mr Geelle, Xasan Shiikh iyo Muuse Biixi oo inta shirkooba ugu danbeyn maalina yiraahdo waxaa wad ahadlayo Somaliya iyo Soomaaliland,maalina leh waxaanu isa siinay dumar iyo wiilal, yacni jiil dhan oo Soomaali ah oo hada soo korayo ayaa la doonayaa in leyskaka ciciyaaro hadane waxaas oo kale looga dhigo news.

Waxaa taasi la mid ah Soomaaliland oo markii aanu aduunyada ku safreyno shacabkoodu heystaan amaba ku safraan baasaboorka Soomaaligaa hadane markii aad degaanadooda tagto ku leh ma arki karno calanka Soomaaliya,intaas adigoo Soomaali ah ma isweydiisay waxa markii uu waqtiga ka dhacayo madaxweyne kasta oo Soomaaliya hogaamiyana uu ugu mashquulo Soomaliya iyo Soomaaliland ayaa la wada hadalsiinaa,hadii aad waxaas ku jah wareersan tahay waxa loola jeedo waa sideen waqtigii leydoortay ayaa iska dhamaaday waxaana ley yiraahdaa Xasan Shiikh ee sideen busaarada iyo fashilka siyaasadeed ee i haya dhawr maalmood iskaka mashquuliyaa shacabka.

Waxaas iyo wax kale oo badan oo aan shacabka Soomaaliyeed wax qiimo ah u laheyn xiliga laga hadlayo iyo sida uu dalku u aadey doorashadii madaxtinimada,hayeeshee waxaanu isla aadeynaa muhiimadeenuna tahay in aywarakreenu u badnaan doonaan ka ah dalka arimaha doorashada oo muhiim u ah bulshada Soomalaiyeed dal iyo dibadba inagoona qoraaladeena sidii anau horey u shegnay ku dhax wadaneyna in aanu marba murashax soo qadano mushar xiinta u taagan qabashada xikaas,hadey tahay kuwa had aisa soo qadimay iyo kuwa aan weli isa soo qadimin oo jidka kusoo jira ee isku soo taagi doona kursiga ugu sareya dalka,sidaasi daraadeed adigoo muaadin Soomaaliyeed ah oo la doonayo in maalinba meel horleh laguu jiheeyo si lagaaga weeciyo xaqiiqada dalkaada iyo waxa ka jira manata oo ah inuu dlakaadu aaday doorasho uuna yeelan doono madaxweyne iyo dowlad cusub taas yuusan marnab ashaki kaa gelin adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah.War helaa talo hela qormadu waa socotaa shaax u soo qaado

Picture of The Day- Mar hadii la galay ololahii doorashada madaxtinimada Soomaaliya warakreenii Garowe iyo Kismaayo ay inoo yahiin wararka ugu badan,musharxiinta Soomaalidana anu maalinba mid ku sooqaadan doono xiliyo kala duwan oo

munaasib ah midkasta,waxaanu caaw aku soo qadaneynaa R/wasarahii hore ee Soomaaliya Mudnae Xasan Cali Kheyre oo anu qormadan iyo sawirkaan ciwaanka uga dhignay sawirka maanta.

R/wasaare Kheyre amaba hadanu si kale u dhigno Murasdhax Kheyre wxuu ka mid yahay musharaxiinta Soomaliyeed ee u taagan qabashada hogaanka ugu sareeya dalka ,keidb markii uu ugu dnabeyn dalkii aadey amaba u jiheystay doorashadii guud waqtigiina ka dhacay m/weynahii la doortay sanadkii 2022,dabcan inta badan xarumaha ku yaalo manata Mogdishu

waxaa la dhisya xarigana laga jaray xiligii uu joogay amaba ay joogtay Xukumadii uu R/wasaaraha ka ahaa mudane Kheyre ,hayeehsee wararkeena oo isbuucyada amab bilaha inagu soo aadan si fiican aanu u sii geli doono arimaha doorashada uu dalku u jiheystay,si joogta ah ula sooco wararkeena adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah.Mr Kheyrana waxaan leenahay horey u soco.War helaa talo hela.

Somalia, Africa, Middle East and Around the Global, On Thursday,June 26,2025- Kedib kulamo muhiim u ahaa dalka iyo dadka Soomaaliyeed oo malmahii tagay uga socday caasimada Puntland ee Garowe m/weynayaasha Puntland iyo Jubaland Mudane Saciid Cadbullahi Deni

iyo Mudane Axmed Maxamed Islaam oo loo garan ogyahay Axmed Madoobe kulamadasi oo sidaan qoraalkii midkaan k ahoreyey shacbaka kula wadaagnay in ay ku dhamaaden guul kaliya aanu sugeynay warmurtiyeedka dhameystiran ee ay soo saareen maanta ayaa dhanka

Waxaan mar kale isla aadyenaa madaxtoyada Garowe ee ay madaxda Puntland iyo Jubaland

iaygoo wada taagan halkaas kaka hadleen markii uu Afhayeenka madaxtooyada Puntland

Jamac Dabarani uu halkaas ka aqriyey warmurtiyeedkii la wada sugayey kaasi oo ka koobnaa nuruxkiisa ilaa 8 qodob oo dhamaantood ka turjumaya marxalada uu dlaku marayo.

Sidoo kale maadaama sidaan malaayin Somali ah horey ugu sheegnay inuu dalkoodu aadey doorashadii lagu soo dooraneyy madaxdii dalka Soomaliya hogaamineysay inat u dhaxeysa 2026 iyo 2030 oo aanu xitaa ognahay maalinta, bisha iyo waqtiga madaxweynaha uu haatan

waqtiga ka dhamaday ee Xasan Shiikh looga kala tagayo Mogdishu toosna loo aadayo doora

shada,hadane inagu qormadan kooban waa horudhac wlei kaliya waxaan ugu talo galnay horuydhaca warmurtiyedka iyo waxogaa sawiro soo koobayo quruxda magaalda Garowe oo xarun u ah dowlada Puntland,wxaase inoo soo socda muuqaaladii warmuritedka,

qudbadahii madaxda Puntaland iyo Jubaland warmurtiyedkii iyo warar kale oo xiiso leh halkaan ka daawo, inagona ay halkeedii inooga sii soconayaan dhaantooyinkii horey loogu qaaday madaxda iyo labada shacaba.,weliba warbixin dheer ayaan ka soo diyarineynaa liga rasmigaa ee Somalida iskugu imanyan shirweyne looga arinsanayo arimaha dorahsada iyo halka uu dalkii aadey oo ah in la qaban doono dorashadii madaxtinimada Somaliya, weliba

waan idiin ku celineynaa hadii aa dtahiin muwaaidnta Soomaliyeed dalka Soomaaliya waxuu yeelan doonaa m/weyne iyo dowlad cusub,hadad intaas wax ka duwan bilaah inagu soo aadna ka maqashaan amaab aad ku arki weysaan siyaasada Soomaaliya mar danbe halkaan ha u soo doonan warakreena aanu uga hadalno dalkas quruxda badan ee siyasadiisaka fashilantay amaba looga ciyaray Mogdishu.

Waxaanse Soomali badankeed uinta aan l asocon halka uu dlakeenu aadey u xaqiijineynaa in la aadi doono dorashadii madaxtinimada dhawaana Mogdishu raxan raxan looga tagi doono meel ku qorta,maxaa yeelay waxaa soo idlaaday beentii iyo qiyaaligii siyaasadeed ee halkaas lagu hayey.War helaa talo hela,wararku waa inoo socdaan weli

Somalia, Afrika, Middle East, and Around The Global,On Thursday, June 26,2025- Waxaan maanta oo Khamiis ah isla aadeynaa mar kale iyo magaalada Garoowe iyo kulamdii ku dhamaaday guusha ee dhax maray madaxda Puntland iyo Jubland tan iyo markii uu halkaasi ay gaareen madaxweynaha Jubaland Mudane Axmed Madoobe iyo wafti uu hogaminayey.

Hayeeshee waxaanu weli isla aadeynaa isla kulamada iyo arimaha ku dhamadya sidii ugu quruxda badneyd ee kaliya aanu warmurtiyeedka sugeyno,hayeeshee maadaama aanu iskula soo nasanay dhaantadii cajiibka aheyd ee Qurux Puntland ee lagu farayareystay weli arinku waa inoo soccotaa.

Inagoo weliba shacabweynaha Soomaliyee dugu bishaareyneyna inuu dalkeenu aaday doorasho,ruwayadii Mogdishu lagu hayena ay gebigeed meesha ka baxday.Sidaasi daraadeed wararkeena madaxda Puntland iyo Jubland oo ay inoo wehliyaan muuqalo qurux badan sida dhaantooyinka loo qaadey madaxda iyo labada shacaba la soco wararkena danbe.

NATO CONFERENCE,2025- Shirweynaha dalalka ku bahoobay ururka Nato oo socday mudo labo maalmood ah ayaa ka furmay wadanka Holland halkaasiu oo ay madaxda dalalkaas kaka hadleen arimo badan oo kaladuwan.

Hayeshee , waxaa xusid mudan in mar uu ka hadlayey arimaha Somaaliya iyo musuqa ka jira heerka uu garsiisan yahay madaxweynaha Mareykanka Donald Trump,waxuu sida xaqiiqada ah ka sheegay runta oo waxuu yiri Somaliya maahan wadan ay ka jirto dowlad waana wadan

hooy u noqday musuq maasuqii ugu weynaa. waxaadna moodaa qormada qeybteena kore aanu ugu soo qornay shacabka bogaan ku tixan iyo hadalka madaxweynaha Mareykanka in ay labadaba xaqiiqada ka tujumayaan,marka loo eego waxa ka jira manata Mogdishu amaba xaqiiqada siyaasadeed ee halkaasi taalo wana mida keentay in ay soo deg degto doorashadii madaxtinimada Soomaaliya.War helaa talo hela.

Soomaaliya, Afrika ,Bariga Dhexe iyo caalamka- Maanta iyo mar kale maalintu waa Talaado, Bushu Waa Juun,Taariikhdu waa 24,sanadkuna waa 2025-Waxaan isla aadeynaa magaladii quruxda badneyd ee Garowe oo ay dhawaan gaareen m/weynaha Jubaland mudane Axmed Maxamed Islaam iyo wafti balaran oo hogaaminaya,xili aanu si toos ah u soo tabin doono caleema saarkiisa oo dhaceysa ka hor doorashada guu d ee madaxweynaha Soomaaliya, maadaama u dlka Soomaliya marka laga so tago qiyaaliga iyo sheekooyinka fadhi ku dirika

uu aadey doorashadii madaxtinimada,keidb makrii uu waqtigii ka dhacay sidaan horeyba ugu so tabinay dhawr jeer shacabweynaha Soomaliyeed madaxwyenahii la doortay 2022 Xasan Shiikh Maxamud maadaam aysan Soomaalidu u saabsaneyn bilaha ugu danbeeya ee madax weynaha xafiisk abaneynayo ee ay isku diyaariyaan doorashada, xili 100% aanu hubno inuu dalku yeelanayo madaxweyne iyo dowlad cusub dhawaan.Hayeeshe, bal waxaanu waxoogaa isla aadeynaa magalada Garowe ee xarunta dowlada Puntland oo ay shirar ku soo dhamaday guul uu halkaasi ku dhax maray madaxda Puntland iyo Jubaland.

Inkasta oo aanu horey u soo koobnay quruxda magalooyinka Puntland intii anau ka gaari karnay o aad magaalo kasta quruxdeeda ka daawan karto qeybaha hoose ee bogaan bad iyo bariba,hayeeshee inat uu joogo madaxweyne Madoobe deganada Puntland waxaan ka soo diyarin doonaa qormo soo kobeysa safarkiisa iyo kulamada dhax maraya labada m/weyne iyo masuuliyiinta kale ee labada maamul,hadane isfahan horudhac ah oo ay labada masuul gareen ayaa mujinaya iney soo deg degeyso dorashadii guud ee dalka waxeyna u muqataa magaalada Garoowe iney mar kale soo galeyso saxada indhaha caalamka,taasi oo dadka

deganka iyo Somalida samaha jecelba u ah guul weyn,mar hadaan horey iskula soo daawanay dhaanto ka hadleysa Jubaland iyo madaxweynaha Jubaland Axmed Waamo, Hooyadii Yustarna ugu yeeri jirtay Axmed Cade,waxaan haatan isla aadeynaa dhaantooyinka iyo suugaanta faraha badan ee loo qaaday Puntland inagoo dhanka kalena war murtiyeedka ka soo baxa shirarka haatan ka socda xarunta Puntland ee Garoowe shacabka la wadaagi doona soona raacineyna hadba intii aanu ka gaarno sawiro iyo muuqaalo.

Waxaanse malaayin Soomali ah oo ku noolaa sanadahii ugu danbeeyey siyasado ku dhisnaa marin habaabin bulsho uu dalkoodu aadayo dhawan doorashadii madaxtooyada ,halkaasi oo lagu soo dooranayo madaxdii bulshada hogaamin laheyd 2026 ilaa 2030,waxana halkaas ku lumay riyo siyasadedkii beenta aheyd ee ka jirtay amaba lagu hayey Mogdishu,ku darsoo madaxweynaha uu haatan waqtiga ka dhacayo wuu ka haray doorashada soo socota,waa macquul in sida lagu yaqaano Afrikanta uu intuu Suit soo xirto naftiisa ku qanciyo inuu musharax yahay,laakiinse xitaa tixda kuma jiro,marka aanu ka hadleyno dowlada soo socota.

Waxaan leenahay musharaxiinta Soomaalida madaxweynaha uu haaatan waqtiga ka dhacay waxkasta oo uu Soomaali is lahaa ku lugooy si aad xafiiska iskaka sii joogto ilaa 2030 waa fashilmeen sidaasi daraadeed isku diyaariya doorashada inagu soo aadan waxii shirar loogu talo galay maalmo kooban in lagu galo sawiro ee Mogdishu la yirahdo waa lagu qabanaa waa meesheeda.

Inaguse waxaanu ka hadleynaa markastana kaliya xooga saareynaa hada waxii ka danbeeya maadaama uu dalkii aadey doorasho ka hadalkeeda,dastuurkii Xasan Shiikh sameystay, baarlamankii labada aqal ee burburay waxii oo dhan waxey ku danbeeyeen waxii ay Somalidu dhihi jireen gubataa dalkii ayaa doorasho aadey waxkasta oo hada dalkaas ku wajahan waa wax loga fadhiyo iney wax ka qabtaan m/weynaha Soomaaliya ee imaan doona iyo dowlada cusub,Xasan Shiikh sidaas ayuu kugu deeyey adigoo Soomaali ah hadaad arimo qabiil kula joogi laheyd,hadaad dalka oo aysan jirin hada wax u dhaqan isla boobi laheydeen,hadaad beenta siyasadeed ee uu ku hayo Mogdishu la buun bunin laheyd waxaas inagu hada waqti uma heyno mar haduu dalkii aadey doorasho nuruxku waa intaas,waxii dheeri ah ee aad u baahan tahay in aad adigoo muwaarin Somaliyeed ah ogaato labada kooxood ee Mogdishu ku wada sugan qoraalkaan kan ka hooseya dib ugu laabo qeybta ugu hooseysa .War Helaa Talo Hela

Soomaaliya, Afrika, Bariga Dhexe iyo caalamka,Isniin,June 23,025-Ka hor intaanan warar keena u weecin magaalada Garoowe maadaama uu dalka Soomaaliya aadey doorashadii heerka madaxweyne,waxaan horta waxoogaa isla aadeynaa qaabkii ay madaxweynaha uu waqtiga ka dhacay ee hada baneynaya xafiiska Xasan Shiikh Maxamud iyo Teamkiisa oo gaashanayey xiligaas team kale oo ka mid ahaa dowladii midaan ka horeysay saxada siyaasada Soomaliya uga saareen madaxweynahii uu waqtiga ka dhacay ee Koofur Galbeed C/casis Laftagareen.

Si qaabkii loo galay ninkaas oo aanu wax badan halkan talo Somalinimo ku siinay taladii ugu muhiim saneyd ee uu xiligaas taariikhda ku geli lahaa shacabkiisana ku bad baadsan karayna naga qaadan waayey dib uguma labaneyo halka uu maanta ka joogo siyaasada Soomaaliya iska daaye mida Koofur Galbeed oo aanu xiligaas dhahnay shacabka degaankaas ugu danbeyn qof aqoonyahan ah oo degankas ka soo jeeda ayey dooran doonaan isagu qorshaha uguma jiro shacabka KG,waxaanse kaliya shacabka la wadageynaa kaliya una dulmareynaa sidii loo galay ka sokow xeeladahii loo adegsaday inagoo qaabay fahmi karaan shacab weynaha Koofur Galbeed iyo Soomaalida kale ugu sharaxi doona weliba qaabka ugu sahlan ee ay Soomaaliweyn dareemi karaan.

Horta waa marka koowaade madaxweynaha uu waqtiga ka dhacay Xasan Shiikh shacabka Koofur Galbeed badankood wey ogaayeen dhagartiisa isaga iyo inta ku xeeran,waxaanse ognahay dadku markey daacad yahiin sida sahlan ee ay u qaldi karaan sharwadayaasha wey sahlan tahay laakinse muhiimadu waa hadba inta markaas bulshada hogaamineysa sidey qadiyada bulshadooda uga doortaan waxooga dhaqaalo ah oo iyaga iyo caruurtooda ku kooban kedibna sumcad darada iyo dib u dhaca siyaasadeed iyo midka degaan iyo midka bulshoba saameynta ay yeelaneyso aysan iyaga ku ekaaneyn.

1-Horta ma dooneyno in aanu wax la soo dhaafay dib ugu laabano waxaanse kaliya Soomaalida si sahlan uga sharaxeynaa waxii ku dhacay Lafta Gareen inago tusaale u soo qaadaneyna qiso hada ka hor ka dhacday dalka Soomaaliya oo ay soo abaabuleen dhalinyaro Soomaali ah dhalinyaradaas oo aan xiligaas ay fikirka keenayeen reerahooda marxaladii ay xiligaas ku jireen looga baran wanaag dal iyo dad Soomaali la yiraahdo quseeya,kedibna waxey guda galeen in ay arinkii ku dhaqaaqaan waxeyna yiraahdeen waxaan abaalmarin siineynaa cadad intaas la eg oo waxey sheegeen tirada dadka inta qof ee ay ka kobnaayeen oo rag iyo dumar iskugu jiray ee ugu caansan Soomaalida kuwii hore iyo kuwo hada jooga ee u soo halgamay dalka waa sida loo dhigay barnaamijka,marka Soomaalida waad garaneysaa waxyaabaha noocaas ah hadii aan ujeedo gooyni ah loo sameyneyn badanaana wanaag laga doonayo waxey noqdaan wax loo riyaaqo oo taladu gaarto qofkasta oo Soomaali ah oo markaas waxna ku kordhin kara waxna ku dari kara si xitaa kuwa fikirka keenay ugu noqoto dad mustaqbalka iyaga xitaa la gaari karo maalin la abaal mariyo oo loo arko kuwo wax wanaasgan qabytay,hayeeshee,maxaa dhacay?.

Meeshaan kala qabso sheekada si aad halka ay ku dhamaaneyso waxii keenay in aanu qormadan ku hal qabsano Lafta Gareen waxii keenay u fahanto intaanan wararkena kale ee Garoowe iyo shirarka halkaas ka socda u gudagelin maxaa yeelay meel markii aanu qoraaladeena u wareejino waxaan shacabka Soomaaliyeed marka hore wax ka tusinaa dhinacyo kala duwan kedibna waxey fahmayaan hadba waaqiciga markaasi taagan iyo sida uu qofkasta u xaqiiqsan doono in uu dalkenu aadey doorasho cidii mudada ka horeyso lagu ciciyaarayo waa iyada iyo garashadeeda iyo tii newska Soomaalida loo soo gudbiyo kaliya u soo gudbisa sidii ay dhaqaalo koban ugu qaadan laheyd sidaasina iyadana isku lugooyn laheyd dadka soo boqdana ku wawareerin laheyd waxa ay shacabka amaba bulshada u soo gudbineyso, waxaanse ka hadleynaa inagoo waxii la soo maray ku saleyneyna halka uu dalku aadey in la fahmo oo ah doorasho aanse guda galno muhimada qormadan.

Si qormada si fican loogu fahmo markii la garay dhalinyaradii aanu ka soo hadalnay xiligii ay magacyada dadkii Soomaaliyeed ee ay dhaheen waxaanu gudoonsiineynaa abaal marin inteysan soo bandhigin ayaanu helnay magacyadii waxaaba ku jira kuwo u baahnaa in la daldalo marka loo eego dhibaatooyinka ay dalka iyo dadka Soomaaliyeed u soo geysteen hada ka hor,waxaana moodnay in ay waxaani ay ka hadlayaan dhalinyaradaan marka laga reebo tiro yar oo Soomali ah oo magacyadaas la soo bandhigayey ku jiray oo ahaa dad dalka iyo dadka Soomaaliyeed u soo halgamay laakinse 80% kuwa badan oo magacyadaas ku jiray ayaan aad ula yaabnay waxana arinkii ka abaarnay halkii ugu wanaagsaneyd oo dadkii

abaabulayey arinka ayaan qaarkood dadku isku mid maahane ku dhahnay arinkaan ma waxuu qeyb ka yahay fowdada iyo marin habaabintii uu dalkeenu ku soo jiray mudada dhawr iyo labaatanka samo ah amab aku dhaw 30 ka sano,ileen waxaanu ka hadleynaa xiliga ay waxaasi dhacayeene,markaas ayuu mid dadkii abaabulka waday ka mid ahaa waxuu yiri intuu qoslay weliba qosol gariir ileen Somaalida badanaa ma arkaan dad Soomaali ah oo inteysan ficilka ku dhiiran tiraahdo war waxaani aqli maahan haduu qofkaas yahay qof Soomaali ah oo ay duntiisa wanaagsan tahay oo ay soo bar baariyeen waalid wanagsan aadna u garanya qiimaha uu wadan u leeyahay bulsho markaas wuu iskaka haraa, hayeshee, arinkii xakuu ku dhamaaday in dadkii ababaulayey qaarkood yiraahdaan war dadka wadanka soo lugooyey in magacyadooda halkaas lagu xuso waxaa keenay in ay lacag la baxeen marka dadkii soo halgamay maadaama aysan badankood noleyn ujeedkuba waxuu ahaa in abaalmarintaan looga dhaqo danbiyadii ay ka galeen wadanka,waad garateen sow maahan halka uu u dhacayo qormadu.

Ok,aan isla aadno marka qaabkii loo galay Lafta Gareen iyo shacabweynaha Digil iyo Mirifle horta intaan loo gudbin Lafta Gareen ileen Xasan Shiikh iyo teamkiisa qorshaha uguma jirin iney dalka ka qabtaan doorasho la soo dooranayo madaxweynahii Soomaaliya ee bedeli lahaa midka hada uu waqtiga ka dhacay ,waxaa la doonayey in shacabka Soomaaliyeed maalinba qeyb ka mid ah la jahawareeriyo, bedalkiina marnaba lama moodeyn in uu dalku hada sida uu u aaday doorasho u aadi doono oo ay waxkasta sida ay hada isku bedeleen isku bedeli doonaan.

Tusaale,hada cidkasta waa ogtahay oo Soomaali ah oo dowladnimo iyo sida ay u shaqeyso garaneyso aysan Mogdishu oolin/joogin dowlad,waxaa joogaan labo koxood 1- Koox kursi r/wasaare halkaas iney helaan u tagtay dharkii ay xirnaayeena ku dul wasaqoobay sidey u lahaayeen isbuuca soo socda ayaad heleysaan sidaasina madaxweynaha uu waqtiga ka dhacay maalintii magaciisa hadeysan sheegin dhawr jeer aan habeenkaas seexaneyn,war Soomaliyow baro waxa gudaha dalkaada ka jira ee jooji qiyaaliga.

2- Kooxda labaad waa labo garab oo ka wada tirsan isla kooxda hada talada heysa ee uu waqtigii ka dhacay kooxdaas intaan doorashada la gaarin iyagaa is ugaarsanayo dhawrkii qof ee ay iska dili lahayen iyaga dhaxdoodana waxaa kalinta koowaad u jiray nin la yiraahdo Doodishe oo markii dhawr jeer ay kooxda qeyb ka mid ah isku dayeen iney ku qaarajiyaan Mogdishu markii danbe maadaama ay tiisa wax ka dhinaayeen safiir ka noqday wadanka........ weliba ninkaas dalka Soomaaliya wxaa loogu soo celin doonaa oo loogu sheekeyn doonaa kaaliya waxaad noqoneysaa R/wasaaraha Soomaaliya wax ka jirana ma jiraan arinkaas kaliya dalka ayaa la doonayaa in ugu danbeyn lagu keeno sidaas dhawr jeer oo horena qorshahaas waa hirgeli waayey in dalka sidaas lagu keeno.

Waxaa kooxdaas barbar socda koox uu horjooge u yahay Xasan Shiikh oo Farmaajo iskaka dhigaan iney kaka kalsoon yahiin mucaaradka kale maadaama ay Farmajo iyo Xasan Shiikh ka siman yahiin kursiga leysku dhajiyo waa sida ay sheegeene waxey koxdaas iibinayeen bilahii ina dhaafay in ay kursiga ku wareejin doonaan teamka Farmaajo,weligaa adigoo aysan farahaada waxbo ku jirin saxada siyaasada Soomaliyana ka sii baxayo ma riyootay waa waxa hada ka heysta siyaasada dalka Madaxweynaha uu waqtiga ka dhacayo inagu idiin lama hadleyno sida ay jeclaan lahayeen shaqsi, koox amaba qeyb bulshada ka mid ah,waxaan ka hadleyno waa waaqiciga jira in Xasan Shiikh ka haray dooraashada inagu soo aadan.

Hadaba maxaa ku dhacay Lafta Gaeen.1- Markii uu qarxay dagaalkii argagixisada sedax sano kahor dib u soo aqriya talooyinkii aanu siinay,waxaa ka mid ahaa war degaankaada xoreyso oo adiga noqo midka xoreysta,bedelkii waad ogtahiin sow maahan qiyaaliga siyaasadeed ee la geliyey iyo Mogdishu oo dhawrki biloodba mar loo tagayey kaliya sawir.2- Markii waqtigiisii sharciga ahaa laga dilay oo uu dhamaaday maxaa lagu sameyey inba la hoos geeyo gobolka Banaadir siyaasad ahaan halkaasne maxaa ku lumay misirkii shacabweynahii Digil iyo Mirifle,wadanka yaa ka ahaa gudoonka baarlamaanka iyaga, yaa degenaa dhulka Soomaali ugu muhiimsan marka nimankaan reer Hiiraan State ee isku xira guud ahaan wadanka oo dalka Soomaliya goob muhiim ah uga yaalo iskuna xira ilaa 7 gobol oo dalka Soomaaliya iyo dhulka Somali Galbeed ee maanta loo garan ogyahay Somali State laga soo tago, dalka Soomaaliya meel aan muhiim u aheyn umada Soomaaliyeed ma jirto laakinse Digil iyo Mirifle waa degaan dalka dhan laga quudin karo wxa Lafta Gareen ku qasbi karay in isagoo dadkiisa iyo degaankisa u tashan karay uu Xasan Shiikh oo saxada ka baxay oo aan weliba nidaam federal ah inuu dalka ka hana qaado dooneyn mustaqbalkiisa ugu lumiyey waxii keenay hadaadan ogeyn adigoo Soomali ah oo ay uga duwan yahiin Axmed Madoobe iyo Saciid Deni waan idiin soo koobeynaa faraqa u dhaxeeya.

1- Horta Axmed Madoobe maahan nin looga sheekeynayo kooxahan dalka dagaalka kawado iyo kuwa Mogdishu madaxda ka noqda oo dhamantood siyaabo kala duwan ayuu ula soo shaqeeyey wuuna og yahay waxa dalka ka socda sidaasi ay tahay waa nin leh damac uu waxne ku diidi karo waxne ku ogolaan karo leh oo hadii uu siduu doono waayo xitaa inta uu maanta maamulo ee Jubaland ma doonayo in uu ka carqaladeeyo nabada ka jirta ee ay heystan shacabkas Somaliyed waa inta u garan waayey Lafta Gareen yacni kalsooni nafsiyan ah inuu la yimaado ayaa ka maqneyd.

2- Saciid Deni waa la mid dadkii keenay nidamka dhan ee Federalka miyaa Xasan Shiikh oo ay ogyahiin inta uu hadalkiisa gaaro oo uu dalka Soomaaliya mamulo inta ay la ektahay baaxadeeda sida ay u kooban tahay iyo qiyaaliga uu ku hayo Mogdishu miyaa doorasho dhan oo dalka Soomaaliya ka dhaceyso nin waqtigii ka sii dhacayo dhaqaalo magacii Soomaaliya aduunyada ku bixiyeen kaalay sawir ila gal ee Mogdishu imaaw waxaan kaa siinaya dhawr milyane ka yeelayo?. Waa waxaas waxa Lafta Gareen ku dhacay dhawrka Milyan oo Xasan Shiikh oo dalka iyo dadka Soomaaliyeed lugooynayo uu ka qadan jiray hada sumcadiisa haku soo ceshado Lafta Gareen,weliba hadeysan siyaasiyiinta Digil iyo Mirifle wax badan sida shacabweynaha Hiiraan State dhegaha uga fureysteen intey uga fureystaan oo ay shacab iyo siyaasiyiin isbuucyada inagu soo adaan degaankooda intey iskugu tagaan degankooda ku qabsan wayaan doorashadii iyaga u gaarka aheyd meel ku qorta hadaad arki weysan shacab kooda kuwooda social mediyaha ku jira oo lagu dhacayo Mogdishu mar danbe halkaan ha u soo doonan warar ka hadlay Somaliya inagu wxaanu naqaanaa dadku markey dadka hogaa minaya intey iyaga is bahdilaan degaan kooda la aadaan bahdilka waxa ku dhaca amaba ka raaca siyaasada Soomaaliya.

Sidaasi daraadeed weli shacabkaas Soomaaliyeed ee Digil iyo Mirifle oo ah dad aanu jecel nahay ahna kuwa kaliya ee dhibatada ugu badan ka soo gaartay 34dii sano ee ina dhaaftay, weliba Lafta Gareen si qaas ah midbaan leenahay adeerow wiil Soomaaliyeed ayaad tahay siyaasadana markii ay kaala dhaxeyso dad munaafaqiin ah oo aad ushaada u dhiibato natiijada aad la kulmeyso degaan ahaan iyo shaqsi aanba waxaa ka daran dhaqaalaha hada lagu bixiyo sidii adiga dacaayad laguugu furi lahaa dhaqalahasne Mogdishu ayaa laga bixiyaa oo waxaa jira siyaasad la leeyahay war kuwaan Eelaayaashaa maa xukunka dalka haweysan karo mustaqbalka iyo wax la mid ah!!, meesha leydiin kala dagaalayo barta oo ficilada ugu horeeya ha noqdaano 1-Xasan Shiikh xisbigii uu kaka dhawaaqay Mogdishu waa burburay intaad qiyaaliga joojiso degankaada ka hirgeli doorasho aad iskuku yeerto mucaarid iyo muxaafid shacab weynaha Koofur Galbeed,weliba markaan sidaan kula hadley waxaan rajo ka qabnaa dadkaas Somaliyed oo aanu ognahay dhibta ay soo mareen in hada la joogo halkii lagu daba qaban lahaa mustaqbalkooda.

Midna ogaada yeysan xisaabta idiinka qaldamin oo ogaada sedax arimood oo dalka Soomaaliya ka jira oo leysku barakiciyo ninkii aan ka tabaabusheysana midka doonayo inuu barakiciyo uu duleysanayo.1- Ogaada wadooyinka dhulka Digil iyo Mirifle uma xirna qof Digil iyo Mirfle ah waxey u xiran tahay Soomaali kale,wax yar ayaan idiin sii qeexeynaa si aad wax badan u fahantaan A iyo B ayaan idiinku kala qaadeynaa.

A- Caasimada Soomaaliya beri samaadkii markii la aadayo gobolada Soomaaliya waxaa ka bixi jiray labo wado oo la wada garanayey mid waxey aadaa Afgooye oo waxey sii kala aadaa Baydhabo ilaa Balad Xaawo miduna waa mida aado Kismaayo,wiilka ay u xiran tahay ee ku sugan magaalada Jilib oo ka tirsan Gobolka Juba Dhexe kii ka soo jeeda waqooyina degan kiisu waa u nabad weliba canshuurta u ka qaado halkaas ayuu ku dhistaa degaan kiisuna waa u nabad,yaa soo raaca Wadada kale ee aada Mogdishu ilaa Xadka Jabouti waxey ka xirneyd in mudo ah inta u dhaxeyso Mogdishu ilaa Baladweyne markii aad tagto xadka Hiiraan iyo Galgaduud waa furan tahay ilaa aad ka gaarto Jabouti ma

isweydiisay hada xaalku halka uu marayo markii ay reer Hiiraan Xawaadle dagaalka ku jabiyeen argagixisadii hada maalinkasta maxaa laga tuugayaa reer Hiiraan ma garneysaan Waxaa la yiraahdaa walalayaalow kaliya waxaad furtaan wadada inta u dhaxeyso Mogdishu iyo Buulo Burde yaa dhahayo sidaas kuwii ay horey ugu xirneyd ee Argagixisada ahaa ee lagu jabiyey Hiiraan,waxaad is weydiisaa arinkaas ay markoodii hore ku xireen kaliya dhulka Koofur Galbeed iyo kuwa Hiiraan kaliya ma waxuu ka ahaa qadiyad mise dano qabiilo inta isku tagay doonayey iney shacabka Soomaliyeed qeyb ka mid ah dhinacyo kala duwan ku baadaan qeyb dooneyso iney u dowladeyso, qeyb magac diimeed wadanka kaka howlgalayey Soomaalidiina beelahii xisabtamayeyna ay deganadooda ka ceshteen kana nadiifsateen sida inta badan dhulka ay maanta ka degan dalka Soomaaliya beesha Daarood shaley markii ay wadanka ka jirtay dowladii kacaankana 18kii gobol waxey ku lahaayeen 9 gobol,maanta oo dalkii burburayna inta lagu jahwareeray kuwii 1990 Mogdishu looga tagay ayaa la qaatay nidaam federal ah oo ka soo bilaawday Puntland Daarood imisa maamul ayaa maanta u dhisan degaankoodna ma yahay kuwa ugu amniga badan dalka Soomaliya inta ay maamulaan,dabcan wanaaga ay gaaraan qeyb bulshada ka mid ah waxaa kaliya u qiri kara qof Soomalida ay iskugu mid tahay,kuwii Mogdishu ka soo ahaa 20 kii sano ee ina dhaaftay madaxweynaha iyo R/wasaaraha Soomaaliweyn xaga inoo dhig maxaa u qabsoomay iyaga,xukunka qaab fowdo ah makusii heysan karaan, Soomaali iyaga maanta meel ma u fadhisaa?. waxaasi oo dhan waqti idiinkama lumineyno hadii aad tahay muwaadin Soomaaliyeed,waxaanse inagoo fursadaan uga faa'ideysaneyna shacabweynaha Digil iyo Mirifle ka hor inta aanan wararkeena kale gelin, waxaan leenahay war reer Koofur Galbeedow jooga oo dantiina garta oo degaankiina ku qabsada doorasho ku timid aqligiina, garashadina, iyo isku tashigiina,dalkaan doorasho heer madaxweyne ah ayuu aadey Xasan Shiikhna doorashada soo socota waa ka haray,dalkuna waxuu yeelan doonaa m/weyne iyo dowlad cusub Qabsada doorashadiina

Hayeehsee, waxaan isla aadeynaa magaalada Garowe oo 25 sano ka hor aheyd meel aan waxbo dhaamin tuulo maantana ah mid ka mid ah magaalooyinka ugu quruxda badan degaanada Puntland, halka Kofurta Soomaliya siiba magaalooyinka ku teedsan Mogdishu hooy u tahay dhalinta xashiishka iyo muqadaradka iyo qeyb ay askareysay argagixisada waxaasne waxaa keenay isku milanka qabiilada qaarkood iyo argagixisada Kofurta Soomaaliya waxaadse is weydiisaa 20 sano ka dib midka maanta deganka ay hooyka u tahay argagixisada siduu ula jaan qaadi doonaa midka Soomaaligaa ee maanta ku nool dhulka nabadoon ee wax baranaya,jawaabta oo kooban iyo natiijada adigoo Soomaali ah iyadoo aan laguu sheegin qormada waad kala bixi kartaan sow maahan?.reer Koofur Galbeed hadey intaan talo idiinku filnaan weyso waxaad tahiin umad meel kale laga wacayo mustaqbalka dadkoodana aan jiheyn karin maanta ee alla ha idiin naxariisto hadaad intaad tashadaan degankiina ku qabsan weysaan doora shada si degaanku u helo hogaamiye la soo doortay halka ay hada tahay meel bilaa hogaan ah oo uu waqtigi ka dhacay Lafta Gareen.

War haku dayan ragaan Mogdishu jooga nidaam federal ah ma doonayaan adiguse nidaamka federalka deganada ay danta ugu jirto deganada ay degan beesha Daarood marka laga soo tago adinka oo Koofur Galbeed ah iyo shacabka Hiiraan State dan weyn ayaa idiinku jirta oo degaan iyo dhul balaaran oo isku filan Soomaliyana laga quudin karo ayaad heysataan ha eegina fowdadan hada socota kaliya sidey hada u kala sareyso howsha u kala qaada oo marka hore doorashada qabsada idiinkoo eeganayo danta guud ee shacabweynaha Koofur Galbeed. War helaa talo hela,la soco wararkeena danbe iyo dalka Soomaaliya oo aaday doorasho, kalmadaas inuu dalka Soomaliya aday doorasho hadey Soomaali ogaan lahayeen sida uu neceb yahay inuu maqlo Xasan Shiikh wey yaabi lahaayeen Soomaali oo dhan,maxaa yeelay waxa aanu ka hadleyno oo dhan iyo inuu dalkii aaday dorasho ayna u suuroobi weysay mudo kordhintii uu ku haminayey ayuu ogyahay, Sidaasi daraded adigoo muwadin Somaliyed ah isku diyaari dorashada ka dhaceysa dalka waxii qaladaad siyaasadeed ah ee jirana waxaa saxi doona dowlada soo socota midaan gabalkedii waa dhacay yeysan ku dhaafin wararkena danbe inooga galeyna wararka Garoowe iyo kuwa musharaxiinta Soomaalida.

Soomaaliya, Afrika, Bariga Dhexe iyo caalamka, Isniin, Juun 23,2025- Waxaan markii aanu si horudhac ah iskula nasano sawirada madaxda iyo magaalooyinka Puntland iyo Jubaland waxaan gudagaleynaa wararkeena iyo shirarka ka bilaawday magaalada Garoowe halkaasi oo uu gaaray madaxweynaha Jubaland iyo wafti uu hogaaminayey mudane Axmed Maxamed Islaam,halkaasi oo ay si diiran ugu soo dhaweeyeen madaxweynaha Puntladn Mudane Saciid C//llahi Deni iyo masuliyin kala duwan oo ka tirsan dowlad Goboledka Puntland. Dhantadan quruxda badan intaad wax yar nasato si fiican u daawo miraha ku jira waa dhaanto watada udbaheeda iyo dhigaheeda,waxaa loo qaaday Dowlada Jubaland ka sokow Wiil Hoog madaxweyne Madoobe.

Hayeehsee, Wararkena oo u badnaan doona safarka madaxweynaha Jubaland iyo kulamada ay wada leeyahiin m/weynaha Puntland iyo masuuliyiinta kale xili uu dalka Soomaaliya aadey doorashadii guud ee madaxtinimada oo ka soo hormareysa waqtigeeda si dalka looga bad badiyo fowdo hor leh kedib mudo 34 sano oo fowdo iyo qalalaso uu ku soo jiray dhawana ay dalka kadhaceyso doorashada,kedib markii uu waqtigii ka dhacay m/weynahii la doortay 2022 oo hada aan waxbo dhaamin musharaxiinta kale,sidaasi daraadeed la soco shirarka iyo diyaar garoowga doorashada ku soo wajahan shacabka Soomaaliyeed kedib markii uu wax kasta oo uu sameeyo waayey mudo kordhin madadaxweynaha uu waqtigii ka dhacay Xasan Shiikh Maxamud kaasi oo ka haray doorashad ainagu soo aadan dhawaana ay iskaka kala tagi donan agtiisa dad badan oo og inuu ka haray dorashada oo hada la joga Mogdishu

kuwaasi oo kala shaqeyn jiray fowdada iyo sidii uu kursiga ku sii joogi lahaa, laakinse film kaas hada waa leys kala baxay oo wadankii doorsho ayuu aaday, war helaa talo hela. la soco wararkeena danbe.

Soomaaliya, Afrika, Bariga Dhexe iyo caalamka, Axad Juun 22,2025- Dhaantadan quruxda badan ee loo qaaday dowlada Jubaland markii aanu iskula baashaalno,Waxaan mar kale isla

aadeyna Soomaaliya iyo m/weynayaasha Puntland iyo Jubaland Mudane Saciid Cabdulaahi Deni iyo Mudane Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe) oo uu kulan uga bilaawday magaalada Garoowe kedib markii uu dalkii Soomaaliya aadey doorasho.

Waxaan ku hormareynaa madaxweynaha Jubland Mudane Axmed Madoobe oo intuusan gaarin magaalada Garoowe kulan la qaatay golahiisa wasiirada iyo qeybaha kala duwan ee shacabweynaha Jubaland maalintii shaleyto aheyd ayaa dhanka kale waxaa magaalada Garoowe oo uu gaaray si weyn ugu soo dhaweeyey dhigiisa Madaxweynaha Puntland Mudane Saciid Cabdullahi Deni.

Madaxweyne Deni iyo Madxweyne Madoobe oo dhawaan kulamo kala duwan dalka dibadiisa kula soo yeeshay qeybaha kala duwan ee Soomaalida ayaa lagu wadaa mudada ay ku kulansan yahiin magaalada Garoowe iney iska wareystaan xaaalda dalka iyo doorashada iyo arimo kale oo quseeya labada maamul iyo labada shacab sidaasi daraadeed la soco wararkeena danbe mudada ay labada masuul ku kulmayan halkaas.

Soomaaliya ayaa ah wadan aadey doorashadii madaxtinimada kedib markii u waqtigii ka dhacay madaxweynahii la doortay sanadkii 2022 sidaasina dalkii u aaday doorasho inago hubna in dhawaan Soomaalida ku kulmi doonaan ama iskugu imaan doonan shirweyne looga arinsanayo doorashada. war helaa talo hela la soco wararkeena danbe.

Somalia,Africa, Middle East and Around the Global,On Sunday,June 22,2025-Waxaa halkedii inooga sii soconayo wararkeenii Soomaaliya, waxaanse waxoogaa ku hor mareynaa dhinacii ka soo horjeday shacabka iyo dowlada Iran oo isbuucii uu socday dagalka qasaaray dhaqalo kor u dhaafayo 11 billion,halka Iran dagaalkeedu weli uusan gaarin halkii ugu dan beysay oo uu bilaaw yahay,baro sida ay Iran u guuleysatay.

Waxaanse marka hore waxoogaa qiimeyn ku sameyneynaa qoraal kooban oo ka soo baxay ganacsadaha wadanka Mareykanka ka ah madaxweynaha Mr Trump dabcan hadii aad ku nooshahay dunida maanta oo aad dooneyso in aad fasiraad rasmi ah lagaa siiyo siyaasada Mareykanka hadaan si dhab ah u micneyno waxey la mid tahay sida waxa afka qalaad lagu yiraahdo (General Contractor) oo kale.

Waxaadne ka garan kartaa sida uu qoraalkaas isku burinayo sida uu u qornaa.1- Waxaan weerar qorsheysan ku qaadnay wadanka Iran.2- Waxaan burburinay sedax goobood.3- diyaaradaheenu waxey ku soo socdaan iyagoo nabad qaba wadankeena.4- Ma jiro militery la mid ah militeriga Mareykanka.

Horta qoraalkaas waxuu muujinayaa sida ay dowlada Iran aduunyada u tusisay awoodeeda ugana guuleysatay kuwii ka soo horjeeday taas waa shaki la'aan weliba ku darso maalintii uu dagaalku bilaawday waxaan dhahnay dagaalkaan sidii kii Hindiya iyo Bakistaan ayuu waqti gaaban socon doonaa Irana lagama guuleysan doono.warkan ka soo baxay madaxweynaha Mareykanka oo maalmahii tagay ku jahwareersanaa siyaasada caalamka aduunyaduna ogeyd Iran ineysan shacab iyo dowladba war lagu soo qoray "X' iyo handadaad mediyaha looga soo jeediyo ineysan isku dhiibeyn ayaa sida xaqiiqada ah run noqday.

ku darsoo dhinacii ka soo horjeeday shacabka iyo dowlada Iran waxey qasaareen mudo ku dhawaad 8 maalmood oo uu dagaalku socdo ilaa 11 bilyan,waxaa taasi ka sii daran waxey Iran burburiysay Building amaba daar dheer loo yaqiinay C4 oo ay yiileen waxkasta oo document muhiim u ahaa dhinacii ka soo horjeeday Iran mudadii ay duqeynta waday,weliba kama hadleyno qaxa ka socda halkaas baaxadiisa oo ay dadkii dabaqada dhexe ahaa ee nolosha wanagsan ku heystay iskaka baxeen halkaas.

Hadaba in madaxweynaha Mareykanka social mediyaha war noocaas ah oo uu kaka hadlayo inuu dagaal ku qaaday isagoo gurigiisa iska jooga soo dhigo waxaan ku fasireynaa kaliya 3 qodob.

1- In Iran siyaasad ahaan, dhaqaalo ahaan iyo niyad ahaanba siweyn ugu guuleysatay dhinacii ka soo horjeeday.2- Waan ka xunahay in aanu kalmadaas u adeegsano wadan wqeyn sida Mareykanka oo kale laakinse waxaa inoo soo baxday in aysan madaxweynayaasha soo mara wadankaas weyn ee ka kooban ilaa 54ta State ku dhawaadka ah iney xabsi siyasadeed ugu jiraan dhinaca hada dagaaka kula jira Dowlada iyo shacabka Iran,hadii la yiraahdo Iran iyo Mareykanka midkeebaa madaxbanaani siyaasadeed heysta maanta oo u muuqaal ek dowlad wax loogu yeeri karo waxaa si dhab ah ugu muuqaal ek dowlada

Iran,dabcan waan ka xunahay sida sumcada iyo danaha Mareykanka loogu ciyaarayo waa hadey run noqoto qoraalka Mr Trump inuu weeraray Iran,taas oo ka dhigan in Iran hada dagaalka dhabta ah kala dhaxeeyo Mareykanka sidaasina awoodeeda dunida u tusisay inta dhinacii ka soo horjeeday ka adkaatay Mareykanka sidaas ku soo galay dagaalka.

Xalka xakuu ka dhawaa sidaan qoraaladeenii hore ku soo qaadanay maalmahii koowaad ee uu dagaalkaan bilaawday waxaan dhahnay yaan dunida loogu soo celin qaladkii dhacay dagaalkii labaad ee aduunka ee inta wadanka Jarmalka dhaqaalahiisii iyo danahii dalkaas la waregen isla kooxda hada dagaalka hada kula jirta Iran ee ay ku socoto duqeynta sidaas wiil Jarmal ah oo la yiraahdo Hitler ku xanaaqay sidaasna ku qarxay dagaalkii labaad ee aduunka, kedibna sidaas ku naf waayeen malaayiin shacabka aduunka ee xiligaas noolaa oo waati dhawaan wadanka Russia kaliya loga dabaal degayey malaayiintii ku geeriyootay magaalada Leningrad oo ka tirsan magaalooyinka ugu waaweyn ee Russia wadamada kalena warkoodaba daay.

Xalka halkuu ka dhaw yahay? dancab aduunkaan wax siyaasad lagu tilmaami karo kama jiro waxuuse xalka ka dhaw yahay sida uu aqliga bini'aadamka saxdaa u shaqeeyo in uu iscasilo dhanka ka soo horjeeda dowlada Iran ninka hogaamiya oo dunida laga daayo beentaan xadkii dhaaftay,weliba qofkii si fiican u aqriya qoraalka uu social mediyaha soo dhigay Mr Trump oo ku sameeya waxa afka qalaad lagu yiraahdo ( Real Analysis).

Waxey u muuqataa in Iran la yiri aduunayada ayaan leenahay waanu duqeynay ee sidaas nagu qaado oo kale ileen dhinacii ka soo horjeeday dowlada Iran ayaa wax ka yar 8 maalmood qasaaray 11 bilion wax loo sheego ayaa la doonayaa ugu yaraan maadaama ay siyaasad ahaan iyo dhaqaalo ahaanba koonta roolaan wadanka Mareykanka oo ay xitaa lacagta Mareykanka ku sawiran yahiin.

Hadii taas la waayo oo la dhihi waayo is casil dhinaca ka soo horjeeda dowlada Iran ee iyagu sababta u ahaa weligood, haatan u ah, mustaqbalkana u ahaan doona mushkilada ka taagan bariga dhexe,sow run ma noqon wararkeenii aanu ku bilaawnay qoraaladeenii ugu horeeyey ee anau kaka hadleynay dagaalka Iran iyo dhianca ka soo horjeeda ahdi aad xasuusataan waaxaan idiin dhahanay dagaalka Iran lagu qaaday waxaa hormuud u ahaa Mareykanka reer Galbeedkana gadaal ayey ka fadhiyaan oo waa dad iska warqaba oo sida dalalka Islaamka maahan iaygu waa isku duuban yahiin amaba isku xiran yahiin oo Iran waa ku kaligeed dagaalka sow idiinma dhihin,markii la arkey awooda Iran oo ay weliba dagaalka hogaankiisa iyadu ku gacan sareyso sow ma arkina in Madaxweyne dhan oo Mareykanka oo ka kooban ilaa dhawaad 500 oo milyan oo shacab ah inuu meel la soo istaagay Iran dhinacii ka soo horjeeday markii ay ka adkaatay inagaa weerarnay...........?.

Sow dowlad ilaa shacaba kuma waajibo iney dabaal degaan sida xaqiiqada ah mar hadey guuleysteen, xitaa Iran uma baahan ilaa hada iney xirto marinka Hormuus taas ayaad ka garan kartaa sida ay u tahay dowlad weyn waase macquul iney xirto hada keidb,waxaa taas ka sii daran 100ka sano ee inagu soo aadan wadanka Iran dadkii hogaamin lahaa sida ay iskugu xig xigaan waa qoran yahiin ka waran ma wadankaas ayaa hanjabaad wax looga qaadi karaa?.

Xakuu ku danbeyn doonaa dgaalkaan?. meesha u baahan in ay dad badan fahmaan waa halkaan dagalkaan ama sidii la doono ha loo dhigo amaba hala dadaboolo waxuu ku danbeyn doonaa dagaal u dhaxeeya wadamada reer Galbeedka iyo dalalka Islaamka waa haduu faraha ka baxo oo la adeegsado isla filamkii uu ku bilaawday dagaalkii labaad ee aduunka oo aanu qeybteena kore ku soo qaadanay siduu ku bilaawday.

Midna ogaada shacabka caalamka waa ineysan waxkasta oo lagu soo qoro social mediyaha iska qaadan maxaa yeelay waxaa jiraan warar badan oo loogu talo galay in lagu marin habaabiyo bulshoweynta caalamka kaliya si dhawrkii maalmoodba mar loogu jiheeyo dhinac kale waana nooc ka mid ah noocyada maanta oo lagu jiro qarniga 21aad lagu maamulo bulshoweynta caalamka oo gaaraya amaba ku dhaw ilaa 7.5 billlion shacab ah,waana waxa keenay iney dhaqaalaha dunida maamulaan tiro yar oo aan ka badneyn 25% ka mid ah bulshada caalamka sidaasina ku jahwareeriyeen amaba ku abuuraan xasilooni darada aan loo baahneyn ee ka jirta inta badan wadamda dunida sedaxaad iyo dalal dhawr ah oo dhaqaalo leh laakinse madaxdooda la handado sidaasina lagu baado sanadkastana dalalkooda lagla baxo balaayiin dolar ay shacabkooda ku hormarin kareen.

Sidaasi daradeed Waxaan qireynaa halka ay hada joogto in ay guuleysteen shacab iyo dowladba wadanka Iran. waxaan ku qosolnay oo aanu weliba kala garan weynay qoraalka aanu aqrinay ee la yiri waxuu ka soo baxay madaxweynaha Mareykanka 50 sano ka hor xitaa ardeyda ka baxda dugsiga sare sidaan wax uma qori jirin meel ku qorta Iran ma jiri doonto sidaan bilaawgii dagalka idiinku sheegnay hub nuclear ah oo laga burburiyey dad badana waqti aan waqtigaan aheyn ayey sida aanu hada u taxliilinay intey soo daalaan u taxliilin doonaan, Iran ilaa 4 magaalo oo waaweyn ayey dhulka dhigtay 11 bilyan ayuu qasaaray dhinaca ka soo horjeeda iyaguna xitaa weli 50 million ma gaarin dhaqaalaha ka burburay iyo maalmaha ay ku jireen dagaalka oo waxaad ka garan kartaa iney yahiin shacab ku nool wadan weyn magaalooyinka waweyn ee Iran sida ay dagalka oo socda iskugu oso baxayeen halka dhinacii ka soo horjeeday u qeybsameen qeyb qaxday iyo qeyb dhulka hoostiisa ku jirtay,waan ka xunahay oo inagu waxaan sikasta oo ay tahay aad uga soo horjeednaa inba shacab meeshii ay doonaan ha kaka nolaadaano dunida ay dhibaato ka soo gaarto shaqsi amaba dhawr shaqsi qalaad siyaasadeed oo ay sabab u ahaayeen.

Hayeehsee,waxaanse isla aadeynaa wararkeena taxanaha inoo ah ee aanu ka qoreynay dalka Soomaaliya oo ay qoraaladiisa inoo mareysay meel muhiim ah.War helaa talo hela.

Somalia,Africa,Middle East and Around the World,On Monday,June 21,2025- Mar hadaan maalinta Jimcaha isla soo nasanay maanta oo Isniin ahne isla aadneyno wararkeena sifiicana iskula soo aqrisanay qormadii aanu qeybta ugu danbeya shacabka ku wargelinay in ay weli inoo socoto, waxaan gudagaleynaa qeybteenii kale.

Hadii qofkasta oo Soomaali ah si fiican u xasuusto markii aanu sawirkaan mudo hada laga joogho ku dhawaad sanad halkaan soo gelineynay qorqaal aanu xiligaas idiin soo raacinay waxaan idiin dhahnay hadaad xasuusataan qoraalkii midkaan ka horeeyeyna aanu weliba si waadax ah idiinku bidhaaminay waxaan xiligaas idiin dhahnay Soomaaliya doorasho aan wabo laga weydiineyn madaxweynaha haatan jooga iyo kooxdiisa ayaa ka dhici doonta kelmadaas ilaa ay maskaxdaada kala qabsato waan kuugu celineynaa.si kale oo aad wax ku fahmi karto makuugu shegnaa si aad waxa aanu sheegeyno iney sax yahiin u xaqiiqsataan.hadey jawaabtu haa tahay qormada oo dhameystiran wekliba shacab abdan ioo Soomaliyeed waxa had asocda oo dhan waqti mucaarid ahaaw ,shacsb ahaaw amaab muxaafid xitaa ahow waqrti ha iskak lumin halkana kala qabso qormada xaqiqadeeda...

Tusaale- Markaan ku leenahay waqti ha iskaka lumin wax badan oo hadad socda hadaad wxa aanu ka haldeyno ay tahy dowladnimada aanu isla wada garanyno sida ay u shaqeyso iyo qof markasi siyasada mustaqbal ka leh sida uu u dhaqmo waad fahmeysa waxa anu ka hadleuyno,laakinse bal ka waran madaxweyne aan idiin dhahnay doorashada soo socota waa ka haray iyo baarlamaankii labada qal ee golayaasha sharci dejinta waa burbureen ka sokow waxey hadane is hor fadhiisanayeen shaqsiyaad uu waqtigii ka dhacay oo aysan qaarkood jirin cid ay metelaan iyo go'aan kasta oo ay soo saaraan meel uu ka shaqsynayona uusan jirin dalka dhan ku darsoo waxaan hadane si aad u qanacdaan idiin dhahnay doorasho qof iyo cod ah looma socdee mudo kordhin ayaa la raadineyey sanad iyo bar ka hor halkaan ma diinku sheegnay ma hogamiye doorasho qof iyo cod ah doonayo ayaa markii uu Sanbaloolshe diiday inuu xilka wareejiyo dhihi lahaa Hotel Guled oo ku yaalo Xaafada Jungal isku dooro dalka waa nalooga nacay oo Hiiraan cid kugu dooraneyso ma jirtee ,kedibna intaanba Hotelka dadka iska leh loola tagin waxaas marki la ogaaday iney diidayaan

Ma la dhahay war anagaa heyno magaalo loo dhisay inba lagu fashiliyo waxaan loogu yero federalka waa sida hadalka loo dhigayo amaba u dhigeen qarkood oo ay weliba maamulaan argagixisada oo la yirahado Jowhar ee halkaas Shahaadadii waadba heystaa Mogdihsu ayaa lagaa siiyaye doorashii oon la gaarin kaliya sawir ku soo gal.

taas miyaa dowladnimada ay shacabka Soomaliyeed ka sugayeen qof labo jeer fursad loo siiyey inuu dalkaan hogaankisa qabto lana yiraahdo Xasan Shiikh Maxamud, jawaabta oo kooban waa maya,intaas kaliya makuuku filan tahay in aan loo socon doorasho qof iyo cod ah weliba sanad iyo bar ka hor halkan kuugu sheegnay kuuna soo sawirnay teendhadaan aad u jeedaan?.Waxaas oo dhan iyadoo ay jiraan weliba ma aragteen inagoo dhacdooyinka iyo fashilka siyaasadeed ee maalin laha ah ee ay dadka qaarkii idinka dhigaan newska waqti idiinka lumineyna?.

Hadaba qabso oo ka bogo marka halka uu dalkaada aaday oo ah doorahso iyo dalkii oo yelanaya madaxweyne iyo dowlad cusub oo aanu weliba idiin raacineyno in la mahadin doono adiga bal waxaad qiyaastaa oo aad adigoo Soomaali ah isweydiisaa halka aanu ka keenay kalsoonida aysan ku dhiran kairn mediyaha Somalida ee aanu sidan xad dhafkaa ugu dhiran ahay in uu dlakaas yeelan doono madaxweyne iyo dowlad cusub.Waxaa taas ka sii daran sida ay halmar u dareemeen inuu waqtigi ka dhamaday iaydoo ana helin wax mudo kordhin ah iska daaye doorashada ayaa ka soo hormareysa waqtigeeda iska ilooba wax telefon iyo sida ay shaqsiyaad amaba koox jeclaan lahaayeen,dalkaas doorasho ayuu aaday waana doorasho dadban ama ka naxa ama iska daaya waxkasta oo siyasad ah dowlada soo

socota ayaa lagala hadlayaa sidoo kale nidaamka federalka meelaha uu muranka ka taagan yahay ee leysku diray shacabkoodana Xasan Shiikh iyo reerkiisa Mogdishu ayey dib ugu laaban doonaan ugu dnabeyn waa biyo kama dhibcaan, markii ay is arkaan iyagoo meel cidlo ah taagan sow hada Soomaali ma moodo iney waxkasta farahooda ku jiraan si kaliya ay nidaamka federalka ugu burburiyaan fowdadooda miyaad aragteen mudo 10 sano kedib termkii koowaad ee Xasan Shiikh isagoo reer Hiiraan ka ooynayo oo leh waqtigii waxuu iika lumay iyaga mar kale maxaad aragteen mar labaad inuu waqtigii ka lumay sow maahan Jowharna xagey joogtaa meeshii ay joogtay 10 sano ka hor oo ay wleiba maamulaan argagixiso xagee lagu nool yahay Mogdishu Hoteladeeda Soomalida kale maxaa ka haleysan jawaabta oo kooban waa maya oo qaarkood nidaamka federalka weyba ku bulaaleen kuwane sida reer Hiiraan si kasta oo loo hagar daameyey waxaaba lagu waayey kursigii dhamaa ee madaxtinimada Soomaaliya ee 2026,waa argagixiso adiga kaligaa uga

soo bax degankaada, waa dalka dhan meelkasta oo ka mid ah Mogdishu iyo nawaaxigeeda aanaa ku magacaaban hadane Soomaalidii kale ayaa i dhaaftay dhinackasta oo Hiiraan oo mudo 3 sano ah dagaal argagiso ku jirtay meelaha qaarkood dadka hadii la tusiyo shakiyaa ka galayo quruxda.

Sidaasi daraadeed dad badan oo Soomali ah oo isku mashqulin lahaa waxa hada socda si ay doorashada soo socota ee uu dalku aaday dib ugu dhacdo waxaan dhihi laheyn war sida reer Hiiraan wax badan dheg jalaq ha u siinina anagaa idiin hubna 5 ka mid ah qodobadii la doonayey in dalka lagu cuuriyaamiyo siyaasadiisa iyo horkumarkiisa hanti yar waa laga sameeyey dowladnimada waxaase qadiyada guud iyo inuu dalku dib ugu labto fowdo iyo inuu yimaado firaaq dowladeed halka looga hortagay amaba waxaa laga fashiliyey ee wax badan soo dedejiyey waa reer Hiiraan ama Soomaaliyow aamin ama ha aaminin inta aanan hada kuu sheegina oo wararka qaarkood aysan ku habooneyn mediyahane amaba aan waqtigoodii la gaarina ka hadalkoodana waxaad ogaan doontaa adigoo muwaadin Soomaliyeed ah doorashada ka hor iyo kediba oo idinkama hordhaceyno sidaasi daraadeed wadankii doorasho ayuu aaday yaan filam kale leydiin jilin ruwaayad horey intii loo maray ha ugu filnaato shacabweynaha Soomaaliyeed, wana bogaadineynaa inuu dalkeenu yeelan doono madaxweyne iyo dowlad cusub.War helaa talo hela.la soco wararkeena danbe.

Somalia,Africa,Middle East and Around the World,On Thursday,June 19,2025- Sidaan qoraa ladeenii hore shacab badan ugu soo koobnay arimaha bariga dhexe,dib uguma laabaneyno waxaanse isla aadeynaa fashilka siyaasadeed ee xarkaha goostay ee ka jira gudaha dalka Soomaaliya gaar qahaan Mogdishu si aad u xaqiiqsato halka uu dalka Soomaaliya aadey

iyo doorashada soo socota,horey waxaan halkaan idinku soo bandhignay qaabkii uu bur buray baarlamaankii labada aqal aqalkii hoose ee golaha shacabka iyo aqalkii sare si weliba yaab iyo amankaak leh ayuu u burburay kaliyana hada waxaa magac ahaan loogu qataa mushaarka,waxeyna u qiimo beeleen,u macno beeleen amaba u burbureen si ay garan garto inta fahmeysa nidaam dowladeed sida uu u shaqeeyo.

Sidoo kale waxaan halkaan horey ugu soo bandhignay sida caalamka dhaqaalaha magaca Soomaaliya lagu siiyo looga cuno weliba meel aysan ka jirin wax siyaasad ah iyo sida argagixisada loola shaqeysto, sidaasi daraadeed intaas adigoo Soomali ah hadaad fashil siyaasdeed oo wadan ku soo jiray 34 sano mushkilad u garanweyso fashil siyaasadeed

anagaa hada kuu sheegeyno halka uu dalkaadii aadey doorashada inagu soo aadan si aad u ogaato waxa aanu mediyaha Soomaalida kaka duwan nahay iyo in waxii aanu halkaan ku soo qorno ay gaarto iska daay dadka Soomaaliyeed dowlado waaweyn oo weliba qoralada aanu ka diyaarino Somaliya, Bariga Afrika,Qarada guud ee Afrika iyo caalamka mediyahan muhiim u yahay ee loo wada sugo si aad u xaqiiqsato ayna xasuus kuugu noqoto qoraalkaan meel gooyni ah ku qoro doorashada inagu soo aadan Xasan oo aad hada u aragtaan madaxwyene Somaaliyeed oo weliba waqtigii ka dhacay iyo dad badan oo aad moodaan iney maanta siyaasiyiin yahiin oo ay xilal ka hayaan dalka Soomaaliya oo aad ugu yeertaan siyaasi.

Xasan Shiikh weliba waxaan idiin hubnaa siduu maalinba dowlad iyo shaqsiyaad ayaan bedelayaa u leeyahay isaga iscasili doono amaba xafiiska sidey Soomaali badan u seexdaan habeen ku soo waabariisan doonaan Xasan Shiikh oo dalka iskaka tagay.

Waan ognahay Soomalida marka uu madaxweyne markaasi jooga waqtiga ka dhaco waxey isku soo haraan kaliya kuwa ay horey iskula fashilmeen iyo in yar oo mushaar doon ah, inaguse waxaan ka hadleynaa dalka Soomaaliya madaxweyne iyo dowlad cusub inuu yeelan doono dhawaan iney is baraan oo ay u soo socoto Soomalida mant anoolna is baraan jirintaan ka arinkaas,Xasan Shiikh iyo saaxibadiisa waa is deeyeen siyaasada Soomaaliya, Soomaalida dowladnimada garaneysana waa ogtahay taas weliba nooca doorasho ee dalka Soomaaliya ka dhaceyso ,magalooyinka ay ka dhaceyso ugu danbeyn iyo weliba cida maamuli doonta iyo weliba ciidanka amaanka sugi doona xiliga doorashada inataba

Soomaliweyn waan la wadaagi karnaa mase dooneyno in aanu ka hordhacno kooxda hada joogtana xitaa ku seexo kuna soo toos islama sii joogi doonaan iyaga dhaxdoodaa been isku sheega ileen horey ayey markey mucaaradka ahaayeen dad badan oo Soomaali ah oo ka koobnaa qeybaha ay ka kooban tahay bulshada isla soo dileene,hada mar hadey siyaasada uga dhamaatay waxakaliya ee ay doonayan wa in lagu mashquulo fashilkooda sidaasina shacabka Soomaaliyeed looga dhigo news markaasi socda,sidaasi daraadeed Soomaaliya waa wadan doorasho aadey isku diyaari muwaadinow dalku maahan Mogdishu oo kaliya Soomalina maahan wadan ay koox sidey doonto ka yeeli karto dowladnimaduna maahan sida aad moodaan iyo sida ay u shaqeyso waa kala duwan tahay,waxaane maanta oo bisha June tahay 19 sanadkuna yahay 2025 adigo Soomali ah amaba wadamada caalamka ee

siyaasada beentaa ee lacagta faraha badan looga cuno meel aysan ka jirin wax nidaam dowladeed ah idiin xaqiijineynaa dalka Soomaaliya doorasho ay awooda ay ku yeelan karaan inta hada joogta ay aad u yar tahay ayaa ka dhaceyso Soomalina waxuu noqon doonaa wadan leh madaxweyne iyo dowlad cusub,newskaan kooban ee hada idiinka yimaado dalka ee lacagta lagu bixiyo kaasi oo iskugu jira in dooneysa kursi R/wasaare oo is leh Xasan Shiikh amaan si aad kursigaas u hesho, in argagixiso saadka iyo cuntada u geysa oo sidaas nolol mooda iyo in markii ay burbureen golayaashii sharci dejinta ku soo dhacay mel cidlo ah oo maalinba hadba xafladii Mogdishu lagu qabto intey ka soo muuqdaan waxaan loo joogin ka hadla waxaasi oo dhan waxaa soo gabo gabeeyey inuu dalkii aadey doorasho lan awayey wax kale oo lagu sii joogi karo oo loo sheego shacabka Soomaaliyeed. Waa socotaa qormadu War helaa talo hela.

Somalia,Africa ,Middle East and Around the World,On Wednesday June 18,2025- Waa mar kale iyo qoraalkeenii labaad maalintu waa Arbaco ay soo galeyso habeen Khamiis ah hadaad soo aqrisatay qoraalkii dheeraa ee anau ug ahadleynay dagaalka u dhaxeeya Iran iyo dalalka

Mareykanka oo hormuud u ahaa wadamada reer Galbeedka inta aanan u gudbin wararkeena Soomaaliya waxaan horta is raacsaneynaa wararka dagaalka iyo halk auu hada marayo inago qeybtaan soo koobeyna.

1- Horta sida xaqiiqada ah Iran weli ma isticmaalin gantaaladeedii guuxa ka dheereyey ilaa hada waxey uun isticmaashay gantaalada ridada dhexe waxaana goobaha ay duqeyneyso ka socda qaxii ugu abdnaa ee waayadan soo mara shacabkii bariga dhexe dagaalkii labaad ee aduunka loo geeyey in halkaas lagu degaameeyo hada waa markii ugu horeysay ee ay si dhab ah u qaxaan dibna badankood ugu laabtaan dalalkii ay ka yimaadeen waxaana adkaan doonta ugu badnaan dhawr bilood kedib inba loogu yeero wadan hebel dhinaca hada ka soo horjeeda dowlada iyo shacabka Iran sedax sababood o is birsaday aadna u adkeynay iney ku sii noolaadaan bariga dhexe mustaqbalka dhaw iyo kan fogba.

A- Dowlada ay hada dagaalka kula jiraan reer Galbedka uu hogaamino Mareykanku ee Iran inta taariikhda la xasuusto ku dhawaad 4100 kii sano ee ugu danbeysay weligeed hadey kacaan libin lagama keenin waa wadan weyn oo xitaa garanaya hadba tilaabada uu qaadayo baaxadeeda, waqtiga uu qadayo iyo hadba danta uu markaasi ka leeyahay hadey xitaa ku naf waayneyso malaatyiin shacabka Iran ah ineysan cidlo meel u fadhiisan.

B- Arinta kale ee taariikhda Islaamka gashay sanadkaan dagaalkaan si toos ah iyo si dad banba waxuu mideeyey shacuubta dalalka Islaamka waa sida xaqiiqada ah inagyu kama hadleyno dalalka ay saaxiibada dhaw yahin dowlada Iran waxaan ka haldeynaa shacuubta Islaamka,waxaane waxaasi oo dhan ka sii daran kasloonida ka muqata dowlada iyo shacab ka Iran oo muujineysa ineysan Iran weli dagaal dhab ah gelin sid ay xaqiijiyeen quburo heer caalami ah.

C- Inagu kama hadleyno hadey Mareykanku hoganka u dhiibteen ganacsade la yiraahdo Trump oo kaliya garanyo sida dhismo dhawr dabaq ah inta la dhiso macaash looga raadiyo

Waxaanse ka hadleynaa xaqiiqada dhabta ah ee maanta taalo bariga dhexe ahdii reer Galbeedku mudo ka badan sanad iyo bar amaba ku dhaw labo sano iyago ku faana iney yahiin dalalaka nolosh abini'aadamka ka gaaray horuamro kala duwan hadane ay isku raaceen in shacab dumar iyo caruur ah waqtiga intaas la ek ku daawadeen iney marqaati ka noqdaan hada waxey si dhab ah marqaati uga noqdeen kuwii shacabkaas masaakiintaa barakixcinayey iney ka qaxayaan Bariga Dhexe oo hada dib loogu labanayo wadamadii dagaalkii labaad ee aduunka laga yimid waana waxa maanta keenay in la kala garan waayo magaalooyinka ay ku nolaayeen shacabkii labda sano la soo duqeyyenayey iyo kuwa ay hada duqeynat ku burburisay dowlada Iran,waan ku celineynaa mar kale Iran maahan sida la moodayo iyo wax u dhaw weliba wey adag tahay wadan waxa uu dadkiisa ku quudiyo soo saarta 90% ee aan loogu hanjabi karin waxaan ka goosaneynaa dhaqaalo hebel aanu siin jirnay in aan dagaalkasta oo lala galo waxbo looga daaqeyn waxiise boota ah waa meesheeda ,waxaanse ka hadleynaa sida xaqiiqaada ah hadii dagaalkaan sii socdo oo ay kuwii bilaabay joojin waayaan o ay iyaga ka imaan weyso iney joojiyeen qormadii midaan ka horeysay soo aqriso heerka uu gaari doono shidaalka aduunka wleiba dhibaatda soo gaareyso haduu shidaalka qaaliyoobo maahan Iran mana ahana dalalka Carabta amaba wadamada deriska la ah Iran waxey mushkilada ugu badan ku dhaceysaa reer Galbeedka

waana arki doonaan caalamka oo dhan meel ku qorta ma jiri doono wadan u ogaan doono in Mareykanku kaka duulo Iran amaba Bariga dhexe ha ku yaalo ama meel bariga dhexe ka baxsan oo Africa ka mid ah ha noqoto.

Tusaale- Iraniyiintu waa dad xadaarad leh iyo taariikh facweyn leh waxaadna ka garan kartaa markii madaxweynaha Mareykanka hawada u soo marsiiyey inuu garanyo halka uu jogo mhogaamiyaha ugu sareeya Iran Ayatulaahi inat banaanka loo soo baxay ayaa shacabka Iran qudbad lo jeediyey isago weliba isku kalsoon aduunayd awaxaaba jiraan dad ka faa'ida hadalada hanjabaadaa ee leys leeyahay ku cabsi geliya iaygo aanweliba isticmaalin gantaaladii ay ku dharanayeen Iraniyiintu,ku darsoo tiknolajiyada ay gaareen waxaa sameyey waa dhalinayro reer Iran ah.

Mise waxaan idiinla hadalnaa sida waxa ka socda dalka Soomaaliya oo dhaqaalaha looga gurto caalamka hadane wax siyaasad ah lagu heynin Mogdishu kaliyana argagixisada kuwii caalamka magaca Soomaliya uga qaadaneyey dhaqaalaha la shaqeysanayaan taasi oo fashilka siyasadeed ee ka jira dalka Soomaaliya aanu wararkeena danbe ku soo qaadaneyno, laakiinse aanu ka soo hormarinay newskaan muhiimkaa ee dagalka gardarada ah ee lagu qaaday shacabka iyo dowlada Iran.HAyeeshee, waxaan si toos ah iskula aadeynaa warakrena Soomaliya oo ah meesha maanta fashilka ugu weynee siyaasaded ka jiro ee caalamka lacagta looga gurto malaayyuijta dolarna sida qaldan loo adeegsado.....

Somalia,Africa ,Middle East and Around the World,On Wednesday June 18,2025- Waxaa halkeedii inooga sii soconaya wararkeeni Soomaaliya iyo fashilka siyaasadeed ee halkaasi yaala.

Waxaanse waxoogaa dulmareynaa dagaalka Iran iyo xulufada ay is hayaan.hadii aad bogaan horey ugu soo tixneyd waxaan horey halkaan ugu soo qornay habeenkii kowaad ee dagaalka

gaadmada ah lagu qaaday dowlada iyo Shacabka Iran dagalkaas waxaa hormuud u ahaa Mareykanka reer Galbeedkana gadaal ayey ka fadhiyeen marka laga reebo dhawr dal oo uu ku jiro Taliyaaniga oo reer Yurub ah inta kale reer Galbeedka dagaalkaan si toos ah iyo si dedban ayey ugu jireen.hayeshee, hada maxaa soo kordhay oo keenay shirarka is daba jooga ah ee madaxweynaha Mareykanka iyo inuu soo gaabiyo shirkii dalalka G7?.

Sideedaba hadaad aduunyada nolosha ka jirto dhinaceeda runtaa kala qabsan waaysid qiyaaligu waxuu ku soo istaajiyaa meel cidlo ah,waxaanse dulmareynaa kaliya ilaa sedax qodob oo soo dedejisay guusha Iran.

1- Horta Madaxweynaha Mareykanka maahan qof ciidanka wax ka yaqaano micnahuna maahan inuu hogaamiyo wadanka ugu dhaqaalaha badan dunida iney ka dhigan tahay in wadankasta oo dunida ka mid ah loo maleeyo sida wadanka Iran,weliba qodobkaan waan qeexeynaa A.B iyo C ayaana u kala qaadeynaa.

A- Iran maahan wadan sida dalalka Carabta aqriyaan amaba wax weyn u arka newska u soo dhigo Mr Trump bogiisa "X",bedelkiina waxkasta oo hanjabaad ah oo Iran ku socda shacab walaa dowlad dadkaasi waa Fersiyaan maba qoraan weliba dagaalkaan dowlada Iran waxey kuheshay sumcad weyn!!,waana waxa markasta oo la hanjabo magaalooyin dhisan dhulka u galaan maalinkasta aduunyada waxaa jira dalal janhabaad looga qaado lacago baad ah lana cabsi geliyo iyagoo dhaqaalo leh sidaasi ay tahayna dunida nolosha ka jirta ku dhiban,waana waxa caawa ka jira Bariga dhexe oo dhinaca ka soo horjeeda Iran ee ay hada ku socoto duqeynta magaalooyinkooda la kala garan la yahay iyaga iyo shacabkii masaakiinta ahaa ee ay duqeyn jireen ee ay ka xasuuqi jireen dumarka iyo caruurta waxaasne waxey ku dhaceen dulmi xadkiisa inta dhaafay dhaafay hada soo deg degay.

B-Mareykanka maadama uu awood ku ogaa dhinaca ay Iran duqeyneyso maxaa hada ka qeylisiiyey Mr Trump? meeshaan waaye halka ay dad badan doonayaan iney wax badan ka ogaadaan.horta intii uu dagaalka socday waxey Iran soo riday diyaaradaha Jiilka 5aad ee Mareykanka kuwona meelahii ay ku jireen ayey duqeyntii kula dhacday ku darsoo Iran weli gantaalada ay isticmaaleyso waa kuwa ridada dhexe oo weli ma isticmaalin kuwooda dheereeya oo hadii ay isticmaasho bariga dhexe siweyn looga dareemayo in uu dagaal ka socdo waxeyna Iran u tahay guul weyn oo siyaasadeed iyo mid dhaqalo in ay Mareykanku si rasmi ah u soo galaan dagaalka guushaas ay Iran gaareyso oo ah labo waji.

1- Dhinaca ka soo horjeeda oo ay dunidu mooday wadan weyn oo quwad leh oo lagu fadhiisayey gember gaaban sidaasina hada arintu u dhaxeyso Mareykanka iyo Iran hadey taasi dhacdona waa la hubaa Iran sumcadeeda siyaasadeed kor ayey u kaceysaa sababtuna waa in wadamada Deriska la ah sida Turkiga uu xiranayo hawadiisa, Sacuudigana uusan soo sareyn shidaal dheeri ah aduunyaduna haduu dagalkaan sii socdo waxaa dhici doonta inuu gaaro fuustadii shidaal ah ilaa 700 ugu badnaan 900 dolar waxeyna u badan tahay in ay Iran xirto marinka Hormuus ugu danbeyn oo hadey xirto wadanka ugu horeeya ee dhaqaalo ahaan burburayo maahan dalalka carabta mana ahan Iran waa wadanka Hindiya,kedibna waxaa ku xigsanaya kuwa reer Galbeedka.

Inagu idiin lama hadleyno sidii labo sano ka hor inta la doonayey in daawo cusub oo ay reer galbeedku soo saareen iney ku tijaabiyaan bini'aadamka dunida keeneen mashruuc ay ula baxeen Covid 19 taasi oo ugu danbeyn mudo labo sano ah intey jahwareer geliyeen kuwii qaniga ahaane ay qani sii noqdaan kuwii saboolka ahaane ay sabool sii noqdaan,laakiinse markii dagaalkaan hada socda laga hadlayo markasta oo uu fariin hanjabaad ah soo diro madaxweynaha Mareykanka oo warbixinta la siiyo ay inta abdna tahay hal dhinac,waa guusha Iran maxaa yeelay Iran waxey heysataa ciidan ku dhawaad 1.5 million ilaa 2M ah waana wadan sidaan qoraaladeenii hore qaarkood ku soo sheegnay 90% waxa ay cunaan iyagaa soo saarta,weliba dadkooda badankood noloshooda kuma tiirsana Korontada hadey xaalad afarah aka baxdo sida dalalka reer Galbeedka oo aan noolaan karin Koronto la'aan hadii uu aduunku isku dhax yaaco.

2- Dagaalkaan Iran waxaa lagu qalday kuwii lagu qaadi jriay wadamo markoodii horeba burbursanaa sida Afganistaan oo kale marnaba leyskama dhaadhicin in Iran yahay wadan weyn oo amniga aduunka inuu sii socon karo iyo inuusan sii socon karin dalalka qeybta ka ah iney ka mid tahay.

C-Weli inagoo is raacsaneyno qodobkeenii kowaad ee aanu u kala qaadnay A.B iyo C. Guusha kale ee ay dowlada Iran gaartay waa dhinaca ka soo horjeeda shacab degaankaas la dejiyey waxii ka danbeeyey dagaalkii labaad ee aduunka oo ahaa dad leysku keen keenay markii uu dagaalku qarxay badankood hada waxey taagan yahiin mar danbe kuma soo laabaneyno halkaan bariga dhexe ee ha naloo celiyo meelahii aanu ka nimid taasina waxey muujineysaa in ay meesha hada la duqeynayo dadka rasmigaa ee iska leh ay tahay dumarkii iyo caruurtii mudo ka badan sanad iyo bar lagu duqeynayey oo dagaalkaan waxuu banaanka keenay ceebo badan oo aduunyada ka qarsoonaa,haduusan aqligu shaqeyna ceebo badan oo inta ay indhaheenu hada qabteen ka badan jidkey ku soo jiraan.

Arinta kale ee ugu muhiimsan sow weligeed lama dhihi jirin dhinaca hada duqeynta ku socoto ee ka soo horjeeda dowlada iyo shacabka Iran hubka nuclearka ayey heystaan oo ay ku cabsi gelin jireen dalalka carabta ee ku nool mandaqada hada hadey run sheegayaan mey Iran u isticmaalaan?.waxey ogyahiin cida ay dhibaatada ugu badan ka soo gaaryeso iney iyaga tahay oo aan maanta lagu jirin xiligii uu Mareykanku u adeegsaday hubka Nuclearka wadanka Japan xiligaas dadku sida ay hada u soo jeedaan uma soo jedin hada aduunyada waa tuulo oo kale nolosha dhan ayaa isku xiran halmeel hadey ka qaldanto inta kale waxbo maahan haduu dagaal weyn dhaco labada dhinac ee hada is haya ayaa lala kala safanayaa oo hada waa Iran oo kalgeed ah iyo xulufada uu Mareykanka hogaaminayo oo loogu yeero Reer Galbeed oo iyagoo iska warqaba dunida u jilaya siyaasad la wada fahamsan yahay weliba siyaasad ay si fiican u fahansan tahay dowlada iyo shacabka Iran oo hadaan la

bedelin sidey hada wax ku socdaan aan la mahadin doonin,maxaa yeelay hada labada dhinac ee dagaalayo midna maalintii waxey qasaartaa balaayiin dolar midna dhawr milyan sababtuna waa waxaa iska soo horjeeda siyaasad ku dhisan kibir iyo is mahadin ( Reer Galbeedka uu horboodayo Mareykanka iyo siyaasad ku dhisan aniga dalkeygaan joogaa kii iiku yimaadona waxbo ikama qaadayo wax aan reebanayona ma jirtee waxii aad heysaan keena oo ah mida ay ku socoto dowlada Iran ee ah iyadu mida lagu duulay ee dalkeena sidey haben u seexden shacabkooda lagu bilaabay duqeyn gaadmo ah walow ay siweyn uga soo kabsatay,dagaalkaan mAreykanka istiraatiijiyad ahaan waa looga guuleysan doonaa ahduusan bedelin siyaasadiisa halka dhinac ah aqli maahan in dhawrkii sanoba dal muslin ah loo baabiyo danaha qeyb yar oo bulshd acaalamka ka mid ah oo daraadood had aka hor dundia inu ka dhaco dagaalkii labad aduunka sabab u ahaa iney the same game mar kale qarnigaan 21aad isla filmkii horey loo soo daawaday ku soo celiyaan oo weliba laga dhageysto waxaas oo kale.

Hayeeshee, intaas waxey aheyd dulmar kooban iyo wararkii ugu danbeeyey!!,waxaanse isla aadeynaa wararkeenii Soomaaliya oo beenta siyaasadeed ee halkaas taalo ay xarkaha goosatay una baahan yahiin shacabka Soomaaliyeed in loo bidhaamiyo waxa ka socda gudaha dalka Soomaaliya oo aduunyada looga cuno dhaqaalo badan malaayiin iyo malaayiin dolar sanadkasta sidaasi ay tahayna aysan jirin cid ka hadasha fashilka siyaasadeed ee halkaas ka jira. War helaa talo hela la soco wararkeena Somaaliya oo muhiim u ah shacabweynaha Soomaliyeed,caalamkiina waa ku xoolo beelay dadkii Soomaaliyeedna mushkilad kama baxaan,waxaanse kaliya u bidhamaineynaa fashilka jira heerk auu gaarsiisan yahay.

Somalia,Africa,Middle East and Around the Global,On Tuesdayday June 17,2025-Hadii aanu horey wadooyinkii iyo musuqii hareeyey dalka Soomalaiya uga soo hadalnay,kani waa Tiyaatarkii qaranka ee aanu dhawr maalmood ka hor ka qornay qormada inagu nidaam dowli ah ayaan markasta Soomaaliweyn kala hadalnaa qoraalka hoose mar kale ku cesho aqrintiisa iyo in aad fahanto,weliba waqti idiinkama lumineyno fashilka ku dhacay shirkii Mogdishu ayaa lagu qabanayaa la yiri beenta siyaasadeed ee Mogdishu lagu wada joogo, waxaas wax ka muhiimsan oo Soomaali hadaad tahiin idiin anfacayo halka uu dalkiinii aaday siyaasad ahaan iyo doorshada inagu soo aadan,weliba waxaan ad hada ugu yeertaan dowlad ayaa ka jirta dalka waxey ku danbeyn doontaa in la xaaqo,midna ogaada mudo gaaban been waa leyskugu sacbin karaa safaro waa la geli karaa suit qurux badana inta la soo xerto wajiga waa la soo dhaqan karaa maalinkasta waxii la doono waa la sheegi karaa inaguse waxaan kaliya idiin abaareynaa xaqiiqada iyo wasaqda hoose iyo fashilka dhinac

kasta ka jira dalka Soomalaiya ee siyaasadeed,bal ka waran hadaad wajiga intaad soo quruxsato jirka intiisa kalena k aureyso amaba ka wasaqeysan tahay hadane aad wax aadan aheyn iska dhigto,ku darsoo markii hanaan dowladeed iyoi mustaqbal umadeed laga hadlayo ka waran?. sidegan u aqriso qormada hoose kuwa ku xiga oo muhiim kuu ah adigoo muwaadin Soomaliyeed ah maadaam uu dalkaadii aaday doorasho si aysan kuu dhaafin wararka kuwooda ugu muhiimsan heestaan iyo qormad aka hoosseysa iyo sawirka ugu koreeya markii aad si degan isha ila raacdo amab aaad midkasta xikmad ak adanbeysa ee aanu halkaan u soogelinay noola fahanto nuxurka wartarka kuwood auguj=muhiimsan ayaan hada isla aadeynaa,muhiim mahan in madaxwyen esii dhacayo oo uu waqtiga ka dhacay iyo inta markaas ku hareereysan oo uu midkasta k agaarsiinayo siduu ku noqon lahaa maalin taajir in waqti badn alagaaga lumiyo ka hadalkooda,wxaanse shacabka arinka uga abaareynaa halka ay ka jirto,bil xaqiiqo inaga cid inaga danbeysa marnaba h a weydiinina dalka Soomaaliya iyo siyaasad iyo hanaan dowladeed waa is deeyeen dowladna mida soo socota ayaa ugu horeysa,adigoo Soomali ah marka ama shaqsi iyo koox isku mashquuli ka hadalkooda amaba qeyb ka noqon dowladnimada dalkaas ee soo socota, waxkasta oo mkudo kordhin lagu heli karay waa fashilmeen oo qormadan hoose o bilaaw u ah kuwo kale oo soo socda marka iyada mar kale ku cesho si aad kuwa soo socda si fiican ugu fahanto.

Waxaan mar kale dib iskula aadeynaa fashilkii siyaasadeed iyo midkii dowladnimo ee ka dhacay dalkii horey loo dhihi jiray Soomaaliya in ka badan 34 sanona loo waayey wax lagu tilmaami karo dowladnimo inaksta oo dhawr jeer oo hore l amoodayey in uu dalkasi helay dowlad amaba heli dono,hadane nidaamka loogu yeri dowlad ee ka jira Soomaaliya maanta hadaan dhinackasta ka qiimeynay, dhinackasta ka eegnay, dhinackasta ugu yaraan iskugu daynay in bal wax loogu yeeri karo dowlad ah ka jirto halkaas,waxaa inoo soo baxday in wadan la yiraahdo Soomaaliya oo ay shacabkiisu leeyahin dowladba wax lagu tilmaami karo aysan ka sokeyn doorashada inagu soo aadan iyo waxii ka danbeya ama dadka qaarkii waxaan jirin ha iska dhaadhiciyaano amaba riyo maalmeed wax u muuqaal ek naftooda haku mada daaliyaano.

1-Hadiiba dunidan aanu maanta ku nool nahay ee aanu ku jirno qarnigii 21aad sanadkiisii 25aad meel aduunyad aka mid ah looga ciyaaray loogana been sheegay in ay bulsho meel ku nool oo dal magac leh ku nool ayba jirto manta waa Soomaaliya waxa ka taagan maanta iyo waxa loogu yeero siyaasd iyo fashilka dhianckasta leh heerka uu gaaray.

2- Sidoo kale kama hadleyno xitaa wax badan oo aysan ogeyn dalalka caalamka ee qaarkood dalkaas ku bixinayey,kuna bixiya kuna biixn doona mustaqbalka malaayin dolar sida aysan uag warqabin waxa ka socda gudaha dalkaas ee loogu yeero dowlad,baarlamaankii oo mar hore burburay laakinse msuhaar xad dhaaf ah leyska qadanayo, Wadan aysan ka jirin wax la yiraahdo dimoquraadiyad,nidaam diini ah iyo nidaam digtooriya midkoodana.

Xilka qofka Soomalaigaa loogu dhiibo hadey wasaarad tahay markii aysan wasaaradaas waxbo ka jirin markii uu intu dadaalo soo gaarsiyo heer ay caalmaku caawinkaraan wasaradaas amaba hayaddaas oo la maqlo in ay wxoogaa dhaqaalo ah soo galeyso in qofkaas xilka laga qaado o la raadiyo mid kal eoo wasaaradaas hadane markii dhaqaalaheeda meeshii ugu danbeysay la gaarsiyo hadan emeel eber ah ka soo bilaaba,waana waxii aanu dhawaan u laheyn wadamo badan waxaa u roon in ay sugaan dowlad amidaan ku xigta iyo doorashad aay u badna tahy iney ku daadan doonto dhiig badan iyo kala tag siyaasaded kedib laakisne qabsoomi doonta weliba lagu dooran doono madaxwyene iyo dowlad cusub oo la mahadoin doono.

3-Dalka Soomaaliya dhamaan noockasta oo musuq maasuq ah oo dunida ka jiray iyo mid aan horey uga jirinba oo cusuba pp lagu soo kordhiyey sida wax loo dhaco intaba waa meesha aduunyad amaanta ugu musuqa badan heykal dowladeed, mid bulsho, mid nololeed, mid amni,mid dhaqaalo intaba dalka Soomaaliya waa lagu tuntay amaba hadaan si kale u dhigno lama garanayo wax aanu ku tilmaamno wax adalka Soomaaliya ka socda maanta siyaasad xaga inoo dhiga bal horta maba jirtee.

Maxaa kuu soo haray dad badan oo Soomaali ah oo bogaan ku tixan ayaa ina soo weydiiyey maadaam aanu dhawr jeer ku soo celinay in dalka Soomaaliya aaday doorasho an wleiba xiliga ay dhaceyso waxbo laga weydiineyn madaxweynaha haatan jooga iyo weliba dad badan oo shaqsiyaad ah oo aad moodaan siyaasiyiin manta xilal haya qodobkaas meel gooyni ah ku qorta adigoo muwaadin Soomaaliyeed dalka Soomaaliya doorasho ay weliba waji gabax siyaasadeed kii ugu weynaa kal kulmaan madaxwyenaha uu haatan waqtiga ka dhacay iyo inta ku hareereysan ee manata kula joogta kaliya maadaam uu dalkii ku jiro xili kala guur ah armaad intaad Xasan Shiikh mediyaha k aamaanto amaba mid adiga kugu qabiil ah oo mediyaha ku jira tiraahdo wax fiican ka soo qor si uu ugu maleeyo in aanu inaga qabiil ahaan iyo degaan ahaan u taageersan nahay,waxaas dhawr bilood oo had aka hor ah ayaan kaka so hadalnay dalkaan siyasadiisa halka uu aaday iyo inuu yeelan doono madaxweyne iyo dowlad cusub,weliba sedaxa nooc ee dowlada soo socota ee ka hirgaleysa dalka ku imaaneyso Soomaaliweyna ku heli doonan madaxwyene iyo dowlad cusub ee la mahadin doono labo ka mid ha ayaan halkaan idiinku sharaxeynaa midka sedaxaadne waqtigisi lama gaarin dib ayaan u dhiganeynaa.

Maxaa yeelay markii aanu sidan u hadleyno waxaann ognahay in dhamaan qorshekasta oo uu madax weynaha haatan waqtiga ka dhamaday ku doonayey inu ku helo mudo kordhin oo dhan waa wax daaqada ka baxay iyo wax ku kor fashilmay iyo wax degaanadii uu is lahaa waad ku heli kartaa laga burburiyey, intaas adigoo Soomaali ah hadaad weyso qaab kale oo aad ku fahanto in uu dlakaada aaday doorasho xili aad garan doonto oo aad aqligaad aka shaqeysiin doonto ma garan karno waxaanse idiin leenahay badankiin wax badan waa dka dhacsan tahiin xitaa kuwo badn aoo mediyaha ku jira waxaan idiin lenahay qiyaaliga iyo wararka xaqiiqada ka fog ee aad bulshada u soo gudbineysaan intaad dadka ka joojisaan iyo madaxweyne Xasanaa beehsa caalamka ka ceyriyey dalka iyo riyooyinka aan jirin

madaxweyne,wasiiro iyo shaqsiyaad masuuliyad sheegtaan inagoo og iyado aysan baaritaan ku sameyn ciidank aUgandha ee dalka Soomaaliya jooga ineysan geli karin xerada

Xalane,siyaasada ay dalka Soomalaiy asiiba magalada Mogdoishu ku hayaan inta ahda masuuliyada sheegatana ay tahay uun musuq iyo been qaawan,Xasan Shiikh halkii meel ee uu is laha ugu ayran mudo kordhin labo sano ah ayaad ku heleysaa kii ugu weynaa ee lagu siyey qandaraas hirgelintisa waxuu ahaa mashruucii R/wasaare Xamse lagu yiri orod intaad Hiiraan oo ka mid aheyd 6dii gobol ee Soomaaliya ugu horeeyey,kana mid aheyd 8dii gobol ee lagu dhisay Jamhuriyadii ugu horeysay ee uu dalka Soomaliya yeesho 1960kiina lagu doortay madaxweynahii ugu horey ee Soomaliya oo ay doorashadaas iksugu soo hareen labo nin o reer Hiiraan ahaa Shiikh Cali Jimcaale oo ka soo jeeday beesha Xawaadle iyo Adan

Cabdulle Cismaan ka soo jeeday beesha Ujeejeen inytaad gobolkaas shacabkiisa kormarto oo aad tagto Laascaanood waxaad dhistaa mamaulka Khatumo ku dhawaaq in uu yahy maamul buuxa maadaam aay waxkasta oo anau sameynay hadi maamulkii uu Xasan Shiikh ku dhoodhoobay Jowhar 10 sano ka hor ee loo dhisay in nidamka federalka Soomaliya lagu burbuiyo xitaa hadaan wazxkasta inaga qabiil ahaan qaadanay nidaamkii federalkana burburi waayey,kolba waxaa la yiri inaga og reer Hiiraan mustaqbalka waxey noqon doonaan Stat eu gaar ah ayey yeelan doonaan ee si sanadka 2026 ilaa 2028 buuq siyaasadeed loo abuuro bal reer Hiiraan SSC Khatumo oo ay markaas Ceelala shidaal ah o ku yaalo intii ay degaankaas heysten beesha Isaaq Madaxwyenaha Jabouti iyo Muuse Biixi wax badan caalamka uga cuneen anagaa degaankaas maamulna bal SSC h alagu soo jito in lo aqonsado mamaul Hiiran Statena ha loo diro labo nin oo midna la yiraahdo Sanbaloolshe midna la yiraahdo Daahir Shire si ay shacabkaas inooga mashquuliyan.

Kedibna maxaa dhacay halkii reer Hiiran ayaa buuqi doona leys lahaa waxaa Xasan Shiikh ugu soo xigtay reer Hiiraan oo u hambalyeynayo reer SSC iyo Salaadiintii labada dhinac |Ugaaska guud ee nreer Hiiraan Ugaas Yusuf iyo Gadaada SSC oo inta kulmay sawiro caalamka loo qeybinayo,yacni reer Hiiraanka oo xiliga kala guurka waayadii danbe aheyd meesha kaliya ee lagu raadiyo mudo kordhinta waxaa gebi ahaanba 99% in ay doorashadii guud soo deg degto halka laga fashiliyey ee ay Soomaliweyn xili aan had aaheyn fahmi doonaan waa deganadaan Hiiraan State.

Ku darsoo aaway maamul cusub ayaan gobolka Gedo u dhiseynaa,aaway xagey ku danbeeyeen Byadhbao iyo Dhusamareeb ayaa mamul goboleed ah,wax aan rag uu waqtigii ka dhacay oo leysku masawiraa dhawrkii biloodba mar aheyn miyaad aragteen,Axmed Madoobe iyo Jubaland ma aqoonsanin xagey ku danbeysay, hebel kursiga uu ku fadhiyo inooga iibiya reer hebel waxaa lagu jira xiligii kala guurkee siyaasad ah iney Mogdishu taalo maanta oo aan wax kale la heyn fashilka dalka iyo dadka Soomaliyeed ku dhacay ma jirtaa adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah oo dlakaan iyo dadkan ay wax qiimo ah kuugu fadhiyaan cid ku usheegtay wasaqada siyaasadeed ee manat adlakii hooyo taalo taalo gaar ahaan Mogdishu ku tixnow bogaan inagaa kuu xaqiijineyna inuu dalkii aaday dorasho.

War Soomaaliyow intey reer Hiiraan garteen garta oo dalkaan doorasho ayuu aaday ee joojiya qaarkiin siyaasadaha umada kaliya loogu tago galay in waqti looga lumiyo ee markii leydiinla yimaado sidii reer Hiiraan State oo ah shacab iyo degaan ku nool dhul qani ah amaba hodan ku ah xoolaha beeraha kuna yaala halbowlahan dalka ha buqina ee kaliya tiina ka raacda dalkaan doorasho ayuu aaday anagaa idiin leh oo idiin hubna.War helaa talo hela.

Somalia,Africa, Middle East And Around the World,On Sunday June 15,2025- Waxaan mar kale intaanan gudagelin wararkii Soomaaliya gudagaleynaa wararkii ugu danbeyey iyo guul weyn oo siyaasadeed oo ay gaareen dowlada Iran kama hadleyno dagalka socda amaba soo socday malmahii tagay e uu bilawgiisii ay dowlada Mareykanka ku qaatay wadanka Iran,waxaanse ka hadleynaa isbedelkii dhacay saacadahii ugu danbeeyey iyo guulaha siyaasiyan ay gaartay dowlada Iran iyo gaaalkan oo la hubo haduu faraha ka baxo inuu socon doono ugu yaraan labo ilaa sedax sano.

Waxaanse bal marka hore ku hormareynaa qorshe ay dowlada Mareykanka soo waday sanado badan lidina ku ahaa dowlada iyo shacabka Iran oo maanta oo la marayo bartamah bisha June si rasmi ah u burburay.hadaan qorshahaan burburay weliba saacado kooban kama soo wareegin wa isla maanta dhawr saac ka hor inago kaliya sidey u burbureen ku soo qadaneyna kaliya labo qodob.

1- Horta dagalka Iran waxa ku qaaday dowlada Mareykanka o ay gadaal si buuxda uga fadhiyaan reer galbedka oo dhan marka laga reebo wadamo kooban oo ay ka mid tahy dowlada Taliyaaniga oo aan iyad badanaa loo sheegin qorshaha fog ee dalalka reer Galbeedka iyo dhawr dowladood oo kale marka laga reebo,dagaalkaan waxaa hormuud u ah o si weliba buuxda ugu jira dowlada Mareykanka dhaqaalaha lagu dagaaloyana waa kuwo siyaabo kala duwan looga qaaday wadamo Carbeed oo ku yaalo Khaliijka oo iyaga dhibaatada mustaqbalka soo gaari doonta qormadenii hore ayaan ku soo qaadanay dib uguma laabaneyno oo ahdi uu dagaalku sii socdo waxey ku qasbaan doonan iney raacaan halkii ay aadan dalalka Islaamka kwuoda ugu waaweyn,maxaa yeelay intaan la gaarin 2030 si fiican ayaa loo kala baxayaa ama hala rumeysto ama yaan la rumeysan.

Hadaanse isla qodobkeenaan koowaad inago wlei ku guda jirna muhiimada qormada si wadno waxaa fashil xoogan ku dhamaaday oo eliba kala tageen saacado ka hor gebi ahaana iska diiday aqoonyahano iyo ururo reer Iran ahaa oo ka dhisnaa wadamada Reer Galbeedka xoogooduna ay ku noolaayeen wadanka Mareykanka oo sanado badan lagu tashkiilinayey in loo qban doono wadanka Iran kedibna halkaas iyagu ka noqon doonaan hogankii dalkaas,yacni wadan dhan oo dhisan oo warshado leh ayaa lagu fikirayaa in inta la burburiyo kedibna dalkii oo cidlo ah la yiraahdo adinka hogaamiya!!,kedibna maxaa dhacay.

Intii fikirkaas laga dhaadhiciyey ayaa goyni iyagoo labo kooxood ah shirar u gaar ah yeehseen keidbna waxey qarkodo la xariireen gudaha dalka waxeyna kala kulmeen wax aysan weligood qiyaaseyn waxaana lagu yiri oo yaad xakumeysan hadii dalkina la burburiyo waxii markaasi ka danbeeyey qaarkood oo wadaniin ahaa ayaa kuwii kale ku qanciyey in aduunyada u dhaqaaqday dagaalkii sedaxaad ee aduunka bedelkii aanu dalkena burburkiisa hormuud u noqon laheyna aanu shacabkeena garab istaagno inago xitaa aan wax jaceyl ah u heynin dowlada Iran sidaad ayey isku qanciyeen waxeyna gebi ahaanba gadaal uag dageen dhaman qorshayaashii la soo waday sanadaha badan,waa guul siyaasadeed oo ay waayadan gaaraan shacabka iyo dowalda Iran.

2-Waxaa in ay ururadaas iyo aqoonyahanadaas ka soo jeeda wadanka Iran e ku nool qurbaha ka sii careysiiyey keidb markii xulufada ka soo horjeeda wadankooda ay dalka Iran ka duqeeyeen Jaziirada Qubrus qeybta ay maamusho Giriiga oo hada noqotay taliska ugu weyn ee degaalka keidb markii dhamaan gagabkii ugu muhiimsana ee u yiilay bariga dhexe ay k aqaadeen halkaas ayna geeyeen wadanka Giriiga.

Hadii aad qoraaradeenii hore ku soo tixneyd dagaalka had asocda uma dhaxeeyo Dowlada Iran iyo hal wadan o okaliya waxuu u dhaxeeya oo hormuud u ah dowlada Mareykanka dhaqaalo ahaan, ciidan ahaan iyo istiraatiijiyad ahaanba,waxaana hadii Iran laga guuleyto uma eke in laga guuleysan doonee ku xira wadanka Turkiga oo liiska dalalka Islaamka ee ka hor 2030 la bartilmaameedsan doono ayey ku jiraan,qofkii dunidan ku nool ee maant aiska dhaadhicya Iran hal dowlad ayaa la dagaaleyso waa qof ama xaley dhashay amaba waalan,waxaase hubanti ah inu dagaalkan ku ekaan doonin kaliya dowlada Iran oo sida ay reer Galbeedku u yahiin hal xulufo ayaa lo heli doonaa dhawaan xulufo badan oo Iran garab taagan oo aan ficilkooda la gabaneyn amaba wadamada Islaamka ka noqdaano amaba dalalka waaweyn ee sida Turkiga,Ruushka iyo Shiinaha ha noqdaano arinka waa isbedeli doonaa dhawaan haduu xaalku faraha ka baxo o ay sida la filayo Iran xerto Marinka Hormuus oo ah halka ay 39% boqolkiiba marto badeecadaha reer Galbeedka oo uu ganacsigood aku tirsan yahay ,halka inta soo hartay ganacsigooda ku tiirsan yahay marinka Baadul Mandab oo aanu horey qormadeenii hore uga soo hadalnay.

Arinta kale ee xiisaha leh dagaalkaan waxuu u muqdaa inuu markii ugu horeysay ku fidi doono wadama Yurub mar hadii Iran dal ka mid ah dalalka Yurub laga duqeynayo oo wadanka Giriiga marti geliyey in halkaas laga weeraro Iran iyaguna waxaa saameyn ku yeelan doona dalxiisayaashii dunida iskaka gudbi jiray ee u baqooli jiray dalalka Yurub oo iyaguna hakin doona socdaalkooda qaarada Yurubka marka wax soo saarka guud iyo warshadah alaga soo tago waxey dhaqalo ahaan ku tirsan yahiin dalxiiska oo ay ka soo gasho dhaqaalo xoogan,mar hadii marinka hawada aduunka uu ku yimaado qalqalna nolosha dhan waa isku xiran tahay.

Intaas markii aanu uga baxno guusha aadka u weyn ee ay dowlada Iran k agaartay dadkii reer Iran ee la doonayey in loo adeegsado burburka dalkooda ee ku noolaa qurbaha amaba wadamada reer galbeedka siiba wadanka Mareykanka waxa hada socda waxey ka abaareen dhanka xaqiiqada weyna diideen iney qaabkaan hada wax loo wado ay iyagu qeyb ka noqdaan,amxaa yeelay ninka adiga dalkada ka bur burinayo ilahi dhaqaalaha iyo jiritaankii umadaada inuusan wax xal ah ku heyn markii uu awooda dalkaad aburburiyo cidkasta wey ogtahay waana waxii ku dhacay wadamo badan oo caalamkaa oo ay ugu horeeyana kuwa dunida Islaamka oo horey mid mid loogu soo burburiyey hada ka hor,laakisne ay su'al ka taagan tahay dagaalkaan lagu qaaday wadanka Iran kedib sida leyskula sii joogi doono dunidan aanu ku nool nahay?.waxkasta oo caalamka ka dhaca hadaan runta laga sheegin weligeed lama gaarayo runta xal;na looma heli dono mushkiladkasta oo dunida siyaabo kala duwan uga dhacda,waxaanse qormadan uga hadleynaa halka ay hada wax marayan iyo sida ay shacabka Iran kuwoodii ku noolaa qurbaha uga dhidhiyeen waxa ka socda dalkooda,taasi oo ka dhigan in siyaasad ahaan durbaba guul weyn u tahay arinkaan shacab iyo dowladba marka laga hadlayo wadan ahaan dalka Iran.

Dhanka kale dowlada Iran ayaa dhiancyada ka soo horjeed au adeegsatay duqeyntii ugu danbeysay gantaal lagu magacaabo Suleymaniya kaasi oo loogu magac daray mid ka mid ah sarakiihsooda ugu sareyey ciidankeeda oo dhawr sano ka hor lagu dilay wadanka Iraq ,gantaalkaan oo aan aheyn kuwa ugu awooda badan ee ay Iran heystao laakisne wxoogaa ka awod badnaa gantaaladii ridada dhexe ee ay isticmaaleysay maalmahii tagay.Dhanka kale dowlada Iran ayaa lagu soo waramayaa heegan gelisay ciidankeeda Bada,lama oga iney xilikasta ku dhawaaqi doonto iney xirtay marinka Hormuus,waxaase la hubaa inuu dagaalkan dabdheraan doono si rasmi ahne ugu soo biri doonan wadamo aan hada ku jirin,ileen xal aan hada dagaal aheyn ma muuqdee oo alqi kale oo maanta dunida ka jira maba jiree.

Hayeeshee, intaan oo naga aheyd kaliya dulmar guud waxii dhacay saacadahii ugu danbeeyey iyo isbedelka ku dhacay bulshoweyntii Iran ee ku nooleyd qurbaha,waxaan mar kale isla aadeynaa wararkeenii Soomaalida ee qabyada inoo ahaa.War hela talo hela.

Fiiro Gaar ah- Sidaan sawirka kore ku miijinay dalalka aysan xisaabaadka iyo waxa hada socda iskaka qasneyn ee si fiican u fahansan ee dunida Islaamka waa dalka Turkiga oo hormuud u ah wadamada ku hadla afka Turkiga,wadamada kala ah Pakistaan, Indenosia, Malaysia iyo Bangaladesh oo aanu si horu dhac ah uga soo hdalnay qormaaladeenii midkaan ka horeeyey qeyb ka mid ah,si fiican ayey u fahansan yahiin gameka la ciyaarayo iyo halka ay dunidu aaday hadii ay arinku faraha ka baxdo,Ku darsoo war hada na soo gaarayna waxuu sheegaya in Wadamada Sacuudiga iyo Masar war weyn ayaa ka soo socda.

waxaanse isla aadeynaa dalka Soomalaiya iyo warakreeenii muhiimka ahaa....

Wararka ugu waaweyn Caawa- Dowlada Iiraan oo duqeymaha hada socda ka sokow la xaqiijiyey iney soo gabo gabeysay qorshe ay albaabada iskugu dhufaneyso amaba ku xireyso labada marin biyood ee ugu muhiimsan sida Marinka Hormuus iyo Marinka Baabul

Mandab.Hadii ay xirto marinka Hormus micnahu waa in laga tirsanayo kaliya 7 maalmood shidaalka aduunka oo cirka isku shareera iyo ganacsiga reer Galbeedka oo uu dhaawac xoogan soo gaari doono,weliba sida ay quburo heer caalami ah xaqiijinayaan Iran weli ma isticmalin gantaaladeeda Ridada dheereeya waxa kaliya ay hada isticmaaleyso waa kuwa Ridada dhexe laakinse warar sugan ayaa sheegaya in xeritaanka marinka Hormuus ay u adegsan doonto dhanka ciidanka Bada dalkaas.dhanka kale shacabka Iran ayaa magaloyinka waweyn loogu rakibay telefishino waaweyn oo ay ka daawanayan dagaalka iyo duqeymaha ay geysaneyso dowlada Iran.waxaa aad inoogu adag in anau warar sugan k akeno dhianca ka soo horjeeda dowlada Iran maxaa yeelay magaalo ay ku dhaceen boqolaal gantaal ayey leeyahiin waxaa ku dhaawacmay islaan jiis ah oo kaliya sidaasi daraadeed waxa xaqiiqada u dhaw warark aka imanya wadanka Iran oo iyagu u dhaqmaya sida lagu yaqaano dalalka ay ka jirto dowladnimada rasmigaa oo iyagu waxii dhibaato soo gaaray ma qarinayaan oo waxey ka qaadan xamaasad iyo iney geystaan ficilo hor leh oo aargoosi ah amaba ka bixiyaan jawaab deg deg ah oo weliba badankeda lagu soo aadiyey xili habeen ah taasi oo keentay in ay difaacyadii dhianc aka soo horjeeda dowlada Iran ku fashilmana iney qabtaan gantaalada Iran ay soo rideyso oo wleiba ah kuwa ridada dhexe lamana gaarin kuwii ka dhereyey guxoda sida ay ku waramayan amaba xaqiijiyen quburo reer galbeed ah oo iyagu ah kuwa fara ku tiriskaa ee runta ka sheega dagalada hada socda iyo in aan weli laagrin dagaalkii rasmiga ahaa ee dowlada Iran.War helaa talo hela waxaanse isla aadeynaa wararkeenii Soomaaliya ee taxanaha inoo ahaa.

Somalia,Africa and Around the World,On Saturday, Jun 14,2025-Waxaan mar kale isla aadeynaa fashilka siyaasadeed ee dalka Soomaaliya ka dhacay iyo dalk aoo dhawaan aadayo doorasho oo inoo ahaa qoraladii taxanaha inoo ahaa kakana soo hadalnay qeybo badan oo hore kuwona ay inoo soo socdaan.

Waxaanse marka hore waxoogaa shacabka Soomaaliyeed,kuwa Qaarada Afrika iyo caalamka bal horta u dulmareynaa dagaalka u dhaxeeya Mareykanka iyo Iiraan gadaalna ay ka fadhiyaan Reer Galbeedka oo dhan laakinse laga dhigay inuu u dhaxeeyo Iiraan iyo wadan aan aheyn dalka dowlada Iiraan dagaalka ku qaaday,waa xeeladaha aanu ka baranay siyaasada caalamka.

Bal aanu dulmarno tan iyo markii uu dagalka ka qarxay Bariga Dhexe iyo haatan oo la marayo maalintii labaad halka ay arintu mareyso inagoo soo koobeyna.

1- Habeenkii Khamista xiliga Wadanka Iran waxaa goobo dhawr ah duqeyn ku qaaay diyaaraha dagaalka ee Mareykanka adiga sidaad doonto u dhig waxaanu ka hadleynaa sida uu ku bilaawday dagaalka, kedibna waxaa masuuliyada weerarkaas shegtay wadan aan aheyn kii weerarka qaaday oo ahaa Mareykanka.

Hadaba meeshaan ayaa aad kala qabsan kartaa sidey wax u dhaceen.Horta marka laga reebo in dhawr qof oo muhiim ah horudhacii dagaalka looga dilay Iran,hadane dowalda Iiraan waxey ciyaartay xelad ka yaabisay dunida oo isla markii uu weerarkui dhacay waxey hawada ka sartay dhaman isgaarsiintii dalkeeda,waxey dhaqso magacaawday hogaamiyaal ciidan oo cusub oo howshii dagalka la wareegay,wxeyna isla xiligaas wax ka yar 4 saacadood marki lagu bilaabay duqeynat ay dishay dowlada IIraan dhamaan Jawaasiistii ku sugna gudaha dalkeeda,markii ay kal go'een xiriirkii Jawaasiista iyo kuwii ay la shaqeynayeen ayaa waxey dowlada Iiraan ku guuleysatay iney awood u yeelato difaaca hawada dalkeeda ilaa ay so riday sida ay warar horudhaca sheegayaan mid ka mid ah diyaaraha ugu casrisan ee Mareykanka oo loo badinayo iney tahay F.35 oo ah jilka 5aad.

Waxii markaas ka danbeeyey dowlada Iiraan waxey bilaawday iney duqeymo ku koobto Talaafiif iyadoo adeegsaneyso gantaaladeeda Ridada dhexe,waxaana sida warar sugan lagu helayo ay shegayan in aysan weli dowlada Iiraan si buuxda u adeegsan gantaalada dhereeya oo hadii ay adeegsato si buuxda looga daremayo guud ahaan Bariga dhexe iyo dhaqaalaha caalamka,kuna darsoo saacad kasta ayaa laga yaabaa in ay dowlada Iiraan xirto Marinka Hormuus,weliba ku darsoo sida xaqiiqada ah ma jirto xarun nugliyeer ah oo Iiraan laga burburiyey,waxaase malintii kowaad ee dagaalka aduunyada lagu faafiyey dacaayado iyo news u muuqaal eka is xayeysiin iyo marin habaabin loogu talogalay bulshada caalamka.

Ok, Hadii Iiran looga guuleysto dagaalkaan yaa ku xiga dabcan waa wadanka Turkiga,mar hadii reer Galbeedka wada socdaan dalalka Islaamka iygau xaalkoodu maxuu yahay sidaas si la mid ah ma iskugu xiran yahiin?.Horta dalal Islaam ah magac ahaan waa u jiraan laakisne ma jirto wadamo Islaam ah oo ay siyaasada dunida sida loga nool yahay 100 kii sano ee ina dhaaftay wax uga kordheen ooba lagu tilaami karo wadamada Islaamka waa kaliya ilaa 4 wadan oo kala ah .

1- Turkiga oo ah awood muuqata ahna halka ay hubkiisa maalinta ay reer Galbeedku faraha la galaan dhaman hubka ay heystaan reer Galbedka ceeben doona maadama uu yahay wadan iska tashada haduu dagaalweyn galona aysan ka hareyn dalal badan.

2- Wadanka Bakistaan oo amrkii ay arinta noqoto dagaal ay shacabkiisa caan ku yahiin ineysan dhageysan newska caalamka oo ah shacab iyaga kaliya is dhageysta xitaa hadey siyaasada dalkooda ku kala aragti duwan yahiin wa wadan ay shacabkiisu ku dhaw yahiin ilaa 300 million oo ahdane wada ciidan ah 80% shacabkooda waana wadanka kaliya ee dunida Islaamka ee aan kala jeceleyn inuu dagalkii sedaxaad ee dundia bilaawdo iyo inuusna bilaaban,ku darso waa wdanka kaliya ee la hubo aduunyada dalalka heysta hubka nugliyeerka in aan lagala hormareyn isticmaalkiisa oo maba jixin jixaan mana qoran siyaasada dunida ka jirta mar hadey dagaal galaan waxey ku shaqeystaan talada ay markaasi gaaraan ciidanka dalkaas,wleiba waxey qatar ku yahiin dagaalka dhanka cirka wxeyna xulufo la yahiin dalal waaweyn oo ay deris yahiin iyo kuwo ka fogba.

3- Wadanka Indonisiya-Waa wadanka ay ku nool yahiin Musliminta ugu badan waana wadanka la hubo hadii uu Turkiga galo dagaalweyn waa wadanka soo sedaxeeya dalka Bakistaan oo ah wadanka koowad ee Muslinkaa ee hadii uu Turkigu galo dagaal weyn oo ay aduunyada marqaati ka tahay waa dadka ugu horeeya ee Islaamkaa ee Turkiga siyaasad ahaan iyo ciidan ahaanba toos ugu xiran weliba Indonisiya maahan wadan badanaa siyaasada caalamka horbooda waa dal qunyar socod ah ahna wadan ay hogaamiyaan hogaamiyaal fahansan hadba sidey u kala horeyso tilaabada ay qadayaan.

4- Waa wadanka Maleysiya oo aan isku marnaba qarsan siyaasadiisa caalamka iyo dulmiga siyaasadeed ee ka jira dunida wax badana si dhab ah xiligii uu hoganka dalkaas hayey hogamiyii ugu waqtiga dheeraa Mudane Mahatiir Muhamed uu siweyn siyaasiyan dalkaas ugu hogaamiyye sidi ugu habooneyd iyadoona ay halkeedii ka sii wadeen hogaamiyaashii ka danbeeyey,waxaana la dhihi karaa Maleysiya waa wadan siweyn oo al dareemi karo loo fahmayo hadii xaalda siyaasadeed ee dunida ay faraha ka baxdo siiba mida bariga dhexe halka ay siyaasiyan u weecinayaan siyaasadooda.

5- Wadanka badnaa loo maleeyo wadan yar laakisne dhaqaalaha aduunka dhawrkii sano soo galayey kaalinta 10aad kuna nool yahiin shacab lagu tilmaamo iney heystaan diinta Islaamka kuwooda ugu daacadsan uguna geesisan waa wadanka Bangaladesh,waana wadanka kaliya aysan xisaabta siyaasadeed ee dunida ka jirta iskaka qasneyn.

Hayeeshee kuwaasi waa dalalka Islaamka ee loogu yeero Cajab,bal aanu isla aadno kuwii Carabta iyagu kaalintooda waa sidee amaba rumeyso ama ha rumeysan dhaqaalahi idalalka Islaamka qaarkood lagu burburin lahaa dhawaan ayuu wadaamada Khaliijka ka qaatay Mr Trump wleiba cadadka lacagtaas ma jirto sida lagu helayo warar sugan wax Ameericanka looga badeyshey kaliya waxey siyaasiyiinta Mareykanka qarkood ku sheegeen iney aheyd dhaqaalo u muuqaal ekaa in la yiri arad bax ka dhigo, sababtuna waa dalalka Carabka siiba kuwa Khalijka hogaamiyaahsii la garanayey amaba siyasada csaalamka ku sameyn jiray baalance ayaa noday wax la afgambiyye iyo wax duqoobay iyo wax dhintay, wana wxa kenay Iiraan oo ah wadanka kaliya ee bariga dhexe ku yaalo ee leh waxii ay reer Galbedka

sameysteen anigana aqoontedii ayaan leeyahay oo waan sameysan in dagaal gardaro iyo hanjabaad ah lala galo,waxeya xisaabtii isbedeshay markii ay IIraan duqeymo ku koonbtay saldhigyo iyo gooboi muhiim ahaa taasi oo meesha ka saartay in si sahlan loo burburin doono Iiraan dowlad ahaan iyo shacab ahaanba,weliba xiliga had alagu jiro oo ay dunida dhan isku xiran tahay IIran ma noqon doonto in sidii dalka Iraq ee la yiri waxey heystaan hubka wax gumaado oo markii la burburiyeyna la waayey oo kale in dalkaan weyn ee Iiraan leysku dhax yaaciyo wxaa ka horeyn doono sida ay quburo reer Galbeed ah oo qaarkood runta ka sheega siyaasada caalamka waxey leeyahiin dagaalkaan ahduu sii socdo waxey u badan tahay in aysan wx guul ah ka keenin reer Galbedka uu horboodayo Mareykanka,oo wxaad moodaa in durbaba xisaabaad qaldan leysku dhufsaday oo inat dhawr goobood laga duqeeyey Iiiraan la mooday iney is sahlan isku dhiibeyso iaydoo uu wleiba hadalo jees jees ah madaxweyne Trump jeediyey markii Iiraan l;agu qaaday weerarkii koowaad.

Wey sahlan tahay in madaxweyne Trump si sahlna mediyaha hadalo cabsi gelin ah mararka qaarkood ka jeediyo oo aduunyad akuma cusub oo markii xafiiska yimid ayuu ku bilaalay wadamo xitaa reer galbeed ah hanjabaada,waxaase la hubaa oo biyo kama dhibcaan ah in aysan Iiraan aheyn dalalka u joojya hanjabaad hadafkooda siyaasadeedna 100 kii sano ee ina dhaafay siiba 60 kii sano ee ugu danbeeyey iyagu gaarayey iyadoo aan loo yeerineyn waxii la doono.

Hadaba dagaalkaan maxaa dhici kara hadi ay Iiraan xirto marinka Hormuus oo ay iskaka gudbaan ganacsi badan oo iskaka kala koosha dunida dacaladeeda,xakuuse ku danbeyndoona mustaqbalka siyaasadeed,midka bulsho iyo amni ee dalalka Khaliijka e iyagu ah maliibanayaasha laga liibaanay ee aan dhaqaalahoodana sida dunid akale uga faa'ideysaneyn iney ku sameystaan hub iyo farsamooyin casri ah, dalalka Islaamkana mid makrii la burburinayo ay qaarkood qeybta ka yahiin iney ama isha ka daawadaan amaba xitaa dhaqaalo iyaga laga qaaday lahgu burburiyey dalal badan oo kuwa caalamka kuwaasi oo iskugu jira dalal Islaam ah iyo kuwo aan ISlaam aheyn oo ku yaalo Koofurta America, Qaarada Afrika iyo Asiyada dhexe?.

Intaas oo is biirsaday oo maanta ka taagan bariga dhexe iyo dagaalkaan bilaawka ah ee u dhaxeeya dalalka Reer Galbeedka iyo hadba wadankii ay ku nool yahin shacab Muslin ah ee laga dareemo inuu horuamr ka sameynayo dhiancyo kala duwan lagu qaadayo dhawrkii sanoba mar ugu dan beyn ma hdici doontaa in ay wadada Islaamka intey dib isku qiimeyaan qaabka ay dunidan ugu nool yahiin iyagoo kor u dhaafaya 3,5 billion dhaqaalahood aintey isku ceshcehstaan ma sameysan doonaan Xarun u dhiganta Qaramada Midoobay oo kale loogu yeeri garo Xarinta Umadaha Islaamka kana madax banaan dunida inteeda kale,amxaa yelay meeshii lagu gaaro 2030 sifiicna ayaa loo kal amiirmi doonaa aduunayduna wxey isku raaci doontaa sida ay hadba isku fahmi doonaan oo diin iyo midab iskuma raaci doonaan meesha qeyraadkeeda loo soo wada socdana waa qaarada Afrika.

Intaas adigoo Soomaali ah amaba ku nool Geeska Afrika,amaba ku nool qaarada Afrika amaba ku nool caalamka intiisa kale makuugu filan tahay in aad waxoogaa fahan siyaasadeed iyo mid qariidadeed ka qaatato waxa maanta ka socda dunida Islaamka amaba qaarada Afrika amaba Koofurta America iyo siyaasada reer Galkbeedka faraqa u dhaxeeya iyagu waa isku duubanyahiin laakiinse kuwa kale oo ay ugu horeeyaan dalalka Islaamka waa kala socdaan,sidaasi oo ay tahay waxaa si dhab ah loo kala bixi doonaa intaanba l agaarin 2030 marka waxii xiligaas ka horeeya waxaad isku madadaalisaa wax aan jirin iyo hadba waxii dunidaan loogu talo galay iney socdaan maalmo kooban oo kaliya,dagaalka Iiraan wxuu la mi dnoqon doonaa kii Indiya iyo Bakistaan ee socda kaliya dhawr maalmood ee lagu kala iibsanayey hubka dunida laga soo saaro qaarkood oo lagu xayeysiinayye dagaalkaas,kanina waa la mid ugu dan beynse waxey u badan tahay inuu waji aan midka uu maanta leeyahay mid ka duwan yelan doono,amxsaa yeelay Mareykanku isagu waa k afog yahay Bariga dhexe wax hanti ah oo kaka burburiyo ma jiraan waxeysa dhibaatda ugu badan ku dhaceysa oo miraheed aguran doona waa dalalkan yar yar ee leysku yiraahdo Khaliijka,xitaa dhibaatda sooma gaareyso Carabta kuwooda ku yaabo qarada Afrika.

Sidaasi daradeed waxaa labo jeer qasaarayo waa dalalka Khaliijka oo marka hore dhaqaalona uma dihna oo waxi laga qaadan karay ama baad lagu sheego amaba danahooda siyaasadeed haka dhax arkaano amaba sidey doonaan wadan wadan ha u fikiraano iaygu waxeyu noqon doonaa kuwa dhibaato aan wadanka Iiraan soo gaarin mid ka badan soo gaarta.

Tusaale- Wadanka Iiraan boqolkiiba 90% waxa ay cunaan shacabkiiba dalkiisa waa wax uu isagu soo saarto waana wadan dagaalami akra inti la doono ahdi dagaalkan sii socdo, laakinse dalalka Khaliijka badankood waxa ay cunaan xitaa xoolaha nool ee ay qashaan waxaa looga kenaa dalka dibadiisa waxa kalena iskaba daay,sdiaasi daraadeed dagalkan hada socda waa ku ajaran yahiin ama reer Galbeedka si hoose ha ula shaqeystaano amaba si loo jeedo ha ula shaqeystaano wey ku qasaari doonaan dagaalkan sii socoshadiisa meel ku qorta qormadan kooban.

War helaa talo hela wxaan isla aadeynaa wararkeenii Soomalaiya iyo dalkaas oo ugu danbeyn aaday doorasho dhawana yeelanaya madaxweyne iyo dowlad cusub sidaasi daraadeed wararka bariga dhexe halkaas ayan uga baxnay ee aanu mar kale isla aadno Soomaaliya iyo fashilka siyaasadeed ee dalkaas ay soo dhibaytaanyeen shacabkiisa mudo 34 sano ka badan oo anau warar xiiso badan ka heyno waxyabahi keenay inuu dalkaas doorsasho deg deg ah aadayo dhawaan,wadanki caalamkaa ee marka arintu noqoto siyaasada Soomaaliya been loo sheegayo waa gooyni laakisne Soomaaliya waa wadan aaday doorasho dhawaan.

Somalia, On Friday,Jun 13,2025- Waxaan mar kale maanta oo Jimco ah bisha Juuna tahay 13 sanad kuna yahay 2025 isla aadeynaa wararkeena Soomaaliya kuwooda ugu muhiimsan kuwa caalamka ee loogu talo galay iney socdaan waqti gaaban sida wadan hebelaa wadan hebel ku duulay iyo wadan hebelaa wadan hebel diyaarado ka soo riday iyo siyaasada caalamka waa sidaas iyo sidaas adigoo Soomali ah kuna nool geeska Afrika si guud qaarada Afrika uma baahnid in waqti lagaaga lumiyo arimahaas waxaa kuu muhiim ah inuu dalkaadu aaday doorasho uuna ka jiro fashil siyaasaded kii ugu xumaa ee waayadan soo mara shacabweynaha Soomaaliyeed.

Tusaale dhawan markii la buun buuninayey inuu dagaal ka dhax qarxay dalalka Paskistaan iyo India inagu waxanu aheyn mediyaha Soomaaliya ee kaliya amaba fara ku tiriskaa ee aan wax ka qorin bedelkii markii la lahaa waxaa socda dagaal inagu waxaanu daawaneynay barnaamij xiiso badan amaba tartan loo qabtay xoolaha nooca loo yaqaano Ariga kuwooda ugu caanaha badan ee maalintaas noqda midka ugu caana badan ee xajista record,kedibna waxaa dhacday in neefkii ugu caanaha badnaa laga lisay caano gaarayo 11,500 Kg,kedibna sidaas ku noqday waxa afka qalaad lagu yiraahdo (New World Record 11.500 Kg Milk Record Goat Milk Competition), dabcan maalinta aduunyada la lahaa dagaal ayaa dhax maraya Pakistan iyo India waxaa barnaamijkaan oo xiiso badnaa ayna soo qaban qaabisay Jaamacad cilmiga Beeraha iyo horumarinta xoolaha aad u daraaseysa oo lagu magacaabo ( University of Agriculture Faislabad) soo bandhigtay tartankaas,waa mark aaanu leenahay Soomalai badna oo ku dhasheen xiligii colaadaha ee aan garaneyn wx kale oo laga hadlo iney isku dayaan iney waxna aqrin karaan waxne qori karaan si ay ugu sahlanaato iney fahmaan wxa dalkooda ka socda iska daaye iney fahmaan meel ka baxsan dalkooda iney fahmaan.

Maalinkaas maskaxda ayaa inoo degeneyd halka malaayin shacabka caalamka lagu mashquulinayey dagaal ayaa socda shacab badan oo dunida ku nool siiba kuwooda maskaxdooda iyo aqligooda ka ilaaliya iney maqlaan mushkilad bedelkiina ku mashquula waxyaabaha dunida ka dhaca kuwooda maalintaas ugu xiisaha badan aadna u farxad gelinaya caafimaad ahaan wey ka wanaagsan yahiin dadka maalinkasta ama dhibaato ay iyagu abuureen faafiya amaba kuwo aan kuwaas abuuray waxbo dhaamin aqli ahaan u buun buuniyaan.

Hada mar kale waxaa dunida laga iibinayaa Mareykanka oo inta Iiraan Duqeeyey dhahayo aniga maahan ee waa wadan hebel ku darsoo waxaa dagaalkaas buun buuninayo isla kuwii buun buuninayey dagaalkii India iyo Pakistaan xakuu ku danbeeyey kaas dhawr maalmood ayaa shacabka dunida looga dhigay news waana dhamaaday dagaal kooban oo hubka caalamka lagu kala iibsanayo laguna xayeysiinayo ayuu ahaa.kan Iiraane waa la mid oo waxaa kaliya la buun buunin doonaa lagana hadli doonaa dhawr maalmood oo kaliya intaas warbixin kooban oo waxa dunida ka socda shacabka Soomaaliyeed kuwa geeska Afrika iyo guud ahaan kuwa qaarada Afrika amaba kuwa caalamka ugu filan.

Waxaanse isla aadeynaa dalka Soomaaliya oo intuu heerkii ugu sareeyey gaaray fashilka siyasadeed madaxweynaha haatan jirana ku fashilmay waxkasta oo isku day ahaa oo uu ku heli karay mudo kordhin, hadane qeybteenaan waxaanu maanta uga hadleynaa sedax qodob.1- Dalka Soomaaliya oo aaday doorasho aysana jirin wax beel caalam amab awakilo caalamkaa la yiraahdo oo uu Xasan Shiikh dalka Soomaaliya ka ceyriyey ayna waxaasi iska ahaayeen mid ka mid ah waxii u horey u soo sameynayey 3dii sano ee ina dhaaaftay kaliya warqadii uu soo saaray 24 saac ka hor ee uu uga hadlayey beesha caalamka kuwooda ku sugan Mogdishu waxey uun aheyd waxaan soo saaray warqad si loogu marin habaabiyo shacabka kuwooda wax magaratada ah iyo kuwooda aan wax aqoon ah u laheyn amaba ogeyn halka uu aadey dalkooda siyaasad ahaan, hogaan ahaan iyo dowlad cusub ahaanba.

Tusaale- Intaanan Muhiimada qormadeena gudagelin yaa xasuusto bilaawkii sanadkii 2022 Xasan Shiikh oo siyaasada wadanka Turkiga ka fogaanayo oo Soomaali u buun buunin jiray dowlada Imaaradka Carabta,markii uu arkey inuu waqtigii ka dhacay oo uu fashilmayna maxuu hada leeyahay waxaan dalka ka ceyrinayaa reer galbeedka amaba beesha caalamka oo Turkiga ayaa ika difaacayo iyo wax la mid ah.

Waxaanse isweydiinay madaxweynaha uu waqtiga ka dhacay ma oga miyaa in uu Turkigu yahay wadan weyn oo qiimeyn kara siyaasada Soomaaliya oo aan malaayiin Soomaali ah ka dooraneyn qof siyaasada Soomaaliya ku fashilmay oo hadane waxii uu dalka ka dhacan guryo uga iibsadaan siyaasiyiinta Somalida isla wadanka Turkiga!!.

Intaas adigoo Soomaali ah makuugu filan tahay faham guud inuu dalkaadi aaday doorasho.ka soo tag taas Xasan Shiikh waxuu ku fashilmay inuu saxada ka saaro nidaamka federalka meeshii uu doonayey in lagala fashiliyana waxey aheyd dhulkaan Hiiraan State weyna u socon weysay,waana mida siyaasadii Soomaaliya ka dhigtay maanta mid soo dedejisay inuu dalku aado doorasho wadankii doonayo iney isku ceebeeyaan madaxweyne Xasan oo saxada siyaasada Soomaaliya intii loogu talo galay ka dhamaaday kana baxaya oo been been shacabka Soomaaliyed maalinba meel ka mid ah Bada iyo Beriga iskugu soo masawira kaliya waxaan qireynaa ineysan waxaas oo dhan dhaafi doonin sawir iyo ceeb siyaasadeed.

Turkiga waa wadan weyn qaasatan madaxweyn Erdogan waxuu ka mid yahay hogaamiyaasha caalamka ee wanaagsan aadna u hormariyey dalkiisa iyo dadkiisa waa macquul iney dalka Soomaaliya ka soo raacdo ceeb siyasadeed labo sababood awadood.1- Dadka u turjuma oo hadba kaliya ka fekera dhaqaalo ay mushaar ahaan ugu qaataan siyaabo kala duwan iyagoo ama xilal ka haya amaba la shaqeysta madaxweynahaan sii dhacaya sidaasina fashilka ugu badan intey dowlada Turkiga u sheegaan been Turkigu ku lumiyo shacabweynaha Soomaaliyeed inta lagu shaambadeyo iney shaqsiyaad iyo qabiilo gaar ah la shaqeystaan,maxaa yeelay waxaan ognahay 2011 markii uu dalka Soomaaliya soo booqday Madaxweyne Erdogan oo xiigaas ahaa R/wasaare kaalmadii bini'aadaminimo ee uu shacabweynaha Soomaaliyed oo xiligaas dhibanaa ugu talo galay ineysan soo dhaafin Mogdishu weliba inta la dhacay laga dhistay Hotelo iyo guryo waaweyn oo maanta ku yaala isla wadanka Turkiga iyo meelo badan oo caalamka ka mid ah.

Iyo qodobka labaad inagoo weli ka hadleyna siyaasada Turkiga ee Soomaaliya intuu Soomaalida ku daalay hada danahiisa ka raadiyey shaqsiyaad iyo madaxweyne sii dhacayo taasi oo ceeb ku ah bedelkiina mudan inuu sugo dowlada imaan doonta dorashada kedib,si aysan taasi u dhicina ka fogado siyaasadaha hada fowdada ah maxaa yeelay M/weynaha haatan jooga waxuu caan ku yahay waxkasta oo uu bilaabo inuu uga tago qabyo inagoo qodobeyn karna termkiisii hore iyo midkaan hada dhamaadka ah.

Maxaa yeelay Soomaalida waa shacab hadey wadan ku arkaan iney kaliya la shaqeystaan shaqsiyaad amaba beelo kooban oo Soomaaliyeed ay Soomaalida kalena sameeyaan siyaasad lidi ku ah dalkaas, kedibna waa mida keentay heerka uu dalka Soomaaliya maanta oo lagu jiro 34 sano marayo. waxaa taas bar bar socda wadamo badan oo caalamkaa amaba Carab ha noqdaano amaba wadamada kale ee caalamka waxkasta oo ay ku bixiyaan magaca Soomalaiya mudo 34 sano ah kedib maanta waxaan mareynaa argagixso ayaa caasimada Soomaaliya afkeeda joogta si uusan dalku uga dhicin kaliya doorasho taasi ma siyaasad baa?.

Hadaan intaas arimaha guud ee caalamka iyo kuwa Soomaaliya uga sii gudubno inagoo aan weli ka bixin siyaasada Soomaaliya,Soomaaliyey maka hesheen isbuuc kasta filmka la jilayo iyo maalmahii tagay waxa Soomaliweyn lala soo hor isgaatay labo nin oo miduna yahay amaba iska dhigayo argagixiso miduna iska dhigayo inuu ka duubayo codka midkaas oo Soomaaliweyn looga dhigayo news oo si aan ka fiirsasho aheyn loo baahinayo oo wleiba been qaawan ah sida isbuucaan maxaa shacabka loo sheegaa oo looga weeciyaa fashilka jira ?. Anaga gudaha Soomaaliya waxa ka socda ayaan ognahay waana ku qosolnay,wleiba isbuucyada inagu soo aadan filmka la jilayo waan idiin sii sheegi karnaa...lol.

Adigoo Soomaali ah ma runbaad moodey?..Si uusan qoraalku inoola dheeraan maanta intaan ha inoo joogto maadaama aanu ognahay inuu dalka Soomaaliya aadey doorasho weliba la mahadin doono madax weynaha iyo dowlada cusub ee u dhalan doonto dalka iyo dadka Soomaaliyed .War helaa talo hela.

Somalia,On Jun 12,2025- Horta waxaan shacabweynaha Somaliyeed mucaarid iyo muxaafid ugu bishareyneynaa inuu dalkii Somaliya aaday doorasho waana in leyku diyaariyaa horeyna waan idiinku sheegnay hadana waan idiin sheegeynaa qoraalo badan oo inooi soocdana waan idiinku fahansiin doonaa,laakinse hadalkasta waxaa lagala baxaa nuruxka hadii aad tahiin dad wax xasuusta waxaan idiin dhahnay wax yar adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah gadaal wax yar u celi maskaxdaada ahdii aad tahay Soomaali dhab ah dalkaasne u qiimo ugu fadhiyo,wxaa idiin dhahnay dalka Soomalaiya waxaa ka dhici dona doorasho aan waxbo laga weydiineyn madaxweynaha haatan jooga iyo dad badan oo aad moodan in ay xiligaas ilaa maanta xilal doladeed hayaan.

Waxaa kale oo aanu idiin dhahnay dhamaan wxkasta oo u mudo kordhin ku heli karay waqtina uga lumin karay shacabka Soomaaliyed kuna qaldi karay shacabweynaha geeska Afrika, kuwa guud ee qaarada Afrika iyo bulshoweynta caalamka waa isku soo dhamaaden hada yaan maalinba meel cidlo ah farta laguugu fiiqin dalkaan doorasho ayuu aaday isku dayga ugu danbeeya ee had alagu fikiray in waxoogaa shacabka waqti looga lumin karo waa qiyaliga siyaasadeed iyo warqada ka soo baxday dowlda ee la leeyahay waxaan ceyrinay beesha caalamka........lol.

weydiineysana runta ku qotoma dadkuna markaas inta wax garaneysa kalya fahmaan, inagoo si fiican u fahansiineyna Soomaalida had aka hor ayaan waxaan booqasho ku tagnay dalkaan aanu shacabkisa walaalalha nahay ee Jabouti waxaan weydiinay shacabkii oo anau qaarkood is garaneynay,waxaan ku dhahnay qofkii reer Jabouti ah ee ii sheega dhamaan doorashadii ka dhacday dalka Jabouti tan iyo markii uu dlakaan madaxweynah ka noqday Mr Geele cida ugu yaraan la tartay ee uuka guuleystay in dadka reer Jabouti nalooga baro ayaan dooneynaa?.

Isla markii waa leys eeg eegay waxaana naloo waayey jawaab sax ah,kedibna waxaan ku dhahnay xabsi dusha sare ka furan ayaad ku jirtaan waxaadse heysataan oo aad inooga wanaagsan tahiin nabadgalyada wadanka ka jirta oo waxkasta loogu sabri karo,laakisne meesh adoorasho ayaa ka dhacda dalka Jabouti ha dhihinee waxaad dhahdaan maalin hebel baa leysku soo baxay waanu wada caweynay Tv Jaboutina waxaa laga sheegay in uu guuleystay Mr Geele,inaguse dal ahaan waanu burburnay waanse naqaanaa cida laga guleystay iyo cida guulesatay oo meeshaas Somaaliyaa la dhahaa oo cid kursi isku dhejin karto ayaanba jirin marka u sheega ayaan dhahnay ahdii aad cudurkaas in aad Soomalaiy agaarsiisaan isku daydaan wey adkaaneysaaye meeshisaan iskaka xareysnaada ayaan ku dhahnay ileen waxaanu aheyn dad Soomalaiyeed oo is waresanayee.

Waxaa taasi la mid ah Xasan ayaa si uu mudo kordhin iyo waqti dheereys u helo waxuu ceyrinayaa wakiiladii beesha calamka yacni waa maaliba meel horleh ayaan ku bodayaa ee kalya waxii aan iraqahdo run igama ahan ee waa hebelaa waa yiri i,waxanse Somaliweynu sheegeynaa beel caalam oo dal Soomalaiya la yirahado laga ceyriyey ma jirtee dalkii sidaan horey idiinku sheegnay waxuu aaday doorasho waxkasta oo mudo kordhin lagu heli karayna waa laga soo gudbay kuwi horey aad u maqlijirteen ka soo qaada midkaane ee haloo diyar garoobo doorashada dalka ka dhaceysa,weliba uusan caad ka fuulin adigoo Soomali ah xaqiiaqda inuu dalkaas yeelan doono madaxweyne iyo dowlad cusub doorashada inagu soo aadan.lana sooc wararkeena joogtad aah ee jidka inoogu soo jira kana xiiso badan marba marka ka danbeysa.

Hada xagey ku danbeen kooxdaas, waxey dib ula midoobeen isla Xasan Shiikhii ay horey ula shaqeysan jireen wana kuwa sidii madaxdii dowladii hore u jahwareeriyeen maanta mar kale leh hebel xilka ka qaad, hebel sidaan yeel yacni iyaga dowladnimo maba loogu talo gelin sidaasi daraadeed hada kooxdaas waa leysku sheeg sheegnay oo waxey daaqada iskala baxeen madaxwyenaha uu haatan waqtigii ka dhacay,sidaasi daraadeed kuwaasi dowlad nimada aanu markasta halkaan Soomaaliweyn ugu soo qorno inuu dalku yeelan doono madaxwyene iyo dowlad cusub oo la mahadin doono iyagu boos uguma banaano waxeysa siyaasadooda ku kooban tahay hada kaliya borobagaando,waana wx aaau leenahay Xasan Shiikh siyaasada kaligiis kama bix doonee xitaa intii garabkiis ajoogta waa uiga dhamatay oo hada cidii xili hore ugu yaraan ka sii fogaado oo aan eegin xil ama lo dhiibi doono amaba laga qaadi doono waa qof is daba qabtay.

Waxaan leenahay madaxweynahii hore ee Soomaaliya in aad kooxdaas ka xaaqdo kana fogeyso qaabka aad ku wajaheyso doorashada inagu soo aadan waa bilaaw wanaagsan waxaan ku lenahay ku soco,wleiba hadaad ogtahayne waad ogtahay hadaadan ogeyna had aogaaw kooxdaas qaarkood markii lagu daneystay xilaa waxaa la gaarsiiyey in la inkiro Soomaalinimadooda markii leys dooranayey 2022 oo waxaa la gadoontay dhagaxtii ay dalka iyo dadka Soomaaliyeed u maleegayeen kuna fashilinayeen dowladnimadii xiligaas jirtay.

Hayeeshe kooxkasta oo siyaasada inta orod ku soo kora sidaan ayey uga baxaan ugu danbeyn marka laga soo tago qormadan kooban ee anu kaka hadleyno sida uu uga xaaqay siyaasadiisa qaswadayaashii madaxwyenahi hore ee Soomaaliya,waxaan hada isal aadyenaa wararkeenii kale ee mucaaridka Soomaaliya iyo kuwalamada kala duwan ee u socda iyo dhameystirka qoraalkii qabyada inoo ahaa e anu kaka hadleynay wadamda Turkiga iyo MAreykanka iyo dalalka kale ee aanu kaliya ka soo hadalnay labo qeyood oo ay inoo dhineyd dhameystirka qeybteenii labaad.la soco wararkeena danbe.

Muuqalkaan kalmadaha rumoobay waa in degaankaan bil ka hor lagu xasuuqay argagixisada kuwooda la doonayo in lagu laayo dagaalada Hiiraan ka socday,waxaana ugu soo xigtay in mar kale siweyn loogu xasuuqay degaankaan ilaa ay ku wayaan saraakiil sar sare 6dii bishii Jun,2025 sida aanu qormada kooban ee ku qoran afka qalaad ugu sharxnay, Hayeeshe muuqaalkaan Macawisleyda Hiraan ee Xawaadle oo iyagu aad uga habeysan qawaariijta ahna dhalinyaro geesiyaal ah, been aan aqoon dhulkii ay ku dhasheen jooga,isku kalsoon guulo waweyn oo la taaban karo ka gaareen dagaalada,Hadane bal aanu muuqaalkaan si degan iskula daawano dadkaan kalsoonida ka muuqato maka muuqataa kuwo argagixiso meel u fadhiyaan, " Jiida ee markaad jiidaan wax yar ku wilisaqeeya"...lol.

muuqaalkaan markii aanu iskula sii nasano qeybta hoose sii aqriso.ma jiraa Soomaaliyey sida reerkaan dad inta sidaan iskugu kalsoon runta iskugu sheegi kara?.Waxaan ka helnay sida ay dhulka geed geed ugu kala yaqaanaan ma angaan la yaabin meesha uu jabka ugu badan ka soo gaaray argagixisada " Muqlagii,Dhudhuskii".....lol.

Walee reerkaan dagaalka argagixisada waxey ka faa'ideen sida uu caalamka degaankooda uga noqday caan iyo sharaf bulsho ahaan geesinimada dhan ee aad maqashaan waa midaan oo kaliya magacyo kala duwan loo bixiyey,kedibna suugaanta Soomaalidu ay caanka ku tahay laga tiriyo.

Argagixisada Weliba iyaga dhaxdoda kaliya Hiiraan u soo diraan kuwoda la donayo in leys

dhaafiyo kaliya,sidasina ugu dhamaden dhulweynaha taariikhda facaweyn leh ee Hiiraan, Hayeeshee waxaan shacabka la wadaagi doonaa saacadahii ugu danbeeyey dhulka Hiiraan ee ay iskaka baxeen argagixisada.xili kuwo go'doonka ku jiray ay codsadeen in loo baneeyo meel ay ka baxaan,weliba argagxisada sida ay dhaxdooda isku qiyaanaan hadey dad badan ogaan lahaayeen wey yaabi lahaayeen.degaanada qaarkood ma dooneyno in aanu ka hor dhacno waxaanse kaliya qeybtaan ugu talo galnay in muuqalkaan qosolka badna iskula sii nasano maxaa yeelay wararkeenii kale ayaa weli inoo soo socda oo aanu qeybtaan ka soo hormarinay kaliya,midna ogaada argagixisadaan ku dhamaadeen dhulka Hiiraan ee sida weyn loogu xasuuqay waxey ahaayeen kuwo dano siyaasadeed laga lahaa dhamaana dan kasta oo laga lahaa Hiiraanaa lagu fashiliyey,sidaasi daraadeed waa kuu muhiim in aad qoraalada aanu qeybta mar meelo kala duwan ka soo qaadaneyno sida doorashooyinka, wararka mucaaridka ,hadba fashilka siyaasadeed ee jira waxaasi oo dhan waa kuu muhiim hadii kale waxaad iskumashquulisaa adigoo Soomali ah wararka aan sal iyo raadka laheynee bulshada lagu marin habaabiyo ee hadan esubaxkasta ee la galo waa cusub isku midka ah ee aysan waxbo iska bedelin.la soco wararkeena danbe.

Macawisley Hiiraan,( Hawaadle) On Monday,Jun 9,2025-Inta aanan gudagelin wararkeena waxyaabahii keenay inuu dalka Soomaliya waxkasta uu sameyey madaxweynah uu waqtiga ka dhacayo sidaan qoraalka kooban ee luqada ingiriiska ku qoran ugu soo koobbnay jabkii ay macawisleyda Hiiraan ee Xawaadle ugu geysteen khawaariijta siiba kuwii ugu danbeyeye ee ay isla kahwaariij kale soo shirqooleen kedibna sidaas logu xasuuqay saraakiishii sar sare ee dooneysay kuwaasi oo ay halkasi ku dilen macawisleyda qofkii qoraalkan midkii ka horeeyey soo aqristay horey aan iyadoo aysan mediyaha Soomaalida ka hadlin ugu soo hambalyeynay guusha ay gaareen Macawisleyda Hiiraan iyo shacabweynaha Hiiraan State,waan ognahay dalka Somaliya dhawan waxuu yelan doonaa madaxweyne iyo dowlad cusub mana dooneyno in aanu waqti kaka lumino shacabka Soomaaliyeed newska midkiisa qiyaaligaa waxaane isla aadeynaa wararkeenii kale ee mucaaridka Soomaalida,doorashada dalka ku soo wajahan dhawaan, fashilka siyasaded oo ku soo aruuray kaliya borobgaandho mediyaha laga sheego, hayehee halkaan kala qabso adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah waxyabaha horey logu soo fashilmay ee lagu raadinayey mudokordhinta ee badankood ka soo fashilmay amaba ay soo fashiliyeen shacabweynaha Hiiiraan maxaa yeelay waxuu moodayey inuu waxkasta oo uu sameyo lala qaadayo bedelkiina tilaabadii uu qaadoba waa loo aamusayey kaliya si uusan fursad u helin,ma waxaad moodeen Soomaaliyey in aanu iska leenahay dalka Soomaaliya madaxweyne iyo dowlad cusub ayuu yeelan doonaa? sidaasi daraadeed.

1-Adigoo Soomaali ah marnaba ha ku mashquulin siyaasada Soomaaliya iyo m/weynahaan uu waqtiga ka dhacay siyaasadiisana looga hoobtoo haayo sidii jaran jaradii weliba ku darsoo qofkii Soomaali ah oo maanta uga hara halka ay joogto waa ka nasiib badan yahay midka isleh fowdada siyaasdeed la sii walaaqo madaxweynaha uu hatan waqtiga ka dhacay xili dalka iyo dadka Soomaaliyeed yelan doonaan ugu danbeyn madaxweyne iyo dowlad cusub.

2- Shirarkii mucaaridka Soomaalida oo meel fiican maraya dal iyo dibadba,waxaana Soomaali badankeed amaba malaayiin Soomali ah leenahay waxkasta oo Mogdishu laga sheego marnaba waqti ha iskaka lumina dalkaan waxuu u jiheystay doorasho cidii uu waqtiga horey uga soo dilay Xasan Shiikh iyo cidii ay isku mar dhawkoox ka tirsanaayeen ee ay isku dhacaan iyo kii fursad ku gaada kedibna iskaka tagi doono isagey u taalaa waxaanse inaga hubnaa oo biyo kama dhibcaan ah inuu dlakaas aaday doorasho weliba waan idiinku celineynaa in ka badan 10 jeer dad badan oo aad moodaan iney talo ku yeelan doonaan siyaasada Soomaaliya oo aad is leetahiin maanta xilal ayey hayaan amaba madaxweynaha haatan uu waqtiga ka dhamaaday dhamantoon saxada siyaasada iyo dowladnimada Soomaliya aanu ka hadleyno ee lagu dooran doono madaxda soo socota Xasan Shiikh iyo kuwo badan oo manat adaba ordaya tixda xitaa kuma jiraan adinka waxaadba ka hadleysaan wax kale. waa socotaa qormadu.........

Somalia On Saturday Jun 7,2025-Waxaan mar kale isla aadeynaa wararkeenii joogtada inoo ahaa wararkii mucaaridka Soomaalida dhameytirka qormada inoo mareysay qeybtii labaad ee aanu waqti badnasiinay shacabweynaha Soomaaliyeed iney si fiican u fahmaan qoraal

kaan midka ka hoseeya maxaa yeelay dalka Soomaaliya hada uma baahna in maalinkasta wax laga qoro siyaasadiisa sedaxdii sano ee ina dhaaftay ilaa maanta waa mid isku mid ah, sidaasi daraaded wxaan marka hore halkaan intaanan qormada u gelin halkaan ugu hambal yeyneynaa guud ahaan iyo gaar ahaanba ciidamada Macawisleyda Hiiraan si guud bulsho weynta Hiiraan State iyo guulaha la taaban karo ee ay ka gaareen dhinackasta inagoo aanan howlgaladooda muga iyo miisanka leh ka hordhaceyn waxaan isla aadeynaa qormada hoose dhameytirkeedii iyo waalida siyasaded ee xarkaha goosatay ee ka taagan gudaha dalka Somaaliya gaar ahaan Mogdishu. la soco wararkeena oo isku xig xiga iyo dalkii oo doorahso aaday iyo qiyaaliga uu weli ku jiro m/weynahii la doortay 2022 fashil badan oo siyasaded,

maxaa yeelay hada arinka qiyaaligii waa kasoo gudubtay waxey mareysaa sidee dalkii la dhihi jirya Soomaaliya ayna ku noolaayendadkii loogu yeeri jiray Somali looga bad baadiyaa fashil siyaasadeed oo mar kale ku dhaca 34 sano oo fowdo ah kedib sidaasi daraadeed waa kuu muhiim in aad la socoto qormada inagu soo adan iyo kuwa ku xiga inaga caad nagama saarno inuu dalkaas yeelan doono madaxwyene iyo dowlad cusub waxaanse dooneynaa kaliya in aanu qoraaladan si horudhac ah dadka Soomaliyeed oo aan badankood wax badan ineysan la socon aad moodo in aanu wararka kuwood augu muhiimsan la wadaagno inago hdinacyo kala duwan wax ka tusineyna.

Somalia, On Thursday, Jun 5,2025- Mar hadaan qeybaheenii hore ka soo hadalnay qeybtaan waxey dhameystir u tahay qeybtii labaad oo aanu si fiican uga soo hadalnay fashilka siyasaded ee ka jira dalka Soomaaliya gaar ahaan Mogdishu iyo dowladii la dhisay 2022 oo uu waqtigii ka dhacay,diban ciidamdii ay wadamo badan tababareen oo anau kuwoodii ugu horeeyey ku soo qadanay qeybaheenii hore ciidamadii ay tababareen Turkiga iyo Mareykanka iyo halka ay ku danbeeyeen kuwii kal eee ay tababareen wadamo badna oo kal eoo iskugu jira African iyo dunida inteeda kale.

Horta waxaan marka hore kala qaadeynaa sida uu wadan amaba wadamada qaarkood jeclaan lahaayeen iyo xaqiiqada siyaasadeed ee dalka Soomaaliya taalo.Tusaale Caasimada Soomaaliya kooxdaan Villada Joogta ee uu hogaamiyo madaxweynaha uu waqtiga ka dhacay ee dhawaan xafiiska baneynayo Xasan Shiikh iyo garab ka mid ah waxey doonayaan iney caasimada Soomaaliya u gacan geliyaan garab ka mid ah argagixisada intaas weliba idiniuma ekeyneynee waxaan shacabka Soomaaliyeed iyo dunida inteeda kale u qeexeeynaa isla qodobkaas,weliba qodobkaan markii ay aqristaan shacabweynaha ku nool dhulka Hiiraan State amaba ragaan loo garan ogyahay Macawisley Hiiraan iyo Malaayiinta kale ee Soomaalidaa ee aan ogeyn wx badna oo ka qarsoon aysana jirin mediya Soomaali ah oo xitaa hadey ogyahiin aan ku dhiiran karin iney shacabka iyo dunida dhaqaalha ku soo bixineysay dalka Soomalaiya dowladnimadiisa mudo ka badan 34 sano ka badan haatana dowladii dalka ka jirtay burburtay waqtigiina ka dhacay,inagu ma dooneyno in anau waqti badna ku lumino waxa Mogdishu ka socda oo qorshaha hada socda waa in Xasan Shiikh yimaardo shir ayaan iclaamiyey rag ka mid ah siyaasiyiinta Soomalaida halkaas inta dumar iyo caruur la diyaariyey shacabka looga dhigo in Soomalida shir loo qabanayo halkaas qaarkood lagu shirqoolo xitaa raga arinkaas lala damacsan yahay ee siyaasiyiinta Soomaalida magacyadooda halkaan ayaan ugu soo qori karnaa marka Soomaali shir la garanayo ciidanka ilaalada ka noqonayo, waxa laga hadlyo xiliga ay doorashada dhaceyso, sida dalka looga bad badin karo burbur kale oo siyaasadeed waxaasi oo dhan qorlaakaan iney naga dhaxgalaan ma dooneyno.

Tusaale.ka warama hadaan waqti idiinka lumino ka hadalka heshiis garab ka mid ah argagixisada kuwooda lala shaqeysan jiray haatna la doonayo in loo gacan geliyo Mogdishu miyuu jiraa cid idiin sheegtay halka uu jabka ka soo gaaray iyo beenta loo soo sheegay halka laga fashiliyey sidaasina ay hada xooga u saareen in loo baneeyo caasimda Soomaaliya iney qabsadaan,waa marka aanu qoraaladeena qeybo ka midd ah horey idinku laheyn wadamda qaarkood ee yiraahdo Soomaaliya iyo dad amaba bulosho loogu yeero Soomaali weliab dhawr jeer ayaan qorladeenii hore ku muujinay inagoo leh wadamada leh Sooomaaliya ayaan caawinaa ma waxey caawiyaan wadan la yirahado Soomaaliya, ma shaqsiyaad mise kooxo maxaa yeelay inagu waxaan ognahay fashilka dalka Soomaaliya markiiba laga hadlayo siyaasada iyo dowladnimo ka jira halkaas.

Hadaan isa sii raacsano si ay dad badan u fahmaan waxa aanu ka hadleyno hadaan waxoogaa isla aadno magaalada Jilib oo xarun weyn u ah argagixisada ku sugan koofurta Soomaaliya waxaa dhacday in mudo hada laga joogo 12 bilood in lala xariiray garab ka mid ah argagixisada kuwooda lala shaqeytso halkaasne gebigood meesh alag asaaray argagixisada kuwoodii ka yimid gobolada waqooyi,waxaan akuwii lala shaqeysanayey la yiri waxaan horta ababauleynaa dagaalo qabiil,hadii ay fashilmaane waxaan idiinak baxeynaa Sh/dhexe iyo nawaaxiga Mogdishu si aad mar kale u qabsadaan dhulkii laga saaray ee Hiiraan State idiinka soo baxeynaa weliba xiligaas wxaa loo balan qaaday in aan hawada aga aduqeyneyn si ay dib ugu qabsadaan dhulkii laga xoreeyey sanado ka hor,dagaalo badna oo kooxda lagu jabiye oo ka dhacay dhulka Hiiraan oo ah halbowlaha dagaalka argagixisada nsi ay Soomaldiu u fahmaan qorlaadeena danbe nuxurkooda halka uu ka yimid fashilka siyaasaded ee ka dhacay dalka Soomaaliya wleiba waa markii anau idiin laheyn wadamada Soomaliya ayaan caawinaa dhahayo ma waxey caawiyaan shaqsiyaad halka aad ku ogaaneysaan.

Argagixisada markii wajigii koowaad heshiiska lagula galay leynta ciidamdii xooga dalka waxaa la dhaqaajin waayey ciidamadii deganka ee Macawisleyda Hiiraan ee Xawadle argagixisadii Shabaabne markii duqeyntii la joojiyey ayeyba geeridii ku batatay si aan wleiba caadi aheyn meelaksta oo ay dhulka Hiiraan ka dagaalamyaane waxey uga tagaan ilaa maanta boqolaal meyd ah,hada xagey wx marayaan in Sh/dhexe looga soo baxay Hiiraane ay ku adkaatay iney qabsadaan waxaa hada garabkii argagixisada kuwoodii lala shaqeynsanayey lagu yiri dhamanatii iskaka soo baxa gobolad akale oo dhan ee dalka ee imaada Sh/dhexe iyo Mogdishu nawaaxigeeda keidbna waxaan halkaas iyo Jilib ku duqeyneynaa qawaariijta kuwood aka soo jeeda Waqooyi sidaasina kuwa la yiri imaada cidna idiinma duqeyneysee Mogdishu iyo nawaaxigeeda loogu gacan geliyo caasimada Somaaliya waana waxa hada dadaalka loogu jiro si dalka Somaaliya looga bad baadiyo fashil siyasaded loo doonayo in shirweyne loo qabto Soomaalida dalkiina siyasadiisa laga qabto m/weynaha uu haatan waqtiga ka dhacayo.

Maxaa dhacay marka Argagixisadii kwuii loo soo diray Hiiraan ee la yiri qabsada halkaas ayaa lagu laayey yaa leynayo wleiba maahan ciidanka degaanka oo kaliya kuwood ala doonayo in Hiiraan lagu xasuuqo telefono ayaa laga soo daba diraa sidaas ayaan aHiirana loogu laayaa dhulka Hiiraan waxaan aad maqleysaan meelo ka mid ah Hiiraan ayye ka dagalamayaan waa leyskaka mashquuliyaa laakinse Hiiraan si weyn oo mug leh ayey kooxda kuwoodii loogu talo galay in la laayo halkaas ugu dhamaadeen muhiimaduse wa in kuwa Jilib joogana la duqweeyo kuwaan aMogdishu la yirahdo qabsada, si aad u qanacdaan car arka iyadoo la duwqeynayo kuwaan lala doonayo iney Mogdishu qabsadaan weliba waa qabiilo gaar ah o la soo xulay oo hadane magaca argagixisada ladoonayo in loogu gacan geliyo caasimada Soomaaliya,waana meesha ay guush adhabta ah ka keeneen geesiyasha ciidanka deganaka ee loo garan ogyahay Macasiwleyda Hiiraan dadkaas waa guuleysteen,ahdiise aad aragtaan bilaha inagu soo adan argagixisadii ku nooleyd magaalda Jilib oo inta lagu laayey duqeyn Hargeysa iyo Burco shacbakooda ku waashaan wxaan dooneynaa midnimo Soomaaliyeed danta ayaa la gashay ee yaan lagu qoslin maxaa yeelay argagixiso waxey ku jiran bilahii ugu danbeyey intii aysan burburin xisbigii la dhihi jiray Xisbul Islaam yaa xasuusto inteysan burburin dhacdooyinkii ka horeeyey,halkaa sayey haatan joogtaa waana waxa markasta oo ay argagixisada markii ay Hiiraan ka dagaalamyaan loo yiraahdo Waxaa dagaalayo argagixiso iyo beesha Xawaadle sow ma aragtaan waxaa laga keenay kalmadii aheyd waxaanu nahay islaamiyiin jihaad ku jira Hiiraan sow lagma beeneyn iney yahiin qabiilistayaal dhul iyodegaan doonayo iney ka barakiciyaan dad akle oo Soomaali ah iyagoo ku gabanayey diin,sidaasi ay tahay waa meesha ay caalamku ugu jahwareereen siyaasda Soomaliya iyo danahaargagixisada oo qaab qabiil iskugu milmay.

si uusan qoraalku inool adheeraan qeybtaan labaad oo anau dooneynay in aanu dhameystiro waa socotaa weli, si fiican dhahaha u fur hadii aad tahay muwaadin Soomaaliyeed amaba aad ka so jeedo wadamda la yiraahdo waxey caawiyaan Soomaaliya Soomaliya dowlad iyo wax siyaasad la yirahdo kama jiraane warka xoogiisa inagaa og dhawaan madaxweyne iyo dowlad cuusb ayuu yeelan doonaaye lasoco qeybta inoo hartay dowlad hebelaa diyaarado kentay dalka Soomalaiya iyo mant axaalku waa sidaas ka soo qaada news kaliya maalintaas loogu talo galay xaqiiqada fashilka Soomaaliya maanta taalo siiba Mogdishu la soco..........

Somalia,On Wednesday Jun 4,2025- Waxaan weli ku dhax jirnaa qeytenii labaad ee qormadii aanu uga hadleynay dalalka Mareykanka iyo Turkiga iyo qaabkii horudhaca ahaa iyo halkii ay inoo mareysay waxaanse marka hore shacabka Soomaliyeed marka hore qormada gudagelin ku hormareynaa sedax arimod oo muhiim u ah ayna adag tahay cid la wadagta maxaa yeelay dadka Somaaliyed badankood waxey la daalaa dhacayaa maamul xumo, musuq , aqoon daro baahasan iyo garasho xumo loo aaneynayo in uusan aqoon madax weynaha haatan jooga ee uu waqtiga ka dhacay sida loo maamulo dowlad amaba loo maareeyo heykal dowladeed wana wxa keenay markii ay dadka ku xiran bogaan soo booqdaan aanu sawirka ugu sareeya ee uu indhahooda qabanyo ka dhigno muuqaalka rasmigaa ee madaxweynaha xafiiska sii baneynaya dhawaan sawirkaas micno weyn ayuu u leeyahay Soomaalida kuwooda garanaya hanaan dowladeed sida uu u shaqeeyo,hayeeshee inta aana qormadeena gudagelin maxaa siyaasada Somaliya maanta ku cusub amaba isbuucii hore sijoogto ah idiinku sheegyenay.

1-Xasan Shiikh hada kedib waxuu noqday shaqsi ka mid ah kooxaha ka jira dalka Somaaliya

weliba ku darsoo hada waxa socda oo dhan wa bilaaw ugu danbeyn waa iscasili doonaa, meeshaas ma idiinku celinaa mar kale wuu iscasili doonaa,wleiba garab ka mid ah xukumad aiyo qeyb hayadah aamaanka ka mid ah iney si dadban masuuliyadii ugala wareegeen oo uu odaygu Mogdishu intaan argagixisada lagu wareejin iska dhax sabeynayo siyasada Somaliya waxaas adigoo Soomaali ah uma baahnid waqti danbe in ka hadalkooda lagaala lumiyo .

2- Dalka Somaaliya waxuu aadayaa doorasho ,waxuu yeelanayaa madaxweyne iyo xukumad cusub adiga oo muwaadin Somaliyeed ah kaliya haka daalin in aad aroorkasta markii aad ka soo kacdo ama ku nolaw gudah adalka Somaliya amaba dalka dibadiisa fashilka siyasaded iyo wasaqda uu marba marka ka danbeeysa saacad saacad lugaha ula sii galayo, sow horey looma dhihin (What Goes Around Comes Around),tii oo aan biyo la marin ayaa heysata maanta madaxweynaha uu waqtiga ka dhacay.

3- Arinka kale ee Soomaali badankeed ka qarsoon waa in ay kaliya maqlaan marsta warar duul duula oo leysku soo aad aadiyey kaliyana maalintaas in shacbaka Soomaliyeed news looga dhigo kaliya loogu talo galay,waxaanse malaayiin Soomaali ah u xaqiijineynaa in aysan arinka sida la moodoo iyo wax u dhaw aheyn Xasan Shiikh anagaa idiin leh ugu danbeyn waa is casili doonaa amaba isagoo taagan ayaa dowlad Soomaaliyeed lagu soo duldhisi doonaa oo beentii ay isag aiyo shaqsiyaad kooban isku sheegayeen albaabkeeda waa leys kala yimid taas adigoo Soomalai ah ku seexda kuna soo toosa had awxaa laga wada hadlaa waa halee Somaalida leyskugu keenaa ma dal dibadiisa mise intaan Mogdishu argagiso loo gacan gelin dalka meel kale oo ka mid ah ayaa la taga ee lagama hadlayo dowlad ayaa jirta iyo m/weyne ayaa waqtigii ka dhacee sidee la yeelaa,waxaas waa laga yimid mar hore waxaas xili laga hadli karay hada ka hor waa jirtay hadase maahan.War Soomaaliyey anaga waxaan idiinka kala hadalnaa kaliya xaqiiqada dalkii la dhihi jiray Somaliya ayna ku noolaayeen shacab loogu yeero Soomaali waxuu yelanayaa xili aan fogeyn hogaamiye amaba hadaan si kale u dhigno madaxweyne iyo dowlad cusub.

Mise waxaad dooneysaan in aan sida mediya badan oo Soomaalidaa waqti idiinka lumino warar loo soo dhiibay qarkood kedibna sidaas bulshada ugu soo gudbiyaan bal waxoogaa aan gadaal idiin celino hadii aad tahay muwaadin Soomaaliyeed dib u xasuuso qoraladii aanu kaka hadli jirnay dagaalka ay geesiyaasha Macawisleyda Hiiraan ee Xawaadle kaka sareen Hiiraan sedax sano ka hor waxaan idiin dhahnay hal kalmad oo qura hadaad xasuusataan waxaan idiin dhahnay argagixisada Hiraan weerartay waa argahiso qaab qabiil u ababulan weyna ku jabi doonaan waxaana Soomaaliweyn la tusin doonaa in leyska celin karo maahan in xitaa dhulka lagu jiidi karo,warkoodana meeshaas ayan uga harnay ilaa manata maxaad maqashaan kaliya in dalka Soomaaliya oodhan deganka madaxwyenaha Soomaaliya ee had a xafiiska baneynayo kaliya ay shirko yahiin argagixiso.

Sidaasi si la mid ah ayaan hada idiinku cadeyneynaa in uu dalk aSoomaliya yeelan doono madaxweyne iyo dowlad cusub uusan shaki kaa gelin taas kaliya waqti masoo hormari doona su'aal ah isweydii waxa kale iska iloow dalkaas doorahso ayuu aaday .lana sooc war qeybtii aanu dhameystireynay oo xiiso leh si degana ula soco.

Somalia,On Tuesday Jun 3,2025-Maanta Waa Maalin Talaado ah,Taariikhdu waa 3da Bisha Juun,sanadkuna waa 2025 Waxaan isla aadeynaa qeybteenii labaad ee dhameystirka qormadenii kowaad ee aanu uga hadleynay dalalka Mareykanka iyo Turkiga Waxaa dalka Soomaaliya ka socda iyo fashilka siyaasadeed ee jira heerka uu gaarsiisan yahay wax halkaan lagu soo koobi karo maahan waanse dulmareynaa.

Waxeysa su'aal ka taagan tahay dalka Soomaaliya oo mushkilad ay dadkiisa ku soo jireen 34 sano ka badan maadaama uu watigii ka dhacay madaxweynahi la doortay 2022, caasimada Somaliyana la doonayo in argagixisada loo gacan geliyo shacabkiina intii hantida ku heysatay kala baxeen xili hore ma laga yabaa inta xaqiiqzda siyaasadeed ee dalkaas laga abaaro halka saxda ah oo ah in Soomaaliweyn leysku keeno dalkaane laga daayo qiyaaliga lagu maamulo iiyo in argagixisada durbaba diyaarado hub u sida loogu geeyo duleedka kore ee MOgdishu kedibna la yiraahdo wey soo dhacday diyaradas dhaqanadaas Somaliduna waa ka reysteen iney maqlaan mudo ka badan sanad diyaarad ayaa ku soo dhacday goob ay maamulaan argaixisada kuwooda lala shaaqeysto hada ayey dib u soo laabatya sheekadaas sabatana hadii ay ku adag tahay iney fahmaan dad badan amaba dalala badna oo caalamkaa oo sida aanu tusaalah augu soo qaanaya labadan dal iyo kuwo kale oo badna oo anau ku soo qaadan doono qoraaldena kale sanadkasta u tababari jiray ciidamo ugu dnaeyn ciidmadii halka ay maanta ku danbeyeen sowe ma qurux badnaan laheyn in la cadeyo inagaa shegeyna waxaa loo balamiyey Argagixsada kuwooda lala shaqeysto sidaas ayeyna ku dhamaadeen ciidan iyo saraakiilba.Waxaase wxaas oo dhan ka muhiimsan bal horta qerybteenaan labaad aanu isla dhameysano qeybteenaan Soomaaliya maahan wadan ay siyasad ka jirtee waa wadan aaday doorashee la soco wararkeenaan,inagu waan hubnaa madaxweynahauu waqtiga ka dhacay ugu danbeyn waa iscasili doonaa nin degaankii uu dalka Soomalaiya ka deganayaa ee Sh/dhexe ug asoo baxay argagixiso in aan siyaasad iyo dal la yiraahdo Soomalaiya laga wareysan karin sidaasi ay tahayna uu ka dhamaaday mudo xileedkiisii qofkastase waa u muhiim inuu ogaado xaqiiqada maant ataala Mogdishu oo la marayo bartamahii sanadka 2025 ha sugi waayin wararka.

Mogdishu On Tuesday Jun 3,2025-Qoralkenii hore ee aan uga haldeynay dalalka Mareykanka iyo Turkiga iyo weliba fashilka siyaasadeed ee dalka Soomaaliya iyo m/weynahi iladoortay

2022 oo heerka musuqa ka gaaray mid aan laga sheekeyn karin hadane ku sii darsadya inuu

wadanka geliyo mushkilad ka baaxadweyn midii uu soo maray 34tii sano ee ina dhaaftay walow hada leysku dayayo in laga hortago qatarta uu doonaye inuu geliyo dalka Xasan Shiikh Maxamud,hadane waxan qeybtan isla aadyenaa shirkii amaba kulankii dhax maray mucarad ka Somalida iyo Wakiilada beesha caalamka kuwaasi oo isla meel dhigeen arimo badan

Horta Xasan Shiikh ugu danbeyn waa iscasili doonaa sumcad siyaasadeed oo u hartay ma jirto beentii iyo musuqii uu dalka ku hayeyna balayo ayaa ka raacday oo warar badan oo inoo dhiman jidka inoogu soo jira hayeeshee, yaa xasuusta mudo hada laga joogo ku dhawad sanad ka hor waxaan dhawr jeer idiin dhahnay doorashada inagu soo aadan waxbo lagama weydiin doono isaga iyo kuwo badan oo isku sheega siyaasiyiin kuwaasi oo iskugu jiri doono kuwo qadka ka baxay oo aan shacabka caadigaa waxbo dhaamin,halka ay hada joogto waa i qarso malaayiin Soomaali ahne waa ogtahay inuu ka haray doorashada inagu soo aadan oo uusan aheyn musharax oo durbaba qeyb xukumada ka mid ah iyo garab ka mid ah hayaddah amaanka ayaaba taaladii si dadban marki ayogaadeen inuu fashilmay kala wareegay intuu ku mashquulsanaa musuq maasuq iyo been aan meelna gaaryeen dal iyo dadna aan lagu mamajuleyn.Sidaasi daraadeed yeysan ku dhaafin wararkeenii joogtada ahaa ee aanu kaka hadleynay waxyaabahii keenay inuu ka haro doorashada ileen wax iska yimid ma aheyne.

Sidaasi daraadeed Xasan Shiikh waa idiin deeyey far waayeen ma idinku qornaa cid danbe oo aamineyso siyaasadiisa ma jirto dalkiina meeshii lagu gaaro Jun inteysan dhamaane waa macquul inuu waxoogaa waqti aan badneyn jilo beentii uu horey u jili jiray waxaanse hubnaa inuu dalkii aadayo doorasho dadkastana degaankooda isku soo dooranayaan oo aanu markii xiligaas la gaaro si fiican wax badan uga hadli doono,hadase dalkii doorasho ururaan dhistay iyo Mogdishu ayaan isku masawiray iyo waxaas caruurtaa loo sheegaa dalkaas anagaa hubna doorasho ayuu aaday been beenti hore ciidamadii qaranka ee la laaynayey iyo isku diyaarinti boobka doorasho aan jirin waxaas waa leyskala baxay Xasan iyo kuwo badan oo fowdadii uu dalku ku jiray sanadahii danbe ilaa 2022 kii oo aheyd markii la doortay waxuu ka danbeyey intii kala soo qeyb qaatayay iyo isaga waa ku daayeen baarlamaankii 12aad ayaa had alaga hadlayaa ,M/weyne iyo dowlad cusub ayaa hada kedib laga hadlayaa maahane ruwaaydii iyo beenti siyaasadeed ee madaxweynaha uu watiga ka dhacay had akeidb cidii waqti iskaka lumiso waa ama qof lunsan amaba fahamka waxa socda ku yar tahay.sidaasi daraadeed la soco wararkeena danbe.

Washington and Ankara On Monday Jun 2,2025-Labadan dowladood iyo dalal kale oo badan oo sheegtaan iney caawiyaan Soomaaliya ma waxey caawiyaan shaqsiyaad iyo madax argagixiso la shaqeysato mise dal la yiraahdo Soomaaliya iyo shacab la yiraahdo Somali?, Kedib markii ay labadooda sida la sheego dhaqaalo badan ku bixiyeen dhismaha ciidamo loogu yeeri jiray Danab iyo Gorgor kuwaasi oo dhamaan saraakiishii hogamineysay loo shirqolay argagixisada Soomaaliya oo ay la shaqeystaan kuwa badan oo maanta masuuliyad sheegtaan.

Ma madaxda labadan wadan oo aanu tusaale u soo qaadaneyno iyo wadamo kale oo badan ayaan ogeyn xaqiiqada ka jirta gudaha dalka Somaliya gaar ahaan Mogdishu,ma waxeysan ogeyn in argagixisada dhawaan loo gacan gelin doono caasimada Soomaaliya ee Mogdishu, ma waxeysan ogeyn in siyaasadii dalka Somaliya 34 sano kedib mar kale ku dhaw tahay fashil siyaasadeed oo ay siyaasada iskugu soo hareen mooryaan iyo dad ka ganacsada dagaalka argagixisada, ma waxeysan ogen heshiis lala galay argagixisada awadeed in dhul badan oo looga soo baxay sarakiishii uga soo baxdayna weli xilal kahaan,heyaan kana heyn doonaan ilaa ay u gacan geliyaan caasimada Somaliya argagixisada,ma waxeysan ogeyn in xilalka dowladnimada ee ay maqlaan leysku siiyo yaa argagixiso doonayo inuu la shaqeysto kuwa argagixiso la dagaalona laga tagooro maamulka dowligaa ee dalka Soomaaliya ee markiisii horeba qiyaliga ku dhisnaa,ma madaxda dowladahan dadka u jooga gudaha dalka Moomaaliya ayaan runta iyo waxa gudaha dalka Soomaaliya la wadagin mise waa dowlado waaweyn oo dantooda ka dhax arkay oo kaliya halkii ay dal la yiraahdo Soomaaliya iyo dadkiisa si loo hagajiyo siyaasadiisa ula shaqeyn lahaayeen si guud ma waxey ka doorbideen iney taageeraan ama dhaqaalo siiyaan shaqsiyaad argagixiso la shaqeystaan sidey u badan yahiin?.

Ma waxeysan ogeyn in xilalka dowlada Soomaaliya leyskugu magacaabo hadba sidii dhaqaalo loogu kala qaato?, Dowladahan aanu tusaalaha u soo qaadanay ma isweydiin karaan halkey ku danbeeyeen kumanaan ciidamo ah oo ay dalka Soomaaliya u tababareen sanadahii la soo dhaafay oo dhan kuwaasi oo iskugu jiray Danab, Gorgor, Haramcad iyo kuwo kale oo badan oo markii danbe loo bixiyey magacyo kale oo aan la garaneyn halkii ay ku danbeyeen,hadeyna ogeyn dhamaan ciidankaas wax yar maahane intii kale iyo sarakiishoodii waxaa loo shirqoolay argagixisada inta loogu balamiyey,Hiraan State shacabkooda ku jiraan dagaalka mudo ku dhawaad 4 sano socda oo ku bilawday kacdoon,waxaa loogu yeeraa ciidamada degaankaas Macawisley amaba loo garan ogyahay "Ma'awisley Hiiraan"

waxeyna argagixiso ka saareen degaankooda iyo degano ka fog fog,ugu danbeyn waxaa dhacday in hada diyaaradaha Droneska Turkiga iyo Mareykanka gudaha dalka Soomaaliya ay halkaas ka soo gaarto sumcad xumo weyn maadaama aysan dalka Soomaliya maanta joogin madax u diyaar ah dagaalka argagixisada marka laga reebo inuu u yahay qaarkood ganacsi,weliba Hiiraan waxaa joogaan ciidamo ku joga halkaas magaca Midowga Afrika oo loogu yeeri jiray Atmis haatana magacii laga bedelay midkoodna dalalkaas halkaas joogo amba dagaal ha socdo ama yuusan socon sooma dhaafaan xerooyinka ay ku jiraan dalka dhan ee Soomaliya siiba koofurtana dhanaatod waxey iskakaka jina xerooyinka maxaa yeelay dagaalka argagixisada Soomalaiya ayaa noqday mid u muuqal ekaaday ganacsi shacabka Soomaaliyeedna maalinkasta wxey maqlaan dowlado waaweyn oo sida Turkiga iyo

Mareynakanka oo leh waxaan Soomaliya ka caawineynaa dagaalka argagixisada ma waxaa jira dal la yiraahdo Soomaliya oo aan aheyn midkaan aanu ka hadleyno ee la doonayo in argagiixsada inta looga soo baxay degano badan la doonayo in caasimadan Mogdishuna loo gacan geliyo..... marka sow lama dhihi karo dowladahan sumcad daro weyn ayaa kaka soo wajahan dalka Soomalaiya mustaqbalka dhaw iyo kan fogba hadii ay si qaldan oo weliba u muuqaal ek iney caawiyaan Argagixisada uga howlgalan gudaha Soomaaliya maadaama madaxdii dalka hogaankisa sheeganeysay qabiilada qaarkood argagixisada la shaqeystaan oo aan la aamini karin (Su'aasha u baahan iney ka fekeraan labadan dowladood iyo wadamo badna oo aanu mar kale ka hadli doono waqti kale oo munaasib ah ,

Hadane xaqiiqada an leyska indho tiri karin waa maxey si toos ah ugu caawin la yahiin wadamadan ciidamada degaanka ee dhawrka Sano ka dagaalamaya Hiiraansi wleiba toos ah hadii ay dhab ka tahay iney Soomaaliya caawinayaan amaba argagixso lala dagaalayo?.mar hadii ay shaqo laga doonayey dowlada Soomaaliya ay iyagu qabteen hadiiba si dhab ah loola dagaalayo argagixiso.

Tan kale oo xaqiiqada u baahan dhawaan magalo la yirahdo Adan Yabaal oo ku taalo gobol la yirahdo Sh/dhexe uuna ka soo jeedo madaxweynaha Soomaaliya Taliyahii ugu sareeyey cidamada Soomaaliya oo lagu magcaabo Odowaa weliba waa degaanki ay ka soo jeedeen labadooda madaxweynaha iyo taliyaha ciidanka, meshii ay ka soo baxeen mudo labo bilood ka badan waxaa weli ku sugan ciidamada degaanka ee layiraahdo macawisley Hiiraan oo weliba argagixsada ka dileen boqolaal hadeysanba gareyn kumanaan waxaa isagoo wata ciidan gaaraya kumaan uga soo baxay argagixisada inta badan gobolka Sh/dhexena waa isla kuwii sheeganayey masuuliyad augu sareysa ciidnaka dlaka iyo madaxweynahii, yaa waaye cida ay donayaan iney caawiyaan Mareykanka iyo Turkigu ayna dhaqaalah aay kubixiyaan

magaca Soomalaiya u gacan geliyaan ma shaqsiyaad mise kooxo ay argagixisada wada shaqeystaan,sideese xilalka dalka ugumuhiimsan loogu aamini akraa dad argagixiso la shaqeysto kuwii dagalka kula jiray argagixisadana looga ilaalin kjaraa xilalkii dalka ugu muhiimsanaa ee dalka iyo dadka Soomaliyeed dowladnimadooda lagu soo celin lahaa aduunyada Soomaliya caawineysana ugu ayraan u arki laheyd inuu dlaku horey u socdo bedelkii wxaa dalka Soomaaliya ka jira degaal argagixos oolaga ganacsado bilaaw iyo dhmaad?.hadaan sidey had awax ku socdaan wax laga bedelin oo uusan dalkaas aadin doorasho,shacabkastana lagu taageerin hadba sidey u donayan horumarka hadii waxii aduunyad augu deeqeysey loo gacan geliyo shaqsiyaad hadane dhinac argagixiso lagala shaqeysto waxaa dalalka qaarkood uga qeyr roon in ay dib si dhab ah ugu guur galaan waxa ka socda Mogdishu iyo Villa Soomaliya.War helaa yalo hela

Mogdishu iyo Maanta,Isniin Jun 22025-Waxaan isla aadeynaa qudbadahii mucaaridka Soomaalida inagoona ku bilaabeyna R/wasaarahii hore ee Soomaaliya mudane Xasan Cali Kheyre oo ahaa R/wasaarahii 19aad kana mid ah musahraxiinta Soomaalida ee u taagan kurisga 2026.

Marka laga soo tago qudbada R/wasaare Kheyre oo anau uga sii gudbi doono siyaasiyiinta kale ee Soomaaliyeed.aanse bal horta iskula sii nasano qudbadii qiimaha laheyd ee mudane Kheyre.lana soco wararkeenii joogtada ahaa.

Somalia On Sunday Jun 1,2025- Maanta iyo wararka Soomaaliya kuwooda ugu xiisaha badan Waxanse ku hormareynaa Warmurtiyedkii qiimaha lahaa ee ay soo saren mucaaridka Soomaalida kaasi oo ka koobnaa 5 qodob oo dhaliil ah oo labada qodob ee ugu danbeeya loo sii kala qeexay A,B,C iyo 11 qodob oo ka sii muhiimsanaa qodobada war murtiyeedka lagu bilaabay ee iyadoona la dhihi karo waxuu ahaa warmurtiyeed ku soo aaday waqtigiisa sawridii iyo muqaladii shirka warmuriteedka waa inoo soo socdaan.

War murtiyeedkaan waxaa ka sii muhiimsan oo aanu shacabka Soomaaliyeed inagoo weliba isku kalson leenahay qofkasta oo Somali ah oo maanta qangaar ah oo siduu doono arimaha Soomaaliya u dhigo oo badnakood aan wleiba maalinaksta markii ay siyaasada Soomaaliya iney ka hadlaan mararka qaarkood sida ay saadaasha uga bixinyaan weliba naftooda 24 saackasta isku mashquuliyaan,qodobkaan hoose si fiican u rog rog adigoo Soomaali ah, kedib markii qodobkaan hoose aqrineyso weliba waan idiin raacineynaa dhinacyadaada fiiri maskaxdana ka shaqeysii kaliya waxaad isweydiisaa fashilka siyaasadeed ee dhacay iyo waxii la soo maray halkaas iska dhig dalka Soomaaliya isbedel weyn oo dhanka hogaankaa ayaa dalka Soomaaliya ka dhacayo aan idiinku celino halkaas.

Dalka Soomaaliya waxuu aaday doorasho weliba waxuu yeelan doonaa madaxweyne iyo dowlad cusub oo la mahadin doono qormo kasta oo aanu qoreyno waan idiinku bishaarey naa taas adigoo Soomaali ah ku seexo kuna soo toos dalka Soomaaliya waxuu yeelanayaa madaxweyne iyo hogaamiye cusub iska ilooba siyaasadahan sandahii ugu danbeeyey leyska koobiyeynayey ee fashilka ku dhamaatay.

Soomaaliya isbedelka siyaasadeed oo uu galay waa biyo kama dhibcaan waxuuna noqon doonaa wadan yeesha m/weyne iyo dowlad cusub,waxaana soo idlaaday hada kedib boro bagaandii badneyd iyo qiyaaligii siyaasadeed oo ay shacabka kooxda hada xafiiska baney neysa ee uu horjoogaha u yahay Xasan Shiikh iyo kuwo badan oo siyaasada Soomaaliya ku soo fashilmay sidaasi daraadeed hadaad dooneyso adigoo Soomali ah in aad ogaato sida uu dalkaada u aaday doorasho una yeelan doono m/weyne iyo dowlad cusub,waa wax adigoo Soomaali ah weliba iska leh dalkaas la yiraahdo Soomaaliya ku anfacaya ku tixnow bogaan maxaa yeelay horeyna waad u soo aragteen beenta ay maalinkasta bulshada dhaxdeeda ku faafiyaan mediya badan oo Soomaali ah ,weliba kuwo waxaan garaneynaa maalinaksta inta warar loo soo dhiibo la yiraahdo noo faafiya beddelkiina dadka Somaaliyeed iskaka dhigayo iney wax u sheegayaan,laakinse dhalinyaro badan oo Soomaali ah siweyn oo weliba aad loo dareemi karo ayey ugu lumsan yahiin fahamka siyaasada Soomaaliya iyo halka uu aaday dalkii iyo isbedelka la mahadin doono ee uu aaday iyo hogaamiyaha cusub ee imaan doono kaasi oo noqon doono mar la arag aan dalka iyo dadka Soomalaiyed soo marin waayadaan.

Dad badan waan ognahay sida ay wax ku fahmi kareen waa in la yiraahdo dowladii midaan ka horeysay waxey kala ahaayeen labo kooxood oo kala ujeedo ahaa hal dowladne iskala tirsanaa amaba tirsanayeen sidaasina markii doorashadii la gasrya saxada uga baxeen iyo kuwaani hada joogana waa labo kooxood oo midba kan kale been u sheegayo waxaas oo dhan qoraalo horena si horudhac ah ayaan idiinku sheegnay hadane dhamaan waxii keenay inuu Xasan Shiikh ka baxo saxada siyaasada Somaaliya weliba habeen iyo maalin ma seexdo Xasan shiikh inagaa idiin leh wuuna qaadan la yahay sida uu dalku u aaday isbedel siyasaded oo xoogan isaguna uga haray siyasada Somaliya,wleiba waxaan qoraaladeenii hore iyo kuwo soo socdba mar kale ku leenahay iska daay inuu ka haray siyaasadee weliba qof Soomali ah oo laga dareemo inuu u ololeynayo xitaa wareega koowaad kuma soo bixi doono mana soo gaari doono car waa kaase adigoo Soomaali ah isweydii halka aanu kalsoonidaas intas la ek ka keenay inuu dalka Soomaaliya yeelan doono hogaamiye iyo dowlad cusub halka ya isbede lkaas ka yimid,yaan adigoo Soomaali ah rag iskukoox ahaa oo hada markii ay arkeen inuu saxada siyaasada Soomaaliya ka baxayo madaxweynahii la dortay 2022 iyaga dhaxdooda maalinba mid dsaaqada iska saarayo Xasan Shiikh iyo kooxdiisa waa galbadeen in aadan waqti danbe iskaka lumin ayaa adigoo Soomaali ah kuu muhiim ah .

Weliba shacabka Soomaaliyeed oo kuwooda dowlad ku noolka ahaan jirayweligood wey is garanayan ilaa mantana ah waxaan leenahay si fiican oo weliba mug leh ayaad u guleysaten

weliba si si aanu wax badna u fahansiino malaayiin Soomaali ah yaa ugu waaya aragsan dhanka siyaasada Soomaalida maanta nool amaba qowmiyada Soomaalida kuwoda ku nool geeska Afrika ee maanta ku jira siyaasada waa madaxweynaha maanta jooga dalka Jabouti Ismaciil Cumar Geele sow maahan dalka Soomaaliya halka uu aaday iyo hogaamiyaha imaan doono xitaa war iyo wacaal uma hayo halka uu ka imaan doono hogamiyaha aanu ka hal deyno ee dalka iyo dadka Soomaaliyed hogaamin doono 2026 ilaa 2030,inagu idiin lama had leyno sidii beelaha Soomaaliyeed oo kale dadka maanta horbooda ee intey shiraan markii ay kulmayaan isku sheegaan oo kaliya aanu dhawr koxood iska dhigno mucaaradka aanu noqono kuwa ugu abdna ee ka soomuuqda dowladnimad aboob ha lagu raadiyo dhalinyara dena newska soo tabiyaan beenta aanu isku qacino ha soo tabiyano,waxaas oo dhan adigoo Soomaali ah ka soo qaad sida ay jeclaan lahaayene shaqsiyaad, koox amaba qabiilo waxan se kaala hadleynaa muwaadinow waa danta caamka oo aad hadaad maanta iska indha tirto markii waqtigeeda la gaaro aadna aamini doonto,warka farxada leh ee aanu kuu wadno waa in ay siyaasada Somaliya isbedeshay weliba intaan doorashada la gaarin maalinasta waxaad si isdaba joog ah u arki doontaan waxii aanu horey kuugu soo sheegnay oo runta ku qotoma.

Si uusan qoraalku inoola dheeraan warku waa sii socdaa nuxurkiisaane maalinba maalinta kadanbeyso sii galeynaa si degan ula soco qeyteena ku xigta midaan oo muhiim u ah dowlad nimda soo socota dalkaan Soomaaliya la yiraahdo waxkasta oo uu mudo kordhin ku heli karay iyo kicin bulsho iyo abuurida dowdo hore leh waxaas oo dhan Xasan Shiikh waa ka fashilmeen gebigoodna god dheer ayey ka dhaceen sidaasi daraadeed la soco warkeena ku xiga midkaan............

Mogdishu On Satursay May 31,2025-Shirarka Mucaaridka Somaalida ee ka socda Mogdishu ilaa dalka dibadiisa oo guulo waaweyn laga gaaray xili warmurtiyeedka shirka Mogdishu oo kulamo badan kedib lagu wado in lagu dhawaaqo shacabkana la wadaagi doono,Hayeeshee, Wararka kale ee xiisaha leh waa kedib ha haritaankii siyaasada Somaliya doorashada inagu soo adaniyo fashilkii siyaasada Soomaaliya ka qabsaday amaba ka raacay madaxweynahii la doortay 2022 Xasan Shiikh Maxamud,dadka Soomaliyeedna si ay kalsooni ku jirto dhawr jeer ugu sheegnay in uu dalku yeelan doono madaxweyne iyo dowlad cusub.

Hadaba waxaa laga yabaa in aysan shacabka Soomaaliyeed ogeyn ka haritaanka siyaasada Soomalaiya ee Xasan Shiikh madaxweynaha aanu sawirka kore shacabka uga dhignay isbuucaan mid ay ku sii sugaan qoraaladeenii kale oo dhan auna wararkeena u badnaayeen kuwa mucaarid oo shirkii Mogdishuna lasoo saarayo warmuriteed weliba noockasta oo uu noqdo warmurtiyeedkaas kor iyo hoos waa mid muhimad u leh shacabka marba haduu siyaasada Somaliya ka baray Xasan Shiikh Maxamud oo ay dadka qarkod u garan og

yahiin Mr culusow.

Dhanka kale waxaa iyaduna xusid mudan shirarkii uga socday dalka dibadiisa qaar badan oo ka mid ah siyaasiyiinta Soomaalida oo iyaguna isfahan horudhac ah laga gaaray kuwasi oo anau markii anu soo koobeyno warakreena mucaaridka siyaasiyiinta Soomaalida dal iyo dibadba aanu warbixin dheer ka soo diyaarin doono hadii Alle idmo.

Waan ognahay dad badan markaan oo kale si ayshacabka Soomalaiyeed waqti uga lumiyaan wax aan news dalka iyo dadka Soomaaliyeed u noqoneyn dalka iyodadka Soomalaiyeedna dib u dhac kale o siyaasadeed ku noqonaya maadama uu m/weynahii siyaasada Somaliya ku fashilmay Xasan Shiikh ay dhamaanba waxkasta oo uu xukunka kursiga ku sii dheereysan karay ay meesha ka baxday kana haray doorashada inagu soo aadan amaba hadaan si kale u dhigno ka baxay saxada siyaasada Soomaaliya shirarkaan hada ka socda dal iyo dibadna ee siyasiyiinta mucaaridka Soomalida markii aanu ka soo dhamaanona dhaman shacabka mar aan ku dhax wadno iyo mar aanu gooyni ugu hadalno waxyaabahii keenay oo dhan inuu saxada siyaasadeed oo dhan ka baxo uuna waayo wadokasta oo uu u maray mudo

kordhin,waxii had aka danbeyana aysan wax qiimo ah ugu fadhiyin siyaasadiisa shacabka Soomaaliyeed waxan leenahay siyaasiyinta mucaaridka iyo shacbaka Soomaaliyed waa u muhiim in dalka oo u jiheystay doorasho yeelanayana madaxweyne iyo dowlad cusub weliba sida cadceeda uga soo baxdo dhanka bari uguna dhacdo dhanka galbeed ayaan u hubna in aan doorashada inagu soo aadan waxbo laga weydiineyn dad badna oo aad hada moodaan iney yahiin siyaasiyiin amaba madaxweynaha u hada waqtiga ka dhacay,isaga waa Xasan Shiikhe iyo kuwii ay iskukooxda ahaayeen ee badankood ka kala yaacay hada ayna kaliya isku soo hareen isagoo leh anga mar hadanka hray siyaasadii Soomaaliya waxaan sii galaafan ayaa shaqsiyad badan oo aan sidiisoo kale wax caaqibo ah amab amustaqbal siyaasadeed uga harin dalka Soomaaliya laakisen isagu qaarkodo waa ka dhalin yar yahiin mudadii uu xilka haeyy iyo marki uu mucaridka ahaa ee uu dhagxaanta tuuri jirayna waa Xasan Shiikhe wxuu iaygaas u adeegsan jiray qeyb uu intuu deganakood au diray talo xumadiisa intey qaateen dadkooda iyo degankooda iska soo burburiyeen dad qaali ahaane iskaka soo dileen iyo qeyb waxii ay markoodii hore u galeen siyaasad aan garaneyn unabdnaa rag badnakood miyiga ka yimid iyo kuwo markodii horeba dhimirka looga jiray shacabkana kala sinaa kaliya dharka ay xiran yahiin sidaasi daraadeed wararka hada ugu xiisaha badan waa inuu dalkii aadayo dorasho Xasan Shiikhna uu dhawaan ka soo xirmayo tuugsigii uu caalamka u aadi jiray uuna filmakaas soo gabo gaboobay.

Midna ogaada hadaad tahiin muwaadiniinta Soomaaliyeed ayaan la hadleynaa Xasan Shiikh wxuu siyaasada Soomaalida sida ay ugu qiimo beeleen kuwii uu yiri iska jooga ee gobolada dalka qeybo ka mid ah joogay ee iney jiran maanta iyoineysan jirin cid kala jecel jirin kuna yiri waan iska joogaan ee anigana markii uu waqtigeyga dhaco aan iska wada joogno xagey ku danbeeyeen miyaad aragteen qof Somali ah oo xitaa warkooda ku jirta,ku bishaareyta Somaliweyn oo dhan dalkaan waxuu yeelanayaa madaxweyne amaba hogamye cusub iyo dowlad cusub Xasan shiikha qudhoosa waa ogyahay,waxkastase hada mar haduu ka haray siyaasada Soomaaliya ka ganacsiga muqa daraadka uu ugu horeeya Khaadka,musuqa iyo boobka hantida ayuu doonayey inuu iskaka sii jiro marnaba ma qiyaaseyn in ay sidaan deg

degtaa waqtiga uga dhacayo uuna saxada siyaasada sidaan qaabka daran uga baxayo.

Hayeshee, Xasan Shiikh in hada kedib waqti looga lumiyo ka hadalkiisa shacabka Somaliyed marka laga reebo in anu dhaman waxyaabahii keenay inuu ka haro siyaasada Soomaaliya aanu sidaan shacbaka horey uga balan qaadnay mid mid ugu qodobeyndoono ahna qodobo aan ku xirneyn in shirarka mucaaridka Soomaalida u socda oo aanu wararka kala qaadi doono waxaan lenahay good job mucaaridka Soomaalida kuwa hd ajir aiyokuwa imaan doona ee sida rasmigaa xiliaan fogeyn umada u soo bandhigi doona ololahooda doorshado

midna ogaada waxaa jiraan dad Soomaali ah oo ay kak dhagtay iney kumashquulaan wax horey loo soo marya kaliya si ay shacabka Soomaaliyeed uga mashquuliyaan halka hada la jogo iyo halka uu dalku u socdo oo ah hogaan iyo dowlad cusub,sidaasi daradeed wararkena dhan marka laga rebo qodobadii suurogeliyey inyuu Xasan Shiikh ka baxo saxada siyaasada Soomaaliya wararkeena kale waxey u badnaan dooaan kuwa mucaaridka iyo arimaha kale ee dalka iyo dadka Soomaaliyeed muhiimka u ah ayna inoo dheer yahiin warakreenii kale ee geeska Afrika,kuwa qaarada Afrika iyo caalamka.Xasan Shiikh waa idiin deeyey Soomaaliyey mucaaridka waxaan leenahay horey ha loo socdo xita hadey kaliya mucaarid noqoto geber yar oo 10 jir Soomali ah soona saarto warmurtiyeed dalka iyo dadk aanfacaya waau muhiim in si dhaw loo taageero macasalaama Xasan Shiikh macalinka musuqada, Macasalaama baarlamaankii 11aad ee labada aqal ee dalka dib u celiyey.Maca Salaama qiyaligii siyasaded ee uu dalka ku soo jiray tan iyo 2022 ee aheyd markiiamaba xiligii madxweynaha uu waqtiga ka dhacay ee Xasan shiikh la doortay.

Si usan qoraalku inoola dheeraan Soomalaiyey markii uu qof siyaasada sida Xasan Shiikh inuu fashilmo ka baxayo afka Xabashiga maxaa lagu dhihi jiray (Basuu Basuu Basuu Jikara Aaaleeeeeeeeeeeee) sidaas mey aheyd horta mushkilo weyn ayaa jirta mey noqoneysaa hadii afka Soomaaliga lagu fasiro?. Waa waxa maanta Xasan Shiikh ka heysta siyaasada Soomaaliya ugana haray saxada siyaasada Soomaaliyana ka saartay ugu danbeyn si aad u hesho adigoo Soomaali ah amaba ula socoto wax badan la soco wararkeena danbe.

Mogdishu,Somalia On Friday May 30,2025- Waxaa sii xoogeystay shirweynahii Mucaaridka Soomaalida kuwaasi oo ay ku biireen siyaasiyiin hor leh,halka ay dalka ku soo wajahan yahiin siyaasiyiin badan,waxana shirkaan oo socda dhawr maalmood kana furmay mahaalada Mogdishu maalintii arbaca, maaintii qamiistana ay siyaasiyiintu kulamo la lahaayen qeybaha ay ka kooban tahay bulshada,ayaa dhanka kale waxaa shirar la mid ah midkana uu ka socdaa dalka dibadiisa iangoo dhiancyo kala duwan shacabka Soomaliyeed kaka soo gudbineyna hadane marka laga soo tago shirkan hadane madaxweynahii uu watiga ka dhacay ee Xasan Shiikh Maxamud ee dunida maalinba gacan hor leh intuu duubto sidaas uga raadsanayey dhaqaalo shaqsi ah,iaydoo ay u hartay kaliya inuu hada kedib soo duubto Feeraha intuu isbuunyo gashadona yiraahdo ( Anaa Raesul Somali -Yanci yaa wax ii dhiibo oo uu Allaah wax u dhibaa saas camaleeti), waxaa ku dhacay waqtigii kuna darsoo doorashada inagu soo aadan waa ka haray,kuna sii darsoo ururkii dhawaan la dhisay inta qof ee ka baxday iyagoo aanan u sheegin Xasan Shiikh ee kuna biiraya sidii dalka mar kale fashil siyaasadeed iyo fowdo looga bad baadin lahaa,waana waxa aanu xooga u saarnay wararkeena mucaaridka Soomaalida inago qodobadii aanu kaka hadleynay m/weynaha fashilmay ee Soomaliya aanu si fican u qodobeyn doono sidaasi daraadeed adigoo Soomali ah yaan wax kale laguugu mashquulin dalkaan caasimadiisa waxaa la qorsheynayan in loo gacan geliyo argagixiso inagu mashegin hadii dalka loo diyaariyey Plan (B),waxanse hubnaa in qeyb argagixisada ka mid ah ladoonayo in sidii ay shacabku u seexdaan ku soo toosaan iyagoo loo gacan geliyey caasimada Mogdishu, madama dhamanba qodobada aanu shacabka la wadaagi doono ay ugu horeyaan kuwii suurogeliyey in ay mesha ka baxaan dhamaan waxkasta oo uu ku heli karay mudo kordhin, waxii been siyaasaded ah waa mesheda waa kaase Xasan Shiikh car xabad iyo fowdo haka bilaabo Mogdishu Dhalin yaradan masaakiintaa ee daruufaha adag kushaqeeya ee mediyaha ku jira badankood ayuu kaliya garanayaa sidii loogu dhiibo warar been sidii loogu faafin lahaa iyagana waa lunsan yahiine waxa uu Xasan Shiikh sheegayo ayey run moodaan maalinkastana shacabka kula soo cararayaan.hayeehsee, muwadinka Soomaligaa waxaan leenahay la soco wararkeena danbe.

Shirweynaha Siyaasiyiinta Soomaalida oo si rasmi ah uga furmay Mogdishu Arbaco,Maajo 28, kaasi oo galay maalintii labaad,2025- Waxaa mar kale halkeedii inooga sii soconaya wararkeenii shirarka siyaasiyiinta mucaarid Soomaalida oo ka socda dal iyo dibadba waxana magalada Mogdishu ka furmay shirweyne si heer sare ah loo soo agaasimay ,kaasi oo ay ka soo qeybgaleen madaxdii hore ee dalka, Gudoomiyaashii hore ee baarlaanka golaha shcabka, wasiiro hore , xildhibano iskugu jira kkuwii hore iyo kuwa uu hatan waqtiga ka dhamaaday, siyaasiyiin cuusb iyo kuwo hore halka ay madasha shirka goob joog ahaayeen qaar ka mid ha qeybaha kala duwan ee bulshada.

Shirkaan oo markii uu furmay ay qudbado ka jeediyeen madaxweynahii hore ee Soomaaliya mudane Shariif Shiikh Axmed, sidoo kalena ay shirkaan qeyb ka ahayeen R/wasaarahii hore ee dalka sida Mudane Maxamed Xusen Rooble , Mudane Cabdi Farax Shirdoon (Sacid), Mudnae Xasan Cali Kheyr iyo Mudane Cumar Cabdi Rashiid Cali Sharmarke, sidoo kale gudoomiyaashii hore ee golaha shacabka Mudane Maxamed Mursal iyo Mudane Shariif Xasan Shiikh Adan,waxaa halkaas ku sugnaa iyagna wasiiradii hore ee dalka oo anau ka xusi karno Mudane Dr Cabdinur Shiikh Amxmaed,Mudane Axmed Cise Cawad iyo Mudane Cabdiraxman Cabdi Shakuur Warsame,siyaasiyiin kale oo badan xilidhibaano iyo masuuliyiin kala duwan oo dhamanatood ku dheeraaday amaba hadaan si kale u u dhigno ka jeediyey qudbado qiimo leh runtana ugu sheegeen madaxweynaha uu watiga ka dhamaday ee anu qeybteena kore uga soo hadalnay Xasan Shiikh Maxamud oo sanadkii 2021 ilaa horaantii

bishii May ee sanadkii 2022 wadooyinka caasimad ala taagnaa dhagxaan iyo degsiyo la garaacayo isagoo xiligaas qudbado ay ka muuqatay naceyb qabiileed iyo kicin dadweyne ay halku dhig u aheyd,hayeshee hada oo uu waqtigii ka dhamadya doonayo inuu dalka geliyo fowdo iyo qalalaaso ay adag tahay in lag asoo kabsadohadaan hada laga hortagin oo weliba xitaa hadey la gasho inuu dalka ku wareejiyo caasimadiisa Mogdishu argagixisada wey u qorsheysneyn kedib markii ilaa 5 qodob oo hada bilaaw ah uma badnaa kuwii sababta u ahaa inuu ku fashilmo waxkasta oo uu mudo kordhin ku heli lahaa,taasi oo ugu daneyn gaarsiisay inuu ka haray doorashada inagu soo aadan,waana waxa had adal iyo diba ay uga socdaan shirarka waaweyn si dalka iyo dadka looga bad baadiyo 70 iyo dhawr jirkaan aanu qeybta kore sida horudhaca ah uga soo hadalnay.

Hayeeshee,hadaan u laabano shirarka hada bilaawkaa iyo dalka oo doorahso isku diyarinaya warakreenii taxanah ainoo aha ee Xasan Shiikh waa inoo soo socdaan waxaase inoo bar bar socda kuwa mucaaridka oo uu shirkooda galay maalintii labaad si joogto ah ula soco wararkeena danbe iyo Soomaaliya oo noqonaya dhawaan dal leh madaxweyne iyo dowlad csub kuwaasi oo la mahadin doono sidaasi daraadeed yeysna ku seegin wararkeena danbe.

Latest news in Somalia On Wednesday, May 28,2025-What did you know about Somalia, Facts in Somalia as a country or the untold history of the Somalis current president Hassan Shiikh Mohamud of Somalia?,Its very important to read if you want to know abaut what is going on inside Somalia-

Waxaan isla aadeynaa wajigii koowaad wararkeenii 5ta qodob ee rajo beelka siyaasadeed ku riday madaxweynahii la doortay 2022 haatana k aharay doorshada inagu soo aadan waa macquul malaayiin Soomalai ah ma oga laakinse madaxwyenaha aanu wax ka qoreyno wuu ogyahay inuu soo idlaaday qiyaaligii siyaasadeed ee uu dalka Soomaaliya mudo labo jeer ah kaka soo noqday madaxweynaha.

Tusaale- Markii aanu ka haldeyno madaxweynaha xafiiska sii baneynayo ee Xasan Shiikh hadaan waa ka hadleyna idiin dhahno wad ogtahiin oo waqti iyo taariikh fog oo laga qorikaro ma lahan oo siyaasada orod ayuu ku soo galay orod ayuuna uga baxay sidaasi daraadeed dadka Elite kaa ee Soomaalida ahdii aanu doneyno in aanu inagoo Xasan Shiikh ka hadleyna u soo koobno iyagu maba u baahno in loo sharaxo oo qaab kooban hadaan iyaga ula hadlano Xasan Shiikh waxuu la mid yahay!!!

Guri sedax qeyb ka kooban oo ay qeybta kore Hawadu (Air) kor u baxeyso qeybta hoosena uu qaboowga hoos u baxayo qeybta hdexena aysan labadaaas aanu soo sheegnay midkoodna aheyn yacni hawadii kor u dhaxeysay ee ay nolo iyo iftiinka ku xirneedna ma jiro halkii hoose ee uu qabowga ka jirayna ma jiro waa meeshii dhexe ee mugdiga amaba wasaqda aheyd oo kale taasina waxaa la mid ah siyaasada uu madaxweynaha uu waqtiga ka dhacayo uu uag baxayo siyaasada Soomalaiya amaba uga haray waana mida soo koobtay sawrika uu gacanta u shakaalan yahay wadooyinka burbursan ee ay wasaqdua gtaalona dhaxda ka dhignay marka dadka Elitekaa ee Soomaalidaa horey ayey ka fahmayaan wax aaan ka hadleyno hadeysan markaasi waalneyn caafimaad ahaan.

Laakinse markii aanu shacabka Soomaaliyed oo mudo ku soo jiray colaado la hadleyno iyagu waa ka duwan tahay oo waxey u baahan yahiin xog dheeri ah iyo warkoo loo balbalaariyo waana mid aanau ugu soo koobeyno ilaa shan qodob oo ka mid ahaa kuwii ugu muhiimsana una keenay fashilka ku qasbay inuu ka haray / baxay amaba saxada ka baxo waa 5 qodob muhiimna mahan in anu halmar is wada raacino marba qeyb ayey shacabku naga heli doonaan si ay wax badan u fahmaan.

Sababtoo ah wey ogyahiin madaxweynaha uu haatan waqtiga ka dhacay ee Xasan Shiikh maahan madaxweyne sida Rwanda markii uu burburka k adhacya uu isbedelka iyo horumark au gaarsiiyey Pual Gakome oo lalama barbar dhigi karo oo waxey nagu noqoneysaa danbi in hogamaiyaal dalkooda iyo dadkooda horumariyye barbar hdigno,sidoo kale madaxweynaha Soomaliya ee uu waqtiga kadhaamaaday kana haray doorashada soo socota maahan in anau bar bar dhigno madaxeyenaha da;da yar ee Burkina Faso oo ay halmar 2022 isku waqti ahayeen laakisne inat ku qabtay mudo labo sano ah ku qaban waayey 10 snao Xasan Shiikh

maxaa yeelay waa hogamaiye musuqa iyo beenta ku caan ah waa sida xaqiiqada ah,sidaasi daraaadeed maadama uu saxada ka baxay uuna xitaa ka mid aheyn Soomalaida is dooraneysa doorashd ainagu soo aadan wararkaan waxii Xasan shiikh ka saaray saxada siyaasada ma yaree halkana ka baro maadaam dalkaada uu yeelan doono madaxwyene iyo dowlad cusub lan amahadin doono dhawaan.

HAdaadse dooneyso in aad qiyaali ku noolaato oo inagoo og maanta oo anau wax qoreyno in argagixisda lagula heshiisyey in ay qabsato maalmaha inagu soo aadan magaalada Warshii si caasimada Soomalaiya loogu wareejiyo ha laguugu mada daaliyo siyaasado aan ognahay in loogu talo galay maalmo kooban sida iyadoo aan ognahay in argagixiso Mogdishu kuwooda lala shaqeysto loo gacan gelinayo si Xasan Shiikh mar haduu ka haray doorashda wadanka u geliyo qalalaaso adigoo Soomali ah yaan waqti wxaas lagaga lumin,warka xoogiisa halkana kala qabso Xasan Shiikh waa ku daayey isgaoo mucaarad ah inti been u sheegeyna maanta warkiisa ma dhageysanayaan intii la soo shaqeysanaya tirada ku hartay xitaa ma sii wada joogidoonaan iska daay inuu been hor leh u sheego Soomalaida manta noole sidaasi daraaded la soc wararkeena danbe.

Mogdishu,2025- Reysulwasareyashii hore ee Somaliya iyo gudomiyahii hore ee baarlamanka golaha shacabka Mudane Maxamed Xussien Rooble, mudane Saacid Farax Shirdoon iyo Mudane Maxamed Mursal Shiikh Cabdiraxmaan oo dalka dib ugu soo laabtay halkaas oo

garoonka diyaaradaha Mogdishu lagu soo dhaweyey,xili ay siyaasiyiinta Somalidu ku qul qulayaan gudaha dalka halka uu shirar waaweyn ka socda dalka dibadiisa kedib markii la galay xiliyadii doorashada.

Dalka Soomalaiya oo tan iyo 2022 doorashdii lagu doortay madaxweynaha uu waqtiga ka dhacay ee Xasan Shiikh Maxamud aysan waxbo ku soo kordhin dal ahaan,dad ahaan iyo dhaqalao ahaanba ahna madaxwyene sida xaqiiqada ah ka haray siyaasada Soomaaliya isagna aanu si gooyni ah wararkiisa uag hadleyno hadane inagoo ku guda jirna wararkeena mucaaridka iyo shirarka ka socda dal iyo dibad,waxaan ku hormareynaa wafuuda dalka ku soo laabaneysa dhamaantood ee waqtiyada kala duwan imaanaya ,halka kuwona ay shirar ku leeyahiin dalka dibadiisa kuwaasi oo iyaguna siyaabo kala duwan u soo gaari dona dalka.

Hadaanse is raacsano kulamada ka socda Mogdishu Reysul Wasaare Kheyre oo tan iyo markii uu tagay amaba gaaray caasimada Soomaaliya ee Mogdishu halkaas ka waday kulamo kala duwan oo uu la yeelanayey qeybaha kala duwan ee bulshada ayaa kulan la qaatay dhalinyarada,halkaasi oo ay ku kala warqaad.war helaa talo hela ,la soco wararkena danbe si weliba joogto ah.

Kulanka Reysul wasaare Kheyre iyo wakiilka Qaramada Midoobay ee Soomaaliya James Swan ee Mogdishu.

Mogdishu,2025- Waxaa weli si xowli ah inoogu socda warakreneii mucaaradka Soomaalida

waxaana kulamadii ugu danbeeyey oo sidaan horey u soo sheegnay ka socda dal iyo dibad

ayaa waaxaan qeybtaan ku soo qaadaneynaa R/wasaarahii 9aad ee Soomaaliya mudane Xasan Cali Kheyre iyo madax ka tirsan qaramda midoobay sida wakiilka qaramada Midoobay ee Soomaaliya Mr James Swan iyo masuuliyiin kale iaydona maadaama uu dalka Soomaaliya aaday doorashadii heerka madaxtinimad akeidb markii uu waqtigii ka dhacay madaxweynahii la doortay 2022 ee Xasan Shiikh Maxamud waxaana laga wada hadlay arimo badan oo ay ugu horeyso doorashooyinka dalka ku soo wajahan ee dhacaya dhawaan.

Hayeeshee sida aanu qormadan hoose ku soo sheegnay maadama ay inoo soo socdaan 5 ka mid ah qodobadii saxada siyaasada Soomaaliya ka saaray madaxweynaha uu waqtiga ka dhacay iyo qodobada dhamaantod meesha ka saaray waxkasta oo uu xafiiska kusii joogi karay kuna heli karay mudo kordhin si uu dalka u fowdo u geliyona dhamaan waa ka fashil meen inagoona shacabweynaha Soomaaliyee dmid mid ugu qodobeyneyna waa macuul in ay naga soo dhax galaan wararka joogtad aha ee muaaradka Soomaalida, waxaanse hubnaa sidaan lixdii bilood ee ina dhaaftay shacabka ula wadaagnay inuu ka haray doorashada.

Hadane waxii keenay shacabka Soomaaliyeed waa mudan yahiin in loo sheego,bidhamaiyo amaba fahansiiyo maxaa yelay rajadii uu dalka kaka soo noqday mudo labo jeer ah madax weynaha Soomaaliya ayaa meehsaas ku ekaatay,wleiba ku daroso markasta waan idinku celineynaa madaxwyene iyo dowlad cusub oo la k]mahadin doono ayaa jidka ku soo jirto adigoo Somaali ah marka waxaad isku mashquulisaa hebel waa sidaan iyo reer hebel waa sidaan waxaas inta aan xog ogaalka aheyn ayaa isku mashquuliya Xasan shiikh waa idiin deeyey,isagu dowladnimo ma dooneyn hada kedibse dowladnimo,hadase dowladnimo iyo doorahso ayaa loo dhaqaaqay sidaasi daraaded wararku waa is dabajoog ee la soco wleiba waa macquul iney nala dheeraan qodobada aanu kaka haldyeno madaxweynaha siyaasada Soomalaya ku fashilmay.War helaa talo hela,la soco wararkeen adanbe.

Villa Soomaaliya ,Axad Maajo 25,2025-Doorashada Soomaaliya Qormada isbuucaan iyo 5 ka mid ah qodobadii meesha saaray inuu kursiga iska sii joogo m/weynaha uu haatan waqtigii ka dhacay ee Xasan Shiikh Maxamud waana qodobo maad mid mid u dul istagno muujinaya inuu dalka Somaaliya yeelan doono madaxweyne Cusub iyo dowlad cusub doorashada inagu soo aadan, isagu waxuu is leeyahay weli waqti ayaad ka dili kartaa shacabka Soomaaliyeed, laakin waxaan ognahay inuu xafiiska baneyn doono indhahiisoo shantaa.

Sidaasi daraadeed waa kuu muhiim muwaadinow in aad wax badan ka ogaato dalkaada oo dhawaan aadayo doorasho, waxaanse isla aadeynaa qodobada maxaa yeelay wararka mucaaridka oo hada inoo ah kaliya bilaaw si fiicana u soo tabin doono,waxaa inoo barbar socda wararkena kale ee ka hadlaya m/weynaha uu waqtigii ka dhacay waxeyna qodobada u kala horeyaan iyo sidii xiligii leysku dayey ay u kala horeyen midba kan kalena ugu dhamaday fashil....

Mogdishu,2025- Waa mar kale iyo wararkeenii mucaaradka Soomaalida iyo shirark adal iyo dibadba ka socda xili uu dalkii isku diyaarinayo waqtgii doorashada wararkii midkaan k ahoreeyy oo aanu soo koobay waxey ino mareysay r/wasaarayahsii

hore ee Soomaliya iyo wafti ay safark aku wehliyey oo dalka dib ugu laabtay xili ay waftuudu iskugu xig xigaan waxaane

kulamada durbaba ka bilaawday magaalada Mogdishu bar barsocda sidaan qormaaladeenii hore kusoo sheegnay kuwo ka socda meelo barad oo caalamka ka mid ah iyadoona dhawaan shirar waaeyn ay dhici doonaan,ayna wararkeeni hadba wafuuda dalka ku so laabaeyno ay maalinba qeyb ashacbaka lawadaagi doonbo si guud iyo si gaar gaar ah.

Waxaase xusid mudan in sanadkii 2022 xiligaan oo kale madaxweynaha uu haatan waqtigii ka dhacay ee Xasan Shiikh Maxamud uu shaaaricyad ala taagnaa dhagxaan isgaoo xiligaa su dhaqmayey sidii qof reer miyi ah oo aan weligii siyaasad arag, isagoo ereyadii uu lahaa amaba dadkii isaga ka ag dhawaa siiba dhalinyarad ala qaldi jiray ay ka mid ahayaaene hebel oo reer hebel ah ka soo bax VIllada ninka uu xiligaas lahaa ayaaba Mogdishu ku dhashay isaguMogdishu maba ku dhalan bedelkii hada isgey heysataa oo waqtigii waa ka dhamaaday weliba waxuu ka dhamaaday isgaoo aysan jirn wx ka harya hadey noqon laheyd xisbi oo kii uu horey uga tirsanaae waa burburiyey ,kii dhawaan uu ku dhawaaqay ee la yir waa ururna meeshii looga dhawaqay maba soo dhaafin tirad ka baxdayna orlaadii midkaan ka horeyey ayaan shacabka kula wadaagnay.

Hayeeshee,amr hadii anau gudagaleyno wararkii anau ug ahadkleyna madaxweynaha uu watiga ka dhamaday ayna naga soo dhax galeen wararka mucaaridka waxaan isla aadyenaa 5 ka mid ah qodobadii ugu muhiimsanaa ee dhamaanba isku daygii uu ku raadinyey mudo kordhinta ku fashilmeen inagoo shacabka Soomaaliyeed u qodobeyneyna mid mid si ay u ogaadana dhab ahaan ta inuu dlakii aaday doorasho uuna hada kedib waxbo dhaamin shacabka caadigaa qofkii Soomali ah ee wax kale lagu mashquulinayo isagey u taalaa waxaanse hubnaa inuu dlaii aadyao doorasho ,weliba bulshadu heli doonto madaxweyne iyo dowlad cusub,ku darsoo la mahadin doono wuu aamini la yahay ilaa hada Xasan Shiikh inuu waqtigii ka dhamaaday weliba wleiba isag iyo amdax badnaoo Afrikan ah sanadkan daaqada ayey ka baxayaan.

La soco wararkeena danbe kuwaasi oo iskugu jira qoraaladii taxanaha inoo ahaa sidaan ku sheegnay qoraladeenii hore ee ka hadlaya madaxweynaha u hartay bilaha kooban iyo wararka kale ee mucaaradka,xitaa hadey geber yar oo 5 jir ah oo Soomaali ah oo ka haldeysa inuu Xasan Shiikh waqtigii ka dhacay uu dalkiina doorasho aaday halkana waad ku arkeysaan sawirkeeda iyo hadba muuqaalkii ay iska duubto yacni tusaale ayaan u soo qaadanay,waxaanse ula jeednaa qofkasta oo Soomaali ah oo ka hadlayo doorashada waqtigeeda la joogo in aanu halkaan soo gelin doono waqtigaan waa waqtigii mucaaaradka iyo inta dalka u istaageysa muhiim maahan iney mucaaradku isku aragti ka yahiin ololahooda waxaase muhiim ah in ay shacabka Soomaaliyeed kasiman yahiin in uu waqtigii ka dhamaaday madaxweynaha hataan jooga ooahaa kii ugu fowdada badnaa xiligii uu mucaaridka ahaa,waxaanse wal wal ka qabnaa mar hadii dhamaan xisbigii uu ka tirsanaa burburiyey inay sidaasi si la mid ah iyaduna u burburto Jaamacada Simad ee uu ku faano oo markii u xafiiska baneeyo kedib la yiraahdo ha laga fogaado Soomaaliyaan kuu aqaanaahe.inaga waxaanu ka mid nahay dadka fara ku tiriskaa ee aaminsan in dib loogu laabto aqoonta uu sheegto Xasan Shiikh maxaa yeelay masuul Soomaliyeed uma qalmo marka loo eego sidii caruurtii halka uu mararka qaarkood ka raadiyo xifaaltanka.war Soomaaliyow ku tixnow bogaan wararka marba marka ka danbeysa waa ka xiiso badnanyahiine,lana socoqeybaheena danbe....

Waxaa si rasmki ah inoogu bilaawday wararkeenii wafuda mucaaradka iyo Soomaia dib ugu laabayensa dalka inagoon aku hormareyna R/wasaarsahaashii hore ee dalka R/wasaare Kheyre iyo R/wasaare Cumar Cabdirashiid iyo wafti balaran oo

safarka ku wehliyey. bal horta aanu iskula sii nasano muuqaalkaan kooban iyadoo ay wafuudu iskugu xig xigaan sawiro

warar dheeri ah ha sugi waayin,maadaam auu dalkii aaday doorahso waqtigiina ka dhacay madaxweynahii la doortay 2022

hadaan idiin dhahno wararkeeeni imucaaradka iyo shirarka ka socda dla iyo dibad ayaa inobilaawday waa sidaan idiin dhahnay,wararkina waa joogto ahdey yahiin qoraldii taxanah inoo ahaa iyo kuwa cusuba.war helaa talo hela

Latest news in Somalia On Wednesday, May 21,2025-What did you know about Somalia,Facts in Somalia as a country or the untold history of the Somalis current president Hassan Shiikh Mohamud of Somalia?,Its very important to read if you want to know abaut what is going on inside Somalia (Part Five)-

Wararkii ugu waweynaa ee maanta waa Arbaco, Bishu waa Maajo,taariikhdu waa 2 ,sanadkuna waa 2025 hadii ay Somalida badankeed ku tixan bogaan xasuustaan markii aaynu xiliyadan oo kale sawirka ugu sareeya bogaan ka dhigno calanka Soomaaliya micnahu waa dalkii waxaa la wareegi doona uuna yeelan doonaa madaxwyne iyo dowlad cusub, sidoo kale waxaa jiraan hadba hogaamiyaha markaas saxada ka baxaya sawir xasuus ah oo aanu ku macasalaameyno waana midkaan iyo dhawr kale oo sawir maadaama madaxweynahii ladoortay 2022 uu waqtigii ka dhacay kana baxay saxada siyaasada ,ku darsoo 24 kii saac ee ina dhaaftay waxaa si aan aqliga bini'aadamka galeyn iyagoo aan weliba iskusheegin oo kala dhumanaya iskaka baxay xisbi lama dhihi karee ururkii dhawaan la yiri waxaa looga dhawaaqay Mogdishu dad badan

oo aan garaneyn siyaasada Soomaaliyana waxaa looga dhigayey arimo isbuucyo iyo maalmo kooban loogu talo galay in looga dhigo siyaasad,hayeeshee, mar hadey wararkeena u badan yahiin Tiradii ugu badneyd ee waayadan dalka Soomaaliya dib ugu laabtay iyo inuu dalkii aaday doorasho waqtigiina ka dhacay madaxweynahii la doortay 2022 bishii May 15keedii uuna ogyahay hada waxii ka danbeeya inuu la mid yahay shacabka caadigaa kuwooda la marin habaabiyo kama hadleyno kuwooda garanayo nidaam dowli ah waxa uu yahay ayaan la haldeynaa,hadaba qeybteenaan shanaad ee maxaad ka taqana dalka Soomaaliya iyo madaxweynaha uu haadan ka dhacay waqtigii ee aanu ciwaanka ku qoran afka qalaad kusoo qaadanay

Waxaa qeybteenaan ugu muhiimsan isbedelka siyaasadeed ee uu dalku galay iyo inuu aaday doorasho Soomaaliduna shirweynahii iskugu imaanayaan ayna meesha ka baxday dhamaan ruwaayadahii siyaasadeed ee dalkaan shacabkiisa loo soo jilayey tan iyo 2022 kuwaasi oo meesha siweliba mug iyo miisaan leh uga saaray waxkasta oo lagu heli karay mudo kordhin waan idiinku celineynaa adigoo Soomaali ah kalmadaas mar kale waxkasta oo lagu heli karay mudo kordhin waa ku fashilmay Xasan Shiikh qodobkaas ku qabso goows danbeedka fashilkaasne waa midka ka saaray saxadi siyaasada Somaliya iyo dalkii uu mudo labo jeer ah ka soo noqday madaxweynaha .

Waxaa barbar amamadasocda oo uu qofkasta oo Soomaali ah indhahiisa ku arki doonaa sida uu doorashada inagu soo aadan uga haray amaba baxay saxada siyaasada Soomaaliya waana markii aanu shacab badan oo Soomaaliyeed oo bogaan ku tixan lenahay hadey waxkasta dhacaan marnaba sikasta oo gudaha dalka shacabka loomarin haabaabiyok inagu wararkeena waxey u badan yahiin maadaama xiligii shacabka la marin hababinayey laga so gudbay wxey warkreenu u badnan doonaan shirarka ka socda dal iyo dibad iyo muwaadiniinta Soomaaliyeed dalka dib ugu soo labanaya ee isku diyaarinaya isbedelka ka siyaasadeed ee ka soo curtay dalka iyo dorashada waqtigeedii la gaaray ee dhaceysa bilaha kooban ee inagu soo aadan.

Waxaanse ku faraxsanahay inuu dalka Soomaaliya kedib fashilka xarkaha goostay ee siyaasadeed ee Mogdishu ka jira in uu dalku yeelanayo madaxweyne iyo dowlad cusub,waxaan bogaadineynaa muwaadiniinta Soomaaliyeed ee dalka dib ugu laabanaya qeybatana ka ah isbedelka hada socda ee siyaasadeed.

Adigoo Soomali ah oo og xaqiiqada siyaasadeed ee ka jirta Mogdishu iyo fashilka heerka uu gaarsiisan yahay waxaad isku mashquulisaa degan hebel talyahii joogay ilaaladiisii ayaa toogtay,mayee Somali oo dhan hal qabilaa dagaalka Argagiixsada loga baxay mayee dronetii dowlada loogu deeqay waxaa lagu saacidaa argagixisada, maye sidaas mahane Argagixsada markii la doonayo in hubka dowlada lagu warejiyo intaan lagu wareejin waxa ka soo horeeya muuqalo horta hubka cadadiisa lagu tusinayo kedibna calaa qoray qiimaha ay ka siinayaan midka tusinyo iyo meeshii uu ku kala wareegsan lahayeen ayaa loo geynayaa, maya sidaas maahan ee degaan hebel dagaal xoogan oo aan ka socon dalka intiise kale amaba koofurta Somaaliya ayaa ka socda,maya Shabaab ilaa 4 magalo ayey soo galeen iyadoo aan lala dagaalin, maya argagisada dhaman 4tii magalo oo ay soo galeen dhawaan waa ka baxen inteysan Macawisley hebel gaarin,maya sidaas maahan degaan hebel waxaa ka bilaawday abaabul,maya sidaas maahan masuul hebel iyadoo meeshaas dagaal ka socdo ayuu dadka Mogdishu waxuu u digayey arooskiisii 3aad,maya sidaas maahan dolada aanu deriska nahay ee aanu afka Soomaliga ku wada hadalno ayaa si uu shacabka Somaliyed uga mashquuliyo ninka hogamiya dalkaas shirarka mucaradka waxuu dalkiisa ku casumay hogaamiye hebel oo Hargeysa ka baxay,maya sidaas maahan ee hantida qaran waa la dhici karaa laakinse waxoogaa yar oo shacabka in wx la qabtay loo tusinayo hala dhiso,maya dalkii Soomaliya la dhihi jiray wax ciidan ah oo loogu yeero Ciidan qaran ma leh oo waa la gaashgareystay, maya maya sidaas mahaan,waxaas iyo wax kale oo badan oo aan meel gaareyn ayaa shacabka iyadoo lagu jahwareerinayo ayey iyaguna run moodaan waxa ka socda gudaha dalka Soomaaliya min koofur ilaa waqooyi waana mida keentay in aanu qashinka ku shubno warar badan oo ay dadka qaarkiis intey inoo soo direen moodayeen in aanu halkan soo gelineyno oo aanu xitaa waqti iskaka lumineyno inago og in badankood shacabka Somaliyed lagu ciciyaaro aqligooda, garaadkooda iyo cirdigooda isbuuckasta loo sii diyarsaday waxii lagu marin hababain lahaa bedel kii dalkii doorahso ayuu aaday la soco wararkeena shirarka mucaarid io Soomalida dib ugu laabaneysa dalka adigo Soomali ahne sii debaal deg dalkaasu waxuu yelanyaa 2026 m/wyene la mahadin doono intaas kuna seexo kuna soo toos markasta.

War helaa talo hela,la soco warakrena danbe iyo waftiyada ku sii qul qulaya dalka iyo shirarka ka socda dal iyo dibad sawir ada kulada, muuqalada iyo wararka kuwoda ugu xiisaha badan yeysan halkana kugu seegin adigoo muwadin Somaliyed ah, ahdii kale adigaa naftaada been ku madadaaliyee Soomaliyow caruurtiinaan badankiin haku mada daaliyaano

Warweyn...Waxaan mar kale gudagaleynaa wararkii Soomalida kuwoodii ugu xiisaha badnaa mar hadaanu qeybahii hore isla soo aqrisanay marka laga hadlayo siyaasada Soomaaliya iyo doorashooyinka uu dalku galay,wleiba Soomaali badan keed kuwooda mudada ku soo tixnaa bogaan wey ogyahiin markii aanu wadno qoraalo quseeya mustaqbalka dalka iyo dadka Somaaliyeed in aanan marnaba nalooga weecin hada ka horna aysan dhicin hada kedibna aysan dhaceyn, sidaasi daradeed waxaanu si qotodheer u gudagaleynaa muhiimada qormadeen oo aanu mareyno maanta oo ah Talaado,bisha Maajo 20,sanadka 2025 qeybteenii shanaad.

Horta inta aanan gudagelin wararkeena dalka Soomaaliya oo dhawaan yeelanaya m/weyne iyo dowlad cusub dal iyo dibadna ay iskaka kala imanayaan Soomaali oo idil kuna soo wajan yahiin dalka kuwooda ka maqan qaarkodna ay dalka ku sii qulqulayaan m/weynahii la doortay 2022na aanu qoraalo badan uga soo hadlanay fashilkiisa kedib burburkii dhawaan ku yimid ururkii uu Mogdishu kaka dhawaaqay ka sokow weliba urukaas waxuu burburay ka hor intii la qiyaasayey oo waxaa leys lahaa dhawr isbuuc kaliya ayuu jirayaa bedelkii waa ka soo hormaray waxeyna u badan tahay madaxweynaha uu waqtiga ka dhacay ee Xasan Shiikh Maxamud inuu iscasilidoono dhawaan sida ay muujinayaan calaamadaha lagu garto hogaamiyaha ka baxayo saxada siyaasada Soomaaliya.

Waxaanse ku hormareynaa Laftagareen oo dib ugu laabtay magaaladii Baydhabo Janaayo mar hadaan intii uu Mogdishu joogay talo Soomaalinimo siinay waxaan hada uu ku sugan yahay Baydhabo leenahay tagtay ha eegin ee joogto oo maanta ah iyo timaado oo berito ah kaliya ka howlgal oo1- Iskugu yeer shacabka oo ay ugu horeeyan cuqaasha,malaaqyada iyo qeybaha ay ka kooban tahay buslshada kedibna doorasho ay dhamaan inta daneyneysa ka soo qeybgalayaan ku dhawaaq, ururkii Mogdishu Xasan Shiikh aad iskula soo dhoodhoobteen anagaa ku leh waa burburay magac ahaan ayuu u dhisan yahay xaafaha Mogdishu qaarkood iyo halkii looga dhawaaqayna ma soo dhaafin,saaxiibka Xasan Shiikhna awalba wanu ogeyn waxa isku kiin haayey waxey ahayeen dano shaqsi oo ku kooban dhaqalo Soomalidana qofka Soomaaligaa markii siyaasada laga hoos bixiyo waa ka waalaan anaga waxaad agteena ka tahay amaba ka tahiin sidaad u dhan tahiin shacab weynaha Digil iyo Mirifle bulsho Soomaliyeed oo qiimo leh wax badan oo dhibaato ahna soo maray midaas ka darana lala doonayey,sidaasi daraadeed wadankii waxuu galay isbedel siyaasadeed iyo dowladii la doortay 2022 oo uu waqtigii ka dhacay doorashada qabso kuma dhaheyno ee waxaan si jamac ah idiin leenahay doorashadii qabsada,inagaaba og shacabka KG iyagaaba sidey u badan tahay dooran doona qof aqoonyahan ah oo ka saara wacyiga haatan jiray adiga iyo inta kugu siyaasada ah Lafta gareenow waxaad tahay wiil Soomaaliyeed marna aabo Soomaliyeed marna ay u dhaxday haweeney Soomaaliyeed marna ay dhashay hooyo Soomaaliyeed.

marna la dhalatay geber Soomaaliyeed mara dhalay heber Soomaaliyeed,sidaasi daraadeed intuu deganka iyo dalka qiimo idiin sameeyo qabsada doorashadiina,maxaa yeelay warar badan oo dalkad ku wajahan ayaa nagu jira in aan wararkiina ku mashquulno oo kaliya ma doneyno,waxaadse tahiin dad Somaliyed oo aanu jecel nahay sida aanu u jecelnahay Somaliweyn horumarkooda dalkii amaba wadankii Soomaaliya doorahso ayuu aaday Xasan shiikhna intaan washamsi lagu qaadin waxuu ka door biday inuu iscasili doono oo doorashadii Soomaaliya waa ka haray oo qoraaladii kuwaan ka horeeyey ayaan ku soo sheegnay,haka labo labeyn qabsada doorashadiina si degaanku u helo maamul sax ah oo ku yimid doorahso ugu yaraan leysla meel dhigay oo aad adigana hormuud u noqoto si loo helo maamulkii ku bedeli lahaa amaba loo dooran lahaa qof ku yimid talada dadka degaankaas amaba doorahso ka duwan midii aad ku timid ee aad ogtahay in aan caano lagu qubeyan!!.

Hayeeshe, hadaan intaas uga baxno waxaan u soo laabaneynaa wararkeena kale ee dalka Soomaaliya oo aaday doorasho qoraaladeenii horena aanu dhinacyo kala duwan uga soo hadalnay arimo badan, waxanse hada isla aadeynaa qeybteenii shanaad oo qoralkaan kaliya waxuu ahaa dhameystirka taladii aanu siineynay shacabweynaha DM uuna ugu horeyey Laftagareen amaba ha qaato ama ha iska daayo sidaasi daraadeed aan isla aadno qeybaheena kale ee wararkeena.war helaa talo hela ,la soco warakrena danbe waa isku xig xigaan.....

Latest news in Somalia On Monday, May 19,2025-What did you know about Somalia,Facts in Somalia as a country or the untold history of the Somalis current president Hassan Shiikh Mohamud of Somalia?.Part Two,Its very important to read if you want to know abaut what is going on inside Somalia (Part Four)-Warweyn...

Waxaan isla aadeynaa mar kale sidey shacabweynaha Soomaaliyed inooga barteen waqtina u siiney 24 kii saac ee ina dhaafay qoraaladii taxanaha inoo ahaa oo inoo marayey qeybteenii 3aad oo soo koobayey musuq, sida uu madaxweynaha uu watiga ka dhamaaday saxada siyaasada Soomaaliya uga haray weliba qoraaladeena kalsoonida aanu ku qobno inuusan soo laabeyn (Wacad ilaahey ayaan idiinku dharaneynaa) waxaan la hadleyno waa bulsho ku dhalatay,ku barbaartay,kuna dhaqan tay kuna dhaqmi doonta caqiido bulshadaas oo la yiraahdo Soomaali kuna nool wadan la yiraahdo Somaliya,mar sedaxaad ayaan idiinku celineynaa inuusan soo laabaneyn Xasan Shiikh inagoo

weliba og waxa mustaqbalka dhacayo inuu kaliya Allaah subxaanahu watacaalaa ogyahay yahana midka og midka dhalan doona iyo midka dhiman doono.

Kalsoonidaasne ku qabna Allahii na abuuray,hadane waxaan 100% Soomaaliweyn u cadeyneynaa inuusan soo laabaneyn,maahan inuusan soo laabaneyn kaliya waa uga dhamaatay siyaasada Somaliya,hada kedib adigoo Sooomali ah su'aalaha kuu furan in aad isweydiiso kaliya ha noqdaano wax aan ka bad neyn sedax su'aalood.1-Imisa shaqsi oo maanta isku sheegaan siyaasi kuwaasi oo iskugu jira rag iyo dumar ayuu ku ciciyaari doonaa intuusan xafiiska baneyn.2- Imisa ayaa ka dhiman xiliga uu dalka gaar ahaan casimada Somaliya u gacan gelinayo Argagixiso.3- M/weynaha cusub ee imaan doono oo aanu ognahay in la mahadin doono imisa wadan oo hada qaab musuq maasuq ah iyo fowdo kula shaqeystaan Xasan Shiikh iyagoo aan heleyn qeyraadka dalkaas ayaa inta dalka laga ceyriyo ay madaxa isla geli doonaan iyaga iyo Xasan Shiikh maadaama ay kaliya hada iskula jogaan been qaawan iyo mashruuc ay ula baxeen xaqul qalin iyo meel hebelaan kaa siineynaa waxaas iyo waxaas,kuna darsoo waxaan aan ka haldeyno marka laga soo tago Allaah Subxaanahu watacaalaa qofka ugu horeeya ee inaga wax qoreyna marka laga rebeo iney run yahiin og waa Xasan Shiikh,sababta ma taqaanaan?.Wuu ka harey saxada siyaasada Soomaaliya adiga oo Somali ah waxaad moodaa inuu safarada dibada u aadayo arimo quseya dalka iyo dadka Somaliyed, sidaasi maahan ee waxuu soo kala xaseysanayaa amaba soo kala qarinayaa dhaqaalahii uu dalka ka dhacay ee aanu idiinku soo sheegnay qoraalkii ku qornaa afka qalaad!!

Sidaasi daraadeed adigoo Soomali ah qoraalkaan midka ka hooseeya mar kale si fiicna u soo aqriso ku celcesho mar iyo labo mar hadii kale qoraalada inooku xiga midkaan ma fahmi kartid sabatoo ah hadaad maanta ogaan weysay inuu dalkaada aaday doorasho dhawaana yeelanayo madaxweyne iyo dowlad cusub Xasan Shiikh oo magaaladii Mogdishu ee beri samaadkii bartamaha magaalada soo martay xiliyo wadooyinka lagu dhaqi jiray Shaambo, dhirtana ay Belediyada u jari jirtay sidii loo jaro maanta timaha bini'aadamka waxa kale oo dhan intaad meel iska dhigto sow kuuguma filna labadan sawir sida ay maanta u taalo wadooyinkeeda?.

Sideedaba maxey Soomaalida danta caamkaa iskaka indha tiraan waanu yaabnee amaba iskugu mashquuliyaan xafladaha siyaasiyiin ay ogyahiin sidey u kala horeeyan amaba uga baxaan siyaasad iyo reer hebel waa sidaan iyo hebel waa sidaan, waxaas adigoo Soomaali ah oo aan malaha wax badan ka ogeyn siyaasada dalkiisa ayaa la doonayaa in waqtiga lagaaga dilo,bedelkii Xasan Shiikh waa ku daayey adiga Xasan Shiikh inuu siyaasada ka baxay ayaadba ka hadleysaaye qof uu u ololeeyey xitaa amaba ku siyaasad yahay sumcadii uu doono ha lahaadee ooba Soomaali ah xitaa haduu wareega koowaad soo gaaro iska daaye hadii uu kaamiradaha leyska arko ka soo muuqdo xog ogaalba uma nihin isbedelka ku soo wajahan dalkeena iyo sida uu u yeelan doono madaxweyne la mahadin doono.

Mise waxaad dooneysaan idinkoo Soomali ah wararka fadhi ku dirika in aanu waqti idiinka lumino?. Okey, hada waxaan isla aadeynaa halkii ugu muhiimsanaa mar hadaan isla soo aqrisanay musuqa jira, muuqaalka caasimada dalka intiise kale iskaba daay meelaha qaarkood iyagaaba caasimada ka horeyee,waxaan kale oo aan isla soo aqrisanay in madaxweyanaha uu hada waqtiga ka dhamaaday ka haray siyasada waxkasta oo uu waqtiga ku lumin karay mudo kordhina ku heli karayna ay meesha ka baxday oo aanu inuusan soo laabaneyn si waadax ah inagoo u daneyneyna Soomaali badan oo ku jahwarersan waxa dalkeena ka socda ugu dhaaranay inuusan soo laabaneyn weliba uu san helen qorshe uu mar kale Isha intuu iska soo xiro aduunyada ku yiraahdo i caawiya firir'aa ika galay anigoo la dagalayo argagixiso mar haduu wareegii koowaad ku (tuugsan jiray), inuu soo duubto gacanta sida aad ku aragteen sawirkaan kore,kedibna Soomaalida oo aan waxbo la socon qaarkood iyagoo is lahaa caay uga dhig dhihi jireen mid ka mid ha xaasaskiisa ayaa gacanta Bakeeri/Koob amaba Galaas uga dhufatay iyo mayee isagoo xili mugdi ah wax ka raadinayo iyada ayuu isha farta ka geliyey xaaskiisa intey isku jeedi waayeen kedibna sidaas u kala tuurtay gacantaan uga dilaacday, mayee sidaas maahane Cudurkii Karoonahaa laga helay sidaas ayuu gacanta uga soo gaaray xanuunka,yacni Soomali iyaga waxey cunaan Hilibka Geela badankoodna waa u sahlan tahay iney sameeyan,abuuraan amaba alifaan sheekooyinka sidaas oo kale ah iyo kuwo ka sii liita.

Hayeeshee, inagu waxaan hadalka Soomaali badankeed uga soo qabanaa dhanka uu ka jiro maslax ada dalkooda,mida shacabweynaha kula nool geeska Afrika,kuwa guud ee qaarada Afrika iyo caala mka bulsho weynta ku nool nolosha quman ee naga wada dhaxeyn karto iyo sida aysan dalka Soomaaliya uga jirin dowlad iyo wax lagu tilmaami karo siyaasad,marka laga reebo in shacabka

isbuuciiba inta mar loo fikiro la marin habaabiyo oo kaliya sidaasi daraadeed Xasan Shiikh waa uga dhaamaatay siyaasada dhawaan Soomaliweyn dal iyo dibad ayey iskaka imanayaan shirweyne ayey qabsanayaan Xasan Shiikh halkaas ayuu kugu deeyey,meesha aad u baahan tahay adigoo muwadin Soomaliyeed ah in aad kala qabsato waa qodobka kan ku xiga oo muhiim u ah malaayiin Soomaali ah sida uu ugu danbeyn Xasan Shiikh isku casili doono.

Weliba isweydii intuusan iscasilin amaba xafiiska baneyn inta qof ee rag iyo dumarba leh ee isaga maanta da'ahaan(Age) ka yar ee isku sheega iney ku jiraan siyaasada sida uu ugu ciciyaari doono, mid mid amaba shaqsi shaqsi iyo koox koox.meel kale oo gaaban ayaan adigoo Soomaali ah wax kaa tusineyaa ma Xasan Shiikh oo siyaasada Soomaaliya rajo ka leh oo og inuu soo laabanayo ayaa (Qabiilkiisa dhihi lahaa argagixiso uga soo baxa inta ay ka degan bariga Sh/dhexe,kedibna dhihi lahaa idinka shaqadiina waa idinkoo suit xiran shaqo ka dhigta mediyaha halkaas Soomali ka jahwareriya, kedibna diyaradahii Droneta ahaa caawin lahaayeen argagixisada intey dhulka Somaliya intii lagu yaqiinay ka soo carareen), ma xitaa anagoo Somali ah ayaa isku ciciyareyno ma qofbaa jira mustaqbalkiisa siyaasadeed iskaka ciciyaarayo ahduu ogyahay inuu heysto rajo uu mar kale ku soo laaban karo?, intaas hadane adigoo Somali ah ma fahantay oo xaqiiq ma kuugu filan tahay?,ma waxaad moodeen in aanu inaga iska dhaaraneyno inuusan soo laabaneyn Xasan Shiikh soo labasho iska daaye ceebaha jaraa'idyada caalamka kusoo bixi doona mudo aan fogeyn oo hada loo keydiyo kaliya hadii luqad kasta lagu soo qoro in aanu idiin soo fasirno oo aanu halkaan idiin soo gelino ayaad naga taqanan Soomaaliweyne hadaad tahiin ee yuusan ku seegin qorlaada inoo soo socda eeku xigaan midkaan war ma heysaan hadaad Soomaliweyn tahiine .war helaa talo hela,la soco wararkena danbe.

Latest news in Somalia On Sunday, May 18,2025-What did you know about Somalia,Facts in Somalia as a country or the untold history of the Somalis current president Hassan Shiikh Mohamud of Somalia?.Part Two,Its very important to read if you want to know abaut what is going on inside Somalia (Part Three)-Warweyn...Wararkeenii afka qalaad ku qornaa ee aanu hada kedib isbuuciiba mar shacabka la wadaagi doono kuwooda qurbaha ku dhashay waa inoo soo socdaan,waxanse inta aanan nuxurka qormadeena gudagelin shacabka Somaliyed si ay 100% u aaminaan wararka aanu u soo gudbino markasta si ay kuugu sahlanaadaan qoralada inoo socoda xaqiiqadooda qodobadan kooban aqriso kedibna maskaxdaada kashaqeysii kedibna qodobka ugu danbeeya sida uu madaxweyne Xasan daaqada uga baxeen isaga iyo intii uu siyaasada Soomaliya last minutekii ku qalday markii uu ogaaday inuu ka haray doorashada soo socota,isaguna qaatay siyasad ah inta uusan ka bixin siyaasada isbuucyada inagu soo aadan inuu galafan doono rag iyo dumar badan oo siyaasad iney ku jiraan is moodaan ma idiin dhahnay halkaane ma idiinku soo qornay isabuuc ka hor?.

Hadaba qodobkaan iyo kuwa ku xiga si fiican u aqriso.

1-Tusaale wax yar hadaan gadaal ugu laabano dhawr malmood ka hor qoraladii aanu kula hadleynay Laftagareen iyo shacabka Digil iyo Mirifle intaan lagu dhawaaqin ururkii Xasan Shiikh ee dhawaan Mogdishu looga dhawaaqay ee kedibna sida sahlan ku burburay waxaan dhahnay Lafta Gareen joog magaalada Baydhabo ayaad ku sharfan tahay hadaad Mogdishu

tagto waxaa laguu diyaariyey shirqool siyaasadeed oo aanu xita noociisa amaba nooca uu noqonayo u sheegnay,Hadaba adigoo Soomaali ah isweydii Laftagareen iyo ururkii uu ku biiray xaga iska dhig siyaasiyan maxuu maanta ka yahay degaankiisa isaga iyo intii ku fikirka aheyd?.Siyaasada hadan Digil iyoMirifle kaliya maahan in ay uga dhamaatay waxii ay dhaqaalo iskala sameeyeen Xasan Shiikh iyo Isaga fowdadaan ka jirtay dalka xitaa waxey ku danbeyn doonaan meel xun,deegaanadaasne waxaa ugu danbeyn bulshada hogaamin doona shaqsian Laftagareen aheyn isaguna waxey saxada iskala baxeen Xasan Shiikh oo kalama harayaan qodobkaan horta muhiimadiisa adigoo Soomaali ah ma fahantay?.

Ok Laftagaren yaa siyasad ahan shirqoolay ma Xasan Shiikh oo kaliya,maya waxaa shirqolay dhinacyo badan oo ay ugu horeeyaan xigtadiisa,weliba isaga kaliya maahane Adan Madoobe, Jaamac ilaa intii degaankaas ka soo jeday ee uu kaarka siyaasada ka gubay Xasan Shiikh oo iyagoo qowmiyad weyn ah doonayana iney duleeyaan dadkooda iyo deganakooda dhamaan ragaas waa ku daayeen mashruucii siyaasadeed ee ay Xasan Shiikh shirkada kula ahaayeen waa dhintay,Laftagareen taladii aanu siinay hadow wiil Soomaliyeed yahay maanta adigoo Digil iyoMirifle ah ugu tag Mogdishu ee weydii maxuu ka yahay siyaasada Soomaaliya?.

A-Urrukii Mogdishu looga dhawaaqay waa burburay maahan kaliya inu burburee baarlamankii Somaliya oo ay hoganakiisa hayeen Digil iyo Mirifle waa burburay, Xilkii R/wasarahaSomaliya

sharaftii ayaa laga qaaday inta aad dowlada hada jirta la kala dirina waxaa la gaarsiin doonaa in ay Mogdishu yeelato ilaa 5 R/wasaare kuxigeen,intaas ma fahantay adigoo Soomaliya ah sidaasi daraadeed hadii iyadoo ay shacabka degaankaada kuu sacbinayaan sax iyo qalad ugu yaraan si aad degaankooda ugu ilaaliso sharafkooda oo aad ka raacdo wax aan u qalmin waxaa kugu dhacayo waa waxa ku dhacay Laftagareen oo kale,weliba Laftagareen haduu si degan u aqriyo qormadaan waxaa u qayilay oo fashiliyey madaxweynaha haatan jooga iyo nin madaxweyne horey uga soo noqday dalka oo uu moodayey inuu ula shaqeyo si daacad ah,maxaa yeelay labadaas madaxweyne ayaa dantooda waxey ka dhax arkeen danaha dowlado kale.Ka soo tag Laftagareen xitaa isagoo Mogdishu tagay ayaan dhahnay war intaad tagtaan Baydhabo is daba qabta ee shir halkaas ku qabsada deg deg ah sidaad u dhan tahiin.

2- Qodobkaan wuxuu daba socdaa qodobka koowaad markii uu dhacay fashilkii siyaasadeed uuna fashil ku dhamaaday ururkii uu dhawaan ku dhawaaqay madaxweynaha ee galaaftay rag badan qaar badana ay iskaka baxeen,kuwona aysan ka soo muuqan sawiradii maxaa shacabka Soomaaliyeed lagu mashquuliyey,war qodobkaan si degan u aqriso A,B iyo C ayaan kuugu qodobeyneynaaye.

A- Ka hor intii aan lagu dhawaqin ururkii dhawaan fashilmay ee la yiri waxaa qeyb ka noqday dhamaan baarlamankii oo ay gudoonka ugu horeeyan,xidlhibanadii, xukumadii uu ugu horeeyo R/wasaaraha inti abaabulka socday maxaa shacabka lagu mashuuliyey ( In Sh/dhex e loo diro Taliyaha Ciidanka Odowaa iyo Shute oo ay qaraabo yahiin m/weynaha dhamantod na ay wada sheeganayaan masuuliyad dowladeed,waxaa la yiri Argagixisada ha looga soo baxo Sh/dhexe gaar ahaan Adan Yabaal halkaane waxii hub ay dowlada leetahay ha lagu warejiyo isla argagiso ku qabiilah madaxweynaha iyo ragaan aanu ka haldeyno), si ay Hiiraan dib ugu qabsadaan qabiilka madaxweynahane magac dowladeed iyo mid Khawaariijba dagaal hal dhinac ah ha lagu qaado Hiiraan.

Bedelkii maxaa dhacay markii la arkey ineysan waxaas soconeyn,waxaa la abuuray siyaasado waqti gaaban oo weliba aan dhaafsiisneyn maalmo oo shacabka leyskaka jeedinayo in la abuuro waxaan leydiin leeyahay dagaalo ayaa ka socda xadka Hiiraan iyo sh/dhexe maahan wax sii socon doono oo waa wax loogu talogalay in lagu qariyo fashilka guud ee dalka ka jiro iyo burburkii dhawaan ku hdacay ururkii Mogdishu loga dhawaaqay ee fashilka ku dhamaaday,weliba waqti gaaban oo aan dhaafsiisneyn maalmo ayuu socon doonaa waxaan aad hada dagaal u maleysaan,laakinse mid ogaada Diyaaraha aad maqashaan ee Turkigaa ee Dronta ah ee la shego iney caawiyaan Soomaalida oo manta dunida qaali ka ah hadaad maqli weysaan waa kuwa dunida ugu qiimo jaban hadeysan Turkigu hada waxa socda iskaka fogaan oo aysan weliba Turkigu markii ay arinkaan maqlaan shaqada ka ceyrin wayaan Soomali badan oo Turjubaan u ah oo mahala beentaan socota run intey moodaan ku milmeen, sababtana qodobkaan B ayaan xaqiiqada siyaasaded ee dalka taalo u sheegeynaa, sidaan Lafta gareen markii aanu la talineynay waxii aan kala talineynay sida ay u soo baxeen run ahaan shahooda ayeyna midaan u soo bixi doontaa sababtana qodobkan B ayaan kuugu sharxeynaa.

B- Horta Argagixiso amaba qabiil Somaaliyeed oo shacabka Hiiraan hadey waxkasta sameyan amaba qabiil Xawaadle la yiraahdo dhulkooda dagaal argagixiso iyo mid qabiil ku qabsanayo amaba ku qabsan karo amaba ku qabsan doonaan ma jiro taas meel iska dhig adigoo Somali ahne haku seexan hana ku soo tosin in aad maqasho amaba ay dhacdo hana ku ariyoon xitaa wana waxa aanan ugu mashquulin wax badan oo hada socda,sidoo kale waa waxa aanu uga mashquulno oo kaliya wararka fashilka siyaasdeed ee dalka sida guud uga dhacay iyo dalka Soomaliya oo dhawaan yeelanayo madaxweyne cusub iyo dowlad cusub Xasan Shiikh waa ku daayey, waxaase jira siyaasado hadba shacabka isbuciiba mar lagu mashquliyo laguna qariyo jabweyn oo siyaasaded oo dalka ka taagan,hayeshe, adiga wxaa kuu muhiim ah waa sida arimaha socda diyaaraha Turkiga ugu ceeboobi doonaan hadeysan howlgelinta diyaarahadaas dib ugu celin gacan amaan ah oo aysan ka wareejin kuwa ay u dhiibteen ee argagixisada la shaqeysta maba iyagu mamulan.

sidoo kale midna ogaada waxaa socda qorshe sida Laftagareen loogu fashiliyey ururkii dhawaan lagu dhisay Mogdishu ee burburay ayaa la doonayaa in sidaasi si la mid ah dhalinyaro ka soo jeedaan Digil iy o Mirifle oo luqada Turkiga ku shaqeystaan oo uu ka mid yahay nin la yiraahdo Jaamac in arimaha Turkiga lagala warego oo dhalinyaro ku qabiil ah madaxeynahae loo keensado si waxii ay ku dheelaan loo dhaho ninkaas ayaa arga

gixisada la shaqeysan jiray,waana waxa ka socda maanta Adan Yabaal oo hada Dronta loo gacanta geliyey dowlada waxey la shaqeynayaan argagixisada ,(Argagixisada Adan Yabaal joogto yaa waaye waa rag ku qabiil ah ,madaxwyenaha , cidanka Soomaliya yaa ku magacaaban, rag ku qabiil ah madaxwyenaha, yaa dalka madaxweyne inuu ka yahay ku magacaaban Xasan Shiikh,dhamaantood maxey ka siman yahiin in ay deganadooda uga soo baxaan argagixiso kuna wareejiyaan),maxey tahay ujedkodu waa waanu fashilanay ee bedelkii argagixiso ayaan caasimada Soomaaliya ku wareejineynaa,Ma jiraa xitaa hadey ku waeejiyaan caasimada argagixiso Soomali iyaga meel u fashiso?.Jawaabta oo kooban waa maya sababtoo ah waxa argagixiso ku warejinayaan waa inta ay degan maahane Soomalida kale iyaga meel maba u fadhiyaan bedlkii waa ku maadeystaan iyaga sida ay dhinackasta uga fashilmeen.

Tusaale inta aanan qodobka C u gudbin qoraalkaan mid ka horeeyey ee aanu kusoo qornay afka ingriiska waxuu noqday midkii loogu aqriska badnaa ilaa ay dad bad oo ku kala nool qarada Afrika iyo calamka na soo weydiiyan amaba na dhahan ma idiinka dhabaa Mogdishu wadooyinkoda amaba caasimada Somaaliya wadooyinkooda amaba waxaani ma casimada soomaaliyaa intey na soo weydiiyeen ayaan kaliya waxan u jawaabnay mid ka mid ah dadkii su'aalhaan na soo weydiiyey maxaa yeelay bogaan xitaa hadii aanu ku soo qorno af Soomaali waxa jiraan wadamo badan oo ku xiran oo ka aqristaan waxa lagu soo qoro marka qormadii ingiriika aanu ku qornay wax badan ayey ka fahmeen dad badan oo ajaaniib ah maxaa yeelay qaar bad oo iyaga ka mid ah wadamadooda ayuu hanti badan iyo guryo dhaadheer oo dabaq yo ah ku leeyahay madaxweynaha haatan uu ka dhacay waqtiga, sidaasi daraadeed si uusan qoraalku inoola dheeraan qormadu waa socotaa qeybta

C iyo qorlaadeena kale si degan ula soco weliba waxaan Soomali badankeed leenahay waxaan lagu leeyahay dagaal ayaa ka socda xadka Hiiraan iyo Sh/dhexe ha ku gadsoomin kana soco waa wax aan sii socon donin loguna talo galay waqti gaaban ayna ku ceeboobi doonaan siyaasad ahaan iyo tiknolaji ahaanba dowlada Turkiga armey u roon tahay dadka Soomalidaa ee gudaha Soomaaliya u jooga dowladaas intaanan wax baan halkaan soo gelin in ay dowladaas oo ah mid cadow badan ku leh dunida in qalabkeeda la keenay gudaha Soomaaliya Soomaalida inta dagaalka kula jirta argagixsada laguma saacidee ugu yaraan armey u roon tahay in ay qalabkooda xareystaan inta ay ka imananeyso dowlada cusub dalkaan Somaliyaa la yiraahdaa qabiil Somaliyed oo qabiil Soomaaliyeed u dowladeyn karo amaba qabsakaro dhulkooda ama argagixiso ha soo wato ama iyagoo dowlad iyo argagixiso ah ha isa soo raacaano xaqiiqada ayaan halkaan ugu shegeynaa dowlada Turkiga iyo Soomaali badan yaan leydiinku mashquulin waxa hada socda oo dhan amaba leydiinka dhigin siyaasad anagaa idiin hubna.

Laftagareen taladeena waa dhageysan wayey waxan hada talo siineynaa dhalinayrada Digil iyo Mirifle ee garaneysa luqada Turkiga war ka jooga Xasan Shiikh qorshahii uu xukunka ku joogi karay oo dhan ee uu ku raadinayey mudo kordhin waa ka fashilmay anagana idiin hub na waxan hada socda oo dhan waa wax loogu talo galay malmo kooban Somaliyey siyasada dalkiina iyo fowdada ka taagan ma barataan miyaa arimaha loogu talo galay marin hababinta bulsho iyo kuwa xaqiiqadaa ee u bahaan in aad fahantaan halka uu dalkiina aaday oo ah inuu yeelan doono madaxweyne cusub iyo dowlad cusub dhawaan?. War helaa talo hela, la soco wararku waa isku xig xigaan weli waxeyna iskugu xig xigaan sidey ugu kala muhiimsan yahiin bulshada iyo guud ahaan dalka.

Weliba qoraal kama soo sameyn weli war aysan Somaali badanked maqlin sida ay caalamka u joojiyeen wada shaqeyntii kala dhaxeysay Xasan Shiikh iyo Kaalmadii la siin jiray ee sida shaqsiyaa ee qaladan gacantiisa ugu dhici jirtay....mar yeysan ku dhaafin wararkena kuwoda ugu muhiimsan hadii aad tahay muwadin Somaliyed anagaa xogtii ugu danbeysay kusiiney na ee ku tixnow bogaan.....

news in Somalia On Saturday, May 17,2025-What did you know about Somalia,Facts in Somalia as a country or the untold history of the Somalis current president Hassan Shiikh Mohamud of Somalia?.Part Two,Its very important to read if you want to know abaut what is going on inside Somalia-

Dalka Soomaaliya oo madaxweyne iyo dowlad cusub yeela naya dhawaan,xili ay daaqada ka baxeen wax badan oo been siyasadeed iyo musuq maasuq ahaa oo dalkaas ka jiray iney sii socdaana ay adag tahay waqtiga oo is gurayo awadeed,dhan ka kale argagixisada oo intaan gacanta loo gelin caasimada Somaliya ee Mogdishu dhawan dalbatay xilal badan oo ay

gabaad ka dhigtaan oo magac dowladeed huwan(warkaan waa war weyn oo aan farxad geli neyn malaayiinta ku nool Geesk Afrika, Guud ahaan qarada Afrika iyo caalamka), kedib markii ay sheegteen in xilalkii ay horey uga hayeen dowlada uu garwadenka ka yahay m/wey naha uu waqtiga ka dhacay ee aanu qor mada ku qoran afka qalad ee Xasan Shiikh kaka soo hadal nay heerka uu gaaray musuq masuqiisa, Si kuwa dalbaday xilalkaes meeshii

ay doonan geeska Afrika qaraxyo uga geysan karan, waana mid asoo dedejineysa sida muu

qata inuu dalka Somaliya xili aan fogeyn yeelan doono dowlad iyo madaxweyne cusub. wax ase ka soo hormaraya inta aan argagixiso lagu wareejin Mogdishu in dalka Somaliya shaca bkiisa loo heli doono madaxweyne iyo dowlad cusub, qodobkaan sii calaamdeyso muwaa dinka Soomaaliyeedow.

Waxaase ka xiiso badan waxaas oo dhan sida ay u fashilmeen wax badan oo badan oo ay adag tahay iney xili hore maqlaan shacabka Soomaaliyeed iyo hadba inta daneysa arimaha

Soomaaliya ee uu amnigoodu ku xiran yahay qalalaasaha Soomaaliya ka taagan iyo heerka fashilka siyaasadeed ee dalkaas mudada 34 sano ku soo jiray qalalaasaha, warka xoogiisa

shirar waaweyn oo socda iyo tiradii ugu badneyd ee Soomaalida oo dalka dib ugu laabanayo kana mida ka isbedelka dhabta ah ee socda ee dalku ku yeelanayo madaxweyne iyo dowlad cusub ayaa inoo soo socda waana warar aad u xiiso badan.

War helaa talo hela, la soco wararkeena danbe oo uu midba kan kale ka xiiso badan yahay iyo madaxweyne Xasan oo intuu xisaabaad qaldan isku dhufsaday bedelkii saxada siyaasada Soomaaliya ka baxayo dhawaan...........

Hadii aadan fahmeyn luqada ingiriiska qormadan aanu kaka hadleyno m/weynaha Somaliya ee dhawan xafiidka baneyn doono hadaan u soo koobno muwadiniinta Somaliyeed waa inuu siyaasada ku jiray mudo 10 snao ah ,dalkana ka soo noqday labo jeer m/weyne, wadooyinka casimadana sidaas u yaala,halka uu caalamka uga tuugsado magaca Somaliya, mudaid uu joogay dalka ka dhacay dhaqaalo gaaraya1 billlion oo u dhiganta sanadkii 100 milllion, waalidkii amaba hooyadii iyo aabahii waxey ku soo koriyeen nolol saboolnimo ah, intii uusan siyasado soo gelin waxuu ahaa qof muuqaal wanaagsan lahaa,waxuuse u ekaatay Juud Wamaa Juud kuwa la sheego ineysoobixi doona marki aduunka la gediyo amaba dhamaado, waxuu caan ku yahy inuu isagoo aan jareexo amaba dhaawac qabin u gacanta tuubto si uu ugu tuugsado ......qoraalku waa mid xiios leh ee adiga dhameytiro hadii kae ee aadan aqoon afka ingiriiska amab luqada uu ku qoran yahay raadso cid ku fahansiisa maxaa yeelay madaama uu dhawaan xafiiska baneynayo waxaan isla aadeynaa wadanka Camiroon ee galbedka qaarada Afrika oo caawa madaxweynahii dalkaas soo xakumayey mudo dheer loo qabaty 24 inuu isku casilo oo ay shacabkii ku kaceen Somaliyana Xasan Shiikh waa iscasilayaa markuu wdnaka Iraaq iyo dhawrr dal oo kale ka soo tuugsado ileen safar dalkeena iyo dadkiisa loo baxay maahane.

Hayeeshe, qormadan kooban ee ku qoran afka qalaad kuwo badna oo la mid ah mararka qar waxey ka mid noqon doonaan qoraaladeena,waxaanse hubnaa in Xasan shiikh qaab aad u qaab daran oo facshir ah kaka bixi dono siyaasada Soomaliya iyomida qarada Afrika mamada uu yahay 70 jir gaboobay oo ana garaneyn si wax loo mamulo ,bedelkiina dhac iyo boob iyo dib u dhac ku haya horumarka dalkeena iyo mida dadkeena,la soco wararkeena danbe war hela talo hela.

Baydhabo Janaay iyo wararkii ugu danbeyey caawa-,2025- Siyaasiyiinta Laftagareen,Shub iyo Adan Madobe oo siweyn looga kacay dhulka Digil iyo Mirifle si weliba weyn,kedib markii uu Xasan Shiikh geliyey dhoqo siyasaded kana mid noqdeen shaqsiyadka uu yiri Xasan Shiikh intaanan siyaasada ka bixin ayaan ka saarayaa iyaga,laakinse marka loo eego sida looga kacsan yahay siyaasiyiintaan degaanadooda wax la qiyaasi karo amaba la qarin karo maahan,waana waxa ku dhaca inta badan shaqsiyadka ku biiray siyaasado iyo fowdo dalkaan lagu dhacayo umadana lagu lugooynayo sharaf kodana wax loogu dhimayo,ma hubno in ay maqaamkii siyaasadeed ee ay bulshadan ku lahaayeen ay hada kedib ka heli doonan iyo in kale sdia xaquiiqda ah,waxaanse hubnaa in saacad ahii ugu danbeeyey dal iyo dibad aad loogu kacay. waxeysa u abdan in aaqrika degaankaas masuliyadeda loo dooran doono aqoonyahan ka soo jeeda halkaas oo aan dilayn rajada bulshada Digil iyo Mirifle, marka la dooranayana aad looga fiirsaday.warkaan in lagu kacay siyaasiyiintaan waa mid cusub, hayeeshee qoraal aanu qeybteena hoose kaka ahdleyndegaankaan iyo shacabkooda ayaa waxaa ka mid ahaa in amrkii ay dhacaan arin la yaab ku eh bulshada waxa kaliya ee ugu wanaagsan tahay in qaladkaas deg deginta leyskugu yimaado la fuliyaa rabitanka shacabka,halkii bulsho ahaan iyo degaan ahaan loo duleyn lahaa si wleiba fudud,hayeeshee degaandaas waxaa shacab kooda daree maya saluug aad u xoogan oo ku saabsan siyaasiyiintaan,weliab arinkaan dal iyodibad ayuu isku xiran yahay.warhelaa talo helala wararkenadanbe

Latest News in Somalia On Friday,May 16,2025-Wararkii ugu danbeeyey iyo Fashilka Siyaasada Soomaaliya,baarlamankii Soomaaliya oo sidii kubadii loogu ciciyaaray,maxaadse ka taqaanaa cida Xasan Shiikh kula talisay inuu iscasilo taasi oo sabab u ah in uu dalka iskaka tagi doono dhawaan!! laakiinse ay dadban ku lunsan yahiin arimaha hoose ee socda sababtana waa Xasan Shiikh Adan Madoobe iyo shaqisyaad kale oo badan waxbo uma sheegto waana mida keentay inuu Xasan Shiikh dhamaan gudon kii baarlamanka safaro aada dhaho baarlamaankii Soomaaliyana u xiran yahay isaga sababtoo ah waxuu ogyahay inuu saxada siyaasada ka baxayo waana halka ay mucaaradka iyo siyaasiyiin badan ka helayaan fursadaha siyaasadeed ee hada muuqda,waxaan la yaabnaa dadka ka hadlo waxyaabo aanba dalka oolin maanta,Xasan Shiikh waa iscasilayaa ugu

danbeyn,waxaana socda siyaasado isaka ka weyn oo uu ogyahay inuu ku baxayo aaqirka,bedelkiina waxaa shacabka lagu marin habaabiyaa wax ka duwan xaqiiqda wadanka taalo,war Soomaliyow mucaarid iyomuxaafid dalka ku laabo hadaad ka maqan tahay anagaa kuu hubna Xasan Shiikh dalk awa aka baxayaa qalab kuu keensadyana doorahso laguma qabanayo dorashada inagu soo aadana waa ka haray qodobkaas waan ugu soo celcelineynaa Soomalida,inwaa horudhac war,weliba Xasan waa ogyahay xiliga Soomaalidu aado doorashada isaga in aan la dhageysaneyn warkiisa 2022 xiligaan oo akle ee u dhagxaanta la cararayey waxaa ugu daran hada oo uu madaxwyene isago ah waqtigii ka dhacay oo uu doorashada Soomaliya ka harayo,wleiba dad abdna ayaa na soo weydiiyey in anau u jilcino waxii kenay in Xasan shiikh doorashada had aololaheeda bilaawday ee soo socota iskaka haray,waxaa lagu yiri qodobkaan si fiican u aqriya si aad u qanacdaan.

( Waxa lagu yiri codadkii Cornelkii Soomaaliland joogay oo ay ula jeedaan Muuse Biixi loog a guuleystay waxuu noqonayaa iqarso mida adiga kaa raaci doonta siyaasada Soomaaliya, kedibna waa mida uu ku xaqiiqsaday inuu doorashadaas ka haray ,kedibna dadkii arinkaas kula taliyey waxuu ku yiri rag badan ayaan horta iska hormarinayaa inaan ka saaro saxada intaanan ku dhawaqin in aan iscasilayo,waxuu sidoo kale sheegay iney qabyo ka tahay arimo shaqsi ah oo uu la galay wadamo uu ka doonayo dhaqalo aan ku dhacyen qasnada dowlada, sow musuq maasuqiistaha ugu weyn ee ay maanta leetahay qaarada Afrika maahan Xasan Shiikh)?.

Bal ka waran ninka isagoo ka haray doorashadii Soomaaliya dalkana iskaka tagaya haduu saaxiibadiis iyo wadamo dhawr ah siduu u qayaani lahaa ka shaqeynayo,weliba qodobka ugu muhiimsan ee dorashada Soomaaliya ka reebay kaas maahane waxaa jiro heshiisyo wadamo uu la galay oo markii danbe beenoobay oo laga doonayo dhaqaaalahii uu ku qatay inuu dib u celiyo.markaas ayey sanad iyo bar kedib maanta Soomali abdan na soo leeyahin waan soo xaqiiqsanay in uu baarlamanakii Soomaaliya bur buriyey Xasan Shiikh isaguna markii uu dono furo markii uu doono. Intaas dadkii nasoweydiinayey sabata uudoorashada Soomaliya uga harya sedax mid midoodna ku danbeyn doono.1- Inuu iscasili doono oo ohubanti ah ugu danbeyn.2- Inuu sida uu shegyao maadaama uu ka baxayo siyaasada siduushegay aysan dowlad ka danbeyn,taas waxaa looga hor tagi karaa in xitaa hadey doonaan Hotel haku kulmane in Xildhibaanada isaga xilka ka qaadaan halkii uu ku faanayo waan burburiyey golahii sharci dejinta oo uu xitaa dhaman gudoonkii baarlamanka safaro u diray yacni si aad u xaqiiqsataan waxaan aanu ka hadleyno run ahaan shahooda,oo ay ku qatimaan waqtigodii dhacay maadama baarlamankii 12aad la aadayo helitaankiisa iyo madaxweyn ecusub oo dalka loo dooran doono.war helaa talo hela,wlei waa inoo socdaan wararkeena kuwooda ugu muhiimsan iyo shirarka amaba kulamadla looga soo horjeedo fowdada uu doonayo inuu dalka geliyo ka hor inta uusan ka bixin dalka amab aiscasilin .....

Maanta waa Jimco,Bisha Maajo waa 16,Sanadku waa 2025-Horta inta aanan u soo jeesan siyaasiyiinta, waxgaradka oo ay ugu horeyaan Salaadiinta, ganacsatada,qurbajogta, culimada ,aqoonyahanka Digil iyo Mirifle meelkasta oo ay dunida ka joogaan oo aanu kala hadleyno kaliya sedax qodob oo waqtiga hada la joogo hadey seegto si guud ay halmar ku dhici donto karaamad daro midii ugu weyneyd ee bulsho halmar ku dhacda taasi oo marka hore lagu eedeynayo shaqsiyaad laakinse hadey si guud iskaka indha tiraan ay waayi donaan Soomaali ay la kaftamaan mustaqbalka dad badna oo maanta damiir leh iyagoon farna dhaqaajin ay u dhiman doonaan dhiig kar iyo cuduro aysan had aqabin ayan ka qadidoonana carada wax aan u qalmin oo si sahlan u ah dulinimo aysan iyagu sabab u aheyd sidey ku timid l adaalaan dhacaan mustaqbalka dhaw iyo kan fogba waa xaqiiqa rinkaan,waxaanse si iyaga qormada quseysa dhab ahaan shaheeda u xaqiiqsadaan kaliya ka hor marineynaa waxa ka socda Mogdishu.

Waxaan la yaabnay ma dhaheyno,laakinse waxaan leenahay waxaan ku qosolnay markii aanu aragnay iaydoo la leeyahay in ka badan 100 xildhibaan ayaa wax ka qorey siyaasada madaxweynaha oo aan dhaafsiisneyn magacyo lagu hardhay warqad iaydoo marxalada dhabtaa ee uu dalku marayo leysdka indha tirayo oo wleiba u badan kuwo shacabka looga weecinayo mushkilada tagan ineysan run aheyn oo uu baarlamaankaas god dheer ku dhacay sharciyadiisiina mar hore la laalay hal qodob oo uu qofkasta oo Soomali ah ku qanci karo oo kaliya ayaan tusnineynaa.

1-Wadamada ay ka jirto nidaam iyo kala danbeyn hadii uu golaha sharci dejinta kuwooda sharciga u degsan siduu yahay ugu dhaqma war yar ka soo saaro hadba hogamayaha dalkaas oo ay la hadlayan waxaa laga dareemaa wal wal,hayeeshee, in ay Xasna Shiikh iyo kuwa war saxaafadeedka soo saaray wada shaqeystaan waxaad ku garan kartaa Xasan Shiikh safarkiisii dibada ayuu iska wataa,iaytguna intey si dhab ah mediyaha u soo istaagaan golahii sharci dejinta la furo halkaas toos xilka ugama qaadi karaan si dalka loo bad baadiyo ,sababtu maxey tahay maalintii uu Xasan Shiikh baarlamaankii 11aad bur buriyey halkaan ayaan shacabka Soomaaliyeed ugu soo qornay,waana meesha shacabka Digil iyo Mirifle oo dalka ka ah hoganka labad oo hadi aadan Shiikh Adan Madobe (weliba waa aabe Somaliyeed ma aflagaadeyneyno oo magaciisa waxaan ka hormarineynaa Shiikh iyo inuu yahay qof ahalu diin ah),markii aan si dhab ah u fasirno magaca Shiikh waxa loola jeedo amaba micnahiisu noqonayo.

Tan labaad xidhibaanda magacyadooda aad aragteen horta meelaha ay ku kala sugan yahiin ma garaneysaan iyo shaqooyinka ay hada faraha kula jiraan kuwooda hadlay iyouwooda aan hadlinba si guud, markaas ayaa la doonayaa in shacabka Somaliyed lagala hado dowladnimo bulshadana wax aan jirin mediyaha iyadoo laga jahwareerinayo wajiga hore ee bogaga qaar kood lagu hardho xildhibanao ayaa madaxweynaha ugu baaqay inu iscasilo oo ma iscasilaad ayaa af iyo qoraal ku timado dastuurkii xakameyneyeyba mar hore ayaa daaqada laga saaray oo siyasada aad maqleysaan waa mid ku dhisan ganacsi iyo shaqiyaad horey iyo gadaal u cararaya,war jooga war dalkaan uma qalmana shacabkooda in sidaan si guu diyo gaar gaar ah loogu ciciyaaro ee Soomaaliyey war jooga war Xasan Shiikh anagaa idiin hubna dalka waa ka baxoo haayaa yaan dartiis dalka loo bur burin,wa jooga Somaliyey ,war xitaa hadaad siyaasada ka ganacsaneysaan dadka qaarkiis oo shacabkooda iyodeganadooda dadkii ku noolaa sharaft aka qaadayo war ka jooga,intaas Soomaalida ayaan si guu d u leenahay.

Aan u soo laabano muhiimada qormadeena oo aanu si guud ugu talo galnay shacabweynaha Digil iyo Mirifle qalad bulsho waa lag ageli karaa waqtiyarna hankooda waa jabin karaan shaqsiyaad waxaase waxkasta ugu muhiimsan in qaladkaas deg deg lagu sixi karo si aysan rajada bulshada,kaaramadooda dadnimo iyo midooda bulsho amaba degaan uga lumin si micno daro ah o wleiba isku dhiidhiib ah,waxaana ku soo koobeynaa kaliya sedax qodob.
1- Badanken da'da aan jirno dhalinyarada bogaan wax ku soo qora horantii sagaa shameyadii intii u dhaxeysay 1991 ilaa 1995 amba 1988 ilaa 36dii sano ee ugu danbeysay da'da ay xili gaas jiri kareen aad ayey u yareyd,sidaai ay tahay waxnbo ma seegana oo waxaa yaalo waxii dhacay oo dhan oo xitaa hadaan lo sheegin waxey ka garan karaan muuqaalka iyo qaabka ay dalka iyo dadka Soomaaliyeed maanta u yaalaan,waxaase markii aan ka hadleyno Digil iyo Mirifle u dheeraa in intii u dhaxeysay waqtiyadaas horaantii colaadaha iyagu waxey ahaayeen kuwo ay dhinacba mar u maraan hadba koxahii dagalka ku jiray oo ay wleiba qeyb kooxahaas ka mid ah la safnaayeen dhibaataduse si isku mid ah loogugeysanayey si guud.

2- Waxaa ku soo xigan 1995 iyo waxii ka danbeeyey magaaladaas aad sawrikeeda ku arag taan maanta quruxda ka muuqda ee Baydhabo Janaay iney noqtay sanado kooban guda heed magaaladii Gaajada ee ugu dhimashada badneyd guud ahaan dalka Soomaaliya waxii ka dhacay,waxaan Allaah ka rajeyneynaa qofkasta oo qoraalkan aqristo markii qodo baan koowaad dhameysto intaanba la gaarin qodobad akale uu meelkasta uu dal iyo dibad ka jogo boorsadiisa soo xir xirto oo si deg deg ah loogu laabto Baydhabo, markii aan sidaan idiin leenahay waxan ognahay sida bulshadiina loogu marin habaabiyo maanta oo la marayo qarniga 21aad sanadkiisii 25aad mediyaha.

3-Shacabka Digil iyo Mirifle waa markii inta aan k asoo sheekeynay waqtiyadii kala duwanaa ay ugu fiicnaayeen o ay marki ugu horeysya heleen wax u muuqaal ek lahaansho siyasadeed o ah markii ay ugu dhaweyd ee ay bulsho ahaan maskaxiyan u xoroobi lahayeenuuna han kooda aad u sareeyey,yaan la sugin wararka shacabkiina lagu marin habaabin doono ee la midkaa xildhibaano ayaa moshin ka keenay Xasan Shiikh kuwaasi oo anau xaqiiqadooda ognahay iyo in malmaha soo socda isla kuwa Mogdishu jooga adinka idiin marin hababiyaan oo aad war ka sugtaa iyagoo idin leh Lafta Gareen ayaa ka baxyao urukii Xasan Shiikh iyo wax la mid ah maxaa yeelay iaygu waxey ogyahiin xlaeyto oo kaliya iney ka baxday ururkaas dad boqol qof kor u dhafayo,marka adigka noqda kuwa jiheeya siyasada dadkoda iyo degan koda,qaarkiina ha joojiyano siyasadaha idiinka fogeynayo dad badan oo Soomaaliyeed oo idiin jecel ee waxaad bedelkii aqrisaan siyaasad uu gabal keeda dhacay intaad dabada qab san laheydeen bedelkii qiimeeya halka uu dalka aaday sida iyadoo lo aamusan yahay dalku u heli doono madaxweyne Somaliyed oo lamahadin doono,yey dantiina siyaasadeed ku jirtaa, sideen dhulkeena iyadoo aan shacabkeena lagu duleysan ugu noolaan karaan, maxaa shaleyto naga soo qaldamay ma midii aan ku soo hoognay ayaan ku soconaa?.

Su'aa lahaas in aad isweydiisaan ayaa waqtigoodi la jogaa maahane,in aad madaxweyne sii dhacayo aad misirkii umadiina si ka fiirsasho la'aan ah ula aadaan oo ay maalmahi tagay waayaan shacabkiina si ay Soomaliweyn ula sheekeystaan, ileen waxlkasta oo ay shaqsiyaad si qaldan u qataan waxey sameyntas ku hartaan waa hooyada iyo dhalankee,ma dooneyno in anau sida Somalida qarkeed waranka siyaasadeed ee idin galay idinku lux luxno,waxaase bedelkii idiin leenahay isla qodob kaan aku soo koobeynaa A.B iyo C.

A-Bal horta Dal iyo dibad shirweyne deg deg ah oo aayakatahsiga shacabweynaha Digil iyo Mirifle kiin ajooga gudaha iyo dalka dibadiisa qabsada wleiba si deg deg ah ha ugu dhawaqaano Salaadiinta degaan ka siyaasiyiintana si deg deg ah markii ayBaydhabo kaka dhawaaqaan h au so dhaweeyaano gebigoodna Mogdishu kuwoda jooga oo ah kuwa biyaha ugu xun ee umadaas lagu dhibaateeyo cabayna ee siyasada maanta ku metelana mucaarid iyo muxaafid ha yimaadaano,si ay magacyada maalmahii tagay leydiinku yeerayey mid sabab u ahaa iyo mid aan sabab u aheynba ugu yaraan si aad ugu muuqaal ekaataan dad is daban qaban kara oo ha sugina isla kuwii dhisay ururka aad ku biirteen in ay horta idiin dhahaan ururkii waa burburay ee adiga is qiimeeya oo dadkiina iyo degaankiina dad qiimo leh ayaad tahiine qimahaas xajista oo soo ceshada sharafiina.

B-Gudoomiye Adan Madoobe waxaan dhihi laheyn waxaa mudadii aad dalkaan ka soo aheyd gudoomiye baarlamaan ku so maray sedax qalad o laga galay shacbaka Soomaliyeed oo intaad joojiso bedelkii dalka aad adiga la wareegi kartay mudo gaaban intey Soomaali iska wareysanayeso bedelkii waxaan manta mareynaa in xitaa sida barlamankii karaamadiisa iyo sharaftiisa loogu ciyaarayo safaro dibadaa leydiinku kor baxayo iaydoo dalka la geliye mushkilada aan shacabka Soomaaliyeed ka qarsooneyn waxaad Xasan Shiikhsi shaqsi ah ula walaaqaneysaan ula walaaqda laakisne waxyaabaha degaankaada iyo dadkaada sharaftooda oo dhaawacaya qalbiyadooda sida waxii dhawaan dhacay oo kale fadlan intaad kolba dal Soomaliya la yiraahdo oo loo turayo ma jiraane dadka iyo degaanka aad ka soo jeedo dib u qiimeeya oo yaan la iibsan waxa had asocda waa dhaafeen iibsi shacab iyo mid degaan degaankina ku laabta waaba hadaad xor tahiin oo aad Mogdishu ka safri kartaa oo aad ka dhoofi kartaan oo aad mid aan waxbo aheyn o odeganakisa argagiso ku wareejiye intii uu ka degaan dalka Soomaaliya af iyo mediya kaliya idiinku cabsi gelin karo amaba malaayiinta Digil iyo Mirifle u loogeysaan sidii af loogu fumeysan lahaa,amxaa yeelay gumeysiyadii hore ee ay shacabkaas soo amreen waxuu ahaa qori ma moodaan midkana inuu yahay af oo kaliya iyo mediya iyo marin hababin bulsho?.

C- Shacabka Digil iyo Mirifle waxaan leenahay ugu dnabeyn ma dooneyno wax badnaoo hadaan inta ku soo qorno oo aanu isleenahy hadaad inat ku soo qortaanhada waxye ku tahy niyad jab oo iyagoo is daba qaban lahaa ayey talada ka sii ciireysaa wax badna oo hada isku hayana ka lumi doonaan bedelkii waxan ka door bidnay inago ilalinyna Soomalinimadiina iyo wanaag badna oo anau idiin heyno bedelkii in aanu idiin dhahno mucaarad iyo muxaafid si deg deg ah dal iyo dibad iskaka imaada si aad u joojisaan ugu yaraan ficilo kale oo mugdi gelinaya dadkiina iyo degaankiina una ekaataan dad ka shiraya danahooda dhisanayana wax ay iyagu leeyahiin oo ay Soomaaliweyn ku ogtahay,bedelkii wadan aad ka heyso xilka labaad ee ugu sareeya adinka iyo kuwii siyaasada dalka idiinku jiray dhankasta looga ciciyaarayo ooaan leydin arkin dad wadaniyiin ah ooaan iaydoo o dalkii ka ah hogaankii labaad hadanse burburkiisa intey indhaha ka fiirsadeen hadane koodii gacantooda ku burburinayaan,siyaasad laga ganacsado oo ahdane ku kooban dano shaqsi ma dhisto deegaan iyo bulsho mida adiga ku babineysane kuma sii jirto waa mida maanta taagan oo daba qabashada deg degtaa u baahan.

Allow marqaati ka ahaaw dad Somaliyed oo uu haadaan dheer ka dhacayo mustaq balka dadkoda iyo midka degankoda o an wleiba lagu tilmami karin wax siyaasad u dhaw in aanu meel qofkasta oo Somali ah wax ka aqrisan karo ugu soo tabinay ama ha qaataano ama ha iska daayaano,wlei waxaa jiro qalad haduu in aad deg deg uga hortagto amaaba is daba qabato kugu dheraado sanado badna kugu qadaneyso hagajintiisa iyo soo celinta muraalka dadka degaanka amab hadba kuwa markaasi loo horseedayo dulinimo aysan muteysan ,meesha hada la joogo kuwiina Xasan Shiikh oo aysan jirin wax farahiisa ku jira dalkana iskak baxoo haayo waa idiinka hoos baxday siyaasada meesha ay hada joogto si weiba aad u weyn ayey idiinka hoos baxday ee qoraalkana waxii idiinka anfacayo ka qaata,mediyahane ha iska dhaliilina hadaad iska dhaliishaan waa sidii leydinka doonayee bedelkii horta kalsoonidii bulshada oo aad lumiseen si aad u soo celisaan degankiina dib ugu laabta,walee hanka qofka bini'adamka uu leeyahay wax ciciyaar ciyaar ah maahan laakinse waxaan la yaabnay sida qowmiyadan weyn af loogu qabsaday,sidey xabd iskaka waardiyeynayeen,waxkastase dabaqabasho ayey leeyahiin arinkaan hoos halo eeko,awalbaa idinkoo golahii shacabka dalka hogaankiisa haya ku bah dilneydeene hadane misirkii deganakiina iyo midkii umadiinaa?.

War helaa talo hela la soco wararkeenii taxanaha inoo ahaa kaliya qoraalkaan koobanoo muhiimka ino aha ayaan ka soo hormarinay wasaqdii siyaasadeed ee dalka ka jirtay weliba Mogdishu waa inoo soo socotaa ee sid degan ula soco....

Maanta iyo mar kale waa maalin Khamiis ah, Taariikhu waa 15ka bisha Maajo amaba May,sanadku waa 2025-Waan u soo laabaneynaa warmurtiyeedka ka soo kala baxay dowladaha Puntland iyo Jubaland oo ay kaka hadlayaan fowdada siyaasadeed ee ka taagan Mogdishu iyo siyaasaa madaxweynahii la doortay 2022 Xasan Shiikh Maxamud oo saxada siyaasada Soomaaliya ka baxayo dhawaan,maahan inuu ka baxayo kaliya xitaa xiliga uu dalka iskaka tagayo uma sheegi doono iska daay saxiibadiise xitaa qaar ka mid ah caruurtiisa adinka waxaadba ka hadleysaan Soomaaliyey waxyaabo kale iyo siyaasado maalinle ah.

Waxaanse wax yar dooneynaa in aanu idiin celino gadaal amaba hadaad tahay muwaadin Soomaaliyeed,lagana yaabo inuu ku jahwareersan yahay waxa hada socda, yaa xasuusta sawirkan hoose xiligii aanu u soo bandhigeynay shacabweynaha Soomaaliyeed ee aanu laheyn dalkii doorasho dadban ayuu aaday Xasan Shiikhna saxada siyaasada Soomaaliya waa ka bixi doonaa,weliba ku darsoo dowlada Mareykanka in ay soo saarto in dalka Somaliya uga digto shacabkeda ayna gelisay qatarta level 4 ka loo yaqaano oo ah mida ugu sareysa, dadbaa laga yabaa iney dheyelsanayaan,sida xaqiiqada ah waxey ogyahiin in caasimada Soomaaliya la doonayo in loo gacan geliyo Argagixisada weliba qarkood garabka lala shaqeysto loo yeega yeeray dhawr gobol oo dalka ka mid ah,inta uusan dalka ka bixin Xasan Shiikhna la doonayo iney halkaas qabsadaan,laakiinse bedelkii inteysan waxaasi oo dhan dhicin isaga ayaa baxayo.taas ka sii gudub si kale oo aad ku qanci karto adigoo Soomaali ah wax ma kuugu sheegnaa.

Dowladnimo xaga noo dhig in aysan Mogdishu oolin anagaa og oo weliba wajiga iIlaahey ayaan idiinku dhaaraneynaa taas waqti ha iskaka lumin sidaan horey idiinku sheegnay kaliya ruwaayada Mogdisho taalo maalinkasta waxaad kaliya indhaha ka daawataan sida ay kooxdii dalkaan isla soo qaribeen uu midkasta dhaxdoda uga baxayaan siyaasada oo ay uga horeyan Xasan Shiikh inta uusan ka bixin saxada dhawaan iyo sida ay dhaxdooda iskaka aarsanayan, waxaas xaga iska dhig.

Waxaas xaga iska dhig markii aanu idiin leenahay ma dooneyno inagoo og inuu dalkii aaday doorasho dadban madaxweyne Xasane uu siyaasada ka baxayo in aanu waqti idiinka lumino wax hadaan inta ku soo qorno aad yaabeyso laakinse aan hada mudneyn in shacabka looga lumiyo waqti markii aad ogtahay halka uu dalkaadii aaday iyo inuu yeelan doono m/weyne cusub iyo dowlad cusub dalkuna aaday doorasho dadban,shacabka dalkeena ma mudna in newska maalin laha ah waqti looga lumiyo.

Tusaale- R/wasaraha Soomaaliya maalinkasta waxaa lagu mashquuliyaa Jubaland iyo Gedo iisaga iyo syaasiyiin kale oo deegaanadaas ka soojeeda,qoraalkaan meel gooyni ah haku qorto dad ehelkiisaa Suuqa Bakaaraha ha u dirsado kaliya sida saxiixiisa loo isticmaalo mudadii uu joogayna dalka looga fushaday amaba looga dhacay malaayiin dolar oo uusan intooda badan waxbo kala socon,kaliyana siyaasada Soomaaliya ugu jiro koox hebelaan isku xisbi nahay,yacni waxne waa arimo ku ek shaqsiyaad amaba koox waxne waa wax ay dunidu dhaqaalo ku bixiso oo saameynaya mustaqbadeeda ,weliba ku darsoo markaadan ogeyn waxa socda aadna magac ahaan qeyb ka tahay waa dhibaato inteeda la ek.

Dhanka kale aan isla aadno Xasan Shiikh oo saxada siyaasada ka baxayo aadna u qiyaanay saaxiibadiisa qaarkoodna madaxa isku geliyey si ay iskugu qabsadaan hal kursi,ka sokow ragaas halka kursi isku qabsanayo midkasdegaankiisa iyo dadkiisa ayuu soo baabi iyeyy markii ay kooxda hada xukunka joogta mucaaradka ahaayeen oo waxaa loo soo adeegsaday dilalka dad bulshada qiimo ku lahaa oo qabiiladoodaa hadane kuwii dheefta helay maahan, kuwaas oo kale hadii maanta aad iyaga iyo isla kooxdii ay ka tirsanaayeen aad waqti iska lumiso adigoo og inuu dalka ka baxayo ninkii ay la shaqeynayeen oo ah Xasan Shiikh weliba waa ka baxayaa oo kaliya maahane anagaa idiin leh siyaasada Soomaaliya waa ka haray, waxey hada iskula joogaane waa ruwaayad.

Ka gudub ma waxaad dooneysaan inagoo oog inuu dalka Soomaaliya yeelan doono m/weyne cusub oo la mahadin doono in aanu siyasada idiinka dhigno oo aanu wax la soo dhaafay ka hadalkooda dib idiinku celino sida in wadan deris nala ah geber muslimad ah oo iyaddo nin qabo oo xalaal lagu qabay in lagu bedeshay siyasado qaribnaa oo dalka yiilay 2022 sidaasina nin lagu siiyey,waxaas oo kale miyaad dooneysaan in ay dhegahaadu mar kale maqlaan oo laguugu soo celiyo adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah.

Ma waxaad dooneysaa in aanu halkaan waqti kaaka lumino oo dhacdo ka dhacday Mogdishu isbuuc ka hor inta Banka Aduunka degan ka mid ah dalka Soomaaliya u ogolaaday in laga fuliyo dhaqaalo lagu dhisayo 60KM oo wado ah weliba magaalo dalka Soomaaliya caan ka ah oo aad wada garaneysaan mar kale ayaan magaceeda idiinla wadaagi doonaa oo hada waqtigeeda lma joogo waxaanse ugu talo galnay markii aanu idiin leenahay dowladnimo iyo Soomaaliya amaba dowlad ayaa Mogdishu ka jirto xagaas iska dhiga maahan in aanu iska lenahay waxaanse dooneynaa adigoo Soomaali ah in aanu dhinacyo badan wax kaa tusino si aad u ogaato halka uu dalkaadi aaday dowlad cusubna ku yelan doono dhawaan, hayeshee, hadaan idiin dhameeystirno arinka Banka Aduunka iyo degaankii wadadaas laga hirgelin rabay waa degaan amaba magaalo ay Duqa Magaalada ka tahay Haweeney magaaladu waa magaalo 340KM ayey dhanka waqooyi kaka jirtaa caasimada Soomaaliya qormadan si fiican u dhuuxa Soomaaliyey, gebedhii amaba haweeneydii waxaa laga saxiixday in 6KM oo wado ah loo dhisayo muuqaalo ayaa laga qaatay, waxaana qandaraaskii la siiyey nin ay Xasan Shiikh Qaraabo yahiin oo aanu sawirkiisa ka reebnay 16 kii siyaasi oo shaleyto soo saaray war murtiyeedka ee siyaasiyiinta ahaa,waa xildhibaan ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya shirkada uu iska leyahay waxaa la yiraahdaa Buruuj, walaashiis waxey dalka Soomaliya u fadhisaa Midowga Yurub,ninka walaashiis qabo waxaa u xiran qandaraaska dhan ee (United Nationka),weliba kama hadleyno Jowhar shaqada looga hayo argagixisada.

Qandaraska waxaa siiyey Xasan Shiikh adiga oo Somaali ah waxaa laguugu shekeynayaa waxuu ka soo hor jeedaa ninka qandaraaska la siiyey Xasan Shiikh siyasiyiinta Somalida kuwooda mucaaradkaa ayaa lagu darsaday,intaas fahan guud oo siyaasadeed ma kugu filan tahay waxa Mogdishu ka socda adigo Soomali ah hadaadan waalneyn,dowladnimada aad ka hadleyso oo Mogdishu taalo waa midee amaba waa noocee........?.

Laakinse markii arintu noqoto dadka dowlada ku jira ee daacada iska ah inagu Somaliwaaye ma caayneyno oo waxaan dhan ayaaba iska ah wax lagu helo qaab xaaraan ah,waxaanse ka haldeynaa qaran jabka iyo dowlad xumida iyo musuq maasuqa jira heerka uu gaarsiisan yahay hadane ay sidaasi tahay dad badan ogeyn inuu Xasan Shiikha ay hada daraadiis dalka u burburinayaan iyo kuwo deganadooda sidaas xad dhaafkaa iyadoo loo lugooynayo ku leh waxaan ku jirnaa siyaasad ayaa hadane newskasta oo dalka ka yimaado oo la doonayo in lagu marin habaabiyo bulshada amaba shacabka Soomaaliyeed in dadkii oo qaarkood xog ogaal ah lagu ciciyaaro,sidaasi daraadeed muhiimadu waa in Xasan Shiikh siyaasada Somaliya ka baxayo uuna ka haray doorashada adigoo Soomaali ah ama maanta ka fogaaw siyasadiisa amaba ugu yaraan isku day adigoo Soomaali ah in aad la jaan qaado isbedelka siyaasadeed ee ka soo muuqda dalka dhawaan,haku mashquulin malmaha kooban ee u haray m/weynaha ee Xasan Shiikh oo aanu ognahay halka uu degan ka dhiganayo dhawaan, adigoo Soomaali ah oo mediya ku jirana shacabkaada haku lugoonin beenta suuqa la soo geliyey in Xasan shiikh xisbi la mid ah kan ka jira Jabouti, Kan ka jira Turkiga amaba kan ka jira Etoobiya uu qaatay,ninkaas madaxweynaha ka soo ahaa Soomaaliya mudo labo jeer ah waa kudaayey ee

dalalka aad leetahiin waxuu ka soo min guuriyey ururka uu hada ku dhawaaqay anagaa idiin leh isagoo siyaasada Soomaaliya ka baxayo ayuu maalinkasta been u sheegaa dalalkaas aad leetahiin waxuu ka soo min guuriyey urur iska joogayo ,taasi waa been xitaa hadii ay kula taliyeen amaba ay shaqsiyaad uu halkaas u diray yiri soo ogaada qaabkey u shaqeeyaan iyo wax la mid ah,waxoogaa ayuu jilayaa maahane xaqiiqdu sidaas iyo wax u dhaw maahan anagaa idiin leh,waa macquul in ay arimo shaqsi ah oo aan aheyn labo dowladood iyo labo shacab ay ka dhaxeyn karaan laakiinse hadii aad ka hadleysaan arimaha siyaasada Somaliya iyo xaqiiqada jiirtankeda m/weyne Xasan dalkaan waa ka tagoo hayaa dhawaan musharaxne maahan, wadan kasta oo uu safar ku tagona labadii sano ee ugu danbeysay waxuu kala hadlayey arino shaqsi iyo ganacsi u gaar ah iyo inuu furtay acounti gaar loo leeyahay,waxa aanu tusaalaha idinku soo qaadanay sida uu Xasan Shiikhna ina adeeradiis mashaariic dhul aan degankooda aheyn oo wielba shirado degankaas laga leeyahay ay joogaan uusan xitaa qandaraasyada ugu ogoleyn intey waxii magaca umad aSoomaliyed lagukeneay oo dhan Mogdishu u fadhiisteen dalkana u dhacayaan waxii ay aduunyada ugu deeqday iyo faraqa u dhaxeeya meel aysan dowladnimo ka jirin sida shacabka Jubaland iyo Gedo maalinkasta beenta looga faafinayo oo loo leeyahay maamul cusub ayaa loo dhisayaa si loo burburiyo Jubaland waxaas adigoo Soomaali ah siiba kuwooda dhulka Soomaalida degaan ee ka fog xaqiiqada taalo Mogdishu oo loo waayey cid Adan Abaal argagixiso ka difaacda bedelkiina looga soo baxay ayaa lagaaga dhigayaa in ay meeshu awood aan jirin taalo,halkaas af ayaa yaalo Mogdishu ayaa la dhahaa.

Ka soo tag dhawaan shacabka Digil iyo Mirifle sow siyaasad ahaan iyo degaan ahaan looma iibsan,iyadoo uu weli Lafta Gareen ku sugan yahay Mogdishu sow wadamadii caawinayey hayaddaha gar gaarka ee Baydhabo joogay markii ay ogaadeen inu ku biiray koox dalka u gacan gelineysa argagixiso inteysan xafiiska baneyn si aan loo qaban doorasho amaba wadanka loo geliyo fowdo sow ma aragtaan in ay hayaddaha qaarkood durbaba bilaabeen iney joojin donaan howlahii ay kawadeen degaanadaas waxkasta oo lagu laaluushay siyaas iyiinta Digil iyoMirifle ma u qalmaan shacabka KG waxa ku dhacay magac xumo iyo hankii ay lahayeen oo umado kale la hoos keeyey,iyagiina laga dhigay kuwo mediyaha ku jira oo lagu mashquuliyo rag isku koox ah oo Mogdihu jooga hebelaa xilka lagaqadaa iyo hebelaa sidaas la yeelayaa,ku darsoo tuulo KG ka mid ah maanta raga badan oo bulshadaas hogamin jiray wey adag tahay in ay ka soo baxaan bedelkiina waxaa lagu wadaa in degankas aqoon yahan ada ka soo jeeda degaankas midkood mustaqbalka uu ka noqdo masulka ugu sareeya.

Sow hada ka hor dhawr jeer idiinma dhihin adingoo Soomaliweyn ah Xasan Shiikh waxaan idiin dhahney siyaasada wuu ka baxayaa ,laakinse waxuu galaafan doonaa rag badan oo aan ka danbeyn doonin kuwasi oo iskuku jira qeyb ay dalka isla soo dhaceen, qeyb uu ka dhaxeeyo ganacsi siyaasadeed,qeyb u ka dhaxeeyo leynta ciidamada xoga dalka si loo yirahdo dalalkii soo tababaray ciidankeena si fiican nooguma soo tababarin oo wiilasheena oo ciidan iyo ciidan la'aanba ah marba haduu Soomali yahay awalba geesi iska ahaa laga dhigay dalkeena mid aan is bixin karin.waxaa taas ka sii daran in ciidamada Afrikanka ah ee dalkeena jooga la doonayo in habeen madow Mogdishu loogu soo geliyo aragixisada o caasimada sidaas logu wareejiyo,waana waxa aanu u leenahay dalka Soomaliya doorahso dadban iyo Kampala Acord 2 ayuu u dhaxeeyaa uguna baaqeyno in ay dalka dib ugu soo laabtaan siyaasiyinta Soomaalida iyo hadba inta wadan ee dlkaan soo caawinayey-

Bad baado ayuu u baahan yahay,weliba qoralka ayaa nala dheeraanayo mahaane siyasiyiinta

Puntland,kuwa Khaatumo iyo Soomaaliland ugu jirta dowlada Mogdishu wxa ay u qabtaan Xasan Shiikh hada ineysan siyasad aheyn waan idiin qodobeyn karnaa waxey ku wada jogaan dan shaqsi ku darsoo ma foga xiliga ay shacabka caadigaa ka mid noqonayan waxaasi oo dhan waxaa ka sii muhiimsan sida madaxweyne Xasan Shiikh uga fashilantay waxkasta oo uu xafiiskaas ku soo joogi karay,waxaasi oo dhan ee anau kaka soo hadalnay qeybtee kore ee iskugui jira wax la soo maray iyo wax hada taagan bal ka warama hadan waqti idiinka lumino

ka hadalkooda sow berito tan soo socota shacabkena kama lumayo?.

bedelkii waxaan idiinku sheegnay qoraaladeenii hore in sida m/weynahii Burkina Faso oo ee dalkaas laga ceyriyey 2014 kii waxii ku dhacay isbuucii la soo dhaafay shirado uu heshiis gaar ah la galay mudadii uu joogay ayuu waxuu siiyey amaba la galay heshiisyo shaqsi ah waxuuna furtay acounti gaar loo leeyahay marki ay dowlda cusub timid ee ay dalkeeda ka ceyrisay shirkadii dhana waxaa ka joogsaday dhaqaalahi sida tooskaa loogu diri jiray,Xasan Shiikh midaas mid ka daran ayaa isga iyo rag aan ognahay ku so socota yaan hada wxa uu wado waqti leyskaka lumin isaga iyo dalalka uu beenta intuu u sheego waxkasta si shaqsi ah ugu saxiixo.

Dalkaan Soomaaliya la yiraahdo waxaa loo dooran doonaa madaxweyne Cusub muhiiamda qoraaladeenuna waa mucaaradka iyo hadba qofkasta oo Soomaali ah oo si dhab ah uga dhiidhisa wax hada socda oo ah fashil siyaasadeed kii ugu weynaa ee waayadan soo mara war Soomaaliyey jooga dalkaan ha loo istaago Xasan Shikh waa baxo haaya dowlad cusbaana u dhalaneysa,wleiba xitaa waxaan ognahay markii ay wadamo waweyn ay ka dhacayaan arimo waaweyn in Xasan Shiikh lala soo xaruiiro o la yirahado dadka wadankaad anaga mashquuli kedibna waxyabao loogu talo galay maalmo kooban oo dadka looga dhigo siyaasad uu sameeyo inta mediyaha qaarkood loo soo dhiibo, Sidaasi daraaadeed warakeena muhiimkaa ee inoo soo socda si aad xog ogaal u noqoto la soco weliba joogto ula soco,war helaa talo hela.

Waa Khamiis bisha May tahay 15,sanadkuna yahay 2025- Waxaa si rasmi ah inoogu bilawday sidaan qoraalkeenii midkaan ka horeeyey kula wadaagany in aanu warakrena hada kedib ku soo qaadan doono siweliba joogto ah wararka mucaaradka, siyaasiyiinta musharaxiinta iyo qeybaha kala duwan ee bulshoweynta Soomaliyeed keib makrii uu dlakii galay xaalad hubanti la'aan ah oo qatarteeda leh oo hadaan loo midooobin fowdadaan ay qatarweyn ku tahay dalka Soomaaliya oo kaliya mahaane guud haan geeska Afrika iyo qarada Afrika.

Hayeeshee, waxaa shirar kadhacay dalka iyo dibada iyo war mururtiyeedyo is xigxigay oo ay soo saareen madaxdii hore ee dalka kuwaasi o iskugu jira madaxweyneyaal, r/wasaareyaal, wasiiro iyo musharaxiin ayaa siweyn uga deyriyey ugna horyimid fowdada siyaasadeed ee uu dalka ka bilaabay madaxweynaha uu had awaqtiga ka dhamaanayo ee Xasan Shiikh o siweyn marka laga reebo inuu siyaasada Soomaaliya ka ganacsado dhawaane xilak laga qadayo talada dalka laga warejinayo hadane,waxa weli inoo soo socda shirarkii jaraa'iyad ee madax da dowlada Goboleedyada Puntland iyo Jubaland iyo siyaasiyiinta kale ee sida weyn uga

hadlay fowdadaan iyo fashilkaan siyaasadeed.

La soco iyadana qeybteen labaad iyo warar keena danbe oo aad u xiiso badan, kedib markii uu Xasan Shiikh isku qalday hanaan qaran iyo arimo shaqsi oo dalka lagu boobayo kedibna fowdo lagu gelinayo taasi oo siweyn looga dhaxlay fowdo siyaasadeed iyo dib u dhac weyn ,dhanka kale ururkii dhawaan lagu dhawaaqay oo ay durbaba isla koxdii beenta kudhistay markii ayaa akreen in shacab badan oo lagu qalday horeyna u ogeyn qatarta uu dalka u hor seedayo amrkii ay baankood iskaka baxeen wax ka yar 48 saac ayey kooxdii u kal jabeen caawa labo kooxood oo qeyba waxey dhaqalo ka sugayeen waankii yiri dalka siyaasadiisa afgambiya,kuwane awalbameeshaa lagu camiranayey oo xisbi UPD la yiraahdo uun bey ujeedku aheyd in la bur buriyo maadaama Xasan Shiikh ka haray doorashada.hayeehse si uusan qoraalku inoola dheeraan joogto ula soco adigo muwaadin Soomaliyeed ah,waan bogaadineynaa in uu soo deg degay fashilka m/weyne Xasan oo sida ay shacabka Somaliyed ugu jahwareereen caalamkana ugu jahwarereen,waxii oo dhana ay kuso gabo gaboben fashil siyaasadeed siweyn loo dsreemayo,wararku waa is dabajoog,xasan shiikhse godkiisa biyo ugu soo galeen.........

WAR DEG DEG AH-WAA HABEEN ARBACO AH AYNA SOO GALEYSO KHAMIIS-WARARKENA SACAD BA SACADA KA DANBEYSA WAA KA XOOG BADAN YAHIIN DALKII OO SIYAASIYIIN IYO SHACABA LOO ISTAAGAY SI LOO BAD BAADIYO WAXAANA DIB U SOO CELINAY DHAMAAN WARARKEENII SIYAASIYIINTA MUCAARADKA IY MUSHARAXIINTA IYO QOF KASTA OO MUWAADIN SOMAALIYEED AH OO U HIILINAYA DALKEENA KANA DHIIDHINAYO MAR XALADA UU GELIYEY XASAN SHIIKH EE HUABNTI LA'AANTA AH EE AAN FIICNEYN.

WAXANA SIDA AANU KU HELAYNO WARAR SUGAN AY U MUUQATAA IN XASAN SHIIKH ISCASILI DOONO.SIDOO KALE DHAMAN SHIRARKA IYO MUUQALADA MUCAARADKA IYO MUSHSARAXIINTA SOMALIYED MEELKASTA OO AY KA JOOGAAN DALKA AMA DIBADIISA HALKAAN KALA SOCO

WAXII HADA KEDIB AH OO HADA ARINTU WAA SOO DHAAFTAY QOF IYO KOOXO DALKII AYAA GALAY QATAR SIYASADED MIDII UGU WEYNEYD HADAAN HADA LOO HELIN BAD BAADO QARANA AMABA LOO MIDOBINA WEY ADKAAN DOONTAA IN WAX LAGA QABTO XILI AAN MAANTA AHEYN WAA U MUHIIM IN AY SOOMALI ARINKAAN U MIDOOWDO,WELOW AAN HUBNO IN XASAN SHIIKH IS CASILI DONO UGU DANMBEYN KANA HARAY DORASHADA SOO SOCOTA,SIDAASINA DALKU UGU BAAHAN YAHAY INTII UU MEEL CIDLO AH DHIGI LAHA IN LAGA BAD BAADIYO.

QEYBTAAN OO AANU SI DEG DEG AH KU QORNAY WAXAAN KALIYA UGU TALO GALNAY IN AANU SOO CELINS AY WARARKII MUCAARADKA,SIYAASIYIINTA SOOMAALIDA AMABA CIDKASTA OO SI SHAQSI AH UGA DHIIDHINEYSA WAXA HADA SOCDA IYO HEERKA AAN INDHAHA LAGA QABSAN KARIN EE FASHILKA SIYAASADEED EE DALKA KA DHACAY. MAALMAHA INAGU SOO AADAN WARARKEENA AAD AYEY U XIISO BADAN YAHIIN,MAR HADUU DALKA YEELANAYO MADAXWYENE CUSUBNA OO AANU HUBNO SAWIRADA CALANKA SOOMAALIYA MARKASTA QEYBTEENA KORE AYAAN SOO GELINEYNAA,XASAN WAA KU DEEYEY/GALBADAY, WAANA KA HARAY SIYAASADA SOOMALIYA,WAAN BOGAADINEYNAA SIYAASIYIINTA, MUSHARAXIINTA IYO MUWAADINIINTA SOOMALIYEED EE SI GUUD IYO SI SHAQSI SHAQSI AHBA WAR MURTIYED IYO MUUQALO UGA SOO SAAREEN HADA KEDIB WAX BADAN HALKAAN SAWIRADA SIYAASIYIINTA SOOMAALIDA KALA SOCO HALKAAN.

FIIRO GAAR AH- WAXAAN SHACABWEYNAHA SOOMALIYEED KULA TALINEYNAA IN AYSAN KU GADSOOMIN WARARKA AAN KA TURJUMEYN BAD BAADADA DALKEENA YAAN WAQTI LEYDIINKA LUMIN TEAMKAAN FASHILMAY EE VILLADA JOOGA WARKOODA XILIGII LA FALANQEYNAYEY WAA DHAMAADAY HADA DALKII AYAA BAD BAADO U BAAHAN OO HEER AAN LAGU CICIYAARI KARIN JOOGA AMABA MARAYA, FADLAN HALOO MIDOBO ISBEDELADA KA CURTAY DALKENA XAFIISKAN XASAN SHIIKH ANAGAA IDIIN HUBNA KUMA DAAHI DOONEE DALKA HA LOO ISTAAGO DOORASHO DADBAN IYO KAMPALA ACCORD 2 AYUU U DHAXEEYA SIDAAN QORMADII HORE KU SHEGNAY MAXAA YEELAY GUDO IYO DIBAD WAA KA FASHILMAY SIYAASAD AHAAN WAQTIGIISIINA WAABA GABO GABO OO XILI DOOR AHSO AYAA LA AADAY ,SIDAASI DARAADEED INAT DALKA KA MAQAN EE SIYASIYIINTA AH SOO LAABTA OLOLAHII AYAA TOOS LOO AADAYAA IYO TALO LA WADA LEEYAHAY QAABKA XASAN SHIIKH XILKA LOOOGA WAREEJIANYO MA DOONEYNO IN AAN HAD AKA HOR DHACNO WAXANSE LENAHAY MUSHARAXIINTA IYO SIYAASIYIINTA SOOMALIDA WAXAA LA JOOGA WAQTIGII AAD DALKA KU SOO LAABAN LAHEYD UNA HIILIN LAHYED,IN AY TIRADII UGU BANDEYD OO SOOMALI AH ARINKAAN K AHADLAAN O OAYSAN DHEYELSAN WAA WAX U BAAHAN IN LA LABO JIBAARO.

QORAALADAN DHAADHEER KA RAALI AHAADA WACYIGA UU DALKU KU JIRO AYAA KEENAYA NEWSKATANA SIDA UU U KALA XIISO BADN AYAHAY AYAAN SHACABKA ULA WADAAGEYNAA.

WAANA BOGAADINEYNAA SHIRARKA DURBABA DAL IYO DIBAD KA BILAAWDAY ......WAR HELAA TALO HELA,LA SOCO WARARKEENA DANBE SI WLEIAB JOOGTO AH.

WARKII HORE WAR SOO DHAAF-XASAN SHIIKH OO KU JIRAY RAFASHADII UGU DANBEY SAY, KEDIB MARKII AY KU KACEEN SHACABKA SOMALIYEED IYO MUCAARADKII, XILI UU SIWEYN DURBAB U BURBURAY XISBIGII U DOONAYEY INU KU HALAAGO MUSTAQ BALKA DALKA IYO DADKA SOOMALAIYEED,WAXAANA KA WADA DHAQAAQAY SAAXIIBADII SO DHSIAY OO DHAN EE UPD RAGII UGU CUSLAA OO IYAGU AANAN DOONAYN INEY LA FASH ILMAAN, WAXEY U BADAN TAHAY IN XASAN SHIIKH IYO KUWII GOBOLADA EE UU WAQTIGA KA DHACAY OO AHDA SHACAB AH IN LAGU QAADI DOONO WASHAMSI,SI DALKA LOO BAD BAADIYO,XILI UU DALKII ADAY DORASHO DADBAN,WARKAN WAA WAR CUSUB,LAKINSE ARINTA XIISAHA LEH WAA IN SHACABKA DIGIL IYO MIRIFLE DEGAANKOODA U DOORAN DOONAAN AQOONYAHAN DEGAANKAAS CAAN KA AH,AR MAXAA KU DHACAY RAG BADAN WELIBA DAQIIQADII UGU DANBEYSAY.KU DARSO TALADA DALKA WAA LAGA WAREJINAYA MADAXWEYNE XASAN,XISBIGII KACANKANA WAA LAGU KALA DHAQAAQAY.

SHACABKA KUWOODA DAMIRKA LEH IYO SIYAASIYIINTA SOMALIYED WAXAAN LEENAHAY KUWOODA DALKA KA MAQAN KU SOO LAABTA DALKII DOORASHO DADBAN IYO KAMPALA ACCORD 2 AYUU AADEYE,WAR XASAN SHIIKH WADAN TANZANIA LA YIRAHDO AYUU SOC DAA EE DALKA HA LAGA QABTO WAR ARINKAN CIYAAR CIYAAR MAAHAN SAAXIIBADII UGU DHAWAA EE XASAN SHIIH MUDO LABO JEER AH SOO DHISAY XITAA ANAGAA IDIIN HUBNA WAA KA KALA CARAREEN OO BEN AYSAN NAGA AHEYN OO WLEIBA XAQIIQADA DHABTA AH IDIIN SHEGEYNA XASAN SHIIKH SIYAASADA MARKII UU ARKEY INU KA BAXAY O UU KA HARAY DOORASHADA OO ANU SHACABKA SOMALIYED XILI HORE U SHEGNAY WAA ISKU DAYGIISII UGU DANBEEYEY WAXA UU HADA WADO XITAA DHISMAHA URUR KAAN SOMALI LOO SHEGAYO WAX JIRO MAAHAN DHABNA KAMA AHAN.WAR XASAN SHIIKH AAD KALA HADLEYSAAN DOWLADNIMO XITAA MOGDISHU OO DHAN MA MAMULO SARAAKIISHANA LA LEYNAYO IYO FOWDADAAN UU DALKA KA WADAY WAXEY KA AHEYD KALIYA SIDII UU KURSIGA ISKAKA SII JOOGI LAHAA DALKANA U GELIN LAHAA QAL QAL AMNI DALKA HA LAGU SOO LAABTO RAGII GOBOALD AQAARKOOD JOOGAY XASAN SHIIKH WAA DADAALAY UGU YARAAN SHACABKA CADIGA AYUU KA DHIGAY IYAGU SIDAAS AYEY IDIINKU DEEYEEN YEYSAN SIYAASI DANBE OO SOOMALAI AH YUUSAN KUWAA STELEFONBKA KA QABAN LUGOOYO SIYAASIYIINTII HORE EE SOOMAALIYED EE AY SOO LUGOYEEN IYO DHIBAATADA SIYASADED EE AY DALKA U GEYSTEEN IYAGO AANBA MAR KODII HOREBA WX DHAFSIISAN HAL MAGALO XAKUMIN HA UGU FILNATO SOMALI WEYN ANAGAA IDIN HUBNA SIYASADA SOOMAALIYA WAA UGA DHAMAATAY AWALBA XASAN SHIIKH AYEY KA WADA GANACSAN JIREEN SIYAASADA HALKII BULSHADA LOOGU ADEEGI LAHAA,WAXII OO DHANA WAXAA MEESHA KA SAARAY DALKII OO AADAY ISBEDEL CUSUB IYO DOORASHO DADBAN.

WAAN IDIINKU CELINEYNAA SIYAASIYIINTA SOOMAALIDA IYO INTA DALKAAN MUSTAQBAL KA KA LEHEE SOMALAIDAA SHACAB AMAB AQEYBAHA AY KA KOBAN TAHAY BULSHADA

INTOODA KA MAQAN DALKA HAKU SOO LAABTAANO,WAXAN DHALINAYRAD SOMALAIYED EE SO KOREYSA GACANTANA KU HAYA MEDIYAHA SOMALIDA BADANKOD LEENAHAY WAR KA JOGA BENTA AAD SHACABKA U SOO GUDBINEYSAN IYO WARARKA LEYSKA YIRAAHDO DALKII QATAR WEYN AYUU KU JIRAA WAA HUBANTI BAD BAADO AYU U BAAHAN TAHAY JOOJIYA WARARKA QAARKOOD AAD DHAQALAHA KOOBAN KU QATATAN,MAXAA YEELAY DHIBAATADA DALKA IYO DADKA SOO GAAREYSO IYO WAXA AAD QAATATAAN OO AAN KA BADNEYN MAALIN JOOG ISKUMA DHIGMAAN.

XAQIQADA HA ISKA INDHA TIRINA URUKA AAD MAQASHEEN EE XASAN SHIIKH MA AHEYN URU LAGA SOO SHAQEEYEY WAA URUR DAQIIQADII UGU DANBEYSAY MARBA HADII FOWDO LOGU TALO GALAYT LA YIRI WAXAA LAGU QEYBSADAY 4.5 INUUSAN DOORAHSO QOF IYO COD AH QABANEYN,ILEEN WAXEY KU MIR MIRSIYONAYEEN WAXAANM KAI GUUREYNAA 4.5 HADEY KA GUURAYAAN MAXEY URURKA UGU DHISEEN 4.5 YACNI WAX UJEEDO AH OO AAN FOWDO AHEYN LAGAMA LAHEYN,SIDAASI AY TAHAY QAAR BADANOO MEDIYAHA SOOMAALIYA KU JIRA WAXAADBA MOODAA INTEY KA BATATAY SHAQO LA'AANTII DALKA KA JIRTAY IYO FOWDADII IB AY WAXI AY DOONAAN SHACABKA ISKAKA SOO GUDBIYAAN.

MUCAARADKA IYO MUXAAFIDKA INTOOD ADAMIIRKA LEH MIDBAAN LEENAHAY HADII AAD DALKAAN U NAXEYSAAN DOORASHADA SOO SOO SOCOTA, DHAMAN XILDHIBAADA BAARLAMANKA 12AAD 98% WAJIYO CUSUB HA LAGA DHIGO WAX AAN KA BADNEYN 2% YAAN LAGA SOO CELIN KUWA HADA UU WAQTIGA KA DHACAY EE BAARLAMANKA 11AAD

IYAGA IYO MACAL GUDOONKOODA FADLAN FADLAN DAAQADA HA LAGA SAARO,DALKII WEY NOOGA CIYAAREEN, WAA BAARLAMAANKII UGU HOREEYEY O TAARIIKHDA INTA LA XASUUSTA ANSAXIYEY WAX AYSDAN AQRININ OO INTA BASHQAD LOO KEENAY AYSAN OGEYN IN XITAA CARUURTA SOOMAALIYEED XUBNAHOODA LAGA GANACSANAYO MEEL MARIYEY,KU DAROSO FOWDADA XASNA SHIIKH DALK AKU JIHEEYEYNA SABAB AYEY U YAHIIN WAANA WAXA UU TIRSADA UGU BADAN INTU YIRI KAALAYA KU SOO BIIRA URURKA CUSUB YIRI IGAMA HAREYSAAN ANIGA WADANKA WAAN ISLA SOO WADA QARIBNAY, KULI GOODNA KUWI GOBOLADA DALKA JOOGAY EE UU WAQTIG AKA DHACYA IYO BAAR LAMAN KII LABADA AQAL WAA ISLA FASHILMEN OO SANAD KA HOR AYAN HALKAN KUSOO QOR NAY CIDII XASUUSATO.WAR SOOMALAIYEY YAAN DIBADA LAGA QEYL QELIN DALKII DIB HALOOGU LAABTO XASAN SHIIKH IYO TEAMKIISA WAA KALA DHAQAAQEEN WAANA KU DEEYEEN SIYAASAD AHAAN,WLEIBA IDIINMA QARINEYNA SAXADA SIYASADA WAA KA BAXEEN ISAGA IYO INTI AY BEENTA ISKU SHEEGI JIREEN OO DHAN.

ISBUUCAAN CALANKA SOOMAALIYA AYAA HALKA SARE INOO OOLI DOONA MAADAAMA UU DLAKU YEELAN DOONO M/WEYNE CUSUB.WAR SOMALIYEY BAARLAMANKA 12AAD EE SOO SOCDA SI FIICAN HALOOG AFIIRSADO WIILASHA IYO GEBDHAHA KU BIRI DOONA ANAGAA HUBNA DALKAAS DOORASHODADBAN AYUU AADAY XILIGII LAGU QABAN LAHAA AMABA LOO DIYARIN LAHAA DORASHO QOF IYO COD AHNE IN WAQTI LA GELIYO LOGUMA TALO GELIN. SIDOO KALE SOMALI BADAN WAXAN LEENAHAY WAR DEGANKIINA IYO DAD KIINA U TASHADA FOWDO KASTA OO LALA SOO AADANE SIDAAD U DHAN TAHIIN U HILIYA DEGANKA IYO DALKA OO KA HORTAGA.

ANAGAA IDIIN LEH SHAQSIYAAD BADAN WLEIBA NUMBERKA UGU BADAN OO 2022 AAD WEJIYADIINA ARAGTEEN 2026 MA ARKI DOONTAAN DHAQAALO KASTA OO AY BIXIYAAN IYO SIKASTA OO AY QAAB FOWDO AH KURSI UGU RAADIYAAN KALIYA DALKA WAXUU YEELAN DOONAA MADAXWEYNE CUSUB OO LA MAHADINDOONO MUCARAD IYO MUXAFID HA LAGU DADAALO IN AY WEJIYO CUSUB OO DALKA UGU YARAAN U NAXAYO U SOO XULAAN HEERKII AY DOONTO HA NOQOTEE,WAR DALKAAN WAA KA QIIMO BADAN YAHAY HEBEL HEBELAA GEBER SIIYEY OO LACAG AYUU HEYSTAA IYO HEBEL DHAQAALAHI DLAKA AYUU HEYSTAA EE DALKA HA LOO SOO XULO YAA U HIILIN KARA WIIL IYO GEBER AMABA RAG IYO DUMAR SIDAAS KU YIMID AYAA XALKA DALKEENA KU JIRAA EE KUAM JIRO SHAQSIYAAD MAALINBA MEEHSII UU DALKU AADO U CARARYO SIDAASINA QEYB UGA AH WAXKASTA OO DALKA IYO DADKA SOOMAALIYEED KA HALAABO,QORAALKAAN WAXAAN QORALADEENII TAXANAHA INOO AHAA UG ASOO HORMARINAY INUU DALKI AADAY DORASHO DADBAN XASAN SHIIKHNA WAA OGYAHAY WELIBA ISAGU MUSHARAX MAAHAN RAG IYO DUMAR BADAN AYU BEEN U SHEGOO HAAYAA SIDABA AAD U ARAGTEN IN SAACADO KOOBAN INAT SHACAB MEEL LEYS KUGUKEENAY LOO YIRI HEBEL 2500 AYAA DOORATAY WAA GUDOOMIYE HEBEL,WELIBA GUDOOMIYAASHAAN FARAH ABADNA EE KALA NOOCAA EE AA DMAGACYADOODA KU MAQASHEEN URURKA FOWDADA IN LAGU GELIYO DALKA LOO DHISAY EE HADA LAGA WADA WADARAREY WAXKASTA HOREY AYAAN QORALADENI IKUWAN KA HOREYEY UGU SOO SHEEGNAY.

QORSALKII AYAA NALA DHERAADAY MUWAADINKA SOOMAALIYEEDOW KU LAABO DALKA WAA HDI AY RAJO KAAKA JIRTO MUSTAQBALKA SIYAASADEED EE QURUXDA BADAN EE DALKEENA KU SOO WAJAHAN IYO MADAXWEYNAHA CUSUB EE LA MAHADIN DOONO EE SOO SOCDA.WAR SOOMAALIYEY JOOGA WAR XASAN SHIIKH MUCARID IYO MUXAAFID INTA DALKAAAN QIIMO UGU FADHIYO AY DOONAANBA DALKA HALA E KAADAANO WAR XASAN SHIIKH DALKAAN HA LAGA QABTO SIYAASADA SOOMAALIYA WAA KA BAXAY ISAGU NAGAA HUBNA WAR 70 JIRKAAN HALA QABTO SOOMAALIYEY,WAR JOOGA WAR JOOGA INTA AAN DALKA SOOMALIYA IYO XAALADIISA KA OGNAHAY MEDIYA SOOMALI AH OO KA OG MA JIREE WAR DALKAN INTEYSAN WAA WAREY GAARIN HALA BAD BAADIYO SI DHAB AH OO SOOMALINIMO LEH AYAAN IDIIN LA HADLEYNAA,WELIBA HA LAGA FIIRSADO OO BULSHADA HA LALA KASHADO QOFKA HADA KEDIB KA MID NOQONAYO BAARLAMAANKA SOO SOCDA EE 12AAD. WARARKI TAXANAHA INOO AHAA WAA SOO SOCDAAN WAXAANSE KA SO HORARINAA HADBA WARARKA CUSUB WAR SOOMALIYOW MUCAARAD IYO MUXAAFIDBA DALKA HA LOO HIILIYO XASAN MEEL AAD U XUN AYUU KU WADAA HALAGA HORTAGO WAR DALKA HA LAGU SO LAABTO ,SOOMALIYEY WAR DALKAAN WAA KI NA SOO BAR BARIYEY, WAR DALKAAN WAA KII AAN DUNIDAN KU LAHEYN OO DHULKA QOWMIYADA SOOMALIDA DEGAN EE GEESKA AFRUIKA MEL KA BAXSAN OO ANU LEENAHAY MA JIRTO, WAR DALKAAN WA KII QULUBTEENA HANTAY EE WAX NA SOO BAXAY,WAR DALKAAN WAA KII DHEREG IYO BAAHIBA DAD BADAN U SOO DHINTEEN AMABA JABO NAAR MIDKOOD U GALEEN AMA HA NOQOTO MAR IYAGA GAR DARNAAYEEN AMABA MAR LAGA GARDARNAA SIDAASINA JANO IYO NAAR MIDOOD KU GALEN.

WAR SOOMAALIYEY JOOGA WAR XASAN SHIIKH MUDO XILEEDKIISA MA DHAMEYSAN DOONO EE YAN DALKAAN LAGU CIYAARIN.WAR XASAN WAA BAXAY EE DALKA HALA BAD BAADIYO ARINTAAN QABIIL IYO DEGAAN HEBEL MA JOOGTO WAA ARIN SOOMAALI OO DHAN MID JOOGA GEESKA AFIRKA IYO QURBAHA TAABAN DONTA,ALLOW ALLE WAXA MANTA SIDAAN LOOGU CICIYAARAYO MA DALKII AAN WAXBARASHADA BILAASHKAA IYO CAAFIMADKA BILAASHKAA KU HEYSAN JIRNAY BERI SAMAADKIIBAA,WAR CULUMOOY, WAR WAX GARADOW ,WAR DUUBABOW, WAR SIYASIYOW,WAR AQONYAHANOW, WAR DUMAROW ,WAR DHALINYAROY WAR XAALKENU WELI WAA WAREY MA GARINE WUUSE KU SOCDAYE DALKA HALA DABA QABTO,YAAN SINABA LAGU TAAGEERIN WAXA HADA SOCDAWAA WAX MUSTAQBALKA DALKEENA IYO MIDA CARUURTEENA MUGDI GELINAYO, XASAN WAA BAXOOHAAYAA DALKUSE BAD BADO AYU U BAAHAN YAHAY HADA XAALKU SHAQSI MA JOOGTO AAN IDIINKU CELINO MAR KALE HADA XAALKU SHAQSI MA JOOGTO QOFKASTA OO SOOMAALI AH SIDAAS HA OGAADO, WADANKAAN LABO MAR M/WEYNE KA SOO NOQDAY MARKII AAN ARKEY IN AAN SIYAASADA SOOMAALIYA KA BAXAYONA WAAN ISKU DHAX YAACINAYAAN AQLI QOFWEYN MAAHAN SOMAALIYEY,ARINKAAN BAD BAADO QARAN OODEG DEG AH OO WELIBA SOOMAALIYEYSAN OO AYSAN CIIDAN IYO SHACABA KALA HARIN AYEY U BAAHAN TAHAY SOOMAALIYEY.

War murtiyeedka mucaaradka amaba hadaanu si kale u dhigno siyaasiyiinta ay soo saareen waa mid loo baahnaa oo waqtigiisa ku soo aaday loona baahnaa, waana loo baahan yahay shirarka socda oo dhan ee loga aarin sanayo bad baada dalka,Xasan Shiikh waa ku deeyey siyasad ahaan iyo masuliyad ahaanba. weliba xisbigiiamaba ururkii xaleyto lagu dhawaqay si aan caadi aheyn ayaa looga baxay saacadahi ugu danbeeyey,waxaana xusid mudan in wadan kii Xasan Shiikh kula taliyey inuu dalka afgambiyo o isku dhaxyaciyo iuu hada yaaban yahay fashilka ku dhacay Xasan Shiikh iyo saaxiibadiis oo ay intii badneyd weliba kuwi soo dhisay ay ka kala carareen siweyn oo mug leh weliba waxa ka socda gudaha Villada iyo fashilka saacad saacad u dhacayo ee siyasaded waa laga qarino hayaa shacabka Somaliyed, waxase duruba xafladii xlaeyto la qabtay dadkii joogay boqolaal ka mid ah ay iskaka baxeen ururkaas, Xasan Shiikh waa yaaban yahay,waxeyna u badan tahay siduu maalinba qof xilka uga qadayo ururkii uu is lahaa dalka fowdo ku gelina uu burburay lagana kala cararayo oo intii mustaq balka balka ka laheyd siyaasada oo isaga soo dhisay mudo labo jeer ah waa ka baxeen amaba hadaan weliba si dhab ah idinku sheegno waa ka hareen siyayaasadiisa inuu ugu daneyn iscasili doono,waxase ka horeysa inuu maalinb aqof yirahdo xilkan ka qaaday mid kaan ayaan dhawrka isbuu cee soo socda xil hebel u magacaabay, yacni dowladnimo iyo Soomaliya wa isdeysay dalkii fowdo ayuu galay waxuuna u bahaan yahay bad bado, waan bogaadineynaa siyaasiyita labo jeer inta soo dhisay Xasan Shikh saacadahi ugu danbeyey ka haray siyaasadiisa maadama uu isgau 70 jir ka haray siyaasada yahy Xasan Shikh iyagu ma doonayaan intan ka badan iney fowdadiisa ka sii mid noqdaan,meel ku qorta ugu danbeyn Xasan Shikh waa is casili doonaa,waxuuse galaafan doonaa shaqsiyaad waxa hada socda weli moodaan run,xili tiradii ugu badneyd ay iskaka hareen fowdada uu dalka la doonayey, hadaad ogaan laheydeen fashilka siyasadeed ee dalka gaar ahaan xarunta Villa Soomaliya ka taagan waad yaabeysan waana waxa aanu u leenahay dalka bad bado ayu u baahan yahay .la soco wararkeena danbe............................

War degn deg ah-Maalin Arbacaa iyo May 14,2025- Ururkii Xafladiisa lagu so gabo gabeyey Mogdishu oo durbaba burburay siweyna looga kala yaacay wax ka yar 24 saac gudahood.

Soomaaliya yeeleyso koox fowdo ka samysan yaa ku dhahay horta, Waayadan calanka Soomaaliya halkan kuma soo sawirin kedib markii aanu aragnay sida siyaasada dalka u

fashilantay awadeed ,waxaanse maanta sawirkan ku soo dhaweyneynaa m/weynaha cusub ee la dooran doono ee weliba la mahadin doono.

War aaway shacabkii iyo siyaasiyiintii Soomaalida Xasan Shiikh iyo kooxdii gobolada ee

uu waqtigoda dhacay ee kedibna shacabka noqday waxa ku dhacay durbaba saacado koban kedib miyaad aragten,intii ay is lahayeen intaad fowdo dalka gelisaan sidaas iskaka jooga, bedelkii tiradii ugu badneyd ee siyasiyiin ah oo ka kala cararay ururkii cusbaa,dabcan markii

AB

horeba dano shaqsi ayaa halkaas leys kugu tagay waxkasta oo fowdo ku bilaawdo fowdey ku dhamadan,ragii Xasan Shiikh soo dhisay oo dhan markii ay ogaadeen in Xasan Shiikh siyaasada dalka uga dhamaatay weliba kuwii ugu muhiimsanaa iyo Xasan Shiikh waa is daayeen intooda badan,marka aan idiin leenahay dalkii dorasho dadban ayuu aaday waxne lagama weydiin doono shaqsiyaad badan rumeysta iskama dhaheyno.

Maxaase ka danbeeyey waan iska jogeynaa wadankana fowdaan gelineyna si aan iskaka joogno wadan aan xitaa Mogdishu gacanta lagu heyn qeybo ka mid ah isks daay wadan Soomaaliya la yiraahdee.M/weyne Xasan tilaabtii uu qaadoba waa fashilmeysaa inteysanba soo dhaafin halkii uu ka qaaday,marka xaqiiqada leyska indha tiro waa noocaas.joogto ula soco wararkeena danbe.

Wararkii ugu danbeeyey Africa, Geeska Afrika iyo Soomaaliya waa Arbaco,Bishu waa May 14,sanadkuna waa 2025- wararkeena kuwooda ugu xiisaha badnaa ee weli inoo socda,hadii aad 4 sano ka hor xilgaan oo kale aad aheyd muwaadin Soomaaliyeed soona daawatay ruwaayada Mogdishu ka dhacday habeenkii xaleyto ahaa amaba dhamaadkii Talaadada ay soo galeysay iyo Arbaco oo maanta ah,ma u baahnid in laguugu soo celiyo,maxaa yeelay kuwa hada fowdada ka wada Mogdishu dalka waxbo kama noqdeen oo waxaa sii joogi lahaa kuwii 2022 xafiiska baneeyey,intaas sow aragti dhameystiran oo aan shaki kaa galeyn kuukuma filna muwaadinka Soomaaliyeedow.

Waxaanse bedelkii idiin hubnaa,xaqiiqo ah,weliba biyo kama dhibcaan ah in uu dalkii dooraho dadban aaday,waxii sheeko ah u daaya ugu badnaan 2 ilaa sedax malmod mediyaha qaarkod xitaa intii ay socotay xafladii u muuqaalka ekeyd macasalaameyska siyasadeed ee m/weyne Xasan Shikh dadkuna u moodeen in halkaas lagu dhisay urur siyaasadeed ,laakinse hadii ay ogaan lahayeen shacab badan oo Soomaaliyeed dadka xaflada lagu keenay baryo in ay mediyaha qarkod lacag ku siiyeen in aysan muqalkoda soo deyn oo aan wajigoda la arkin sababtoo ah xaqiiqada dhabta ah ayey ogayeen in dalka Soomaaliya yelan doono m/weyne cusub doorashaduna noqon doonto mid dadban mudo kordhin iyo iska daba wareeg adigaaba lagu dhahaa bilaha kooban oo ay joogaan xilalka iyagoo leh waxaanu nahay isku urur sidey iskaka dilan doonaan soo eega intaanba doorasho la gaarin iyagaa isa soo reereebayo ileen madaxweyne Xasan mar hadu doorashada ka harayo waa qasab inuu rag iyo dumar badan galaafto,ku darsoo rag badan oo xafladaas ka qudbeeyey ururkaan aad aragteen ee ay leyahiin waanu ku biirnay kama tirsana,laakinse raga ka soo muqday qarkood ujeedka ay ka lahayeen ayaan si waadax ah idiinku bidhaamineynaa ee qodobkaan sida aanu idiinku sharaxeyno una aamini kartaan waxa aan idiin sheegeyno si fiican u dhuxa.

1- Qodobadi muhiimka ahaa ee ka dhinaa warkeenii hore weli waa ino dhiman yahiin waxase dhinacyo kal aduwan doneyna in aanu wax idiinka tusino,ujeedka hadi aanu idiin jilcino dhawr kii sanoba marki la gaaro bilaha ugu danbeysa ee hdba madaxweynaha markaasi jooga waaa jiro sanadka ugu horeeyaba beelo M/weynahaas caaya mucaarada si ay u helaan xilal badan, sidoo kale isla kuwaas ayaa markii waqtigaan oo kale la soo gaaro iyaga iyo macal mediya hooda wajiga hore soo dhiga sawirka m/weynaha iyagoo xitaa aan xisbigiisa ka tirsaneyn taariikhda aan gadaal ugu laabano kaliya wax yar dhacdooyinkii la soo maray kedibna is bar bar dhig waxa hada socda,laakinse beelaha Soomaaliyeed ee dalka iyo dadka daacada u ah oo aan wanaaga dalkoda cidna ugu heybeysaneyn markasta ma munafaqeyan, ku darso waey hadn eogyahiin badankod inuu dalku yeelan doono madaxweyne cusub.

Sidaasi si la mid ah waxa jiraan mediya Soomaalida qaarkood oo markii uu siyaasiga Soomaaligaa saxan yahayna aan Soomaalinimo wax uga qorin markii qaldan yahayna oo kaliyana dhaleeceeya,tusaale hada sow kooxda Mogdishu joogta urur siyaasadeed been been ah iyagoo argagixiso uga soo baxay dhulkii ay dalka ka deganaayeen qaarkoodna sidii caruurtii maalinba dhawr daqiiqo oo muuqaal ah iskama soo duubaan sidaasi ay tahay ma doonayan dowladnimo,mar hadii ay madaxweynaha sawirkiisa mediyaha ay maamulan soo dhigaan wajiga hore iyo hadey xilal saa'id ah ka doonayaan bilaha yar ee haray wax badan oo hada socdana dad badan run moodaan iney siyaasad tahay,laakinse maahan waa qeyb Xasan u daba fadhiyaan isagoo weliba siyaasada ka baxayo xil la yirahdo ka gaarsii bilaha dhiman,kuwaasne waaba kuwa soo lugooyey sedaxdii sano ee uu xafiiska joogay, sidaasi ay tahay urur siyaasadeedka inta soo camirtay anaga wax qoreynane waan oganahay isaguna waa ogyahay Xasan Shiikh, Allaahne waa ogyahay in rag badan oo aad wajiyadooda aragteen oo ururkaas iney ku biireen sheegay in ay ka mid yahiin kuna siyasad yahin dad aan Xasan Shiikh aheyn weliba waa numberka ugu badan hadan si kale wax idiinku bidhamino.

Dhanka kale si aad adigoo Soomaali ah wax kuu fahansiino intii aan shirkaan leyskugu imaan qoraaladii hore hadaad soo aqrisay waxaan ka sii hordhacnay sidii uu qorshahu ahaa m/weyne Xasan oo dorashada ka hareyna doonayo inuu kursiga uu hada xirtay u wado nin ay qaraabo yahiin,xiligaasne qoshuhu ma aheyn in ilaa 4 gudoomiye kuxigeen la magacaabo, waxaanse hada iyadoo markii shirka la qabtay xiliga aan wax qoreyno weliba la gaarin oo aysanba ka soo wareegin 24 saac,ragii durbaankii aad ogeydeyn iyo juhdiga aad aragteen iyo waxii aad ogeydeen dhigayey ee urur ayaan ku dhawaaqnay lahaa badankood ma aamisney saan hadey hadalee xaqiiqasadeen inuu dalkii aaday doorasho dadban,

Sababta ma taqaanaan markii ay koox isku fikir ah waxey doonaan isku soo sheegaan mudo oo uu weliba qaarkood intuu waqtigii ka dhacay shacabka caadigaa noqdeen ayna wayaan dad markaasi ku dhax jira oo yiraahdo war beenta iska joojiya waxey leetahay dhibaatadan oo kae, weliba horey hadii aad u xasuus ataan waxaan idiin dhahnay rag badan iyo dumar badan oo aad siyaasi moodaan amaba maanta xilal haya in aan doorashada soo socota waxbo laga weydiineyn,xiligaas waxaan idiin raacinay hadaad xasuusataan sawir ka qaata qormada aanu uga hadleyno inuu dalku aaday doorasho dadban Somalidana loo qaban doono shirweyne.

Hadaba aan si fiican iskula aadno intaas xasuusin ayey inaga aheyde qormadeenii taxanaha inoo ahaa ku darsoo ragii uu ka wada dhacay waqtiga ee ku fikirka ahaa m/weyne Xasan gebigod waa ku daayeen ,deganada qaarkoodna ma dooneyno in aanu shacabka deganadas ka hordhacno,waa tusaalaha ugu yar ee aanu idiin siineyno si weliba horudhac ah ,hayeeshee, aan isla aadno qodobadii ka haray qormadeenii hore.war helaa talo hela.

RIYADH,2025-KULANKA MADAXDA MAREYKANKA IYO SACUUDIGA EE MAGAALDA RIYADH-XILI AY INOO SOO SOCDAAN WARAKEREENA FASHILKA SIYAASADEED EE SOOMAALIYA SI DEGAN QORAALKEENA HOOSE EE AANU UGA HALDEYNO SIYASADA SOMALIYA MARKII AAD KU SII NASATO MUUQAALKAAN SII AQRI QORAALKA HOOSE EE WAX BADAN KUU BIDHAMAINAY XAALADA DALKA SOOMAALIYA OO AY INOO SOO SCODAAN QEYBAHEENII KALE.

Warweyn Qeybtii labaad- Waa Talaado ay soo galeyso Arbaco bisha May waa 13,sanadkuna waa 2025- SIdaan shacabka Soomalaiyeed horey uga balan qadnay in anu u bidhaamineyno sedax ka mid ah qodobadii soo dedejiyey in m/weynaha Soomaliya Xasan Shiikh Maxamud dhawaan masuuliyada laga wareejinayo iyo qaabka cusub ee loo jiheynayo siyaasada Somaliya qormada qeybteedii hore waxey uun aheyd dulmar guud halka aad u baahan tahay adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah in wadax lagaaga dhigo waa qeybtaan hadii uu qoraalku inala dheeraadona waxaan ka dhigeynaa labo qeybood.

1- Horta wararkeena si uusan nuxurka uga lumin ma dooneyno in aanu idiinku celino in dalkii aaday doorasho dadban madaxwyne Xasane ka haray doorashada,lagana yaabo in dad badan waxa hada dhacayo intey run moodaan waqti ay wax kale ku qabsan lahayeen micno daro uga lumo,waxa aanu ka qoreyno dalkeenase halkaan kala qabso si aad u ogaato sedax ka mid ah qodobada soo dedejiyey in uu dalku aado doorasho dadban madaxweynahuna ka haro doorashadaas.

A-Horta dadka bogaan ku tixan xasuustooda waa sidee miyaad xasuustaan qormo aanu ku soo lifaaqnay kalmad afka qalaad lagu yiraahdo "Equilitation Wealth" oo aanu idiinka balan qaadnay in aanu waqti munaasib ah si qoto dheer inagoo idiin qodobeyneyna aan idiin sharaxi doono micnaha kalmadaas ka sokow sida ay kuugu bidhaamin doonto wax badan oo weliba kuu fududeyn doono in aad arimo badan oo hada dalkeena ka socday amaba ka soo socday 3dii sano ee ugu danbeysay aad ka fogan donto waa hadii aad mustaqbal siyasaded, mid dhuleed iyo mid degaan amaba dal la yirahado Soomaaliya uu qiimo kuugu fadhiyo, aaway maalmahii tagay sow dhegahiina ma maqleyn qaramada midoobay ayaa dhaqaalo u raadineysa ciidamada midowga Afrika oo mediyaha Soomaalida qaarkood lagu soo qorayo iyo shir ayaa laga yeelanayaa dalka Soomaaliya sidii lagu heli laha kudhawad 50 milyan oo ay ciidamadaas ku howlgalaan iyo wx la mid ah,waxaas oo dhan ma idiin kala hadleyno oo waxaan ognahy ineysan ciidamadaas wax dhaqalo ah heleyn,lakisen heli doonan isbdelka ku soo wajahn dalkeena kedib oo ahd adalka Soomaliya waxa ka socda waa ciciyaar ciyaar iyo madaxweyne doorashada ka haray laakinse jilayo wax aan lagu tilmaami karin siyaasad, waxaanse idiin bidhamineynaa wax waxaasi oo dhan ka muhiimsan waxa ku dhacay Xasan Shiikh iyo sida uu inta la joogta runta ugu sheegin iyo waxyaabahii keenay inuu doorashada soo socota ka haray,wleiba 90% dadk auu Mogdishu iskugukeenay siyaasad ahaan halka ay ku xiran yahiin dhamantood waan idiin la wadaagi rabaa maadaama uu isagu doorashada ka haro oousan u sheginiyaguna arimahooda hoosta ayey ka wataan,waana waxa aan idiin leenahay madaxwyene Xasan waa ku daayey, qormadan waxaa fahmi kara dadka ay siyaasada u bilaaban tahay oo kaliya halka uu dalkii aaday siyasiyan iyo isdeblka dhanka hoganka dalka.

Weli waxaan ku gudajirnaa qodobka (A),madaxweyne Xasan inuu waqtigii ka dhacay oo uu dalkii aadayo doorsho dadban kana haray waxaa uga daran arin kale oo dhawaan soo shaac bixi doonta ma dooneyno in aanu ka hordhacno, waxaanse kuu dulmareynaa si horudhac ah si aan ku siino tusaale fiican waxa ku dhacay madaxweyne hore Afrikan ah weliba hiidka rasmigaa wuxuu gaarayaaa madaxweyne Xasan iyo inta ku hareereysan wax aan ka badneyn ugu badnaan 2 bilood amaba hadaan si kale u dhigno 8 isbuuc oo waxa hada laga hadlayo oo dhan waa i qarso iyo kaliya wax aan dhaafsiisneyn armaad mar hadii uu waqtigii dhacayo Soomaalida si madadaalisaa laakisne arinkan madadalo wa dhaftay ,waana mida keentay in malinkasta dhalinyaro Soomaaliyeed oo mediyaha ku jiraan meelo badan oo dalka Soomaliya ka mid ahne loogu dhirageliyo iney faafiyaan warar been ah oo laga leeyahay ujeedo gaaban subaxiina kula soo cararaan shacabka Somaliyeed iyadoo ay waxa ay buun buninayaan kaliya ka tahay iyaga iyo kuwii u soo diibay maalintaas sidee loogu moodaa oo shacabka Soomaaliyeed loo madada daaliyaa maadaam uu dlaku aadayo doorasho dadban.

B- M/weyne Xasan waa macquul in ay inta la joogta oo ay arimo ganacsi u tahay siyasada Soomaliya,waxeysan ogeyn in madaxweynaha heshiisyo waweyn oo uu galay si weliba shaqsi ah una furtay acountiyo pravite ah ay ku dhici doonto siweliba fadeexad ku ah isaga kaliya maahane wadamada u furay ee uu yiri halkaas iiku shuba,iyadoo la wada ogyahay dhawaan markii uu isbedelka ka dhacya Burkina Faso oo aanu tusaale u soo qadaneyno ayn ak adhacen isla waxa dalak Soomaliya hada ka dhaca ,madaxweynahii dalkaas soo xaku mayey mudo ka badan 20 sano oo weliba dilay madaxweynahii wadankaas 1987dii haatana ku ah qaxooti wadanka Ivory Coast maxaa ku dhacay isbuucii la soo dhaafay, malaayin dolar oo ay si gaar ah ugu shubi jireen shirkadahii dalkaas laga ceyriyey oo toos ugu diri jireen tan iyo 2014 markii dalka uu ka cararay ayaa markii ay ka joojiyeen uuna la xariiray waxaa lagu yiri kalmad cajiib aheyd amaba la mid aheyd noo soo celi dhaqaalahi aad naga qaatatay dalkii waa nalooga ceyriyey heshiisyadii aad nala gashayna waa la cancel gareeyey, ahdaad noo so celin weysana anagoo ku wadno ayaa dalkaada dib kuugu celineyna weliba ku darso wadanka uu ku sugan yahay shacabka ayaa ku kacay dowlada dalkas ee uu martida u yahay kuna amreen inuu raadsado meel kale oo aan dalkooda aheyn waxeyna u badna tahy in dowlada uu ka cararya loo soo gacan gelin doono.

Okey intaas qormadeena kuma ekee madaxweyne Xasan dhaqaalaha uu dalka ka dhacay ee uu u furtay goob gooyni ah shaqsiyaad isaga ku hareereysana uusan u sheegin laakinse waxoogaa u tuur tuuro si shaqsi ah ma shidaalka la baarayo oo kaliya baa,maya waxa jiran malaayiin dolar oo kale oo Bankiyo pravite ah lagu shubtay mar hadi siyaasadii dalka laga haray arimah ma intaas ayey ku ek yahiin?.Maya!!

C-Qodobka siyaasada dalka Somaliya iyo waxa soo dedejiyey wax badan oo fashil ah dalkuna u aadayo dorasho dadban m/weynahuna uga haray dorashada soo socota,weliba laga bilabo maanta oo aanu wax qoreyno ilaa laga gaarayo doorashada hadii aad tahay muwaadin wax kasta oo aad Mogdishu ka maqasho kaliya keydso.

Waxaa taas bar bar socda waxaan galeynaa qeybtii ugu muhiimsaneyd hadii aad tahay muwaadin Soomaaliyeed weliba mucaarid dhawaan dalka isbdelo waaweyn oo siyaasi ah oo aan la dheyelsan karin ayaa ka dhacayo,isku diyaari qeybtaan soo socotana yeysan ku dhaafin.la soco qeybta labaad, weliba si degan,maxaa yeelay muhiimadeenu waa isbdel ka dhabta ah ee siyaasaded ee uu dalku geli doono dhawaan,waad og tahiin Mogdishu waqti idiinkama lumineyno,waxaase ka muhiimsan halka uu dalkii aaday.War helaa talo hela,la soco qeybaha inoo haray...

Weliba ku darsoo shaley iyo maanta madaxweyne Xasan Shiikh dadka is bar bar dhigayo qudbadahii laga duubay ma nihin waxaanse bedelkii shacabka u iftiimineynaa xaqiiqadweliba ku darso a dalku haluu aaday iyo fursadaha aan l aqiyaasi karin ee siyaasada Soomaaliya uga soo dhax baxday muwaadiniin badan oo Soomaaliyeed,xitaa muhiimada qormadeena waxan aan hada Soomaliweyn u taataabaneyno 10% ma dhama xogta aanu heyno,war mucaradow ololahada sii bilaabo m/weyne Xasan anagaa idiin hubna waxkasta oo uu ku heli karay mudo kordhin melahii laga fashiliyey oo dhan hadaan idiinla wadaagno qosol ayaad ku waalaneysan,bedelkii waxaa ka muhiimsan in aan idiinka haqab tirno qodobada inoo haray,ku darsoo madaxweyne Xasan sida xaqiiqada ah waa ku ajaran yahay siyaasada Soomaaliya, isagu wuxuu is lahaa wax isdaba marsii laakinse wxa ku dhaca dibir siyaasaded aan cadi aheyn waxaan weliba ognahay rag badan oo halka uu joogay ka qudbee yey cida ay siyaasad ahaan ku xiran yahiin waana wxa keena in aanu uga duwan yahay mediyaha Soomalida badankood oo aanan wararka qaarkood shacabka ugu soo gudbin sida lo oyirahado ee aanu k aabaarno ujeedka hadba markaas laga leeyhaya iyo sida kaliya loogu talo galay in waqtiga lagu dilo,waxaan mar kal einago warakeen aSoomalaiya ku guda jirna isla aadeyna wararkii kale ee geeska Afrika,la soco wararkeen adanbe......

Fiiro gaar ah- Xasan Shiikh dhawaan masuuliyada dalka waa laga wareejinayaa si dalka iyo dadka Soomaliyeed loo bad baadiyo waa in ay shacabka Soomaaliyeed ku gadsoomin waxa hada socda Mogdishu oo dhan waa qiyaali siyaasadeed,aan meeshaas idiiinku celino waxa hada ka socda Mogdishu oo dhan waa qiyaali siyaasadeed,lan asoco wararkeena qeybaha aanu ug ahadkleyno dalka Soomaaliya iyo fashilka siyaasadeed ee aan caadiga aheyn ee ka jira halkaas iyo Mogdishu.

WARWEYN- TALAADO,MAY 13,2025-SEDAX KA MID AH QODOBADII SOO DEDEJIYEY IN M/WEY NAHA SOOMALIYA XASAN SHIIKH MAXAMUD DHAWAAN MASUULIYADA LAGA WAREEJINAYO IYO QAABKA CUSUB EE LOO JIHEYNAYO SIYAASADA SOOMAALIYA, WARKAN MA FARXAD GELIN DONO INTA SIYAASADA AY KA WADA GANACSADAN MADAXWEYNAHA DHAWAAN MASULIYADA DALKA SOMALIYA LAGA WAREEJINAYO EE XASAN SHIIKH MAXAMUD SIDAASI DARADED LA SOCO YEYSAN KU DHAAFIN QODO BADAAS MAXAA FADEEXAD WEYN OO SIYAASADEED SOO SOCOTA,WAXAANSE BOGAADINEYNAA SOMALIDA INTA OGAATAY IN XASAN SHIIKH TALADA DALKA LAGA

WAREEJINAYO KA FOGAADEEN FOWDADIISA,MAXAA YEELAY XASAN SHIIKH MAANTA OO TALADO AH DAD KU QABIIL AH OO SI HOOSE ULA HADLAY WAXUU KU YIRI WAXAAN OGHAYAY IN AYSAN WAXAAN SOCONEYN WAXANSE DOONAYAA MUDO KORDHIN OO WAAN OGAHAY IN RAGAN GOBOLADA QARKOOD KA SOO JEDA EE WAQTIGA KA DHACAY INEYSAN JIRIN CID DHAGEYSANEYSA OO WAXUU YIRI UJEEDKII DHAN EE AAN U SOO MADA DAALINAYEY AYAABA AHAA INEYSAN ANIGA IKA HARIN WAANA RUNTIIS OO IYAGU XITAA HADUUSAN SIDAN UGU CICIYAARI LAHEYN MARKASTA FEDERAL IYO HEER GOBOL CID DOORANEYSA MA JIRTO.

HAYEESHEE, QEYBTA QOSOLKA LEH WAA SIYAASIYIINTA BEESHA.......EE MOGDISHU JOOGTA SIDA LOO GALI RABO WAXAA LA DOONAYA IN LA YIRAHDO SALAAD GABEYRABA GACANTIISA SOW ISKUMA TOOGAN INTUU SHARCI UU WAX KA DEJIYEY QILAAFAY XAMSE CABDI BARE WAXA LA YIRI HADA ISAGA IYO INTA KU FIKIRKAA EE SAMI QEYBSIGA LA AH YACNI WAXA LAGA WADO QABIIL AHAAN WAAD OGTAHIIN SOW MAAHAN MALINTA LAGU DHAWAAQAYO XAFLADA OO KALIYA AYAA MUHIIMADU TAHAY HALA DHAHO MARKII XISBIGA LA DHISO KEDIB AYAA LAGUUGU WAREEJINAYAA, BEDELKIINA WAXAAN OGNAHAY IN NIN AY XASAN SHIIKH QARAABO YAHIN INUU DALKA DIBADIISA UGA SO WATO XISBIGAAN UUNA DOONAYO INUU BARTAMAHA BISH AJUN INTUU ISKUGU YEERO WAX UU UGU YEERI DOONO GOLAH AXISBIGA SIDAAS KURSIGA UU HADA U DAGAALMAYO UGU WAREEJIYO NINKAAS AY ISKU QABIILKA YAHIIN.

WAXAASE ISWEYDIIN LEH MXUU XASAN SHIIKH U DOONAYA INUU KU CICIYAARO SAAXIIBADIISA QAARKOOD UGA SOO GO'AY DEGAANADOODA?. QODOBKA AYDAD BADAN OGEYN WAA IN AY WAXAANI KA TAHAY MUDO KORDHIN KALIYA SIDEED KU HESHAA OO AAD WAQTIGA UGA DISHAA SHACABKA SOOMALIYEED.MARKA LAGA SOO TAGO SHAQ SIYAADKA XILIGAN KALA GUURKA UU DOONAYO INU XASAN SHIIKH KALIYA SAWIRO KA QAATO,WAXA KA SII DARAN WAXUU ARIMAHA QAARKOOD U BOOBSIINAYO SOOMAALI

BADAN MA OGA UMANA SHEGAYO DADKA KA AG DHAW OO DALKA MADAXTINIMADIISA AYAA LAGA WAREEJINAYAA ALLA MAXAA DHALINAYRO MALAHA MUSTAQBALKA KA LEH SIYAASADA DALKOODA MOODAYAAN IN AY WAXAANI RUN YAHIIN.

WAXAAN WELIBA SHACABKA U XAQIIJINEYNA INUU XASAN SHIIKH 100% MAANTA OO TALAADO AH OGYAHAY INUU DALKU AADAYO DOORASHO DADBAN ISAGUNA KA HARAY DOORASHADAAS BEDELKIINA RAGAAN MOGDISHU JOGO WAXA HADA LAGA HADLAYO IYO KURSIGA UU LEEYAHAY ANIGAA MUSHARAX AH ANIGANA GUDOOMIYE AH ISAGU MA DOONAYO EE WAXUU U DOONAYAA NIN AY QARAABO DHAW YAHIIN OO REER GALCAD AH.

WELIGEEN INTAAN SIYAASADA SOOMAALIYA WAX KA QOREYNAY WELI WAA INOO DHINEYD RAG BADAN OO WELIBA OG IN WAXA AANU KA HALDEYNO YAHIIN RUNTA INUU XASAN SHIIKH KA HARAY DOORASHADA SOOMAALIYA OO HADANE SIDII CARUURTII LAGU CICIYAARAYO WALOW AAN SOOMALIDA OGNAHAY MARKII AY SIYAASADA KU JAHWARERAAN AY DHAHAAN QOFKA KA SOO JEEDA HEBEL WAA LA SIXRAY,HALKII AY KA DHIHI LAHAYAEEN HEBELMARKIISI HOREBA ARAGTI FOG MA LAHEYN.

HAYEESHEE, XASAN SHIIKH SEDAXDII KAARTO EE UU HOREY U DEGSADAY SI UU U HELO MUDO KORDHIN LABO SANO AH UGU YARAAN HADUU WAAYO 1 SANO BILAAW IYO DHAMAD HALKII LAGA FASHILIYEY AYAAN SOOMAALI OO DHAN U QODOBEYN KARNAA, WAXASE KA MUHIIMSAN SEDAXDA QODOB EE HEERKA CAALAMI AH EE SOO DEDEJISAY IN MASUULIYADA INTII UU DALKA SIYAASADIISA ISKU DHAX YAACIN LAHAA LOOGA WAREEJINAYO SEDAXDAAS HEERKA CAALAMI AH WAAN U SOO LAABANEYNAA, WAXAANSE KA SOO HORMARINEYNAA SEDAX QODOB OO XASAN SHIIKH KA QARIYEY SAAXIIBADIISA KUWAASI OO ISKUGU JIRA KUWO UU WAQTIGA KA DILAY EE AAN WAX TALO AH KU LAHEYN DALKA SOOMALIYA SIYAASADIISA MANTA AYSANA JIRIN DEGAAN LAGA DHAGEYSANAYO WARKOODA INTAAS MA FAHANTAY HORTA ADIGO SOOMALI AH KU DARSOO.......

WAXAAN SIDA UU ALLAAH CIRKAAN IYO DHULKAAN INUU ISAGU YAHAY MIDKII SABAB U AHAA IN AY KU YALAAN DUNIDAN AANU KU NOOL NAHAY OO AAN MURAN LOO GELIN KARIN,AYAAN U HUBNAA IN AYSAN XISBI UU DHISAY XASAN SHIIKH SEDAX NIN WAXBO KA NOQONEYN AFKA UUN WAA LAGA SHEEGI KARAA MAALINT ALA DOONAYO SAWIRKOODA OO KALIYA IYO INEY GOOBTAAS SO FAHDIISTAAN WAANA .1- WAA XAMSE.2- WAA LAFTA GAREEN .3-ODOWAA IYO QOF KA SOO JEEDA GOBOLADA WAQOOYI,SABABTUNA WAA ISAGII AYAABA KA HARAYA SIYAASADA SOOMALIYA OO NIN INA ADEERKIIS AH SIDUU KU BEDELI LAHAA ISAGA KU DADAALAYA,INTAAS QOF AAN SIYAASAD WELIGII GELIN AYAA XITAA FAHMI KARA,LAAKINSE WAXEYSAN DAD BADAN U OGEYN WAXA DADKA QAARKII HEERKAAN LOOGU CICIYAARAYO W OO UUSAN XITAAAA IN AY RAGA QAARKIIS WAXII WADANKA LAGA DHACAY AY SHIRKA KU YAHIIN OO AYSAN KALA BIXI KARIN,WALOW AAN OGNAHAY IN AY AAQIRKA IS DHICI DOONAAN OO AY QARKOOD SO ISTAAGI DOONAN SAKXADA,WAXAASE KUU MUHIIM AH ADIGOO SOOMAALI AH WAXII KEENAY INUU XASAN SHIIKH KA HARAYO DOORASHADA SOOMALIYA,QODOBADA UGU MUHIIMSAN KALIYA IN AAD OGAATO AYAAN KULA WADAAGEYNAA.

OKEY SI KALE OO AAD WAX KU FAHMI KARTO ADIGOO SOMALI AH AYAAN KUU SHARA XEYNAA SI AAD U FAHANTO UJEEDKA XISBIGAN XASAN SHIIKH UGU DIYARINAYO INA ADEERKII KA SOKOW FOWDADA UU KA DOONAYO INUU XISBIGAAN KU DANBEEYO. SI DEGAN U AQRI QEYBTAAN.

1- SOW XASAN SHIIKH MUDO LABO JEER AH XISBIGA UPD HOGAANKIISA INTUU HAYEY LABOJEER SOW LAGALAMA SHAQEYN INUU KU SO BAXO?.2- MA ISWEYDIISAY MARKI LA SOO GAARAY IN LOO SHARAXO QOF KALE AMABA QOFKA HAYA XILKA GUDOOMIYAHA SABABTA KEENEYSA IN XISBI CUSUB LA DHISO?.ANGAA HALKAAS KU SHEEGEYNA HORTA WADANKII DOORASHO DADBAN AYUU ADAY TAAS KU SEEXDA KUNA SOO TOOSA, SI AAD WAX BADAN U FAHANTO ,MAXAA YEELAY MA DHIHI KARNO MADAXWEYNE XASAN XISBIGA UPD NINKA HAYA HA LAGA QADO OO HA LAGU BEDELO INA ADEERKEY ANIGU DOORASHADA SOO SOCOTA WAAN KA HARAYAA.

3-IYO QODOBKA UGU MUHIIMSAN WAA XISBIGAAN CUSUB WAXEY KA TAHAY FOWDO OO DADKA HADII LA YIRAHADO XISBI CUSUB AYAA LAGU DHAWAAQAYAA WEY SAHLAN TAHAY INUU YIRAAHDO ANIGAA GUDOMIYE KA NOQONAYO OO KII HORE WAA FASHILMAY WAA XISBI HOGAANKA DALKA LABO JEER LAGU SOO KORAY OO AAN WAX CEEB AH LAHEYN OGOW.BEDELKII MARKII UU KU DHAWAAQO 3 ILAA UGU BADNAAN 4 ISBUUC KA HOR INTAAN HOGAANKA DALKA TALADIISA LAGA WAREEJIN AYUU SHIR ISKUGU YEERI DOONAA INTA UU MAANTA DHODHOOBAYO EE UU UGU YEERAYO GOLE DHEXE,KEDIBNA NINKA AAN IDIIN SHEEGEYNO AYAA SIDAAS LOOGU WAREEJINAA ISAGOO OG WELIBA INUUSANWAX NATIIJO AH KA KEENEYN,ISAGUSE NATIIJO IN UU URURKAAS KA KEENO QORSHAHA UGUMA JIRTO.

INAGA MA DOONEYNO IN AANU IDIIN LA HADALNO SIDII NIN SIYASADA KU JIRA OO MAR KII UU HANTI BADAN DALKA KA DHACAY DHAWR GEBDHOOD OO QURUX BADAN INTUU MIDKASTA GOOYNIDEEDA U YIRI WAXAAN KAA DHIIBAYAA 100GRAM OO DAHAB AH EE AAN IS GURSANO OO MID KA MID AH INTEY DHAWR CARUUR AH DHASHAY WAXII DOWLADA LAGA DHACAYNA AY DHAMAADEEN AMABA IS DABA MAREEN MAR HADAAN JACEYL LEYSKU GUURSAN AY NOLOSHII NOQOTAY MID KALA CARAR AH MAADAMA AY MARKEEDII HORE KU BILAABATAY QIYAALI ,HADANE WAXAA SIDAAS LA MID AH XIBIGAAN UU HADA LEEYAHAY WAAN DHISAYAA KOLBA WXAA LA DOONAYAA IN DHALINYARO BADAN LAGU SHAAN BADEEYO SI AY U WAAYAAN MARKII DOORASHADA LA GAARO MEEL AY SIYAASAD AHAAN TALO KU DARSADAAN MAADAAMA LAGU OGAA INEY MIDKAAN KA SOO MUUQDEEN,WAABA HADII SIDA LA DOONAYO DAD BADAN LOOGU CICIYAARO AY U DHACDEE.ADIGOO MARKA SOOMALI AH HADII AAD KA MID TAHAY INTA LAGUU CIYARAYO KU SOCO MESHEEDI WAAD JOOGTAAYE,HADANE KAKA DARANE WAXAAS OO DHAN OO LA SAMEYNAYO IN AN MUDO KORDHIN HELEYN AYAAN HUBNAA,KAAKA SII DARANE AY XAFALDA SO DHAMAATO DHAWR MAKEIDB RAG WAAEYN O AHD AXILAL HAYA WAXLA DHIHI DOONAA AIDGA XISBIGAADKA TIRSAN TAHAY KURSIGA AAD DOWLAD AKA HEYSO WXAA LAGU QANCIN DOONAA AAN XISBIGA KU BIIRIN OO HADA DIBADA KA JOOGA OO INTA HADA MUUQAALADA IYO SAWIRDA LAGA KEYDSANAYO KA MUHIIMSAN.

OKEY , MEEL KALE AYAAN WAX IDIINKA TUSINEYNAA WUU KA HARAY DOORASHADA SOO SOCOTA INTEY U TAGAAN MAADAAM AUU YAHAY 70 JIR HA KU DHAHAANO ADIGA SIYAASADA INOO DAAY INAGAA DHALINAYRO AHE,KEIDBNA JAWAABTA AAD KA HELEYSO KALIYA AFKIISA KA DHAGEYSO,KEIDBNA HADUU RUNAT KU SHEEGO OO UU XITAA KALON YAHAY WAXUU KU LEYAHAY WAXAN FOWEY UIKA TAHAY OO WAQTI DHERI AH AYAAN KU RAADINAYAA OO O WAQTIGA IKA DHACAY IYO WAX LA MID AH,DADKA UUSAN KALA

JECELEYNA WAXUUBA KA MEER MEERAA JAWAABTII UU SIIN LAHAA,BEDELKII QOFKAAS WAXU KU DANBEYAA UGU DNABEYN SIDA WAXII KU DHACAY XILDHIBANA REER BOORAME AH OO HADA SARIIR U SAARAN SUN LA SIIYEY.

IN AANU FARTAAN SIDAAN UGU WAAWEYNO SHACABKA SOOMAALIYEED WAXA KU JIRA MICNO WEYN HANAGA DEG DEGIN INAGU XASAN SHIIKH SIYAASAD AHAAN WAAN MACA SALAAMEYNAY OO WELIBA ODAYGA BILO KA HOR WAXAAN IDIIN SHEEGNAY INUU HOWL GAB KU NOQON DOONO WADANKA TANZANIA,DAD AYAA XILIGAAS NA MODAY AANU KA SOO HORJEEDNO ISAGA,WELIBA XILIGAAS WAXAAN IDIIN RAACINAY IN AAN DOORA SHADA SOOMAALIYA EE SOO SOCOTO RAG BADAN OO AAD MOODAAN SIYASIYIIN IN AAN WAXBO LAGA WEYDIINEYN SIDEY U DHACEYSO, SI FIICAN JIRITAANKA ARINKAAS ISBUU CYADA INAGU SOO AADAN AYAAD MAQLI DOONTAAN SOOMALIWEYN HADAAD TAHIIN, NINKAAN SIYAASADA WAA KA GANACSADAAN ISAGA IYO INTA KU HAREYEYSAN ADUUN YADUNA WAA OG TAHAY SOOMAALINA WAA OGTAHAY OO BADANKEED MARKA LAGA REEBO MOGDISHU OO KALIYA OO BEENTA LEYSKUGU SHEEGO SOOMALIWEYN DEGAN KOODA WAA U TASHATAY.

LA SOCO QODOBADA UGU MUHIIMSAN EE WAX BADAN SOO DEDEJIYEY IN MASUULIYADA LAGA WAREEJIN DOONO DHAWAAN MR XASAN SHIIKH.WAXAANSE AAD ULA YAABNAA DAD WAAWEYN OO DOWLADAN XASAN SHIIKH KA MID AH SIDA AY ISKU YEEL YELAYAAN OOIYAGOO OG IN SIYAASADA DHAN EE LAGUU SHEEGAYO TAHAY IN XILIGA KALA GUURKA JARAN JARO LEYSKA DHIGTO OO AYSAN JIRIN HADAF IYO MABDA LAGU WADA JOOGO.

ADIGA OO SOOMAALI AH WAXAAN KUU SHARAXEYNAA DHAWR QODOB OO MUHIIM KUU AH INTA KA HOREYSA SIDA SUUQA LAGU SOO DEYN DOONO MEDIYAHA DHAQAALAH KOOBAN LA SIIN DOONO KUGUN AMASHQUULIN DOONAAN WAA XISBI LAGA SOO MIN GUURIYE WADAN HEBEL IYO WAA XISBI SIDAAN IYO SIDAAN AH,WAXAAS OO DHAN MAALMO KOOBAN ISKU MASHQUULI WADANKUSE HALUU AADAY HA SUGI WAAYIN. WAXAAN HADA SOCDA OO DHAN WAEY GUUL SIYAASADEE DU TAHAY MUWAADINIIN ABDAN OO SOOMALIYEED HALK AAY GEERI U TAHAY INTII XASAN SHIIKH SAXADA ISKALA BIXI LAHAAYEEN,AR NASIIB BADANAA INTA XASAN SHIIKH SIYAASADIISA SII DHACEYSA KA FOGAATAY EE SOMSAALIGAA SIDOO KALE WAXA KALE OO AAN BOGAADINEYNAA DALALKA MARKII AY OGAADEEN INUUSAN SOO LAABANEYN MADAXWYEN EXASAN QARK AKA SII TUURAYO EE WLEIBA LEH SIDA HOGAAMIYE HEBEL AYAAD MADAXDA GOBOLADA WARQAD KU SOO MAGACAABEYSAA EE KU SOCO...LOL.WAR HELA TALO HELA,LA SOCO WARARKENA DANBE.

War Deg deg ah-Qorshahii Xisbigii uu doonayey inuu ku dhawaqo Xasan Shiikh oo ka haray doorashada Soomalaiya ee inagu soo adan oo burburay.Sidoo kale qorshahii kaliya u badnaa dacayada iyo borobaganadada ee gobolka Gedo ayaa mamul loo dhisayaa oo isaguna fashilmay Gedona Soomali oo dhan wey ogyahiin xiliga magaceeda la soo xasuusto waa markii shacabkaas la doonayo in qeyrkood markii ay is dooranayan laga reebo filmaasne hada oo aanu wax qoreyno waa isku dhamaadya oo shacabku waxkasta oo Mogdishu laga sheego weyba ku maadeystaan sida xaqiiqada ah .2- Qorshahii lagula heshisay malinta la doonayey in xisbiga lagu dhawaqayo kooxda Shabaab garabka lala shaqeysto oo ahaa iney iyaguna si ay shacabka Soomaliyeed qaarkood u mashquliyaan dagaal kooban ku qaadaan xaduuda Hiiraan iyo Sh/dhexe waad ogtahiin sow mahan qaabka ay u shaqeyso siyaasada madaxweynaha haatan uu gabalkisa sii dhacayo oo isaguna fashilmay,bedelkiina iyagaaba mudadaas ka hor halka ay joogan loogu tagi doonaa sow ma daawanina muuqaal Hiiraan laga soo duubay oo la leeyahy intaad jiidaan waxyar ku dul ciyaara argagixisada,yaa waaye argagixisada leydiin sheegayo waa tii Adan Yabaal looga soo baxay,adigo Soomali ah is weydii Adan Yabaal markii looga soo baxay Hiiraan geberta yar ee kunool Mubaax oo u jirta Wax aan dhameyn dhawr KM miyaad aragteen wax nolosheeda iska bedelay iyo iney xitaa aaminsan tahay in Adan Yabaal la qabsaday iyo in kale,waxaan oo dhan mudo kordhin ayaa lagu radinayey qorshe leysla ogaa ayuu ahaa waana fashilmeen(weliba ku darsoo Argagixisada waxey si rasmi ah u yiraahdeen makrii ay arkeen in aysan reer Hiiraan u jixin jixeyn qiyaaliga siyaasadeed ee dalka ka jira Waxaa lag hayaa iney yiraahdeen"Hadeysan reer Hiiraan iyo Xawaadle ahaan laheyn dalka Soomaaliya oo dhan ayaan qabsan laheyn",kuwa sidaas leh waa kuwa lala shaqeysto ee mudo kordhinta u raadiya Xasan Shiikh).

Isla qodobkaan aan hada ka hadleyno ayaan idiin sii jilcineynaa miyad fahanteen Lafta Green, Xamse, Adan Madoobe, Fartaag, Wasiir Xoosh, Taliye Asad Diyaano,Firdhiye,waxaasi oodhan sida uu Xasan Shiikh u madadaaliyo beentana ugu sheegay kuna yiri waxan dhisaneynaa xisbi siyaasadeedka Xisbiga Hanti wadaaga Kacaanka Soomaliyeed markii halkaas leydku masawira waxii ka danbeeya hadaad arki weysaan Xasan Shiikh oo leh dalkii doorasho ayuu aaday sawirada ragaas laga qaadan rabayna waxaa loo diri rabay nin ay qaraabo yahiin oo aan wax xil ah u heyn isaga,laakinse shaqo u gaar ah u haya waxaas oo dhan waa fashilmen, xitaa hadii inta meel leysku yimaado oo ayba dhacdo ooba wax urur u muuqaal ek shacabka Somaliyed iaydoo loogu sheekeynayo Mogdishu lagu qabto sawirkaas leydka qaaday ma dhaafsiisna, waxaanse idiin hubnaa in madaxweyne Xasan uu doonayey inu soo dhiso nin ay qaraabo yahin xibigaasne raga lagu masawirayo kaliya laga donayo malintas leysku imanayo oo maahan urur loogu talo galay inuu hogaaiyo xisbi talo ka qabanyo dalka Soomaaliya.

Waxey la mid tahay si aad u qanacdan yaa xasuusto dhawr bilod ka hor markii dhulka

Hiiraan State loo dirayey wasiirka cusub ee Batroolka iyo Taliyaha Hayadda Nabad Sugida oo halkaas markii ay tageen kedibna maxaa dhacay iyaga iyo waxgaradkii oo ka dheregsanaa waxa ay u socdaan markii ay si hoose isku wareysteen waxaa leysku raacay in dhalinyaradii magaalada Baladweyne laga saaro dalka Somaaliyana si ay doorasho uga dhacdo fursad bal waxa ay sheegayan hala siiyo siyaasiinta reer Hiiraan ee degaankooda dib ugu laabtay inta iyago leh mudo sedax bilood ah naga war suga markii la gaaray sedaxda bilood maxad maqleyseen isbuucyadii tagay inba la leeyahay iyagii ayaa laga qadayaa xilka, waa ragii degankoda inta xoreystay dadkoodii inta dib ugu laabtay si degan intey u soo wada hadleen is dhageysteen, kedibna iyadoo aan Somaliweyn waqti laga lumin go'anadoda sigaar ah u gaaraan!, sababtoo ah degankoodana wax dhibaato ah oo mudo kordhin ku heli karo Xasan Shiikhna kama dhicin howshoodana dal iyo dibad reer Hiiraan waxey ugu socotaa sidii la doonayey.bedelkii markii ay Hiiraan tageen maxaa la doonayey in la caayo,la aflagaadeeyo, magalada nabadgalyada ka jirta la car qaladeeyo si mudo kordhin loogu helo fowdadaas, waxaas oo dhan reer Hiiraan daaqadey ka saareen.

Ku darsoo markii Adan Yabaal qabiilka madaxweynaha uga soo baxeen isla shabaab qabiil koodana magalooyinkii ku dhawaa Sh/dhexe ee Hiiraan oo dhan sidii ayey u camiran yahiin oo waxey modayeen in argagixiso looga qaxayo dadka Somaliyeed ayeyba caruur moodaan ,kedibna maxaa dalka Somaliya shacabkiisa lagu soo madadalinayey shir ayaa Mogdishu ka dhacayo,yey xakuman xageysa ka taliyan isweydii kuwa la yelahay Mogdishu ayey ku shiraan?, yacni waa afka noolayaal mediya kaliya bulshada ku jahwareriya dhanka kalena shaqsiyaad Soomaali ah oo iska daacad ah oo aanu qaarkood magacyadooda kor ku soo xusnay kuwo kalena aanu soo wadno uu donayo Xasan Shiikh inuu ku ciciyaro mustaq balkoda siyaasadeed isagoo og inuu ka haray doorashada inagu soo aadan dhawaana laga wareejinayo yaalda dalka iyosiyaasadaha uu ka ganacsado.

Qodobkaas kaliya si waadax ah hadii aad wax fahmeyso adigoo Soomaali ah dalka Somaliya waxuu aday doorasho madaxweyne Xasana isagu siyaasada Somaliya waa ka haray waxase muhiim ah inta uu horey u sii galaafan doono oo uu mustaqbalkooda siyaasaded ku ciyaari doono oo muwaadiniin Soomaliyed ah waxaan rajeyneynaa ineysan noqon cadad badan oo ay kuwooda hanka ka leh siyaasada dalkooda xili hore wax fahmaan,waa xaqiiqo waxaan aanu idiin shegyeno.

3-Qorshe Siyaasiyin badan la doonayey in lagu shirqoolo oo isaguna badankiis fashil ku dhamaaday.Hadaba maxey u baahan yahiin shacabka Soomaliyeed in loo bidhaamiyo.

1- Horta waxne waa wax aan dhaafsiisneyn hadal telefonkaa oo lagu wada hadlo iyo been siyaasadeed iyo wax intooda badan aan dhaafsiisneyn qiyaali siyaasadeed,waxne waa xaqiiqada dhabta ah hayeeshe, meyne Xasan Shiikh waa ku daayey oo saxada siyaasada Somaaliya waa ka baxay intii uu donayo inuu galaftona waa isla intii uu horey benta ugu shegayey oo kaliya Somaliweyn wax ka haleysan ma jiraan wadankii doorasho dadban ayuu aaday,degankastana dadkiisa ayaa u tashanayo Somalina shirweyne ayaa loo qabanayaa

waxkasta oo uu doonayey inuu mudo kordhin ku helo oo dhan waa laga soo gudbay waana ka fashilmeen. Xasan Shiikh galbay xitaa ninkii ay qaraabada ahaayeen ee uu la doonayey xisbiga ka fashilmay wadanka uu joogo ayaan shacabka Soomaaliyeed la wadaagi karnaa

muhiimse inooma ahan oo dalka Soomaaliya 2026 waxaan hubnaa inuu yeelan doono hogaamiye cusub oo la mahadin doono Soomaliweyna shirweyne loo qaban doono.

Si uusan qoraalku inoola dheeraan adigoo Soomaali ah waxaad isweydiisaa intaad meel fadhiisato oo aad maskaxdaada ka shaqeysiiso dalka Soomaaliya maxey shacabka badankiis iyo degaano badan oo ay ku nool yahiin shacab Soomaaliyeed waxa Mogdishuka socda iskugu mashquulineyn xageysa ka keeneen kalsoonida ka muuqato oo ay howlahooda iskaka wataan sikasta oo mediyaha shacabka beenta u soo gudbiya wax u so qoraane aysan u kala jecleyn?.Intaas hadii aad fahantayna waad fahantay hadii aadan fahmina weligaa siyaasada Soomaaliya ma fahmeysid ee iska noolaaw muwaadinka Soomaaliyeedow hadii aad ka mid tahay kuwa aan xog ogaalka aheyn.

Weliba ku darsoo maalinkasta waa naloola soo xariiraa iyadoo la leeyahay waa run madax

weyne Xasan doorashada Soomaaliya waa ka haray ee ugu yaraan dhaqaalo ayuu wadamo dhawr ah ka doonayaa ee walaalayalow iska daaya waxbo haka qorina ,waxanse isweydiinay hadii aanu maanta dalkeena iyo dadkeena ugu hiilin weyno xaqiiqada koormee shacabkeena runta u sheegeynaa,ileen inagu ma noqonkarno kuwa 10 dolar wararka beentaa ku soo gud biya wax dan ah oo ay ka helayaane aysan jirine oo dalka iyo dadka Soomaaliyeed aya qiimo inoogu fadhiyee.

Runta hadaan idiin sheegno Xasan Shiikh waa ka baxay saxada siyaasada hadii uu maanta amaba hada kedib isku dayo inuu bulsho Soomaaliyeed ku ciciyaarona ma noqon donaan kuwo badan oo Soomali badankeed waa ka tashatay tiro yar oo dhaqalo uu dalka ka dhacay kula joogan mahane.yacni bal qiyaas magalada Dolow hooyada Soomaliyed iyo aabaha Soomaaliyeed ee ku nool ee dhulkiina ku safri karin oo ay wadoyinkii ka xiran yahiin diyarad ahiina dano shaqsi iy omid siyasaded inta looga joojiyey hada markii la gaaray xiligii xajka oo leys tusiyey in la waaynayo dhaqalahii dadka xujeyda ah laga heli jiray iney mesha ka baxeyso ayaa kaliya loo furay ujed kale ma jiro markii uu xajka dhamadona waa la xirayaa waxyabaha

Xamse, Fartaag, Wasiir Xoosh iyo rag badan oo aanu halkan ku soo koobi karin oo inta badan laga shiro xiliyada habeenkii iyadoo malaha daacadnimadooda looga faa'ideysanayo,hadane anagaa idiin hubna Garoonka Dolow waxuu furnaan donaa kaliya inta ay socoto xujeyda reer Gedo ee halkaas ku nool, sidoo kalena shacabkaas markii doorasho la gaaro ayaaba sidaas loola dhaqmaa oo dorashadii xiligii la galeyey la soo xasustay ku darso badankodna waxa dhici karta ineysan ogeyn inuu Xasan Shiikh dorashadii ka haray ilen cid runta u sii shegeyso ma jirtee,imisa haween Somaliyed ah ayaa xirnanshaha garonkaas Dowlow xaalad cafimaad oo kaliya laga yaabaa iney u naf baxday mudadii uu xirnaa?.

Ugu danbeyn bogaan ku tixnow adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah hadii aad dooneyso in aad wax badan xili hore maqasho,wararkeena ugu badana waa Soomaaliya,Geeska Afrika si guud qaarada Afrika iyo caalamka.la soco wararkeena danbe.

Fiiro gaar ah- Shacabka Koofur Galbeed waxaan leenahay markii labaad mudo 10 bilood ah qabsada doorashadiina,waad leetahiin dadnimadedii aqoonteedii iyo garashadeedii qabsada doorashada in maanta oo la marayo 2025 Xasan Shiikh oo siyasda Soomaaliya ku fashilmay uu idinka kaliya idiin dowladeeyo oo dad aan nidaamkafederalka rabin siyasadood ku dhax milantaan intii aad eegi laheydeen danaha degaankiina iyo dadkiina oo qiimahii bini'aadamku laha leydiinka qado shirar been been ah oo sawiro lagu galo, mar kale idiinku celino siyaasi, waxgarad ilaa qurbajoog, culimo doorashada qabsada.

Markaan idiin leenahay dorashadiina qabsada,maxaa yeelay waxaan ognahay sida ay shaq siyaad ay qaarkiin mediyaha ka buun buuniyaan amaba ka buun buunin jireen ay idiin iib sadeen,halka qaarkood siyaasada aduunyada ka soo xirxirantay oo uu Xasan Shiikh fashil keeda mirahii ka soo baxay uu guranayo ay ku jahwareersan yahiin.

Weli rajo ayaad leeytahiin aad isku daba qaban kartaan mustaqbalka dadkiinana kuma xirna shaqsiyaad kooban danahoda gaar ah, waan ognahay waxaad u kala baxdaan Digil iyo Mirifle waxaana had iyo jeer halkaas wax ka noqon jiray Mirifle xili waxaad arki dontaan adinka dhan aadan waxbo ka noqon doonin,inta yar ee hada leydiin maqlo magac ahaan waa inta la sheeg shegayo mamulka KG.

Hana isku qaldina waxa badan oo hada socda iyo halka uu dalku aaday sida ay u kala duwan tahay,weliba siyaasadiina marnaba haku xirina hal qof,Xasan Shiikhna halkey dowladnimo kala joogaan cid Soomaaali ah oo looga sheeegeynayo ma jirto talada wadanka waa laga wareejinayaa amaba sida uu qorsheynayo waa is casilayaa.Sidaasi daraadeed doorashadiina qabsada waa naga talo Somalinimo.

Waxaa weli inoo soo socda wararkeenii ugu danbeeyey ee Qaarada Afrika, Bariga Afrika iyo csaalamka oo ay Soomaaliya ugu horeysayso,waxane maanta ii Isniin ah bishuna tahay 12 ka May,sanadkuna yahay 2025- Bal horta iskula nasaneynaa hogaamiyaha ugu da'da yar caalamka ee ka soo baxay qaarada Afrika Mudane Ibrahim Traore iyo waresigiisa xisaha badan leh ee muhiimka u ah bulshoweynta qaarada Afrik.kedibna waxan isla adeynaa wararkeenii kale ee taxanaha inoo ahaa.War helaa talo hela.

Today's lastest news Africa,East Africa and Around the Global,Maanta iyo Qaarada Afrika,Bariga Afrika iyo caalamka waa habeen Axad ah oo ay soo galeyso Isniin,Taariikhdu waa 12 ka bisha May,sanadkuna waa 2025-

Mar haduu dalkii aaday doorasho dadban sidaan,rag badan oo qamaar siyaasadeed uu ku ciyaaray madaxweynaha uu waqtiga ka dhacay ee Soomaaliya Xasan Shiikh Maxamud kuwaasi oo intuu yiri waqtigaan idiin kordhinaa ee bilaa sharci iskak jooga kana qariyey inuu ka haray doorashada 2026,Waxaan qeybteena maanta ku soo qaadaneynaa sida dhawaan madaxweynaha ay u hartay bilaha kooban looga wareejinayo talada dalka Soomaaliya, dalkuna u aadayo doorasho dadban.

1- Muhiimadu maahan in aanu shacabka ugu soo celino waxii la soo maray iyo beenti siyaasadeed ee la soo kala iibsanayey sedaxdii sano ee uu xafiiska joogay m/weynaha aanu ka hadleyno,waxaase muhiim ah in ay shacabku hada kala qabsadaan halka ay joogto siyaasada Soomaaliya oo si dalka loo bad baadiyo dhawan gebi ahaanba xaalka Somaliya laga warejinayo. in aduunyadu diido iney dhaqaalo ku bixiyaan ciidamada ka socday midowga Afrika oo dalkaas ka howl galayey waxaa sabab u ahaa in laga aamin baxay madaxweynaha uu hada ka dhamaaday watiga ee la doortay 2022 ee Xasan Shiikh Maxamed oo isagu si mug iyo miisaan leh isaga iyo shaqsiyad badan oo uu galaaftay halmar iskala baxayaan siyaasada,waana waxa aanu inoo

hubna xaqiiqada dhabta ah ee ka jirta dalka Soomaaliya uu dalkaas oo ku soo jiray mudo ka badan 34 sano colaado uu yeelan doono meeshii lagu gaaro 2026 madaxweyne cusub,weliba doorashada wey ka soo hormareysaa May 2026,inagu lama hadleyno shaqsiyaadka iyo qabiilada xiliga kala guurka kaarkooda siyaasadeed la gubo ee waxaan la hadleynaa si guud shacabweynaha Soomaaliyeed,adiga waxaad ka hadleysaa madaxweynaha uu hada waqtiga ka dhamaaday Xasan Shiikh isaga wuuba ka baxaya saxada siyasadee, xitaa qof uu hal maalin u ololeyo xitaa doorashada soo socota kuma soo bixi doono qoralkaan waxad tahiin dad Soomaaliyeed iyo dal la yiraahdo Somaliya oo aanu jecel nahay horumarkiisa iyo xasiloonidiisa,waana nagu waajib in aanu dhabta iyo xaqiiqada idiin kala hadalno.

2-Sida uu saaxiibadiisa u qiyaanay madaxweynaha haatan kursiga sii baneynayo oo weliba ka kooban Soomaaliweyn oo dhan intii la shaqeyneysay amaba isaga ugu dhawaa hadan halkan idinku soo qorno waxaa kuu soo baxeysa dadka qaarkod iney siyaasada iskaka

biiraan laakinse aysan ka heysan argati fog waxii la soo maray iyo waxa hada dhacayo iyo waxa soo socda waana mida keentay bulshada caadikaa ee siyaasada aan ku jirin si waadax ah ugu bidhaamino sida biyo kama dhibcaankaa ee uu dalka Soomaaliya sanadka inagu soo aadan u yeelan doono madaxweyne la mahadin doono.

3-Dhibaatada ugu weyn ee ku dhacday madaxweyne Xasan marka laga soo tago ciidamadii qaranka oo debka la saaray, argagixisadii oo ay inta ay dalka ka degaan looga soo baxay,

dhalinyaro la shaqaleyey iney shacabka Soomaaliyeed iyo wadamada caawiyaan Soomaaliya si ay u soo gudbiyan warar been ah oo kaliya ujeedka laga leeyahay tahay kaliya ha lagu moodo maalmo kooban,hadane markii ay waayeen cid la qaad qaada amaba cid u buun buunisa degaaanda dalka ka mid ah ee inta badan colaadaha looga abuuri jiray kaliya si mudo kordhin loo helo waxaas oo dhan waa isa soo xir xireen, hayeeshee warkaan waxuu si fiican u

anfacayaa hooyada Soomaliyed ee 1988 iyadu aheyd 30 jir ee maanta ku socota da'da 70 sano jirka kuna soo jirtay 34 sano oo fowdo ah.waxuu qoraalkan anfacayaa oo kale gebedha Soomaalidaa ee iyado aan gaarin 20 sano inta darufaha aragtay markii ay weysay mustaqbal kale intey guursatay kii qabay ama laga dilay amaba dhawr nin intey caruur kala aabo ah u dhashay gidaarada magaalo kasta oo dalka ka mid ah shaaxa la fadhisa iaydoo uu midabkeedii quruxda badnaa ee ay caanka ku ahayeen dumarka,gebdhah ama ba hablaha Soomaaliyeed uu qarsoomay/qayirmay amaba hadaan si kale u dhigno uu arakeedii noqday mdi aan aheyd sidii lagu yaqiinay.

Qormadaan waxaa kale oo uu anfacayaa wiilka dhalinyaradaa ee dhashay 1990 waxii ka danbeeyey ee dalkiisa ama uga cararay amni daro,amaba ku dhaawacmay dagaaladii ka dhacay dalka isagoo la leeyahay waa ciidan qaran sidaasina daryeel intuu ku waayey ku dhiban gudaha dalkiisa.

Qormadan waxey anfaceysaa Abaha amaba wiilka Soomaliyeed ee si mudo kordhin loo helo dagaal argagixiso oo been ah la galiyey,kediba siyaasadii Soomaaliya laga dhigtay ganacsi, waxaas oo dhan oo aanu shacabka u bidhaamineyno waxaan ugu talo galnay iney sii ogaadaan in m/weynahii la doortay 2022 uu ka haray dorashada soo socota ayna weliba u badan tahay inuu xili hore is casili doono ileen dalka iyo dadka ayaa ka muhiimsan shaqsi dal dhan ku ciyaaraya.

Si uusan qoraalku inoola dheeraan la soco wararkeena danbe oo aad u xiiso badan iyo dalkii Soomaaliya oo aaday doorasho dadban iyo dadka Soomaaliyeed oo shirweyne qaran loo qabanayo ugu danbeyn fowdo siyaasadeed iyo shacabkoo waqti badan laga soo lumiyey awadeed hada wax badan sidii hore waa ka duwan yahiin,xitaa madaxweyne Xasan hada aad ayey maalinba maalinta ka danbeysa ugu sii adkaanoo heysaa,amxaa yeelay shaqsi uu is lahaa kursiga aad ku fadhiso intaad xisbigii hore ee UPD ka guurto oo aad mid cusub Hotel aad adiga leetahay iskugu keento Tiktokers oo aanu qaarkood ognahay in loo dili doono sidii loo qaarajiyey gabedhii Hodan Naaleeye aheyd iyo wiilkii ganacsatada Soomaaliyeed ee reer Tanzania ka midka ahaa ee la dhihi jiray Mahad Garguurte ee iyagu xiligaas ay la geriyoodeen dad badan oo Soomaliyeed,weliba Argagixiso ma dilin gebedhaas iyo intii lala dilay ee waxaa loo dilay dano siyasaded oo waxey donayeen iyagoo badan oo Soomali ah iney shirkado waaweyn oo ganacsi keenaan degaanka quruxda badan ee Goobweyn,bedelkii wadamo ka soo horjeeday horumarka Soomaaliya ayaa in ay arinkaas u fuliyan argagixisada u wakiishay garab ka mid ahaa,sidaba hada degaanada ay ka soo jeedaan beesha uu ka dhashay m/weyne Xasan looga soo baxay argagixisada loona doonayo in Mogdishu loo soo geliyo si aysan doorasho uga dhicin dalkana loo geliyo dib u dhac,

Sidaasi si la mid ah ayaa dhalinayaro badan oo rag iyo dumarba leh oo Soomaali ah oo iska daacad ah oo lagu yiri kaalay caasimada kuwooda tiktokerska iyo Yutubeka maamulo qaarkood oo dalka dibadiisa looga yeray anagaa idiin leh waa lunsan yahiin weliba qaarkood waxaa loogu sheekeyey xisbiga uu madaxweynaha la doonayey nin ay ilmo adeer yahiin oo qaraabo hoose ah inuu ku dhaafo kursiga uu ku fadhiyo walow ay wax badan oo fashil siyaasadeed ah ay ka soo hormareen sidii hore loo qorsheeyey bedelkiina dalku intuu dib u dhici lahaa ay hada arintu ku socoto inuu isagaa fude bixin doono.

Fashilka kale ee doorashada Soomaaliya soo dedejiyey ee dad badan amaba hadaanu si kale u dhigno malaayiin Soomaali ah laga qariyey hadane ay wararkeenan ku xaqiiqsan doonaan sidii Faleebada ayaan u siineynaa Soomaalida maanta nool.midna ogaada adigoo Soomaali ah ma isweydiisay inuu dalkaadu yeelanayo madaxweyne cusub oo la mahadin doono halka aanu ka keenay kalmadaas?. Sidoo kale ma isweydiisay adigoo muwadin Somaliyeed ah iyo waxa ay Soomali badan iskuku kalsoon yahiin oo ay wax badan indhaha uga daawanayaan?.

Anagaa kuu shegeyna siyaasada Soomaaliya waxaa kaliya maanta waxa ka dhacaya dalka Soomaliya ku jahwareersan Soomaalida aan xog ogaalka aheyn,sidaasi daraadeed si aad u hesho warar xaqiiqada siyaasadeed ee Soomaaliya,mida geeska Afrika, tan guud ee qaarada Afrika iyo mida caalamka halkaan ku tixnow muwaadinow.

War hela talo hela,la soco wararkeena danbe si weliba joogto ah, weliba si ay malaayiin Soomaali ah u xaqiiqasadaan waxa aanu la wadaageyno waxaa jiraan news maalinkasta la sameeyo oo kaliya loogu talo galay iney socdaan ugu badnaan 48 saacadood kaliya si loogu moodo dhawr maalmood,markaad sidaas wax u ogtahayne waxaad ka mid noqoneysaa kuwa aan ku jahwareerin fashilka siyaasadeed ee ka jira dalka Soomaaliya,waxaanse markasta dadka Soomaaliyeed kala hadleynaa dan caam ah,Xasan Shiikh waa ka haray doorashada soo socota waana ku daayey.....

Qudbadahii madaxda Russia iyo Burkina Faso ee aqalka Kremlin ,kedib xafladii 80 guuradii ka soo wareegatay dagaalkii labaad ee aduunka,xafladaasi oo ay ka qeyb galeen madax

badan oo ka kal asocotay caalamka aheydna mid ka mid ah xafladahii ugu weynaa ee waayadan soo mara shacabweynaha Ruushka. Daawasho Wacan.

Maanta oo Axad ah iyo Sudan-Wararkeena caalamka iyo wadanka Sudan oo aanu int abadan qoraladeena marnaba k amarneyn oo mar kale guulo waaweyn oo siyaasadeed ka gaaray wadamadii ku soo xad gudbay amaba cadowgoodii dibada,kuwaasi oo ay dhibaato xoogan oo siyaasadeed kala kulmeen dowlada iyo shacabka Sudan oo isku duuban,waana waxa aanu maalinkasta iskula raaxeysano heesaha Sudan weliba si joogto ah tan iyo markii ay gadowgoodii dibada iyo kuwii gudaha ee uu hogaaminayey Geel jirahii kooxdii calooshood u shaqeystayasha aheyd e RSF hogaaminayey ee ka amar qaadanayey wadan yar oo Carab ah oo iyaga dhanba aan k abadneyd 250 kun shacabkoda oo xitaa 250 kaas kun 50kun oo ka mid ah ay yahiin garacyo,

ahna dal Carbeed oo kaliya magaca ka ah muslin laakinse ay ku adeegtaan wadamo aan muslin aheyn,hayeshee,dalkas aanu ka hadleyno xitaa ma mudna in anau magacoda halkaan ku soo qorno umana qalmaan waxanse malaayiin shacab ah oo ku kala nool geeska Afrka, qaarada Afrika iyo caalamkaba u xaqiijineynaa in ay dowlada Sudan siweyn uga guuley satay dhaman isku dayadii dalkaas loo maleegay oo dhan.Markaan leenahay dowlada iyo shacab ka Sudan wey ka guuleysteen cadowgooda ma ahan wax aan iska dhaheyno waa xaqiiqada ka jirta halkaas amaba waxa afka qalaad lagu yiraahdo Facts on the ground.welib adalkaan yar ee Carabtaa ee weliba faqsiga uu ku badan dalkooda oo aan xitaa dhaqan Islaam iyo mid bini'aadanimo intaba laheyn yahay markii aad booqato,marka iyagas laga soo tago waxaa la fashilmay wadamo waaweyn iyo kuwo Sudan deris lahaa iyo kuwo qaabab dadban loo adeeg sanahay oo iskugu jira kooxo iyo shaqsiyad is modan in aan laga warheyn oo arimaha Sudan ku lug lahaa oo ahda dhinackasta looga guuleystay.la soco wararkeena danbe iyo guulaha dowlada iyo shacabka Sudan oo ah wadan ay ku nool yahiin dowlad iyo shacab wanaagsan oo aanu inaga wax qoreyna u heyno ixtiraam,waa dad wadaniyiin ah, ku faraxsan dalkooda, diintooda iyo noloshooda aas aadigaa dibna u dhisanay dalkooda tan iyo markii ay casimada dalkaas ka saareen canaasiirtii colooshood u shaqey stayaasha ahaa oo ay xaalada ku xun tahay si wleiba weyn.war helaa talo hela.la soco warakreena danbe iyo wadanka Sudan heesaha iyo murtida ay caanka ku yahiina halkaan joogto ula soco.....

Wararkii ugu danbeeyey iyoSoomaaliya,War Weyn Maanta oo Axad ah Bishuna tahay May 11,sanadkuna yahay 2025-Madaxweynahii la doortay 2022 haatana uu waqtigii ka dhacay kuna dhaw yahy gabo gabo Xasan Shiikh Maxamud oo talada dalka laga wareejiyo dhawan si dalka iyo dadka Soomaaliyeed iyo siyasadan uu ka ganacsado meesha looga saaro dadka Soomaaliyeedna waxaa loo qabanayaa shirweyne bad bado qaran ah.Hayeeshee, hadi aad tahay muwaadin Somaliyeed qiyaali siyaasadeed kula joogay tahay ka fogaaw xogtaan aanu adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah ku siineyno wey adag tahay qof ku siineysa!!.ku tixnow bogaan Xasan Shiikh waa ku daayey intii Soomaali ah amaba dalalka caalamkaa ee uu been u sheegayna sedaxdii sano iyo dhawrkii bilood ee ina dhaafayna iaygaa garanaya sidey uga dabaalanayaan. Ku tixnow bogaan adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah,kuna darsoo waan kuu sheegnay sanad ka hor rag badan oo aad hada siyasiyiin moodaan waxbo lagma weydiin doono doorashada soo socota ayaan idiin dhahnay miyaad xasuusataan.... kedibna waxaan idiinraacinay waxii ka danbeeya 2026 in uu dalkaas heli doono madaxweyne cusub oo weliba la mahadin doono war Somaliyow kalmadaas si fiican u dhuux adigoo muwaadin Somaliyeed ah.war helaa talo hela,hadaad aragtaan sawirkan kore inago soo gelineyna halkaan waad xasuusatan sow mahan waxaa dalka ku soo wajahan isbedel dhab ah oo Xasan Shiikh ka bilaabmayo.la soco wararkeena danbe wleib asi joogtoah ula soco.

Baladweyne,The Capital Hiiraan State of Somalia,On Sunday,May 11,2025- B/weyne iyo casimada Dowlad Goboleedka Hiiraan ee Soomaaliya iyo mar kale, Axad, bidha Abriil 11,saandkuna waa 2025-Waxaan mar kale isla aadeynaa dhulkii taariikhda facaweyn lahaa ee Hiiraan State iyo caasimadiisii Baladweyne,waan bogaadineynaa dadaalada mustaqbalka wanaagsan u ah bulshoweynta Hiiraan ee dal iyo dibadba ka socda.

Dhanka kale waxaanan marnaba ka daaleyn oo amaan iyo bogaadin mudan intii aliftay, ka shaqeysay marxalado kala duwan iyo dadaal dheer kedib in maanta dhismahii ka soo bilaawday ee Hiiraan State soona cagadhigtay geeska Afrika sanadkii 2010 ayna intaasne ay rag iyo dumar

geesiyaal ah oo reer Hiiraan State ah ku soo dadaalayeen saidii dhismaha maamulaan jiilba jiil loo gaarsiin lahaa iyadoo guulaha uu maamulkaan gaaray ay ugu weyn tahay sedax qodob.

1- In maamulkaani lagu dhisay qadiyad oo aysan bulshoweyHiiraan State wax qiimo ah ugu fadhiyin hadba inta markaasi hogaanka iyo talada heysa oo qof shaleyto soo mucaaradayey uu maanta madax ka noqon karo.

2- In dhawrkii sanoba maadaama ay siyaasada Soomaaliya qaribneyd uika badan 34 sano in marba kooxda leys leeyahay waqtigoodii ayaa la joogaa talada faraha looga qaadayey,iyagoo halkeedii ka sii wadayey,we;liba inta markaasi xilka heysa waa inta bulshada ugu magaca dheer,maxaa yeelay shacabka ayey waxaani ka tahay qadiyad,marba marka ka danbeysana waxuu maamulku gaarayey horuymaro kala duwan ilaa dhaliyaro badan oo calanka Hiiraan State kaliya iyo dharka lagu ee Hiiraan State maahan iney ku xarajkoodaan ee waxaa qaarkood u dheer in ay dhaqaalo xoogan ka sameeyeen 3dii sano ee danbeysay.

3-Arinta kale ee muhiimkaa ee waxkasta oo dunidan yaalo ka muhiimsan waa caruurta aywaalidiinta Hiiraan ku dhaleen qurbaha ee aan weligood dalka Soomaaliya iyo dhulka hodankaa ee qeyraadka badan ee Hiiraan State tagiay maant agaranaya waxa la yiraahdo Macawisley iyo Hiiraan waxa laga wado oo ah labo magac oo taariikhda galay oo ay adag tahay in bulshada Hiiraan maanta,berito ilaa mustaqbalka si sahlan looga qaato.(Sawika Maanta),Sidaasi daraadeed dadaalada wax ku oolkaa ee bulshoweynta Hiiraan,weligood ka wadeen dal iyodibad iyosida uu dhulka Hiiraan iyo dalka guud ee Soomaaliya ugu weyn yahay awadood,waan bogaad ineynaa dhalinyarada raga iyo dumarka Hiiraan qeybahiooda kala duwan hadey noqon ;laheyd waxgaradka, dhaliyaradaqurbajoogta,siyaasiyiintii hore, kuwa maanta jooga iyo kuwa mustaqbalka imaan doona,waxaan leenahay bartaas ha laga haayo.

Waxaan si kal iyo laab leh u bogaadineynaa sida quruxda badan ee uu gudoomiyahii hore ee gobolka Hiiraan C/fatax Xasan Afrax oo ahaa ninkii ugu horeeyey ee Hiiraan State oo curdun ah xabad kala horyimid,hadane shacabka Hiiraan State markasta ay ku ixtiraami jireen inuu ugu yaraan dadka iyo degaanka u soo halgamay xiligii ugu adkeyd,waana ku bogaadineynaa go'aanka geesinimade leh ee uu bulshoweynta Hiiraan kula soo laabtay Well Done.

Hayeeshee, marka laga soo tago sida quruxda badan ee degan oo ay waxkasta ku socdaan,guul iyo gobanimo aan iskula sii nasano dhaantadan oo ka mid ah kuwii loo qaaday Hiiraan State oo ah mid aad u xiiso badan. war helaa ta;lo hela,soco wararkeena danbe.

War Deg deg ah- - Dalka Soomaaliya iyo Maanta iyo Doorashada Heerka madaxweyne ee Soomaaliya ee 2026-Maalintu waa Sabti,Bishu waa 10ka May,sanadka 2025-Hadii Adigoo Soomali ah, Soomaali ah kaliya kuuguma ekeyneyno ee weliba muwaadin Soomaaliyeed ah weli qoraalkaan meesha ugu sareysa ee newskeena ayuu kuu sii saarnaanayaa si fiican u aqriso uguna cecesho,muhiim maahan in adigoo og inuu dalkii aaday doorasho dadban waxii la soo maray oo dhana ay yahiin waxbo kama jiraan,Soomaalidana loo qabanayo shirweyne guud,aad ku mashquusho wax aan jirin,warar aad u xiiso badan ayaa inoo soo socda si degan qoraaladeena u aqriso.

Kedib fashilkii siyaasadeed ee dalka ka dhacay iyo fashilkii ku dhacay shirkii Mogdishu xili madaxweyne Xasan ka haray doorashada 2026, magaalada Mogdishuna ka socoto qorshe shaqsiyad badan la doonayo in lagu shirqoolo,Ugu danbeyn waxaa shacabka Soomaaliyeed

loo qabanayaa shirweyne Guud.Xisbigii Xasan Shiikh waa burburay waxaa ka haray oo kaliya Lafta Gareen oo Mogdishu lagu soo celiyo halkasne shirqool dil ah loogu diyaariyey,markan sidan wax idiinku soo qoreyno mahan in aanu kaliya la hadleyno shacabka Koofur Galbeed, iyaga waan ognahay subaxdii inta Tuuto loo gashto ayaa diyaradii oo gronka taagan saacado kedib Mogdishu laga soo muuqdaa,waxa aanu ka hadleyno,waa in m/weyne Xasan Shiikh ka haray doorashada madaxtinimada Soomaaliya.

Madaxweyne Xasan Soomalidii kale waa ka tashatay waxuuse geed dheer iyo geed gaaban u fuulay inuu saxada Siyaasada Soomaaliya iskala baxaan beelaha Digil iyo Mirifle, walow ay wax badan kuwooda aqliga u saaxiibkaa ka dheregsan yahiin in uu madaxweyne Xasan oo uu waqtigii ka dhacay shirkii uu Mogdishu waan ku qabanayaa yirina laga diiday meelkasta dhamaana saaxiibadiis ay isku xulufo ahaayeen si layaab leh u qiyaanay badan koodna ku soo bararugen inuu saxada siyasada ka baxay Xasan Shiikh hadane waxey u badan tahay

in ay doorashadii madaxtinimada Somaliya ka soo hormarto waqtigeeda, weliba Laftagareen waxa loo diyariyey shirqool waxana u qeyr roon halka ay hada wax marayan inuu magaladiisa Baydhabo ku sugnaado,imisa jeer ayuu had aka hor shir uga qeybgalay Mogdishu wlei ma aragteen inagoo magaciisa xitaa soo qaadeyna danti laga lahaa waa laga gaaray oo waxaa la soo gaarsiiyey shacabka Digil iyo Mirifle oo uu hogaaminayey ilaa u intuu run mooday siyaasaso been ahaa oo wajiyo badnaa ee uu adeegsan jiray madaxweynaha uu waqtiga ka sii dhamaanayo,ku darsoo madaxweyne Xasan maanta oo ay taariikhdu tahay 10ka Abriil sanadkuna yahay 2025 wuu ka laabtay doorashadii qof iyo cod waa ka laabtay midii dadbaneyd iney dhaceyso ayuu ku qasabanaaday,hadane intuu bulshada iyo inta talada kala dhaxeyso ee uu shaleyto beenta u sheegay ee ay ugu horeeyaan reer KG uma sheegayo maxaa yeelay weligiiga go'aanada muhiimkaa uma sheegeyn tan iyo makrii uu xiligoodii sharciga ahaa ka dilay ee uu ogaaday waxkasta oo ay la galaan oo heshiis ah ineysan dalka Soomaaliya gudaheeda ka soconeyn,laakinse dalalka caalamka qaarkood inta siyaasad looga dhigo waxoogaa dhaqaalo ah sidaas uga heli jiray.

Midna ogaada hadii aduunyadan run leysku sheegayo miyaa shacabka aduunka oo ka kooban amaba ku dhaw 8 Billion ay dhaqaalahiisa maamuli lahayeen kaliya 25%?.Hayeeshee, Inaga markasta xaalada Soomaaliya,mida geeska Afrika amaba tan caalamka waxaan kaliya shacabka uga soo qaadanaa inta xaqiiqada u dhaw.

Sidaasi daraadeed Madaxweynahii la doortay bishii May 15,sanadkii 2022 aadna adigoo Soomaali ah u garan ogtahay Xasan Shiikh Maxamud waa ka haray doorashada Soomaaliya ee soo socota qodobkaas meel ku qoro adigoo Soomaali ah si aad markii xiligeeda la gaaro xasuus kuugu noqoto jiritaanka arinkaan.dalkuna waxu aaday doorasho dadban.

War hada na soo gaarayna waxuu sheegayaa weliba u xaqiijineynaa shacabweynaha Jubaland waxkasta oo lala damacsanaa fashilmeen,weliba gobolka Gedo oo si gaar ah kii loo dhisi waayey Buuntadii Baardheere waxkasta oo lala damacsana iyagana waa fashilmeen hayeeshee, nuxurka dhan waa in Xasan Shiikh ka haray doorashada Soomaliya ee 2026 oona fashilmay siyasiyan sidasina uga haray dorashada soo soco,waxii hada ka danbeya shaqadiisa waa uun fowdo siyaasadeed,laakisne doorashadii Soomaliya ee madaxtinimada waa ka soo hormareysaa waqtigeeda ooSoomaali shirweyne aya loo qabanay.war helaa talo hela,la soco wararkeena danbe.

Fiiro gaar ah- Waxaa laga yaabaa in aysan maqlin malaayin Soomali ah amaba wadamada qaarkood inuu Xasan Shiikh ka baxay siyaasada Soomaaliya oo kaliya maqleen inuu dhisayo xisbi.horta Xisbiga aad maqashaan ma jiraa qof u sharaxday Soomaaliweyn kuwooda aan la socon wasaqda hoose ee siyaasadeed ee ka jirta dalka Soomaaliya siiba fashilka siyasadeed ee ku dhacay madaxweyne Xasan kuna qasbay inuu ka haro doorashada soo socota?,yaase marka laga reebo shaqsiyadkii la sooshaqeeyey mudo ka badan 10 sano oo uu qiyaanay isagu maxuu doonayaa inuu kursiga uu ku fadhiyo mar haduu baneynayo yuu u doonayey ka hor intii uusan imaan fashilka siyaasaded ee dhacay?.

1-Marka xisbiga lagu dhawaqo intii la doonayeyna laga qaato sawiro waxaa jira nin ay qaraabo hoose yahiin oo isaga ugu magacaawneyn wax xil ah oo ay Soomaliweyn ogtahay laakinse wakiil uga ah mid ka mid ah dalalka caalamka,waxuuna doonayey markii lagu dawaaqo ururka una maareyo siduu doonayey inuu bisha 6aad ee Juun bartamaheeda isla sanadkan maadaama u dalku aadayo doorasho ka hor inuu ninkaas shirka lagu waday inuuka dhaco Hotel uu leeyahay iyo dhaliyaro tiktokers ah oo dlaka dibadiisa laga keenay inuu iskugu yeero golaha xisbiga kedibna booskiisa ku wareejiyo ninkaas ay qaraabada yahiin Xamse, Odowaay, Siyaasiyiinta Digil iyo Mirifle dhamaantood lama yaabeyno oo waa daacad iyagu waxaanse shacabka u bidhaamineynaa nuruxka dhan iyo fashilka ku dhacay mdaxweyne Xasan xajmigiisa inta uu gaarsiisan yahay.

Yacni inaga ma idiin la hadleyno adingoo Soomaali ah sidii dhalinyarada derbijiifka ah ee iyagoo nolol ka wanaagsan midaas ay ku jiraan dalkooda ku heli karay in ay noloshaas ku noolaadaan,siyaasada iyo fashilka m/weyne Xasane waa midaas oo kale,waxanse ognahay inuu ka haray dorashada soo socota,waa macquul inuu suit intuu soo xirto is yiraahdo weli qabiil ahaan isku muuji,waxanse idiin xaqiijineynaa iney siyasada Somaliya uga dhamaatay, laakinse dhalinyaro badan oo mustaqbalka dalkooda ka leh rajo ay ugu sii jiraan siyaasada Soomaaliya amaba ugu biiraan wuu galaafan doonaa intey u modaan waxa u hada sheegayo iney run yahiin.intaas adigoo Soomaali ah oo u dhashay dalkan mudada 34 sano ah ku soo jiray mushkiilada ma fahantay mise ma fahmin?.

Waan idiinku celineynaa dalkaas 2026 waxuu yeelanayaa hogamiye amaba madaxweyne cusub,waxiise qaab shaqsi ah loogu kala qadanayo dhaqaalo kooban oo ay dadka qarkood is leeyahin odaygii Xasan ahaa siyaasada waa uga dhamaatee is raaci waa meesheeda,isaguse waxa ka go'an inuu galafto rag iyo dumar badan oo ugu yaran xitaa haduu ifka dhaafin waayo wxuu doonayaa inuu sumcada uga ciyaaro.

Taas ka soo tag,maxey Xasan Shiikh uga duwan yahiin Soomaalida kale Digil iyo Mirifle oo uu ugu mintitayaa ma isweydiisay?.maxey waxa uu isagu leeyahay waan dhisanayaa ee haley hoos joogo iyo xisbiga uu u diyaarinayo nin ay qaraabo yahin iyagu u dhisan karin oo aysan gooyni ugu istaagi karin,mar hadey Soomaali yahin?. anagaa kuu sheegeyna waa weligiin ayaa leydiin talin jiray ee anaga na hoos jooga,waa macquul in ay daacad yahiin siyaasiyiinta degaankaas ka soo jeeda,waxaanse idiin xaqiijineynaa si weliba yaab leh ayey siyaasada Xasan Shiikh ugu qasaari doonaan,ku darsoo qaarkood shirqool ayaa loo diyaariyey.

Waxaase waxaasi oo dhan ka muhiimsan in Xasan Shiikh marki uu ogaaday inuu ka harayo doorashada soo socota ayna ku adkaan doonto in lala qaado nin ay qaraabo yahiin oo uu hada ka qarinayo saaxiibadiisa uu qiyaanayo ,hadane aad ayuu uga naxay sida ay Soomaali abdankeed xili hore uga tashadeen siyaasadiisa.war helaa talo hela,ku tixnow bogaan muw aadinka Soomaaliyeedow in aad ku tixnaato dantaada, mida dalkaada iyo tan deegaankaada ayaa ku jirtee.

Maanta iyo caasimadii amaba xaruntii Hiiraan State magaaladii caanka aheyd ee ku tiilay gobolki taariikhda iyo facaweyn lahaa ee Baladwey ayey inoog ashidan tahay- Maalintu waa jimco,bishu waa 9ka Maaajo,sanadku waa 2025-

Waxaam marka hore bogaadinyana shacabweynaha Hiiraan State oo iyagoo aan Somaliweyn iska xumeynin, siyaasiyiintoodana iska xumeynin tan iyo 201o ilaa manta marxaladahii kala

duwanaa ee uu dalku soo maray iyo hadba dhagartii loo maleegay sidii ugu habooneyd uga soo gudbay in maanta oo uu dlaku aadya doorahso dadban u tashanayaan degaankooda.

Waxaa kale oo aan bogaadineynaa dulqaadka , Soomaalinimada,dadnimada iyo weliba jecelka ay dalkeena u qaban awadood in ay wax badan oo ay ku adkeyd iney xweeriyaan Soomaali badan soo xeeriyaan guul iyo gobanimo shacabweynaha Soomaaliyeed,gaar ahan kuwa Hiiraan State ragii iyo dumarkii u soo jalgamay dhismahii Hiiraan State sanadkii 2010 iyo maanta iyo hadba qeybahii kala duwanaa ee bulshada ee malinba maamulkaan soo gaarsiiyey meelo kal duwan ugu danbeyna manta marayo in dal iyo dibad calanka Stateka ka babanayo meelkasta oo ay ku nool yahiin jaaliyada Hiiraan State. War helaa talo hela.la soco wararkeena danbe ee taxanaha inoo ahaa.

Dalka Soomaaliya iyo Maanta iyo Doorashada Heerka madaxweyne ee Soomaaliya ee 2026-Maalintu waa Jimco,Bishu waa 9ka May,sanadka 2025- War Weyn oo weliba aad u weyn iyo maanta oo Jimco ah,sida aanu qoralkii midkaan ka horeyey waxogaa ugu dulmarnay shacab

weynaha Somaaliyeed amaba hadaanu si kale u dhigno muwaadiniinta Soomaaliyeed in loo diyaar garoobayo doorashii madaxweynaha Soomaaliya ayna dhaceyso weliba uu ka haray madaxweynaha laabda mar la doortay ee Soomaaliya oo hadaan u sharaxno waxyaabahii soo dedejiyey inuu doorashadaas ka haro ay yabayaan.

Sido kale waxaa sida aan shacabka dalkena uga balan qaadnay in aanu bal horta u sharaxno ereyo markii la qorayo kaliya ka kooban dhawr xaraf marka la sharaxayona qiimo weyn ugu fadhiya hadba bulshada markaasi ku nool dal sida Somaliya oo kale ah oo ku so jiray colaado in ka badan 34 sano kaasi marka afka qalad lagu soo gabiyo loo yaqano amaba lagu yirahdo

"Equilitation Wealth" oo aanu weli arag dalkaan maalinkasta ay is dhaxyaacayaan boqolaalka mediya ee hadane aysan jirin cid u sharaxda shacabka.

Dabcan in aanu qormadan idinka lumino madaxweyne ka haray doorashada soo socota oo shacabka caadigaa noqonayo ee Xasan Shiikh Maxamud iyo in aan sidoo kale waqti idiinka lumino sidii uu u qayaanay muwaadiniintii Somaliyeed ee iskugu jiray rag iyo dumar ee mudo ka badan 10 sano oo uu ku jiray siyasada kala soo shaqeyey wax badan waxaa ku soo xigtay inuu ku dhax watay olole siyaasadeed oo uu si hoose ugu waday nin ay ilmo adeer hoose yahiin,halka intii siyasad ahaan ku fikirka aheyd ee muwadinta Somaliyeed aheyd uu u jilayey ruwaayad ah waxaan dhiseynaa xisbi la yirahdo xisbiga hantiwadaga Kacaanka Somaliyed

iyo dhanka kale xayeysiinta ganacsi uu ka sameystay qalalaasahii dalka ka dhacay mudadii uu joogay,sidaasi daraadeed adigoo Soomaali ah oo uu dalkaadii aaday doorasho m/weyne waxaan kaliya kaala hadleynaa waxa adiga ku anfacaya oo ah inuu dalkaadu yeelan doono madaxweyne cusub lana mahadin doono m/weynaha haatan uu waqtiga ka sii dhacayona uu ka haray doorashada soo socota,weliba waxkasta oo lagu heli karay mudo kordhin dalkana lagu gelin rabay qalalaso waa fashilmen dhamaantood,kusii darsoo xisbigii la doonayey in la dhisona waa fashilmay kaliya maahane waxaa la fashilmay kii horey uu madaxweynaha uga tirsanaa ee UPD waana mida kentay in si aan caadi aheyn loga hoobtay,baxay amaba hadaan si kale u dhigno looga kala cararay.

Intaas kaliya kala qabso wararkeena oo marba marka ka danbeeya aad u xiiso leh.War Helaa talo hela,la soco wararkeena danbe iyo doorashada dad ban ee madaxtinimada Soomaaliya oo soo deg degtay kedib markii ay waxkasta oo mudo kordhin lagu doonayey ay daaqada ka baxeen,waxaanse bogaadineynaa shacab badan oo Soomaaliyeed oo ugu danbeyn dantooda gartay,sidaasaa leydiinka rabaa ruwaayad kasta oo Soomaaliweyn loo soo jilayey waa soo dhamaatay waxkastana hada runtii ayey iskugu soo biyo shubten,Xasan Shiikh oo dorashadii ka haray,Somaliweyn oo uu midkasta degankiisa u tashaday,dalkii oo yelanaya 2026 m/weyne cusub oo Somaaliyeed oo la mahadin doono,intaas adigoo Soomaali ah qows danbeedka ku heyso oo yeysan ku dhaafin wararkeena danbe.

World Leaders Arrive For Moscow's Victory Day Parade ...Madaxda caalamka iyo caasimada Wadanka Ruushka ee Moscow oo ay socoto dabaaldeg ay ciidamada qalabka sidee dalkaas ku marayan halkaas iyo madax fara badan oo ka qeybgashay.(Click Here -Halkan Taabo)

Somalia Presidential Elections in 2026-Doorashada Madaxweynaha ee dadban 2026,

waa Khamiis ay soo geleyso Jimco,bishu waa May 9,sanadku waa 2025-Walee waxbaa ka dhacay sida ay malaayiin Somali ah inooga barteen xiliyadan oo kale markii uu dalku aadayo doorasho dadban in aanu saacad kasta kaliya wararka faraha badan ee shacabkena lagu marin habaabiyo bedelkii waxaan uga soo qabanaa kaliya inta hadba waxa markaasi socda ka run ah.

Qoraalkaan midkii ka horeyey maadaama aanu qormo kasta midii ka horesyay ku halqabsano ,waxaa ku jiray in uusan madaxweyne Xasan doorashada soo socota qeyb ka aheyn,shirarkii socday oo dhana marka laga reebo waxa dadka Somaliyed oo soo dhibanaa mudo ka badan 34 sano oo intaanba ku soo gaaray dadnimadooda loo sheego amaba loo soo marsiinayey mediya gaar ah oo lala sii heshiiyey si loo marin hababiyo waxas oo dhana ay socon waayen, hadane waxne waa wax shaqsi amaba koox sidey jecleyd markasta u dhigato, waxne waa mustaqbal umaded,waxa aan idiin kala hadleyno waa inuu dalkii aaday doorasho dadban

marka meel leyska dhigo huuhaada iyo kuturi kuteenka.

Sidaasi daraadeed inagoo isku dhax wadeyna warakeena doorashada madaxweynaha iyo halka uu dlakii aaday iyo dhanka kalena shacabka dalkeena xogo badan ka siineyna arimo badan inago dhinacyo badan wax ka tusineyna una qexeyna waxa afka qalad lagu yirahdo

"Equilitation Wealth" maadaama shacabka dalkeena mudo 34 sano ku soo jireen colaado badankood ahaa waxa afka qalaad lagu yiraahdo (Man-made disasters) oo ah xaalad ay abuureen shaqsiyaad.

Madaxweyne Xasan sidaan qormadeenii midaan ka horeysay idiinu sheegnay hadaad tahiin muwaadiniin Soomaaliyeed Mogdishu waxii uu tabcaday intii uu ku jiray siyaasada oo uu ugu danbeeyey Hotelka hada xayeysiintiisa socotay maalmahii tagay,hadii laga hadlayo siyasada Soomaaliya oo uu ka harayo 2026na waxuu arimo badan u sameynayey nin ina adeerkiis ah oo aan loo sheegin inta maanta daba ordeysa,mediyaha Soomaalida welib adhalinyaro badan oo qurbaha laga keenay oo loogu sheekeyey xisbiga Hantiwadaaga Kacaanka Soomaaliyeed ayaa la dhisayaa,waxaas waxey qeyb ka aheyd marin habaabin bulsho iyo waqtiga is guraya oo la doonayey in shacabka dalkena laga lumiyo oo cidkasta waa ogtahay 2030 ayaa xisbiyo iney ka hada qaadaan dalkeena ugu soo horeysa.

Midna ogaada si uu qofkasta oo Soomaali ah u xaqiiqsado wxa aanu sheegeyno hadii la doonayey in dalka laga hirgeliyo sanadkii 2023 madaxweyne Xasan yaa xasuusta 200 oo diyaaradood ayuu caalamka isku bed bedelayey ilaa marka laga reebo shirarka looga hadlo arimaha umulisada intii kale oo dhan aysan jirin mid dhaafay,ma been ayaan isku shegeynaa inagoo Soomaali ah ileen dadkii dalkaan lahaa baanu nahaye?.

Sidaasi daraadeed, hadii adigoo Soomaali ah uu shaki kaaka jiro inuu dalkii aaday doorasho dadban oo aad isku mashquliso wax aan jirin waxad ka ma mid tahay muwaadinta Somaliyed ee aan xog ogaalka aheyn ee u baahan in la update gareeyo waxan lenahay ku tixnow bogaan iskuna diyaari doorashada madaxtinimada Soomaaliya hadii aad tahay muwaadin Somaliyed oo rag iyo dumarba kuna bishareyso niyadana geli dalku 2026 waxuu yelan donaa hogamaye amaba madaxweyne ay Soomaaliweyn mahadiyan isna sii bar in aad kalsonidaas inaga naga muuqata oo kale la imaato.War helaa talo hela.la soco wararkena danbe.

Latest News in African East Africa and Around the Global,On Thrusday,May 8,2025-Wararkii ugu danbeeyey ee Qaarada Afrika, Bariga Afrika iyo caalamka,waa Khamiis,bisha Abriilwaa 8 sanadkuna waa 2025-.

Waxan mar kale isla aadeynaa dalka Soomaaliya iyo fashilka siyasaded ee ka taagan. hadaba qormadaan qeybtii ka horeysay waxey inoo joogtay in dalka Somaliya aaday dorasho dadban, waxkasta oo mudo kordhin lagu heli karayna oo leysku dayeyna ay fashilmeen,weliba ku darsoo waxaan Muwadiniinta Somaliyeed u raacinay kaliya in ay dulfadhiyaan shashadaha Soomaalida ee leyska arko yacni dadka qaarkood amaba shaqsiyaadne waxaa laga cunoo hayaa waqti oo Soomaaliweyn in shirweyne loo qaban doono ineysan ogeyn oo kale ayaa loola dhaqmayaa,kuwane xisbi madaxweyne Xasan oo doorashad aka haray uu diyaarsanayo nin ay ilmoadeer hoose yahiin ayaaba la doonayaa in lahgu masawirto inta sidii xoolahii meel leyskugu keeno..lol.

Kaliya adigoo Soomaali ah waxaad xisaabisaan waqti aan fogeyn oo aad u dhaw imisa qof oo aad maanta u taqanaan siyaasiyiin ayaa shacabka caadigaa ka mid noqon doono oo uu madaxweyne Xasan oo doorashada Somaliya ee 2026ka haray galaafan doonaa,waxa kale oo dhan halka ay iskugu biyo shuban doonaan waan ognahay meel iska dhiga.

Mise si kale wax uma fah meysaane waxaad isku qaldeysan m/weyne Xasan oo Hotel uu Mogdishu ka dhistay dhaqaalahii shacabka Somaliyeed wax loogu qaban lahaa ku dhistay oo xayeysiin u sameysanayo in aad siyasad idiinka dhigno, mise qaarkiin maba garanayan waxa afka qalaad lagu yirahdo "Equilitation Wealth" kalmadas waxan ula jeedno maalin dhan ayaa shacabka Somaliyeed u sharaxi doonaa,ileen waa bulsho dhiban oo mudo 34 sano ka badan ku soo jiray mushkilad badankoodna waayeen wax u bidhaamiya wax badan oo ka qarsoon, walow ay shacabka Soomaaliyeed nasiib badan yahiin oo ay 2026 waxii ka danbeeya helayan madaxweyne cusub weliba afkeena wanaaga ayaa ku badan waxaan shacabka u raacinaa madaxweyne la mahadin doono.

Midna ogaada reerkasta oo Soomaali ah mid gurigiisa argagixiso ku heysta iyo mid aan ku heysanba sow reerkasta degaankii lagu yaqiinay ma joogo oo ma degena weli ma aragteen Soomaali badan oo waxa Mogdishu ka socda xitaa waqti ku luminaya ka hadalkeeda,marka laga reebo mediya waxkasta veiws ka raadiya?.

War dalkaan doorasho ayuu aaday weliba doorasho dadban,hadaad shaqsi ka hadalkiisa ku mashuuli laheyd iyo hadaad qabiil Soomaaliyeed ku mashquuli laheyd ka hadalkooda adigey kuu talaa Soomaaliyoow soo aqriso qoraaladii midkaan ka horeeyey oo kuu soo koobaya xaqiiqada waxa socda oo dhan,waxaase adiga ka muwadin ahaan kugu waajib ah in aadan ku dhax milmin waxa hada socda inta hada sawirada wada galayo iyo in kale oo abdan oo been loo sheegay waxa ku jiraan kuwo badan oo siyaasada hada socotana loogu talo galay in lagu fashiliyo mida soo socotana ku dhax lumidoona,intaas adigoo Somali ah ma fahantay?.

Midna ogaada markasta oo uu dalku galayo isbedel siyaasadeed waxaa jiraan siyaasado iskumid ha oo la adeegsan jiray si bulshada iyo dalka wax badan looga ciyaaro,2026 iyo waxii ka danbeeyase waa ka duwan tahay oo arinku sidii hore maahan.War helaa talo hela.la soco wararkeena danbe.

Fiiro gaar ah -Sawirkaas Villada ee aanu soo qaadanay shaley iyo maanta yaa xasuusto xiliga kaliya ee aanu soo qaadano waa markaan xaqiiqsano inuu isbedel dhanka hogaankaa ka dhici doono dalka Soomaaliya.......

Latest News in African East Africa and Around the Global,On Wednesday,May 7,2025-Wararkii ugu danbeeyey ee Qaarada Afrika, Bariga Afrika iyo caalamka.

Waxaan marka hore intaanan gudagelin fashilka siyaasadeed ee dalka Soomaaliya gaar ahaan Mogdishu ka jira gudagelin waxaan mar kale bogaadineynaa guulaha siyaasadeed iyo midka bulsho ee ay gaareen dowlada iyo shacabka Sudan iyo sida ay dhinackasta siyaasad ahaan dalalkii dalkaas weerarka qaawan kuqaaday ugu jabeen dhamaan isku daygoodii,

dabcan Sudan intii aan aqoon waa wadan ay ku noolyahiin shacab wanaagsan,waa wadan xadarad leh,waa wadan durbaba markii ay dhinackasta kaka adkaadeen kooxdii calooshood u shaqeystayasha ahaa iyo dalalkii gadaal ka joogay siweyn looga dareemayo isbedel mugisa iyo miisaankiisa wata,waxaan leenahay guul iyo gobanimo madaxweyne Alburhani, xukumada Sudan iyo shacabka qiimaha badan ee dalkaas,waana mida keenaty in aanu maalinkasta heesaha iyo farxada quruxda badan,xadaarada iyo tariikhda facaweyn ee dalkaas aanu marba qeyb ka soo qaadano.

Aanse u soo laabano fashilka siyaasadeed ee dalka Soomaaliya oo xaqiiqadii waxa ka socda aan lagu tilmaami karin siyaasad ee ay yahiin ganacsi siyasaded iyo ganacsi dagaal loogu magac daray argagixisohadaan midkasta bulshada Soomaaliyeed u qodobeynana ay yaabayaan maahane ay afka gacanta saarayaan,hadii aad qoraalkeenii midkaan ka horeeyey soo aqrisay uma baahnid in aan kuugu clein mar kale Soomaaliya waa wadan aaday doorasho dadban,cidii laga hoos bixiyey

siyaasadeed ee maanta yaalo Mogdishu iyo cidii nafteeda beenta u sheeegtay iyo cidii kale iyadey jirtaa,waxaanse idiin hubnaa in Soomaalida loo qaban doono shirweyne,2026na dalku yeelan doono madaxweyne cusub oo la mahadin doono bal kalmadaas adigoo muwaadin Somaaliyeed ah halkii aan jeceshahay in aad ku qoroto si ay xasuus kuugu

noqoto ku qoro,2026 madxweynaha jooga iyo inta daba ordeysa waa ku deeyeen iska daay in ay ku deeyene xitaa qofkii ay u ololeeyaan kaliya oo lagu tuhmo fashilka ka raaci doono siyasada Soomaaliya mel ku sii qoro.

Waan ognahay markaan oo kale Soomaalida kuwooda daciifkaa ee aan war iyo wacaal u heyn halka uu dalkooda aaday 2026 waxey naga doonayaan in aanu waqti uga lumino reer hebel waa sidaas iyo hebel waa sidaas,waxaas muhiim inooma ahan waxaanse idiin hubnaa inuu dalkii doorasho dadban aaday reer kasta oo Soomaali ahne degaankooda isku soo doranayaan,dalka Soomaaliyana uu aaday doorahso dad ban inta ka horeysana ay mid mid kuwa hada Mogdishu isla jooga isku cuni doonaan,ileen waxa dhan oo ay ku wada joogeen ayaa been siyaasadeed ahaa waana isa soo xir xirtay,maxaa yeelay muhimada dhanba waxey aheyd in shacabka Soomaaliyeed oo soo dhiibanaa mudo 34 sano ah in si loo helo mudo kordhin maalinba loo jilo ruwaayad hor leh, anagaa ku leh adigoo Soomaali ah,muwaadin Soomaaliyeed ah midkii dalkaas lahaa eh ku seexo kuna soo toos waxaas oo dhan waxey ahaayeen film bilaa kolor ah waa isa soo xir xireen.

Hadii been siyaasadeed wax tareyso sow ma arkina waxa ku dhacay wadanka deriskeen ah ee Etoobiya waxey u burbureeen siyaasad ahaan dhaqaalo ahaan iyo bulsho ahaan mana ka soo kabsanayaan, maxaa sidaa u galay?. intey dhageysteen siyaasada wadan yar oo carab ah oo loo soo diray burburinta dalalka Islaamka iyo kuwa qaarada Afrika hadey deris la yahiin hadey ka fog yahiinba ayye ku daba lumeen,maxaase dalkii yaraa ee carabta ahaa ku dhacay halkeysa maanta siyaasadooda joogtaa heer waxey marayaan dumarkooda markii ay doonayaan iney u safraan dalalka Islaamka isweydiiyaan wadan kaas ma u safri karno oo dowladeena ayaa dhibaato u geysatay shacabkeeda,bal ka waran dhibaatada ay shacabkooda u geysteen dalkaas yar ee Carbeed oo Soomaaliduna wada garanyaan xitaa uma qal maan in aanu mediyaheena ku soo qorno magacooda maxaa yeelay waxaan ognahay dhibatada soo gaartay shacabkooda oo aan waxbo galabsan laakinse lagu maamulay siyaasado qariban oo weliba socon doono waqti gaaban laakisne ku reebi doono cawaaqib aan l amahadi n doonin mudo aad u fog iyo halka ay ku danbeyn doonaan,marka wax badan oo maanta ka dhacayo gudaha dalka Somaliya, qaarada Afrika iyo caalamka muhiim maahan in waqti looga lumiyo shacabka dalkeena, kuwa geeska Afrika iyo guud ahaan kuwa qaarada Afrika.
Tusaaleyar oo kooban ayaan siineynaa Soomaalida maanta nool mid waalan iyo mid aan waalneynba.
Imisa jeer ayaad aragtay qof Soomaali ah oo mediya ku jira oo shacabka dalkiisa maalinkasta si uu u helo dhaqaalo yar oo kooban hadane ugu danbeyn noqda midka ugu bahdilka badanbulshada mar la xiro, mar uu dalka ka cararo iyo mar uu waxaan jirin bulshada ku madadaaliyo inuu warar been ah oo ana jirin oo xaeyyesiin ah u sameeyo siyaasi fashilmay oo aan hal maalin iska daay dal dhane aan lagu aamineyn qoys Soomaali ah?.
Imisaad si bulshada loo marin hababaiyo iyagoo soo gudbinayo warar loo soo dhiibay oo kaliya loogu talo galay iney suuqa ku siidaayaan iyagoo leh hebelaa xilka laga qaadayaa hebel waa sidaan iyo hebel, hebel hebel oo aan aqli kale oo intaas dhaafsiisan heynin?.
Imisaad aragteen iyadoo aysan dalka ka jirin wax siyaasad ah waxkastana laga dhigtay ganacsi hadey tahay siyaasadii dalka lagu maamuli lahaa iyo hadey tahay dagaalkii argagixisada oo hadane shacabkii lagu marin hababinayo wax aan jirin?.
Imisa jeer ayaad aragteen dhalinyaro aroorta hore inta lagu soo daayo suuqa oo loo soo dhiibay warar aan jirin ugu danbeyna aad maqashaan iyagoo inta uusan gabalka dhicin soo tabinaya war ka duwan midkii ay aroortii i sheegeen bulshada,
Waxaasi oo dhan hada waa leyskala yimid,hada dalkii waxuu aaday dorasho dadban inta hada Mogdishu beenta iskugu sheegatana oouu ugu horeeyo madaxweynaha uu hada waqtigii ka dhacay anagaa idiin leh,hadey dalka intey ka degaan argagixiso u gacan gelin lahaayeen iyo hadey ganacsiga siyaasadeed ku sii jiri lahaayeenba anagaa og ereygaan kuma farxayaan siyaasada Soomaaliya waa uga dhamatay,war Somaliyey anagaa og siyaasada Somaliya waa uga dhamatay weliba intaan dorashada la gaarin inta hada maalinkasta bulshada beenta la soo hor istagta ee Mogdishu joogta ee looguyeero siyaasi imisaa shacabka cadigaa noqoneysa oo aan ka hari doonin m/weynaha ay u hartay bilaha kooban ee Xasan Shiikh Maxamud?.
Si uusan qoraalku inoola dheeraan waxaan leenahay muwadinka Somaliyeedow isku diyaari doorashada dadban ee dalka ka dhaceysa isla iloow waxaan hada socda ee loogu talo galay waqti lumiska oo la mid ah 20 kii sano ee ina dhaaftay ciidamada Afrikanka ah ee dalka Soomaaliya la yiri waxey u yimaadeen nabad ilaalin ee hadane wax ay dalka iyo dadka Soomaaliyeed ku soo kordhiyeen oo ana ka aheyn in loo keensaday dano gaar ah howlgalkoodiina ku soo dhamaaday fashil,kuan darsoo dalalka ay ciidamada ka joogaan Soomaaliya waa kuwo loo keenay iney la shaqeeyaan argagixisada, halka ay 10 kii sano ee ugu danbeysay ka soo bixin xerooyinka ay ku jiraan halka mar ee ay ka soo baxaane waa mar ay doonayan iney geber Soomaaliyeed oo ay uga faa'ideysnayaan daruufah aku gedaamay iyadoo leh dalkaas quruxda badan si toos ah iyo si dadbanba meelah ay ku sugan yahiin ugu fara xumeeyaan si ay dadka Somaliyed ugu sameeyaan dhaqan dooris.

Intaas adigoo Soomaali ah hadaadan waalneyn ma tahay mid kuugu filan fahan guud hadey tahay mid siyaasadeed oo aanu ka soo sheeganay ganacsi siyaasadeed,hadey tahay mid ciidamo ajnabi ah iyo wax ay yahiin iyo waxa ay u jogan dalkena iyo hadey yahiin dagalka argagixisada oo ah dagal lagaganacsado, sidaasi oo ay tahay dalkaan aanu ka soo hadalnay ee Soomaaliya waxuu yeelan doonaa 2026 oo aanu weliba si aan leex leexad laheyn shacabka ugu sii sheegeynaa madaxweyne la mahadin doono oo aan dalkaan iyo dadkaan jiritaankooda looga cabsan doonin,taas ku seexda kuna soo toosa,wax badan oo hada socda iyo kuwo badan oo jidka ku soo jira anagaa idiin leh yaan wax weyn laga soo qaadin,nagu kalsoonaada marnaba dheg jalaq h asiinina mediyaha iyo kuwa siyaasiyiinta isku sheegayo ee dalkiina iyo dadkiina iyagoo isku jiibinaya doonahyo iney idiinka reebaan qeyrkiin amaba bulshoweynat qaarada Afrika amaba kuwa caalamka taas mar hore ayaa leysku dayey waana socon weysay waxaa markast abaxayo waa shaqsiyaad iyo kooxo kooban dalka iyo dadka markasta weligood waa jireen,waa jiraan waana jiri doonaan.midna ogaada 90% newska leydiin soo daayo waa kuwo la abuuray oo kaliya leydiinku talo galay in leydiinka weeciyo hadafka guud oo ah inuu dalkii aaday doorasho dadban adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah waxaan kale oo dhan ee hada socda ka soo qaada wax aan jirin oo kale kana soco.War helaa talo hela la soco wararkeena danbe.

War Deg Deg ah,Talaado, Bisha May 6,sanadka 2025- Kedib fashil siyaasadeed aan noociisa horey loo arag oo ka dhacay dalka Somaliya mudo 34 sano kedib dalka Somaliyana aaday doorasho dadban dhamaana shirarkii hore oo dhan ee Mogdishu lagu qabtay ay fashil ku dhamaadeen.Waxaa Somaliweyn loo qabayaa shirweyne Qaran. By By M/weyne Xasan iyo xulufadii ay siyaasada Somaliya isla soo dhoodhaabayeen in ka badan 10 sano. 24 kama soo wareegin markii aanu qoralkaan midka ka hooseeya halkaan Soomaalida ugu sheegnay inuu dalkii aaday doorasho dadban dalka Somaliyana yelan doono hogaamiye amaba m/weyne cusub 2026 oo ay ka harsan tahay bilo kooban dalkiina uu aday doorasho.Dhanka kale waxaa gebi ahaanba fashil may waxkasta oo shacabka Soomaaliyeed waqtiga looga dili karay.

Hadii aad Tahay muwaadin Soomaaliyeed haku gadsoomin waxa ka socda Mogdishu.dalka Soomaaliya doorasho dad ban ayuu aaday waxaana Soomaaliweyn loo qabayaa shirweyne Qaran ma dhaheyno halkaas iyo deegaankaas ayuu ka dhacayaa waxaanse idiin hubnaa in Soomaali shir loo qaban doono dalkiina aday doorasho dadban.Weliba ku darsoo ahdalkaan maanta madaxweyne Xasan iyo inta ku hareereysan waa dhibayaa oo ma doonayaan in la maqlo hayeeshee isagu dorashada inagu soo aadan wuu ka harayaa,kursiga ugu sareeya dalkana xitaa waxaan halkaan shacab ka Soomaaliyeed u xaqijin karnaa inta uu dhaxyaalo ee

sanadka 2026 sida rasmigaa ugu tartsameysa iyo degaanada ay ka soo jeedaan mdikood halka uu ka imaan doono madax weynaha inagu soo aadan.sow ma maqli jirina hada ka sor Soomaalida oo markii ay wax sadaalinayaan dhihi jireen hebel hebelow lugooyey iyo heblayo heblayey lugooysay waa waxa maanta yaalo Mogdishu sifiican ayaa leyku lugoyey ugu dan beynse dalkii waxuu aaday doorasho dadban,yaan shirarka shaqsiyaadka iyo koxeysiga ku dhisan ee hada socda adigoo Soomaali ah weliba dalkaas quruxda badan ka leh rajo siyaasadeed,mid dowladnimo iyo mid amni laguugu indha sarcaadin waxa hada socda.

Hadii aad tahay muwaadin Soomaaliyeed na aamin isku diyaari dalkii doorasho dadban ayuu aaday,si aad noo aamintaan waxa aan halkaan idiinku soo qoreyno,ha deg degin kaliya sawir ka qaado waxan aanu shegeyno runtooda, ma idiin dhaheyno m/weynaha cusub ee Somaliya degaankas ayuu ka imanaayaa oo doorashada soo socota ayaa nuxurka ka lumayo waxanse idiin hubnaa madaxweyne Xasan iyo teamkooda maahan,inta kale adigoo Somaali ah intaad rog rogto xisaabta isku dhufasato bal qiyaas,inagu idiin lama hadleyno sidii caruur xaley dhashay oo kale,waxaan idiin la hadleynaa in aad tahiin dad Soomaaliyeed weliba ay cadadka ugu badan halkaan ka soo raadsadaan wararka xaqiiqada ah, wleiba halkaan ugu soo qorno wax aysan ku dhiran karin mediyaha faraha badan ee Soomaalida .

Mudo hada laga joogo sanad waxaan halkaan idiinku soo qornay in ay burbureen golayaashii sharci dejinta laakinse ay magac ahaan u dhisnaan doonaan waxii markaasi ka daneeyey yaa nagu beeneyn karo jiritaanka arinkaas maanta?.

Waxaan idiin dhahnay mudo hada laga joogo sanad iyo bar ka hor madaxweynaha Somaliiya oo markii labaad loo doortay siyaasada dalka Soomaaaliya uu ka hari dono doorashada 2026 laakinse uu sameyn doono waxkasta oo uu mudo kordhin ku heli karo miyaad ogtahiin halka mudo kordhintaas laga fashiliyey dalkana hada ku qasabtay inuu aado doorasho dadban.

Waxaan idiin dhahnay dagaalka argagixisada waa ganacsi ma jiraa cid inta maanta soo istaagto oo Soomaali ah oo nagu beeneyn karto,imisa jeer ayad aragteen iyado Mogdishu shirar lagu qabto la iclaamin jiray kedibna galabtii Maqaaxiyaha leyskaka caweeyo oo wleiba si aan gabasho laheyn looga soo baxay?.

Waxaan sedax sano ka hor hadii ay xasustaan dadka bogaan ku tixan halkaan ku soo qornay iaydo aysan xiligaas dad badan na aamineyn in 2026 dalka Somaliya hogaanka imaan doono la mahadin doono weliba xogtaas markii aan maqleynay Soomalaida maqli kartay aad ayey u yareyd,waxaana markasta oo loo sii dhawaado doorashada Soomaali badankeed halkaan ku laheyn dalku waxuu yeelan doonaa madaxweyne la mahadiyo intaas hadii aad adigoo Somali ah ku sii farxi weyso ama waad jirantahay amaba dalka uma dhalan,ku darsoo shacabka caadigaa ayey iska xaadirinayaan rag iyo dumar badan oo hada wajiyadiina ka soo horbaxa oo aad ugu yeertaan siyaasiyin oo Mugdishu dhax mushaaxa oo waxey la galbadeen saaxiibkood Mr Xasan Qoslaaye amaba hadaan hadalka qurxino madaxweynaha uu hada waqtigii ka dhacay,weliba Xasan Shiikh waa nin aad u aqli badan markii uu ogaaday halka uu kursigii siyaasada Soomaaliya aaday 2026 kulahaa waxaan dhisayaa Xisbiga Hantiwadaaga Kacaanka Soomaaliyeed waa wadan uu ogyhaya in aan nidaam xisbiyo leysku dooraneyn 2030 ka hor, sidoo kale waa wadan uu dhinacna leeyahay waxaa laga qabanaa doorasho dadban maalinti waa ereyada dhegaha shacabka Mogdoshu la geliyo, habeenkina waxaa lala kulmayaa odoyaaashii soo xulay baarlamankii 9aad,yaa lagu ciciyaarayaa isla teamkii ay horey wax iskula soo qas qaseen maahan dadka lala hadlayo Soomaaliweyn.intaas kala qabso siyaasada Soomaaliya muwaadinka Soomaaliyeedow.lana soco wararkeena danbe si joogto ah.

Africa,East Africa and Around the Global,On Tuesday, May 6,2025- Wararkeenii Qaarada Afrika,kuwa Bariga Afrika iyo caalamka Maalintu Waa talaado,Bishu waa 6da Maajo,sanadkuna waa 2025.

Waxaan isla aadeynaa mar kale wararkeenii bariga Afrika iyo mid ka mid ah dalalka ugu weyn qaarada Afrika waa Sudan oo aanu isbuucyadii ugu danbeeyey ilaa hada iskula soo raaxey saneynay heesaha dalkaas ayna halkeedii inooga sii soconayaan heesaha dalkaas, kedib isbedeladii waaweynaa ee siyaasadeed kedib markii siweyn looga guuleystay kooxdii dalkaas ka waday qalalaasaha kedibna wadamadii fowdadaas ku taageerayey ay kala jabeen qaarkoodna ay burbur qarka u saaran yahiin shacabka iyo dowlada Sudane ay siweyn uga guuleysteen dhamaan dhagarahii loo maleegay oo dhan.

Hada qaarada Afrika siba geeska Afrika waxaa ka socda mushkilado kala duwan oo ay xitaa Soomaaliya ka mid tahay maxaan wararka dalka Sudan kaliya xooga u saarnaa badanaa oo aanan kuwa Soomaalida muhiim inoogu aheyn hada?.Waa Jawaab fiican una baahan in loo sharaxo muwaadiinta Soomaaliyeed waxaane ugu soo koobeynaa qeybtaan ilaa sedax qodob sababta.

1- Horta dalka Soomaaliya hada ma yaalaan wax siyaasad ah dagaalka argagixisada waa ganacsi marka hore,ciidanka midowga Afrika ee dalka Soomaaliya jooga horey ayaan uga soo hadalnay oo ma jirto wadan caalamkaa oo bixinayo joogitaankoda Soomaaliya dhaqaalo oo mudo 20 sano ah oo ay dalkaas joogeen iney xaaladiisa uga daraan maahane waxbo kuma soo kordhiyaan waxeyna halkaas u joogaan danahooda shaqsigaa iyo midooda u gaarka ah ee uma joogaan dan wadan la yiraahdo Soomaaliya iyo shacabkiisa.

2- Dalka Soomaaliya horey ayaan Soomaalida ugu sheegnay markii la gaaro 2026 one way or the other inuu yeelan doono madaxweyne Somaliyed oo la mahadin doono waxa hada ka socda gudaha dalkaasne kaliya ay ku jahwareersan yahiin dadka aan garaneyn halka uu dalkaas siyaasadiisa aaday, wana waxa aysan wax weyn inoola aheyn waxa hada socda, dalkasina aaday dorasho dadban ,sidasina inta hada Mogdishu wada jogta benta siyasadeed iskula joogaan,sidaasi daraaded marnaba wadanka Sudan amaba dalalka kale ee geeska Afrika lama bar bar dhigi karo fashilka siyasadeed ee ka jira dalka Soomaaliya maanta.

3-Horta yaa ku shirayo Mogdishu ma shir Soomaaliyeed mise koox leh waxaanu dhisaneynaa xisbi shuuci ah inagoo weliba og waxa hada socda oo dhan in ay tahay ruwaayad siyasadeed, waxaanan dooneyn in aanu waqti kaka lumino shacabkeena sharafta leh ee Soomaaliyeed waxyaabaha qaarkood.

4- Waxaa jira qoraalo taxano inoo ah oo aanu ciwaan uga hdignay dalka Soomaaliya oo doorasho dadban aaday oo ay inoo mareysay warbixin ilaa sedax qodob ah oo aanu kaliya ka soo qaadaney hal qodob oo aanu usii kala qeybinay A.B iyo C.qeybteenii kalena ay inoo soo socoto inagoo aanan iska soo qorin midkastana ku soo aadina waqti munaasib ah oo aanu ugu talo galnay taasi oo inta aan xog ogalka u aheyn siyasada maanta taalo dalka Somaaliya iyo dalka inuu aaday doorasho dadban weliba aan 99.9% idiin hubnoin aan waxbo laga rag iyo dumar badan oo aad had amoodan iney ku jiraan siyaasada min madax weynaha uu hada ka sii dhacayo waqtiga ilaa kan ugu hooseeya dowlada haatan jirta.

5- Weli ma aragteen inagoo waqti ku lumineyna in aanu xitaa hal daqiiqo wararka Soomaalida ee 24 saac kasta shacabka lagu jahwareeriyo inagoo waxweyn ka soo qaadeyna bedelkiina aanu bulshada la aadno hadba halka ay ka jirto wararka ugu mhuuiman qaarada Afrika,bal adigoo Soomaali ah isweydii halka aanu ka keenay kalsoonida intaas la ek ee aysan wax weyn inoola aheyn waxa ka socda gudaha dalka Soomaaliya.sababtu waa in aan ognahay bilaaw iyo dhamaad in halkaas lagu hayo been lagu dilayo waqtiga oo gabaabsi ah ,ku darsoo shirarka badan ee ka dhacay Mogdishu ma dhaafsiisna sawirka leyska qaadayo oo kaliya taas ku seexda kuna soo toosa hadaad tahay muwaadin Soomaali ah amaba ku nool geeska Afrika, guud ahaan qaarada Afrika iyo caalamka.

Waan idiinku celineynaa dalka Soomaaliya waxaa ka dhacayo isbedel weyn waxuuna yeelan doona madaxweyne la mahdin doono arinkaan si fiicna ha u sii rog rogaano Soomaaliweyn, dadka qaarkiina wax badan oo hada socda hadey mustaqbalka ka leeyahiin siyaasada dal kooda waxaan talo ku siineynaa iney ka fogadaan wax badan oo hada looga dhigyo siyaasad aysan aheyd siyaasad iyo wax u dhaw.

Sidaasi daraadeed waxaa muhiim ah geeska Afrika hada wadanka ay xaaladiisa sida weyn u qasan tahay siyasad ahaan iyo dhaqaalo ahaanba waa dalka Etoobiya xaaldiisa aad ayey u qasan tahay.dhanka kalena dalka sida weyn uga soo kabanayo coladahiina waa wadanka Sudan oo ah wadan dhaca Bada Cas kuna yaala goob muhiim u ah geeska Afrika,waxaan ais racay shacabkii iyo dowlada kooxdii RSF iyada iska daaye wadamdii tageerayey qaarkood ayaa burbur ku dhaw halka kuwona ay ceeb siyasadeed faraha kula jiraan,waxaanse hubnaa in meelaha isbedelka dhank ahogaank aah uu ka dhici dono ay safka hore ku jirto Etoobiya marka laga hadlayo siyaasada wadamada geeska Afrika.

Wadanka ku soo xigane waa Somaaliya oo dhawr bilood kedib doorashii weyneyd aadeysa xili shaqis yaadkii gobolada markii uu waqtigii ka dhacay ayna ogaadeen ineysan soo laabenyn madax weynaha haatan waqtiga k asii dhacayo ku yiri kaalaya aan xisbi Shuuci ah wada dhisanee, halkaas ka garo ahdii aad tahay muwaadin ka so jeeda Soomaaliya amab aqaarada Afrika isbedelka dhanka hogaanka ee aan idiinak sheegeyno dalka Soomaaliya in aysan aheyn mid ciyaar ciyaar ah.weliba ma dooneyno markii aanu arimaha Soomaaliya shacabka geeska Afrika,kan qaarada Afrika iyo caalamka la wadaageyno in anau u soo tabino warar mala awaal ah, waa xaqiiqo dalka Soomaaliya isbdel dhanka hogaankaa ayaa ka dhici doona,weysa dhici kartaa in dad badan oo aan wax badan xog ogaal u aheyn lagu qaldo waxa hada socda marka laga hadlayo siyaasada Soomaaliya ee maant ataalo Mogdishu.

Tusaale- Waxa kale dhan meel iska dhig imisa jeer ayaad maalintii marki laga hadlayo siyaasada Soomaaliya aragtaan mediyaha Soomaalida badankood oo warar is qilaafsan soo tabinayo 48 saac kasta?. Imisaa iaydoo Qawaariij degaano abdan iyadoo looga soo abxay Mogdishu lagu qabtaa shirar la leeyahay waa doorasho dadweyne?,Imisaad aragtay siyaasado aan fadhiyin oo lagu wajahayo siyaasada geeska Afrika, mida guud ee qaarada Afrika iyo tan caalamka oo aysna dhamaantood tahay siyaasado aan hab yaraateen fadhiyin?.Imisa jeer ayaad aragteen iyadoo leyd leeyahy shacbak aisbuucaan dhinacaas haloo jiheeyo oo ahdana isla dhinacii loo jiheeyey ay ka laabanayaan isla kuwii u jiheeyey?.
Imisa jeer ayaad aragteen sida ay siyaasadooda u fadhiso wadamo badan oo ku yaalo qaarada Afrika iyo caalamka kale oo aysna u fadhiyin mida Soomaaliya oo maliba dowlad ho rleh la xiiseynayo siyaasadeed inat kuwii hofre oo dhan meel leyska dhigo waxii horey loola soo galay?.

Waxaasi oo dhan iyo ka badan inagoo og ayaan hadane si aan shacabka Soomaaliyeed waqti iintaan ka badan looga dilin waxaan wararkeena badankood uga soo qabanaa halka saxda ah ee ay ka jirto newska ay markaasi u baahan yahiin,bedelkii aanu sida mediya badan oo Somaali ah u jahwareeriyaan bulshada aanu u jahwareerin laheyn.sidaasi daraadeed waa kuu muhiim adigoo Soomaali ah waan kuu hubnaa 100% inuu dalka Soomaaliya yeelan doono hogaamiye amaba madaxweyne cusub oo la mahadin doono 2026,yeelo sideenoo kale kalsoonida naga muuqata oo kale hadii aad tahay muwaadin Soomaaliyeed.

waxa aan ka hadleyno maahan shaqsiyadkii gobolada joogay ee intuu waqtiga ka dhacay hada qaarkood la leeyahay kaaliya siyaasada Soomaaliya waa idiinak dhamaatay kolbee xisbi Shuuci ah aan wada dhisanee,dabcan had aarintoodii waxey ku soo aruurtay mid shaqsi intaas kala bax nuxurka wararkeena Soomaaliyow.la soco wararkeena danbe.

Fiiro gaar ah-Sababta ugu weyn ee aanu qormo kasta shacabka ugu soo celcelineyno inuu dalka Somaliya yeelan doono hogaamiye cusub,waxaan rabnaa sidaan wax badna oo aanu xili hore shacabka la wadaagnay ay run u noqdeen hada ka hor,in aysan markii ay midaan noqoto run la noqon layaab arinkaan waa biyo kama dhibcaan waana waxa si waqti dheeri ah loo raaadiyo wax aan jirin bulshada loogu marin hababaiyo maalinkasta, isbuuckasta iyo bilkasta oo dhalato oo dhamaato.weliba waa naga talo dhalinyaro badan oo Soomaaliyeed oo ku jahwareersan siyaasada Soomalaiya oo mararka qaarkood dad kaleoo Soomaaliyeed ijaafeeyo waxaan dhihi laheyn waan garan garnaa waxaa idiinka maqan halkii aad kaka qabsan laheeydeen siyaasada Soomaaliya bal hadalka iska asluubeeya, qaabeeay, toosiya maba hadaanu si kale u dhigno iska hagaajiya inuu dalka Soomaaliya aadayo isbedel dhanka hogaankaa anaga idiinka hubna ,laakinse inta aan la gaarin shaqsiyaad,beelaha Somaaliyeed amaba degaano badan oo dalka ka mid ah la doonayo in shacabkooda laga waalo,ileen iyagu mar hadeysan xog ogaal u aheyn waxa socda isma xakameyn karaane,War helaa talo hela,la soco wararkeena danbe.

Africa, East Africa and Around the Global-On Monday,5Th May ,2025- Mar kale iyo wararkeenii Qaarada Afrika, Kuwa Bariga Afrika iyo caalamka,maalintu waa Isniin ay soo geleyso habeen Talaado ah,sanadkuna waa 2025- Waxey inoo joogtay wararkeenii Galbedka Afrika oo aad u xiiso badnaa iyo dalalka Sahal horumarka ka socda iyo sida ay mudo gaaban wleib aaad u gaaban sedaxdaas wadan dhaqaalahooda u kobcay iyagoo wax ka yar 3 sano shacabkoda u bad baadiyey qeyraad leyska qadan jiray oo ku dhaw 40 Billion oo isku celcelis maalintii sedaxdaan wadan waxaa lagala bixi jiray dhaqaalo u dhigma 15 million oo dolar tan iyo markii ay madaxda haatan jirta hogaanka dalalkaas qabteena waxey wadamada Burkina Faso, Mali iyo Niger ku talaabsadeen horumar ay adag tahay in la xaqiro maanta berito iyo mustaqbalka fogba .

Hayeeshee, waxaan mar kale isla aadeynaa wararkeenii Bariga Afrika,xaaladii wadanka Etoobiya oo sidii u cakiran, wadanka Sudan oo siweyn uga soo kabsaday qalalasahii ragadiyey mudo labo sano ah,kedib markii ay siyaasad ahaan siweyn uu u burburay hadafkii ay dalalkii dagaalka ku qaaday dalka Sudan ka lahaayeena bedelkii iyagiina ay maanta heysato fashil siyaasadeed kii ugu weynaa.Waxaasi oo dhan iyo warar kale oo aad u xiiso badan sidii ay inooga barteen la soco wararkeena danbe iyo arimaha geeska Afrika.

Burkina Faso,Mali and Niger,Waa Sabti Bisha May 3,sanadka 2025-Waxaa si habsami leh weli inoogu soo socda wararkeenii Soomaaliya ee taxanaha inoo ahaa iyo kuwii bariga Afrika

oo halkeedii inooga soo socon doono,waxaanse isla aadeynaa wadanka Burkina Faso oo dhaca galbeedka qaarada Afrika oo aanu wajigii koowaad ee

horumarka dlakaas iyo dalalka deriska la ah ee Sahal ee Mali iyo NIger uga soo hadalnay, Hayeeshee,waxii ka danbeeyey R/wasaarahii ugu horeyey ee wadankii la dhihi jiray Zaire

dalka maanta looyaqaano DRC amaba Dimuquradic Republic of Congo hogamiyahii 35

sano jirka ahaa Patrice Lumumba geesigii u soo baxay qaarada Afrika berisamaadkii iyo madaxweynahii dalkii horey loo dhihi jiray Upper Volt maantana loo garan ogyahay Burkina Faso 37 jirkii madaxweynaha ka ahaa sanadkii 1983 dii ilaa 1987dii kaasi oo lagu magacaabi jiray Thomas Isidore Noël Sankara oo ahaa hogamiye dhalinyaro ahaa hadane aragti fog lahaa.

Waxaane mar kale isla aadeynaa hogaamiyaha ugu da'da yar dunidan aanu maanta ku nool nahay ee wajigii koowaad ee xukunkiisa sameeyey waxa afka qalaad lagu yiraahdo (The mission accomplished), madaxweyne Ibrahim Traore oo dalkaas waxii ka dabeeyey bartamahii sanadkii 2022 oo ah xiligii uu si rasmi ah talada dalkaas ula wareegay ku guuleystay inuu dalkaas k aceyriyey shirkadahii dhici jiray,waxaana u suurto gashay in dalk aloo bad baadiyo maalintii 3 ilaa 4 milyan oo dolar oo qeyraadka dalkaas laga dhici jiray ah taasi oo u dhiganta sanadkii ( 5.760 Billion),bal qiyaas dhaqaalahaas oo ay ka baahnaayeen shacabka Burkina Faso maanta waxaa loogu dhisay mudo gaaban gudahood ISbitaalo casir ah, Iskuulo iyo wleib ain l ashaqaaleeyey ku dhawaad 10 kun dhalinyaro beeraley ah oo lagu qalabeeyey qalabkii ugu danbeeyey ee beeraha,kuwaasi oo sanadka inta uusan dhaman soo saarayo dalag quudin kara ku dhawaad hal milyan oo qoys,warshadahii lagu habeyn lahaa delagyadaasna dhamanatood iyagii cusub ayaa xariga laga jaray dhawaan.

Waxaase ka sii muhiimsan waxaas oo dhan wajiga labaad ee horumarKa dalka Burkina Faso oo ah mid dunida ka yaabinaya oo shacabkii iyo madaxweynaha dalkaas iyo dowlada ayaa siweyn iskugu duubmay,dhaqqliga wadanka oo ahaa ku dhawaad 19 Billion waxuu gaarsiiyey mudo labo sano gudaheed ku dhawaad 23 Billion waa GPD da dalka.waxuu dejiyey qorshe sanadkii dalka looga hirgelinayo 3000 ilaa 5000KM oo wado nadiif ah amaba hayweyo dalka dhan isku xira.qalabkii wadooyinka lagu dhisayey oo dhan wuu keensaday waxaana ka shaqeynayo muwadiniinta dalkaas sida aad ku aragtaan muuqaalka Videoga,wana waxa maanta dunida oo dhan looga taageerayo qaabkiisa hogamineed ee madaxweyne Traore.

Hadaba marka laga soo tago wadanka Burkina Faso iyo madaxweynaha ugu da'da yar

Duida waxaa kale oo uu horumaro aan la dhayelsan karin ka socdaan dalalka kale ee Sahal sida Mali iyo Niger guud ahaan marka laga hadlayo dalalkaan tan iyo markii ay la wareegeen taladooda hogaamiyaasha haatan jooga waxey shacabkooda u bad baadiyeen dhaqaalo kor u dhaafayo 40 Billion oo ay dalalkaas kala bixi jireenshirkado ay leeyahiin gumeystayashii wadamadaas la haray horumarkooda shacabkii dalalkaasne ka dhigay kuwa dunida ugu saboolsan.la soco wararkeenii kale si uusan qoralku inoola dheeraan.

Somalia Finaly going Indirect election in 2026,ON Tuesday, April 29,2025-Dalka Soomaaliya ugu danbeyn waxuu aaday doorasho dadban sanadka 2026.-Wararka Caawa kuwoda ugu waaweyn waa Talaado ay soo galeyso habeen Khamiis ah, Taariikhu waa Talaado Bishu waa Abriil 29,sanadkuna waa 2025-

Waxaan Maanta isla aadeynaa qeybteenii labaad iyo Tii sedaxdaad hadii uu qoraalku inala dheeraado inta aan ka hadleyno qeybteena labaad waxaan qeybta sedaxaad ku soo qaadan doonaa wararkeena danbe,hayeeshee, waxaan muwaadiniinta Soomaaliyeed weliba leenahay qeybtaan iyo kuwii ka horeeyey iyo qormada halka ay ku dhamaaneyso si degan u aqriso muhiim kuuma ahan in aad qaatato waxa ay qormadu ka hadleyso,waxaase muhiim ah in aad kaliya muhiimada ka abaarto hadaadan muhiimada ka abaarin micnahu dalka Somaliya iyo dadkiisa oo mushkilad ku soo jiray siyaasada lagu mamulona ay tahay mid u dhaxeeysa ganacsi iyo wax ka fog xaqiiqada in aad raali ka tahay,inaguse waxaan kuu dulmareynaa xaqiiqada maxaa yeelay dalkeena iyo shacabkiisu mudo 34 sano ah ayey ku soo jiraan tiih iyo jahwareer siyaasadeed.

Tusaale- Labada wadan ee la sheego in ay dunidan aanu maanta ku nool nahay ugu dhaqaalo badan yahiin waxaa lagu sheegaa Mareykanka iyo Shiinaha waxaan bal horta u guurgalnay labada dal iyo labada shacab daraasaad is xilqaam ah oo aanu waqti badan gelinay laakinse shacabkeena Soomaaliyeed oo mudan in wax badan loo bidhaamiyo si ay wax badan dunida uga ogaadaan warbixin ay ku qaadan laheyd dad badan waqti dheerayaan halkaan inagoo u soo koobeyna si weliba ay wax badan ku fahmi karaan ayaa bal u dulmareynaa labadaas dal iyo labadaas shacab ee aad dunida wax badan ka maqasheen iyadoo la leeyahay waxaa ka dhaxeeya dagaal dhaqaalo,waxaase muhiim ah in bal horta la ogaado faraqa u dhaxeeya labada shacab intaan siyaasada gebi dhacleyneysa ee maanta dunidan lagu maamulo meel iska dhigno.

A- Mareykanka hadaan ku hormarno marka mediyaha newska ka baxa oo inta badan u muuqaal ek handadaad siyaasadeed loogu talo galay wadamo dhawr ah, Shacabkooda markii la barbar dhigo kuwa Shiinaha waa shacab waxii ay isbuuca soo socda cuni lahayaeen Mareykanku cuna maanta oo aanan ka fekerin Berito,dalkooda hadii uu la kulmo mashaqo weyna si deg deg ah looga dareemayo baaxada inta ay la ek tahay sida ay u yahin dad aan keyd dhaqaalo leheyn waa shacbak acaadigaa ee dlakaas waxa aanu ka haleyno,waa macquul in uu qofka Americanka ah ku jiro Guri, qurxan ,Koronto habeen iyo maalin ah leh iyo meelo kooban oo ay maalintii ka soo shaqeystaan inta u dhaxeysa 8 ilaa ugu badnaan 10 saac markiise laga hadlayo tiro aad u yar maahane intooda badan waxey la daalaa dhacayaa bixinta Bilasha sida Ijaarka, Deyn ay Bnkiyada ka qaateen looguna yeero afka qalaad lagu yiraahdo ( Mortgage),waana waxa ay badankood marka laga soo tago kuwooda dhaqalaha badan ka hela qaarada Afrika ee u shaqeeya Hayaddaha iyo arimaha siyaasada oo ay dalalka ay joogaan shacabkooda siiba wadamada ay colaadahu ka dhaceen ee wax badan ay shacabkoodu u nugul yahiin ka qaatan waxa afka qalaad lagu yiraahdo ( Atvantage- Daruufaha ug afaa'ideystaan) waana waxa madaxda caalamka maanta kuwo dalalkooda dhaqaalo fiican leh hogaamiyaashooda ku nool Afrika iyo Bariga dhexe iyo meelo badan oo ka mid ah Yurubta Bari iyo Central Asia loo handado mar kasta.

Tusaale yar oo kooban hadaan dalka Soomaaliya oo aanu ka hadleyno kaliya u soo qaadano Hooyada Soomaaliyeed ee maanta heysata caruur dadoodu dhan tahay amaba jiraan 17 sano iyo waxii ka yar ilaa maalintii ay dhashay ilaa maanta waxey maqashaa uun American ayaa argagixisada Soomaaliya duqeeya,laakinse 2025 waxaan mareynaa iyadoo Argagixisada looga soo baxayo degaankii uu ka soo jeeday madaxweynaha Soomaaliya hadii argagixiso American iyo wadamada la sheego iney shacabka Somaaliyeed ka caawiyaan maxey si toos ah shacabka dagaalka dhabta ah kula jira u caawin waayeen,wleiba shacabkaas Argagixisada la dagaalo Soomaali oo dhan wey garanayaan halka ay dalka kaka nool yahiin oo hub ay kala baxeen xoolahii ay ku dhaqanayeen dhulka miyiga ah yey kula dagaalaan,si Soomaalida kale ugu daydaan oo ay dagaalka si dhab ah u galaan maxaa hadii argagixiso dowlada Mareykanku kula dagaaleyso dalka Soomaaliya kuwaas loo saacidi waayey,ma madaxda Washington ayaa macluumad aan jirin ay siiyaan,ma masuuliyiinta Americanka ah ee u joogaan dalka Soomaaliya, mise siyaasadooda dhan ayaa sidan ah Mareykanka iyago wadan weyn ah? (Time will tell).

B- Aan isla aadno wadanka Shiinaha iyo shacabkooda- Horta shacabka Shiinaha waa dad badankood soo maray dhibaatooyin iyo gaajo iyo masiibooyin dabiici ah oo ay la kulmeen xiliyo kala duwan koodii dhaqaalo yar hela waa dad dhigta hanti si hadii ay dhacdo masiibo noocii ay doonto ha ahaatee ay mudo ku sii noolaan karaan iyagoo aan cidna ku tiirsaneyn sidaasina waxaa laga helayaa shacabka Shiinaha malaayin heysta hanti keyd ah oo u taalo oo ay mararka qaarkood waxkasta oo la sheegayo iyo si kasta oo ay maanta yahiin aysan taaban oo ay ka marmaan.ku darsoo Kabaha aduunka ugu qaalisan ee ay dhaliyaradu xirato magacii aad doonto u bixi ee lagu iibiyo wadanka Mareykanka waxaa lagu soo sameeyaa dalka Shiinaha weliba lacag aad u yar markiise la eeko dalka Mareykanka waxaa shacabka dalkaas looga iibiyaa qiimahii lagu soo sameeyey amaba lagu keenay dalka Mareykanka ilaa 5 u jibaar waxa sidaas ugu qaaliyeynayana waa dad American ah oo shiradaha shiinaha ka dalbanayo badeecada iyagu iska leh.Marka hadii aad dooneyso in aad qiimeyso faraqa u dhaxeeya labada shacab aragti kooban intaan ha kuugu filnaato.

Hadii ladadii wadan ee aduunyada ugu horeeye dhanka dhaqaalaha adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah sidaan kuugu sharaxnay faraqa u dhaxeeya maxaad u maleyneysaa xogta dhabta ah ee aanu ka heyno gudaha Soomaaliya amaba hadaan si kale u dhigno dalkeena hooyo.ma waxaad moodeen in aanu iska leenahay dalka Soomaaliya meeshii lagu garo 2026 inuu yeelan doono hogaamiye amaba madaxweyne la mahadin doono oo ay wax hada shacabka Soomaaliyeed looga dhigo siyaasad sii jiri doonaan?.

si degan ula soco qeybteena danbe weliba naguma jiro deg deg muhiimadeenu waa in ay shacabkeenu wax badan fahman.War helaa talo hela gudaha Soomaaliya iyo waxa siyaasada loogu yeero maanta amaba yaalo ayaan isla aadeynaa sow horey ugama soo hadlin 20ka kun ciidamada Afrikan ah oo mudo badan 20 sano dalkeena joogay oo in aysan heli doonin dhaqaalo ay dalka Soomaaliya ku sii joogaan adigoo Soomaali ah weliba ay kugu gadaaman yahiin daruufaha kala duwan una badan dumarka iyo caruurta xitaa hadii aadan aqrin karin afka Soomaaliga u raadso qof kuu aqriya oo fahmaya waa hadii aad dal iyo dad la yiraah Soomaaliyaamaba Somali aad dan ka leetahay amaba aad dooneyso in aad u noolaato sidii bini'aadamkii iyo nolol xasilooni xambaarsan.............yeysan ku dhaafin wararkeena.

Africa,East Afrika, and Arount the Global On April 28,2025-Wararkii ugu danbeyey Qarada Afrika,Geeska Africa,Somaliya kuwa Etoobiya,sidoo kale hadaad ka soo jeedo dhulweynaha Hiiraan iyo dalka Intiisa kale waa Isniin, Abriil 28,2025-

Waxaan mar kale gudagleynaa wararkenii Qaarada Afrika kuwa Geeska iyo caalamka iyo kuwoodii ugu xiisaha badnaa ee Soomaaliya kuwoodii taxanaha inoo ahaa oo aanu isku soo nasanay qoraaladeenii hore ,hayeeshee,waxaan ku hormareynaa magaalada Khaahira iyo kulanka madaxda Masar iyo Sudan Daawasho Wacan.

Somalia Finaly going Indirect election in 2026 Part Three,On Saturday, April 26,2025-Dalka Somaliya ugu danbeyn waxuu aaday doorasho dadban sanadka 2026, Sabti Bisha ka bisha Abriil,sanadka 2025 iyo Qeybta Sedaxaad.

Waxaa halkeedii inooga sii soconayo qodobadii inooga dhinaa qeybteenii hore oo aanu kaliya ku soo qaadanay hal qodob ayna inoo dhinaayeen labo qodob oo kale.Horta umad markii ay mudo kujireen jahwareer siyaasaded dalkoodana meelkasta looga soo duulay qeyb iyaga ka mid ahne ay ogoladen iney shacabkoda duleeyaan weliba kuwodii bari mageytada ahaa,waxa markasi loo shegayo muhiim maahan in halmar la wada fahmo,waxeysa muhiimadu tahay tirada ugu yar bulshada amaba ugu damiirka wanaagsan iney fahmaan ayey muhiimadu tahay.ka waran hadaad ku mashquusho amaba kuugu soo celino shekooyin dalka ka dhacay waqtigoodiina la soo dhaafay oo aad ogtahay in aysan soo laabaneyn xumaan iyo samaan, waxaa bedelkii ka wanaagsan in aad mida hada la joogo iyo tan soo iyo tan soo socota kaliya aad isweydiiso,sidaasi daraded qodobada soo socda adigoo Soomaali ah siyasad ahan iyo xog ogaal ahanba aad ayey kuu anfacayaa oo waxanu diideynay in ay qoralada dhan isku mid naga noqdaan sidaasi daraadeed waa kuu muhiim in aad si degan labadan qodob oo aanu weliba ku leenahay midkii hore qoraal ahaan waa ka dheeryahiin,weliba deg deg naguma jirto maxaa yeelay dalka Soomaaliya siyaasadiisa halka ay aaday ayaan ognahay.sidoo kale ciidamada Afrikanka ah ee dalkeena joogay sida ay dalkeena uga baxayaan oo aysan aduunyadu dhaqaalo u siineyn ayaan ognahay.madaxweyne la mahadin doono inuu dalku yeelan doono 2026 hadii Alle indmo ayaan ognahay, sidaasi daraadeed waa kuu muhiim qormadaas.

Maxaa yeelay adigoo Soomaali ah ma mudnid in waqti lagaaga lumiyo siyaasado horey u soo fashilmay oo meelo badan oo dalka ka mid ah ka dhacay,xiligaan kala guurkaa waxkasta qormadii midaan ka horeysay ayaan waxoogaa kuugu bidhaaminay,waxaase ka sii muhiimsan qeybtaan ka kooban labada qeybood waana nagu waajib in aanu wararka sidii (IV-ga), amaba waxa ay Somaalidu u taqaano (Faleebada).la soco qormada kuna sii cesho in aad mar kale soo aqrisato qeybtii hore si adigoo muwaadin Soomaaliyeed oo xayi ah ay kuu soo gaarto qeybtaan inoo soo socota.

Maanta iyo Dhulweynaha Hiiraan iyo gesiyaashii Soomaaliyeed iyo degmadii Khadiimiga aheyd ee Buloburte iyo salaadiinta iyo cuqaasha amaba waxbaradka beesha Xawaadle. Waa Sabti bishuna tahay 26 ka Abriil,sanadkuna yahay 2025- Intii bogaan ku tixneyd labo maalmood ka hor waxaan u

sheegnay in ay beeshaani shirar guul ugu dhamaaday oo dal iyo dib ka socday u soo gabo gabobay kuwana udhiman yahiin laakisne ay adag tahay in la maqlo,Hayeeshee, ma dooneyno in aanu wax

badan ka hor dhacno sida ay dad badan oo bogaan ku tixanoo Soomaali iyop ajaaniib ah inooga barteen,waxaanse bogaadineynaa geesinimada iyo kalsoonida reer Hiiraan ka muuqda, bal horta qormadii taxanaha inoo aheyd ayaa inoo soo socota oo aanu qeyb

teena kore ka aqrisan doontaan muuqaalkaan waxgaradka aanu isla Dawano.Waxaa bogaadineynaa dadaalada loo qaateenkaa ee dal iyo dibadba ka socda war reer Hiiranow waad guleysateen bartaas ka haaya sidaas ayaa leydiinka rabaa been been maxey tareysaa war degankiina sidaas ugu tashada quud job siyaasiyiinta iyo qurbajoogta reer Hiiraan.Well done.

Somalia Finaly going Indirect election in 2026 Part Two,On Thursday, April 24,2025-Dalka Soomaaliya ugu danbeyn waxuu aaday doorasho dadban sanadka 2026,Qeybta labaad.

Waxaa halkeedii inooga sii soconaya wararkeenii geeska Afrika iyo maanta oo Khamiis ah,arimaha Soomaaliya oo aanu uga sii gudbyno qeybaheena kale ee wararka geeska Afrika waxaanse qeybtaan oo aanu si gooyni ah ula hadleyno dadka Soomaaliyeed,maadaama aan ciwaanka qormaalka hal ku dhig uga dhignay (Dalka Soomalaiya oo ugu danbeyn doorasho dadban aadayo), waxaan idiinka dhaafeynaa wararka kuwooda aan waxbo u tareyn dadkeena iyo dalkena,lakinse soo kobayo xaqiiqada iyo meshuu dalku aaday ,kedibna adigoo muwadin

Soomaaliyeed ah weliba hadii muwadinka Somaliyed la sii kala qaado Dumarka, dhalinyarada iyo caruurta Soomaaliyeed marka laga reebo kuwooda gaboobay amaba kuwooda sibigaa ee aan weli gaarin aqrinta iyo qorida,laakinse kuwooda wax aqrin kara waxna qori kara waa u muhiim maxa yeelay waa kuwa ka mid ah qeybaha kala duwan ee bulshoweynta Somaliyed.

Horta inta aanan qormadan gudagelin waxaan bogaadineynaa in ay dhalinyaro badan oo ka soo jeeda Soomaalida kuwooda daacadaa ee mediyaha ku jiray oo hadba warar sidii la rabo loo dhigo inta leyskaka diro sidii ay doonaan xitaa haduu caqabad ku yahay jiritanka dadkoda iyo degaankooda amaba inta ay dalka ka degaan dhibaato ku ah iska soo gelin jireen,maxaa yeelay dadku hadii ay ku badan yahiin kuwoda daacada ah ee hadane uu dalku qiimo ugu fadhiyo wey sahlan tahay in dhalinyaradooda hadaan loo aqli celin amaba aysan ka fiirsan waxa ay mararka qaarkood buun buuniyaan iyo hadba danaha siyaasadeed ee guracan ee aan meel gaareyn hadeysan iska eegin,maahan iney iyaga iyo kuwa warka u soo dhiiba kaliya is lugooynayaan ,laakinse waxey lugooynayaan amaba marin hababinayaan umad dhan,mana mudna shacabkeena Soomaaliyeed oo ah kuwa dushooda leysku heysto in sidaan xad dhaafka ah loo marin habaabiyo,hayeshee, waxaan kuu qodobeyneynaa xaqiiqada siyaasada Soomaaliya oo maalinba meel soo joogtay,kedibna qoraalkan ha beeneyn hana rumeyn laakinse dadnimo samee meel dhigo si aad xiligiisa marka la gaaro oo ay hadii la nool yahay ay soo baxdo waxaan aanu sheegeyno aad u aaminto una noqoto ugu yaraan muwadin Soomaaliyeed oo hadii uu isagu garan waayey halka loo socdo warka ka helay walaal kale oo Somaaliyeed, weliba inta badan mediyaha Soomaalida wararka ay soo qoraan idiinma qodobeeyaan,waana dareemi karnaa oo waxaa badankood loo furtay kaliya nolol maalmeed, kedibna maxaa dhacay, in koodii daacada ahaa iyo kii munaafaqa ahaaba subaxdii markii ay ka soo kacaan kan munaafiqaa waaba la gartay kuwooda daacadaa hadeysan warka ay aqrinayaan iska hubin ay ku dhacaan dabinka qof ahaan, bulsho ahaan iyo degaan ahaan loo dhigayo ee ay weliba lugooyo badan ay dabataalo.

Waxas oo dhan hadii aad horey u ogeydna nwaa qeyr hadii kale hada kedb ka daxadir siiba dadka wararka aan jirin ee laga leeyahay hadba danaha siyaasadeed guracan ee maalinlaha ah si fiicana oga bogo qormadan maxaa yeelay adigoo Soomaali ah mushkilada dalkaada ka jirta waxaa maanta ka xoog badan 10 times mida ka jirta wadanka aan deriska nahay ee Etoobiya oo ay weliba newska dalkaas ka jira siweyn u cabursan yahiin,xaalada siyaasadeed ee halkas ka jirtona aysan aheyn mid ciyaar ciyaar ah,dalkaasne (one way or the other), ku socoto meel aan qurux badaneyd siyaasad ahaan iyo dhaqaalo ahaanba,marka maadaama ay wararkeenu halkaas u badnaan doonaan,qeybtaan waxaan ugu talo galnay intaanan wax badan amaba warar badan oo uu midba waqtiga ku haboon mudan yahay in shacabkeena loo bidhaamiyo hadane qormadan waa sedax qodob oo kaliya,waxeyna ka turjumeysaa siyaasada Soomaaliya ee dhabta ah iyo inuu dalku aaday dorasho dadban ka sokow fowdada ka horeysa intaan la gaarin doorashadaas, yaan waxyaabo raqis ah adigoo Soomaali ah laguugu mashqulin.

Aan si fiican muhiimada qormadeena u guda galno wax badana idiin jilcino intaanba sedaxda qodob gudagelin si ay dad badan ugu sahlanaato iney dhinacyo kala duwan ka fahmaan waxa aanu ka hadleyno!!, Hadii aad tahay muwaadin Somaaliyeed kuna soo tixnaa bogaan hadii aad xasuusato markii ciidamada Mogdishu laga qaaday loo daabulayey degaanka Raaskaambooni markii aanu qatarta halkaas ka soo socotay dadka Soomaaliyeed la wadaageynay hadii aad xasuusataan qoraladeenii aanu shacabka degaankaas markaas ku laheyn waxaa ka mid ahaa in aysan eegin R/wasare Xamse iyo General Khaalid oo degankas ka soo jeeday waxa loo sheegay markaasina sida ay u fikirayeen oo looga dhigay in laga doonayo isbedel degaankaas ka dhacayo,bedelkiise lagu dhax watay howl ka baxadweyneyd oo hadii aanu halkaan ku soo qorno ay dad badan yaabi lahaayeen walow uu Allaah oo ay waxkasta qadartiisa ku dhacaan uu arinkii u dhigay siduu qorsheyey ayna fashilantay kuwii arinkaas ku dhax watay dhagarta.

Sidoo kale hadii aad muwaadin Soomaaliyeed tahay ma dooneyno in aanu sida aanu xiligaas wax badan oo micno daro ahaa oo dadka Soomaaliyeed news looga dhigayey oo aanu xiligaas ka soconay oo kale in aanu maantana wax badan oo bulshada news looga dhigayo oo aysan waxbo ka jirin aan inaguna news uga dhigno,bedelkiina shacabkeena u taabano halka saxda ah ee ay ka jirto xaqiiqada,ileen ma dooneyno in aanu ku mashquulno shaqsi, koox, qabiil iyo shisheeyaha kala ujeedada ah ee dalkeena jooga,waxaa ka muhiimsan intii kuwaas laga hadli lahaa in bulshada loo bidhamiyo wax ka weyn oo ah nidaam dowli ah oo aan hada dalkeena ka jirin sidii ay u heli lahaayeen ugu yaraan si ay u noqdaan umad jirta.

Tusaale-In wadanku aaday doorasho dadban,laakinse iyadoo la ogyahay inuu aadayo hadane shacabka dhaqaalo looga daldalanayo kaarar ayaa leydiin sameynayaa markii dhaqaalahaas laga aruursado oo ay ku dhacaan qanad ay leeyahiin shaqsiyaad malinta danbena aad aragto iyadoo dhawr dabaq ka dhisanayo meelo badan oo dalka ka mid ah hadaad bulshada uga dhigto news taas waxey ka dhigan tahay marin habaabin.

Sidoo kale muhiim inooma ahan in aanu mar kale idiinku soo celino in ciidamada Midowga Afrika ee dalka Soomaaliya ka howlagalayey mudada 20 ka sano xeryahoodana iskaka jiraan wax dhaqaalo ah oo hada kedib lagu siin doono ma jiri doonto oo waxeyba qeyb ka yahiin fowdada dalka ka jirto oo inta ay argagixisadu sameyso waa muqataa mida ay iyagu dalkena ku hayaan ayaa ka badan,dalalkii dhaqaalaha iska siin jiray badankood hada waa xisabtamen weli taariikhda dunida laguma hayo ciidan 20 kun ah oo hal wadan oo aad u yar inta leyskugu geeyey weliba dalweynahii Soomaaliya aan aheyn oo kaliya tahay meelo kooban oo cayiman oo ka mid ah Koofurta Somaaliya oo cunukii dhashay 2007 oo ah markii uu askariga ugu horeya yimid dalka Soomaaliya uu maanta yahay 20 jir ay doonayaan iney hadane same story ugu celiyaan shacabka Soomaaliyeed,iyagana wax badan oo waqti ah idinkama lumineyno, weliba ku darsoo adigoo Soomaali ah si dunida loo tusiyo in aan laga maarmin howlgalkooda waxey meelaha ay dalka kaka sugan yahiin qaarkood ka aburan qalalaaso ay ficilka u fuliyaan qeyb argagixisada ka mid ah,iyagu waxey moodayaan in aysan Soomaalidu ogeyn ficiladooda waana waxa anan waqti uga lumin iyaga ka hadalkooda.

Sidoo kale dal aad ka hadleyso ee Soomaaliya horta ma yahay midka Xasan Shiikh maalintii shaleyto aheyd sawirka kula galayey ajaaniibta Xalane darbiga laga dhisay jawaanada carada laga buuxiyey oo aduunyada la tusinayey isagoo madaxweyne umadeed ah maqaamkiisa iyo heerka ay mareyso siyasada dalkaas iyo sida uu (Qabkii iyo Hankii)umada Somaaliyeed ilaa heer madaxweyne u lumay shacabna warkiisaba daay, waxaas oo dhan maanta idiin kalama hadleyno,waxaanse idiin kala hadleynaa halka ay hada wax marayaan.

1-Horta waxa hada socda oo dhan ee aad maqleysaan iyo wararka mediyaha maalmahii ugu danbeyey shacabka lagu marin habaabinayey hadaan si waadax ah idiin dulmarno,waxa hada socda oo dhan waxey iskugu biyo shuban doonaan R/wasaare Xamse iyo Gudoomiye Adan Madoobe oo kuraasta ay hada ku fadhiyaan laga disho,waxaan hada socda oo dhan waa in garbaha laga rifo iyaga horta,waxaadna ka garan kartaa xitaa hadaadan siyaasi aheyn sida baarlaamaankii labada aqal loogu ciyaaray shakikana loo geliyey jiritaankiisa iyo sida xukumada hadba wasiirkii dhawr bilood soo shaqeeyaba mid kale oo dhawr bilood sii joga looga qaadayo xilka sabab la'aan siyaasad ka qaldan xafiiskii madaxweynaha dalka ugu sareeyey oo ku shaqeeya si aad u sii joogto Soomaalida labadii ilmo adeer ahba ku qataar mid ina adeerkiis ah si aad u sii joogto,markii ay arinkaas soconweysay oo la xaqiiqasaday in uu dalkii aaday doorasho dadbana kooxdii isku teaamka ahaa hada iyagii markii uu burburay xisbigii ay heshiiska ku ahaayeen madaxweynaha haatan joogana uusan ka mid aheyn musharaxiinta doorashada 2026 iyagii ayaa u kala baxay labo kooxood,koox la baxday milkiilayaasha dowlada qaarkoodna tuulo dalka Soomaaliya ka mid ah aan ka difaacin argagixisada Mogdishuna qaboojiyo ku jiraan ayaa si wadanka mushkiladiisa iyo dhaca lagu hayo hantida umada Soomaaliyeed iyo heshiisyada aan meelna gaari doonin ee ku dhawaad 30 wadan lala galay oo wadankastana kaliya lagala hadlay kaliya hadba inta dhaqaalo lagu qaadan karo mashruucaas ayaa waxey si shacabka maalinkasta loo jahwareeriyo waxey leeyahiin yaa la kicin karaa oo dalka qalalaaso ka abuuri karo lagu sii joogi karo,kedibna qeybtaan A,B iyo C ayaan u kala qaadeynaa intaanan gudagelin labada qeyb oo kale si uusan qoraalku inoola dheeraan.

Fiiro gaar ah- iyadoo ay halkeeda inooga sii socdaan dhameystirka qormada maadaama uu qoraalku inala dheeraaday,hadane waxaan bogadineynaa ciidamada xaq u dirirka deegaanka Macawisleyda oo aanu kun jeer ka jecel nahay ciidamada ajnabigaa ee dalkeena jooga iyo kuwa xooga dalka dhamaantood maahane kuwooda daacadaa ee markasta lagu shirqoolo furumaha dagaalka dalka iyo dadkana daacad u ah,xili ay Casiir qaboow ku cabayaan dalkeena ciidamada ajnabigaa ee kala duwan oo dhamantood u yimid dalkeena danahooda u gaarka ah,hayeeshe, waxaan ku faraxsanahay meelkasta oo argixiso lagula dagaalayo haba ugu horeeyaan ciidamada geesiyaasha ee ku kala nool Buuraha Galgala ee Puntland iyo kuwa Hiiraan,sidoo kale degaanada kale ee dalka hadba argagixsada lagu jabiyo oo ay ugu danbeysay midii duleedka kore ee magaalada Baydhabo iyo Jubooyinka iyo tii maanta ee qeyb shacabka deganka iyo kuwa militeriga Soomaaliya muujiyeen gesinimada ee ka dhacay Sh/dhexe,waan dareemi karnaa inta geesiyaashaa oo damiirka leh waaxaa markasta leysku dayaa in la niyad jabiyo inaguse waan u qireynaa xaqiiqadii weliba nimankan reer Hiiraankaa siiba qabiilka Xawaadlaha aman nagama ahan oo aan argagixiso mudo 3 sano ka badan u jixin jixin iney abaahiyaan maahane weliba waan bogaadineynaa in ay Macawisleyda Hiiraan oo dadkooda ka helayo taageero noockasta ah ay helaan hubkii ugu badnaa saacadahii ugu danbeyey kaas oo ay badankiisa kala baxeen lacagtoda, maadama ay ogyahiin in ay Soomaalida kale ka duwan yahiin oo iyaga degaankooda loo keensaday argagixisada qaab siyaasadeed oo dano guracan laga lahaa waxkastana ay fashiliyeen bulshoweynta reer Hiiraan nimankaan Xawaadlaha ah oo aan gacan u taagnay.

Sidaasi daraadeed waxaa halkeedii ka sii soconaya muhimada qormada oo ah iney dadku ogaadaan halka ay siyaasada dalka mareyso iyo sida hada waxii ka danbeeya leyskaka dhigan doono jaran jaro,kedib markii ay kooxdii dalka hogaamineysay kala noqdeen tusbax go'ay oo kale.ku darsoo degaan dalka Somaliya ku yalo oo deegan kale u xayiran maanta ma jiro rumeyso ama ha rumeysan,yaaba adigoo Somali ah weli kuu waramay oo ku bidhamiyey wax badan oo kaa qarsoonaa si degan ula soco wararkeena danbe.

Somalia Finaly going Indirect election in 2026,Dalka Soomaaliya ugu danbeyn waxuu aaday doorasho dadban sanadka 2026.-Wararka Caawa kuwoda ugu waaweyn waa Arbaco ay soo galeyso habeen Khamiis ah, sanadkuna waa 2025-1-Dalka Soomaaliya oo ugu danbeyn aaday doorasho dadban,wleiba ku darsoo madaxweynaha Xasan Shiikh doorashadaas kama mid ahan musharaxiinta sanadkaas isku soo taageysa doorashadaas,maxaa dad badan been loo soo sheegayey labadii sano ee inadhaaftay shaqsiyaad badan, weliba ku darsoo wax badan oo ay shaqsiyad iyo m/weynaha haatan jooga soo dharaan dharinayeen oo mudo kordhin aheyd markii ay meesha ka baxday waxii kale oo dhan ayey isdaba galeen,wadankiina dorasho dadban ayuu aaday,waana waxii aanu shacabka labo sano ka hor usii sheegnay in

uu dalku aadayo doorasho dadban,weliba fadeexado waaeyn oo siyaasadeed ayaa jiro waxaanse ogeyn cida kooxda burburtay ee Xisbiga m/weynaha looga siiban doono. caawa ragii uu waqtiga ka dhacay ee gobolada Allow yaa soo eega qaracanka siyasadeed ee heysta weliba kama hadleyno golayaashii sharci dejinta sida leyskugu dhax yaaciyey dad ayaaba ka hadlayo shir ayaa dhici doona iyo waa sidan iyo wax la mid ah, oo horta bal isweydii qof aan sharciyad ku fadhiyin sidee talo umadeed uga hadlayaan bal adigoo Soomaali ah maskaxdaada ka shaqeysii,yacni weligaa guri adigoon aas aaska ka soo bilaabin si ku talo gal ah dhismaha maka bilaawday saqafka kore,kedibna adigoo is yeel yeelayo ma tiri waan ogaa ineysan guri noqoneyn ee waqtigaan ku dilayey,war qoraalka kan ka hoseeya adigoo Soomaali ah damackasta oo kugu jira soo aqri,waxaan hada la wad wado oo dhan xaga iska dhig mahan wax iska yimid,weliba wax badan oo kaa qarson hasugi waayin inagaa isbuuciiba mar kula wadaagi doonee Hadii Alle Idmo,Qadaro amaba hadaanu si kale u dhigno ogolaado.

Weliba dadku yeysan eegin sida loogu ciciyaaro kuwa aan garaneyn nidaam dowladeed iyo siyaasad oo dad uu waqtiga ka dhacay looga dhigayo kuwo meel ka taliyaan bilaa mandete iyagoo og in ay is lugooynayaan,waxaan ku dhahnay meelahii mudo kordhinta la doonayey in lagu helo marka laga hadlayo dowlada dhexe oo dadkooda laga xanaajiyo Hiiraaney aheyd waana socon weysay,adigoo Somali ah sideen wax kuugu shegnaa,markaas ayaa weliba maalinba mowjad horleh laguu saarayaa, yacni shaleyto waxii la shegay maxaa been ka ahaa amaba run ka ah hadii aad adigoo Somali ah isweydiin laheyd wax badan oo horey loo soo maray amaba hada socda sifiican ayaad u fahmi laheyd bedelkii adiga laguugu mashquulin lahaa wax aad ogtahay in aysan sii shaqeyn doonin amaba fashilkooda muuqdaan.

2-Dhanka kale Guulaha ciidamada Macawisleyda Hiiraan oo aad isku soo tareysa iyo jabka kooxdii argagixisada,walow aan balan qaadnay in aanan ka hordhaceyn arimaha ciidanka deegaanka ee Macawisleyda iyo howlgaladooda hadii aad ka soo jeedo Hiiraan gaar ahaan beesha Xawaadle meeshii aad joogtaan ka sii debaal dega argagixisada degaankiina loo soo dirayna dhawaan iyagoo kala dhuuntay hadaad arki weysaan wararka Soomaaliya aan ka qorno halkaan ha u soo doonanina.Hayeeshee,muhiimada qormada maanta waa inuu dalkii aaday ugu danbeyn doorasho dadban.

3- Aan isla aadno dalka Etoobiya!,Xaaladii Dalka Etoobiya oo ka sii dartay wadankaas xaal kiisa ma qurux badna,weliba si aan caadi aheyn min caasimada ilaa xaduudaha uu dalkaas waa qasan yahiin,marnaba wararkeena joogtada ah kama marnaan doonaan dalka Etoobiya.

War helaa talo hela,la soco wararkena danbe si weliba joogto ah,dhalinyaradan iaygoo ay reerahooda degaanadoda argagixiso ku hayaan idiinkala hadlayo siyaasad iyo arimo dowladeed ee mediyaha ku jira ee doonayo iney Soomaalida daacadaa marin habaabiyaan iska dhageysta kana sii soco hadaad tahay muwaadin Soomaaliyeed oo maalinkasta mediyaha qaarkood ku jahwareersan,weliba si degan ula soco wararkeena danbe.

Wararkii ugu danbeyey Qarada Afrika,Geeska Africa,Somaliya kuwa Etoobiya,sidoo kale hadaad ka soo jeedo dhulweynaha Hiiraan iyo dalka Intiisa kale si degan u aqriso qormadan, waa Arbaco, Abriil 23,2025-

Hadii aad Soomaali dhalad ah tahay qormadan kooban yeysan ku dhaafin,weliba reer Hiiraan qabiilka Xawaadle iyo dadka Soomaaliyeed ee damiirkoodu noolyahay in aanu la wadaagno sedax qodob,sida hubka loogu wareejiyo gobolka Sh/dhexe argagixisada weliba argagixi sada oo dhan maahan kaliya kuwa gaar ah oo leysla ogyahay, iska iloow dowladnimo iyo reer dalka Somaliya madax ka ah dhahayo ayaa ku nool bariga gobolka Sh/dhexe iyo waa dowlad adeerayaalow boolshiidka kala taga Soomaaliweyn,kuwiin aaan fahmi karin wacyiga dalka ka jira amaba meelaha qaarkood.

Hayeeshee, hadey sedaxdan qodob oo uu midna yahay mid aanu reer Hiiraan gaar ahaan ciidanka Macawisleyda beesha Xawaadle iyo Soomalida kale uga heyno war aad muhiim u ah oo qaracan ku riday argagixisada iyaga dhaxdoodana iska qariyeen iney isku sheegaan oo ay jabkii ugu weyna kedib,markii ninkii ugu weynaa ay dileen ciidamada xaq u dirirka deganka ee Macawisleyda Xawaadle ninkaas koxda hogaminayey waa ku daayey ilaa heer ay gaareen iney soo wactamaan qaarkood argagixisada!,weliba dagaalo kaliya aan maalintii dhicin oo habeenkii kaliya ay qaadaan ciidamada deganka ee Macawisleyda xawaadle ayaa ku qasbay in kooxda qeybna hada nabad dalbatay oo ay layahiin cidii ay kala xaajon lahayen, kuwona doonayaan in hubka laga iibsado loona baneeyo,halka kuwona ifka la dhaafiyey kuwoodii

waxa socda lagu qiyaanay oo kooxdu markii ay Hiiraan joogaan iskuma naxaan meelah kale wey ogyahiin oo waa lala shaqeystaa qaarkood hayeeshee, Hiiraan fursadahaas kama helaan oo xitaa kii keno oo waxoogaa dhaqaalo ah ka qaato marka hore markii ay jabaan waa midka ugu horeeya ee hubka ka qaata,mararka qaarkoodna kii keenay ama reer Hiiraan ha ahaado ama yuusan ahaan si isku mid ah ayaa loo dilaa, maadaama aan ciidamada deegaanka dhulka lagula dagaali karin oo ay aad u kala garanayan aadna u badan yahiin, iyagoo raadis ugu jira ragii Hiiraan soo geliyey oo markii ay halkaas kenen ka densaday telefonada ayaa qaarkod argagixisada lagu laayey halkaas.

Waxaase muuqanaya hada dagaal beentaa dhahayo dagaalkii wajigii koowaad ee Hiiraan ka dhici jirey ee aanu meydadka argagixisada halkaan soo gelin jirnay ay i qarso noqon doonaan marka loo eego halka ay Macawisleyda Hiiraan ee Xawaadle ku wajahan yahiin iyadoo dal iyo dibad beeshu k ataageereyso,awal sow ma arki jirina argagixiso la leeyahay Hiiran soo galeen iyo dagaal ayey qaadeen,bogaan ku tixnow war ma heysid hadaad reer Hiiraan tahay dalkana ka maqan tahay,amaba hadaad Somaali tahay oo aad doneyso in aad hesho warar xaqiiqada ku dhisan sida ay argagixisada mudo sedax sano kedib oo dagaal ah weli loogu xasuuqayo gudaha Hiiraan iyo meelo ka baxsan,aanse guda galno qodobada kuwooda ugu muhiimsan.

1-Macawisleyda Hiiraan ee Xawaadle oo ugu danbeyn si xun u dilay ninkii hogaaminayey argagixisadii dhawaan laga soo tilaabiyey degaanka Jicibow,xili ay bilaabeen kuwii ka soo

haray inta la dilayna ay xaalada aad ugu xun tahay oo ay godadka ay ku jireen kuna kaadin jireen kuna saxaroon jireen waxaana helay wiilal iyo gebdho dhulkooda jooga dalkooda ku kalsoon,bil xaqiiqo cidkasta oo kula talisay argagixiso iney Hiiraan ka dagaalamaan ujeedkii ay doonaan haka lahaadaano wey soo marin habaabiyeen.

Maxaa yeelay Argagixiso oo 200 wiil oo Xawaadle ah oo inta dhawr isbuuc ka hor ka soo gadooday ciidanka inta lug ka soo bilaabay degaanka Qalimow ilaa Jalalaqsi inta soo maray magaalooyinka Show iyo Fiidoow oo ay argagixisada laga taageero Sh/dhexe ee hubka loogu geyn jiray halkaas ay markaasi ku sugnaayeen ku yiri indhahooda oo shantaa car juuq dhaha waxuush yahay oo weliba meel u muuqata inta Geel loogu qalay halkaas meelaha ay biyahu ku jiraan dooman ka soo raacay iyagoo isku kalsoon ayaa waxey ku leeyahiin waxaan kula dagaaleynaa ciidanka deegaanka ee Macawisleyda wiilal iyo gebdho aanba aqoonin iney jiraan iyo ineysan jirin oo wleiba dhulkii ay awoow ka awoow ku noolaayeen jooga dagaalo siyaasadeysan adigoo argagixiso magaceeda huwan waad ku soo qaadi kartaa Hiiraan cidii aad doonto u shaqee,laakinse Hiiraan amaba qabiilka Xawaadlaha oo argagixisada ka dilayo kuwa hogaaminaya hadii aad aragtaan xaalku sidii hore ee ciyaar ciyaar waa ka bedelan yahay,maxaase ka raacay.Allow rumey yaa ku sheega.

2- Qodobka labaad waa mid u gaar ah Soomaaliweyn waxa Mogdishu ka socda u aragti badso, gadal u soo aqriya qoraal aanu bartamahii sanadkii tagay ku soo qornay halkaan mar anau ka haldeynay baarlamaanka labada aqal waxaan idiin dhahnay wadanku waa bilaa sharci,sidoo kale waxaan idiin dhahnay xisbigii Xasan Shiikh waa burburay caawa maxaa Mogdishu ka socda magaci ayan bedeleynaa oo kii hore waa burburay sow leydiinma leh, waxaan weliba xiligas idiin racinay m/weynaha hatan jooga kama mid ahan musharaxiinta

xiligaas tartameysa doorashada 2026,waxaan aad had aka maqleysaan Mogdishu ee ay la soo cararayaan maalinkast ashaqisyaad sheegtaan iney mediyaha ku jiraan waa waqti lumis iyo xaqiiqada oo leyska indha tirayo.

Haatana waan idiinku celineynaa ma tartami doono, weliba hada waxan idiin raacineynaa madama mudadii uu jogay ciidamadii qaranka gacantiisa ku burbureen inuu ugu danbeyn Iscasili doono madaxweynaha taahan jooga,weliba reerka beenta siyaasadeed lagu wado waa Digil iyo Mirifle koley dad aqliga u saaxiib ah waa ku jiraane ama waa isdaba qaban doonaan amase qorshaha hada socda waa ku dhax lunsan yahiine........ bal qeybtaan hoose oo iyaga quseysa si degan u aqriso adigoo Soomaali ah.

A- Adan Madoobe golahii baarlamaanka ee uu gudoomiyaha ka ahaa waa lagu diray isma haayaan.2-L Green waxaa laga dhigay bilaa Mandate!, isaga iyo Adan Madoobe iyo inta ku fikirkaa loo degay shax cajiib ah oo ay nimankaan aanu kor kaka soo hadalnay ee reer Hiiraankaa horey u soo fahmeen ee la doonayey sidii maadaama aan madaxweynaha taahan jooga la dooraneyn uuna raadinayey inu helo mudo xileed amaba mudo kordhin 2 sano ah waxaa la doonayey in dhulka Hiiraan maalinkasta Hiiraan iyo shacabkooda ku qasnadan, waxii oo dhan intey hoos isku wareysten ayey waxa socda shib u dhahen fursadna la siiyey lagu dhageysto siyasiyiin deganka ka soo jeeda,ileen bulsho iyo dal aad mustaqbalka hogaamin doonto adigoo Soomaali ah weliba reer Hiran ah maxad mid sii fashilmayo in ad waqti iskaka lumiso soo mushkilad ku sii badaneyso dalka iyo dad ka Soomaaliyeed maahan?,waa u muhiim go'aankaas oo kale si dalka iyo dadka Somaaliyeed loo bad baadiyo.

Marka laga reebo in argagixiso dano gaar ah laga lahaa loo soo xawilayey Hiiraan kuna dhamaden, si aan dalka iyo dadka Soomaaliyeed waqti intaan ka badan looga lumina iyagu dhulkooda argagixisada ka difacdaan halka ay u socdaana mustaqbalka garanayo mudo labo sano iyo bar ah ka badan ku soo jiren dagaalka argagixisada lagana waayey mudo kordhintii shacabka Hiiraan inta loo seex seexday shaqsiyad degankaas ugu jira siyasada ugu danbeyn halkas lagu bilaabay dalka oo dhan ,hagardamo ,ciidankii dowlada oo la marin habaabiyo, ku darsoo reerka hoose ee uu ka soo jeedo, hadad maqli jirteen in ay Sh/dhexe inta ay ka degan ku warejiyen argagixiso, hada kuwa uu isaku sida garka ah uga soo jeedo ee degan Galgadud inta ay ka degaan waxey qorsheynayan iney uga baxan magaloyinkaas,adiga oo Soomaali ahne lagaaga dhigayo in ay la wareegeen argagixiso laakinse waa isla qabiilkii oo Somaalida iyo caalamka qaldayo, ujeedada ma taqanaan waa in kooxna magac aragixiso ku helaan dhaqaalo kuwona ku helaan magac dowladeed iyo hadaan si waadax ah Soomaali badan ugu sharaxno nidaamkii dowliga ahaa oo aysan garaneyna malaha waa u dheer tahay.

3- Qodobkan waa u muhiim Soomaalida iyo dalalka ka cawiyaan dhanka diyaaradaha aan duuliyaha laheyn hadaan loo tababareyn Somaalida kuwooda argagixisada la dagaalaan ee ay dhabta ka tahay hadiise loo gacan geliyo kuwa argagixisada la shaqeysta ee deganadoda uga soo baxa Soomaalida wax gooyni ah oo ka halaabayo ma jiraan oo mudo 34 sano ka badan ayey mushkilad ku soo jireen oo aan ka aheyn in wadamadii iska lahaa diyaaradahaas oo inta loo gacan geliyo argagixiso sidaas ku sumcad beelaan oo halka ay hada dunida qiimo ka leeyahiin oo lagu kala iibsado malaayiin dolar ay qiimo beelaan.

Fiiro gaar ah- Hadaad tahay Soomaali ku jira mediyaha badankiin war dadkiina iyo dalkiina ka daaya beenta aad maalinkasta la ordeyaan qaarkiin iyo waxa aad bulshada uga dhigeysaan siyaasad ee marin habaabinta u badan, dalkaan sida reer Hiiraan mudo kordhinta uu donayey m/weynaha Soomaaliya uga soo waayey,isla filankii oo kale ayaa dalka meelo badan oo ka mid ah ka socda oo inta reerkasta labo qof oo ilmo adeero ah midna lala saaxiibo midna habeenkii la leeyahay adiga qilaaf waxa uu sheegayo waana waxa hada ka socda dalka Soomaaliya mana ahan wax meel fog gaari doono.

Ugu danbeyna rag iyo dumar badan oo Mogdishu lagu sumeyn doono doorashada ka hor waxaa dalkaas meshii lagu gaaro 2026 ka dhici doona doorasho,weliba dalalka qaarkood durbaba hada waxey bilaabeen ineysan isku aaminin caasimada Soomaaliya ee Mogdishu fowdada siyaasadeed ee taalo awadeed.Hayeeshee qoraalkii oo inala dheeraday awadeed wararkeena waxaa ka mid ahaa wararka iyo rabshadaha ka tagan dalka Etoobiya waxaane ku soo qaadaneynaa wararkeena danbe sida wararka qaarada Afrika iyo caalamka.

Africa,East Africa,latest News in Ethiopia and the rest of the Global On Tuesday,April 22, 2025-Waxaan mar kale isla aadeynaa wararkeenii qaarada Afrika, kuwa geeska Afrika iyo caalamka oo ay inoo mareysay xalada cakiran ee dalka Etoobiya sidoo kale waxaa wararkenii kale ka mid ahaa inuu dalka Soomaliya meeshii lagu gaaro 2026 yeelan doono hogaamiyo Soomaaliyeed oo la mahadin doono,sidaasi daraadeed waxaa inoo soo socda warar badan oo aad u xiiso badan oo ku saabsan xaalada geeska Afrika,waxaanse ku hormareynaa dhulkii

taariikhda iyo xadaarada lahaa ee Hiiraan ee shacabkooda oo daacad iska ahaa wax badan

looga faaièdeysan jiray markasta oo xiliga kala guurka la galona sidii kubadii shacabkooda iyo siyaasiyiintoda ay isku dayi jireen kuwo deganadooda inta argagixiso u gacan geliyeen Soomaaliweyn hada ruwaayad u jilayey oo iyagoo guryahoodii argagixisada u gacan geliyey Mogdishu ku jilayo ruwaayad xisbiyo ayaan sameysaneynaa iyo Soomaaliya siyaasadeedu waa sidaas iyo sidas,waqti badan idiinkama lumineyno ,waxaanse ku hormareynaa Hiiraan iyo beesha Xawaadle.

Marka hore wax badan kama hordhaceyno waxaanse ku hormareynaa wararka oo kooban.1- Kulamo muhiim u ahaa beesha oo ku soo dhamaaday sidii ugu quruxda badnaa kana kala dhacay dal iyo dibad si weliba horudhac ah inta anan gudagelin waxaan marka hore shacab weynaha Soomaaliya,gaar ahaan kuwa Hiiraan siiba beeshaani weyn ee aanu ka hadleyno ugu bishaareyneyna in caawa xiliga Soomaaliya saacada geeska Afrika markii ay aheyd 12:00 habeenimo in ay fashilantay qorshe la doonayey in argagixisada mar kale loogu gacan

geliyo dhulka Hiiraan gaar ahaan dhulkii laga xoreyey labo sano ka hor si shacabka degankas loogu hoosaasiyo cadowgooda,arintaan jiritaankeeda iyo qaabkii ay uga fashilantay kooxahii heshiiska ku ahaa iyo sidey durbaba u kala jabeen mar kale ayaan warbixin dheer ka soo diyaarin doonaa waxaanse qormada muhiimadeeda uga hadleynaa reer Hiiraan iyo beesha Xawaadle hadii aad arki jirten reerkaan oo daacadnimadooda inta looga faaideysto waxii la doono iyadoo Mogdishu la joogo waxii la doono leyskaka hadaaqi jiray hada xaalku sidaas iyo wax u dhaw maahan,aan idiinku celino mar kale xaalku sidaas iyo si u dhaw maahan, mana dooneyno arimo ugaar ah reer Soomaaliyeed in aanu ka hordhacno.

War hadana soo gaaryana waxuu sheegayaa in saacadahi ugu danbeyey ay ciidmadii degaanka ugu badnaa ee wayadan hubkooda la soo baxa Macawisleydii oo reer Hiiraan (Xawadle ah) u jiheysteen...kama hordhaceyno,waxaase muhiim ah shirarka dhacay iyo kuwa dhiman oo dhan waxa loga hadlay amaba hadlayaa kaliya labo qodob oo uusan mid sedaxad wehlin, kuwaasi oo muhiim u ah degaanka iyo shacabkaba marnaba kama hordhaceyno.war helaa talo hela,la soco wararkeena kale ee geeska Afrika ee jogtada inoo ahaa ee horey inogu socday oo ay naga soo dhax galeen kaliya warkaan muhiimka u ah bulshoweynta Hiiraan.

Fiiro gaar ah-Waxaan halkaan ka amaaneynaa bogaadineynaa in ay beeshaani tahay beesha kaliya ee dalka Soomaaliya gaar ahaan Koofurta Somaliya leys lahaa inta laga xanaajiyo ayaa sidaas lagu helaya mudo kordhin ee hadii waxkasta oo fowda lala soo aaday degaankooda iyo siyaasiyiintooda aan u jixin jixin weliba aan tan iyo 2022 waxkasta oo shacabweynaha

Soomaaliyeed news looga dhigo aan dheg jalaq u siinin danahoodana ka wata,maxaa yeelay hadii waxyaabaha qaarkood waqti ku lumin lahaayeen waxey siyaasad moodi lahaayeen wax badan oo qiyaali siyaasadeed ah oo maanta dalka Soomaaliya siiba koofurta Soomaaliya ka jira waqti badana kaka lumi lahaa,bartaas ka haaya,war hada na soo garyana waxuu shegaya in kooxdii reer Hiiraanka aheyd ee dhawaan degaanka Jicibow ka soo talaabiyeen tiro argagixisada ka mid ah oo ay hogaaminayeen in caawa loo sheegay iney Hiiraan iskaka baxaan,kedibna ay u hogansamen mana doneyno in aanu wararka arimaha ciidanka deganka markii ay arintu noqoto Hiiraan ka hor dhacno arimaha ciidanka deegaanka weligeena kama hordhicin.

Ugu danbeyn Soomaalida badankeed weli midbaan leenahay war waxa hada socda haku gadsomina weliba waan kula talineynaa arimaha Hiiraan iyo shacabkaas halka ay u socdaan haka hadlina hadii aad wax ka hadleyso gurigaada iyo inta aad dalka ka degto ka hadal kuna mashquul mid dad kale haka hadlin inta kuwa lossers ah dhaqalo yar kugu siiyaan faafinta iyo aflagaadeynta warar been ah Soomaali kale oo aan adiga dhul iyo degaan kaa rabin oo ku faraxsan dhulkoda iyo degaankooda sida reer Hiiran haku mashqulin,maxaa yeelay siyaasada dalka Soomaaliya reerona waa kuwo qadka ka sii baxoohaayo,bilaa xikmad oo waxkasta oo ay walaaqi karaan xitaa hadii gebdhahoda,hoyoyinkoda iyo caruurtoda argagixiso u gacan

geliyeen walaaqayo kana sii baxayo siyasada Soomaaliya iyo kuwo siyaasada Soomaaliya iyo dalkaas quruxda badan hogaankiisa in ay qabtaan qorsheynayo iskuna diyaarinaya oo wax iskula harayo,marka yaan leysku qaldin fila maanta sidii musal salkii la jilo ee socdaan waqtiyada gaaban.Intaas adigoo Soomaali ah waad garatay sow maahan.....si uusan qoraalku inoola dheeraan la soco wararkeena danbe.

Africa,East Africa,latest News in Ethiopia and the rest of the Global On Sunday,April 20,2025- Waxaa halkeedii inooga sii socda wararkeenii kuwoodii ugu xiisaha badnaa ee qaarada Afrika siiba kuwa geeska Afrika waxey inoo joogtay qoraalkeenii dheeraa ee aanu uga soo hadalnay xaalada Soomaaliya weliba dhinacyo kala duwan oo aanu shacabka Soomaaliyeed ka tusinay wax badan,mar kale qormadaas si fiican u soo aqriso,weliba wan ka cudur daaraneynaa hadii ay qoraaladeenu sida midkaas u dheeraadaan,waxaanse mar kale isla aadeynaa mushkilada siyaasadeed ee ka taagan dalka Etoobiya si guud iyo si gaar ahba siyaasad ahaan, iyo rabshadaha halkaas ka taagan oo kaasi idaraya marba marka ka danbeeya.

Adigoo Somali ah muhiim kuma ahan in aad isku mashquliso waxa ka socda dalka Somaliya hada qoraalka aanu qeybteena hoose uga soo hadalnay hadey faham guud kuugu filnaan weyso fashilka siyaasadeed ee halkaas ka jira iyo xaqiiqada halka uu dlakaas aaday 2026 oo aanu horey idiinku soo sheegnay,waxii la doono subaxii uu waagu baryoba mediyaha wararkii la doono la lagula soo cararo,waxaa hada muhiim kuu ah adigoo Soomaali ah in aad fahanto waxa ka socda geeska Afrika oo ay ugu horeyso dalka Etoobiya oo burbur qarka u saaran siyaasada halkasi ka jirtana ay u muuqaal ek tahay qof dumar ah oo kaliya jirkeeda inta la arkayo soo meyratay qurxisay gudahana wasaq ka ah,dalka Etoobiya waxa ka socda hada wey dhaaftay siyaasad,waxaa yaalo mushkilad ay adag tahay si aanu dadka qaarkii ugu fasirno.

Hayeeshee, warar xaqiiqada u dhaw oo dhinaco kala duwan aanu ka heleyno ayaa muujinayo in xaalad caafimaad awadeed loo badinayo inuu Mr Abiy baneyn doono kursiga dalkaas,kedib markii sida la xaqijiyey ay ku batatay mushkilada uu malinkasta ka maqlayo dhanka ciidanka iyo isbedelka dalkaas ka socda oo marba marka ka danbeysa sii xoogeysanayo,dad badan oo ku nool qaarada Afrika siiba kuwooda saadaaliya wax badan ee aragtida dheer ayaa dhawr jeer oo hore aad u mujiyey in dalka Etobiya uu ka dhici dono isbedel aan hada muqan lakinse ay xaqiiqadiisa fogeyn oo dhanka hogaanka ah,iaydoo xaalada ku qiimeeyey wax badan oo fashil ah oo dalkaas ka taagan.si uusan qoraalku inoola dheeran maadama wararkena danbe ee geeska Afrika aad ugu yahiin shacabka Soomaaliyeed iyo kuwa geeska Afrika la soco wararkena danbe.

Fiiro Gaar ah-Hadaad tahay muwaadin Somaaliyeed waan kuugu celineynaa ha ku gadsomin weligaa waxa hada ka socda gudaha dalka Soomaaliya siiba Kofurta Somaaliya siiba hadaan kuu sii jilcino siyaasada Mogdishu maanta taalo, si degan adigoo Somali ah oo ay maskaxda kuu degan tahay u soo aqriso qormada midaan ka hooseysa ee aanu dhinacyo kala duwan ugu bidhaaminay shacabka,markii aad si fiican u soo fahanto wararkeena kale halkaas kala qabso,weliba ku darsoo 24 kasta maskaxdaada ka shaqeysii imisa news oo aroorta hore inta dhalinyaro qaab qabiil u abaabulan loo soo dhiibo si ay markii ay umad ahaan u fashilmeen dhinackasta naftoodana buuq ku fura is dhigaan in ay shacab Soomaaliyeed wax u shegayan oo 24 saac kedib waxii ay sheegaan ay beenoobaan?.sababta ma garaneysaan waxeysan xog ogaal u aheyn 2026 isbedelka siyaasadeed dhabta ah ee uu dalku galayo.

Hada halka ay wax marayaan ma kuu sii jilcinaa adigoo Somaali ah siyaasadaha isbucyada kaliya ee inagu soo aadan socon doona ee la doonayo in fashilka siyaasadeed ee dalka ka jira lagu qariyo,mise wararkeenii hore ayaa xaqiiqo kuugu filan?. hadey wararkeenii hore xaqiiqo kuugu filan yahiin waad fahmi kartaa ugu yaraan halka uu dalku aaday 2026,ku darsoo waxaan sanad ka hor halkaan kuugu soo qornay si waadax ah in aad arki doontaan shaqsiyaad badan oo is mooda in ay siyaasada Soomaaliya wax ka yahiin oo shacabka caadigaa ka mid ah.waxaa kale oo aanu kuu raacinay rag iyo dumar badan oo aad hada moodaan siyaasiyin amaba in ay ku jiraan siyaasada noocyadeeda kala duwan waxbo lagama weydiin doono doorashada Soomaaliya ee 2026,waxii mudadaas ka horeeyase waxaad maqli doontaan wax badan oo ka horeeya mudadaas oo la jilayo ee haku gadsoomin adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah ma idiin dhahnay,mise ma idiin dhihin?.

Qoraalkaan aad had aaqrineyso midk aka hooseeya 10 bilood ka hor intaan bogaan kuugu soo qornay ma idiin dhahnay wax dhaqaalo ah laguma bixin doono ciidmada Afrikanka ah ee jooga gudaha Soomaaliya mudo kedibna qoraalkaas mar kale ma idiinku cadeynay?. Sidaasi si la mid ah inaga ma nihin dad sidii Nabi Maxamed Nabad Galyo iyo Naxariis Korkiisa ha ahate loo waxyoday waxaanse kaliya idiinla wadaageynaa xaqiiqada iyo halka uu dalku aaday.

Tusaale-sideen ku maqalnay in uu dalka Somaaliya 2026 iyo waxii ka danbeeya yeelan doono hogamiye amaba m/weyne ay Somaliweyn mahadin doonaan, mise waxad doneysan waxa hada socda ee kaliya lagu kala qaato dhaqaalaha kooban iyo macluumaad aan jirin oo leys dhaafsado maalmo kooban oo lagu qarinayo fashil siyaaadeed oo hadba markaasi taagan in aanu idiinka dhigno siyaasad oo aanu malinkasta halkaan sida mediyaha veiwska raadiya oo kale waxii la dono idiin soo qorno?. ma waxaad adigoo Somaali ah amaba si guud muwaadin Somaliyed ah in aanu waqti kaaka lumino wax aan micno weyn dalka iyo dadka Somaliyeed ugu fadhiyin.

Ma waxaad doneysaan in aanu idiinla hadalno sida dad badan oo Soomaali ah oo wliba cadad aad u badan ah ee ku jahwarersan siyaasada Soomaaliya,mida qaarada Afrika iyo mida halka ay kaka nool yahiin qaarada Afrika ee ah geeska Afrika intanba la garin waxa ka socda calamka?.Maya taasi nagama suurowdo, si aad adigoo Soomaali ah u noqoto ugu yaraan xog ogaal ku tixnow bogaan,hadaad ogaatn la heydeen isbedelka dhici doona 2026 qaab darada siyaasadeed ee aad hada arkeysaan wax weyn kama soo qaadi laheyn adigoo muwaadin Soomaaliyeed.War helaa talo hela.la scoo wararkeena danbe.

Africa,East Africa and Latest News in Ethoipia.On Saturday,April 19,2025- Wararkii ugu danbeeyey qaarada Afrika, Bariga Afrika gaar ahaan xaalada dalka Etoobiya iyo dalalka kale ee geeska Afrka- Sida ay inoo mareysay amaba inoo jogtay wararkeenii Geesk Afrka gaar ahaan dalka Etoobiya oo ay ka jirto mushkilada ugu weyn ee maanta taalo geeska Afrika, hayeeshee inta aanan gudagelin xaalada ka sii dareysa ee dalka Etoobiya waxaa marka h la hadleynaa shacabka Soomaaliyeed oo aanu qoraalka aanu dusha sare uga qornay sawirka ururka Midowga Afrka oo aanu ku soo kobnay hal qodob oo aanu leenahay dalka Soomaaliya yaa ku haya argagixisada ma qabiilo iyo ganacsato,mise dad nolosha ka dhacay oo Soomaali ah kuwaasi oo iskugu jira mucaarad iyo muxafid,ma Hayaddo,ma Modiwga Afriak, Ma Qaramada Midoobay, mase dalal kale oo shisheeye ah?.

Horta qofkii Soomaali ah ee ku jahwareersan xaalka dalka Soomaaliya ma jirto argagixiso dib u qabsaneysa dalka Soomaaliya siia dhulkii laga saaray ee ay ugu horeyso Hiiraan,waxa kale ee aad maqleysaan waa mashruuc aan meelna gaareyn laakiinse u dhaxeeyo shaqsiyad argagixiso ah iyo kuwo kale ee ay isku qabiil yahiin sidaana horey weligood iskula soo shaqeysan jiray oo ay dagaalkii Hiiraan lagula galay wax badan ka fashiliyeen sidaasi dareed magaalooyinkaan looga baxayo bilaaw iyo dhamaad ujeedka laga leeyahay hadii aad dooneyso in laguu sharaxo adigoo Soomaali ah,waa in uusan dalkaan ka dhicin wax dooraesho ah oo waxaan oo dhanwaa wax lagu raadinayo mudo kordhin, ma jirto dagaal u dhaxeeya Hargeysa iyo Laascanood waxa aad maqleysaan waa wax loogu talo galay in ay socdaan labo ilaa sedax isbu

Koofurta Soomaaliyana waaba degaan ay ku wada nool yahiin rag uu waqtiga ka dhcay mar hore oo wax ay galaan iyo wax ay gudaan aysan jirin 3dii bilood halmarna madaxweynaha haatan jooga oo sidii sharci daro ugu joogi lahaa markii uu termkiisa dhamaado kedib hada kuwa uu isku masawirayo ee bilaa sharcigaa onayo in dalka Soomaaliya loo akro wadan ay ku nool yahiin bulsho aan xoolaha waxbo dhaamin oo bilaa dastuur iyo bilaa sharci ah,yacni hada nidaam dowladi ah ma jiraa iyo waa jiraa adigey ku taalaa hadaad isku mashquulineyso adigoo Soomaali ah,waxaanse kuu hubnaa 100% dalka Soomaaliya 2026 halkii lagu gaaro inuu yeelanayo hogaan iyo dowlad cusub waqtikasta oo bulshada laga dilo iyo been kasta oo leysku sheego.

Xagey ku danbeeyeen ciidankii k asocday ururka Midowga Afrika ee dalka yimid 20 sano ka hor, hadii aad bogaan ku tixneyd waxaan 11 bilood ka hor intii uusan dhamaan waqtigii kuwii ku joogay magaca Amisom halgan idiin ku soo qornay in aysan jirin wadan aduunkaa oo dhaqalo ku bixin doono howlgalkooda oo aysan dalka Soomaaliya ka bixi doonin xitaa hadii la yirahado naga baxa,kedibna ay wadankasta si gooyni ah dhaqaalo u weydiisan doonaan dalalka debka ku shida geeska Afrika sidaasina inta ay dalka Soomaaliya ka joogaan ugu gacan gelin donan argagixisada kuwodii ay wada shaqeysan jireen mudadi 20ka sano aheyd ee ay dalka Soomaaliya joogeen iyagoo iska dhaadhiciyey iney dalka Soomaaliya wax ka leeyahiin,iyagoo naftooda iyo mida wadamadooda been isku sheegayaan.

Argagixiso dalka Somaliya maka jirtaa horta wax la yiraahdo hadii aad jawaabta oo kooban dooneysaan waa Maya laakiisne waxaa ka jira koox dhawrkii sanoba hadba intii is fahmeysa halkii ay is dhahaan lacag ayaad ka saneyn kartaan isku raaca kuwaasi oo la baxay Shabaab una shaqeeya hadba wadankii ay ka heli karaan dhaqalo ay hadba waxii noo fuliya la yirahdo ku fuliyaan wana koox u ababulan qaab qabiil,dhibtoodana hadba waxey kaliya la aadan kuwi ay wada shaqeysan jireen weligood amaba degaanadoda ugu bixi jiray marna ay wada nolan jireen.

Al shabaab ruwaayadan ay hada jilayaan marka meel leyska dhigo iyo qabiilada ay waada shaqeystaan Hiiraan intey weeraraan oo ay qabiil Xawaadle la yiraahdo dhul ka qabsadaan dib ma u gumeysan karaan?. taas waa habeenkii xaleyto ahaa oo tagay inta ay isku dhax qasan yahiin ciidamo dowlad iyo dadka deganka waxii la doono waa la sameyn karaa laakinse markii ay arinta gaarto Argagixiso iyo reer Hiiraan amaba qabiil la yiraahdo Xawadle

sow horey uma arkina markii ay caruurta laayeen in Soomaali oo dhan la baray oo looga dilay 2900 maleeshiyo ah iyo ka badan,hadii mar labaad si toos ah qabiilkaas iyo argagixiso isku arkaan qoraalkan sawir ka qaado hada inta hubka dowlada laga iibsado oo kaliya ayaa la maqlayaa magacooda, inta iyagoo taagan Soomaliweyn lagu duldhiso mudo gaaban State ay shacabka Hiiraan leeyahiin hadaba u diyaar ah ayaa waxa ka dhici doonto yaa waye kuwa Hiiraan ku soo duulay kedibna qabiilkooda iyo ninka hogaaminaya markii la xaqiiqsado waxa ku xigta imisa shirkadod oo ay leeyahiin ayaa Hiiraan ka howlgala,waxii markaas ka danbeya saacad saacad u tirso qasaraha soo gaara cidii markaas kedib ay mudo kordhin u radinayeen ee loogu talo galay iney dalka amnigiisa u carqaladeeyaan iyo kuwii ay sharci daro iskula joogeen ee ay caalamka dhaqaalo sidaas iskula helayeen markaas iyagey u taalaa.

Aan u soo laabano wadamada kaalinta ku leh qalalaasaha Soomaaliya kuwaas hada waqti kuma lumineyno oo iyagey tooda heysataa weliba waxad qaarkood arki doontaan mudo aan fogeyn ka hor 2030 iyagoo sabool ah weliba hada wa wadamo la sheego iney dhaqaalo leeyahiin mudadaas aanu sheegeynaynase waa sabool aan wax qiimo ah ku laheyn dunida wadamda hada dalka Soomaaliya shacabkiisa dhiba,maxaa yeelay qaarkood waxey lugaha kula jiraan arimo laga yaabo iney socdaan mudo gaaban markii ay dhamaadaane iyaga dal ahaan dib ugu soo laaban doonto,caadne nagama saarna jabka wadamadaas soo gaari doona.

Yaa kuu soo haray dowlada la sheego iney dalka Soomaaliya ka jirto iyo maamulada fashilmay ee uu waqtigii ka dhamaaday iyo Xasan Sheikh iyagu dalka xagey u wadaan ileen dalku Kabo ku dukade oo Sh/dhexe qabso la yirahdo maahan oo cid uu wax u dhimi karo iyo cid uu wax ka qaadi karo oo aan shacabkisa iyo degankiisa aheyn ma jirtee,siyaasad ahaan markii laga hadlayo dalka Soomaaliya xaguu u socdaa marka meel leyska dhigo fowdada siyaasadeed ee taalo Mogdishu iyo ragaan bilaa sharciyad ah ee dhawrkii biloodba halmar isku masawirayo caasimada Soomaaliya?.

Waxaan qofkasta oo Soomaali ah oo ay ku jirto damiir Soomaalinimo wax badana ka tari karin wmaanta socda ugu bishaareyneynaa inuusan dalka Soomaaliya wax mudo kordhin ah 2026 May 15 waxii ka danbeeya aysan ka dhici doonin weliiba ku seexda kuna soo toosa dalka Somaliya isbedelka ka dhacayo waxuu noqon donaa mid uu dalku helo hogamiye la mahadin doono,hada koxahan aad ugu yeertan siyaasiyiin waa labo koxod koxo argagixiso ah oo dowladan ka buuxan iyo kuwii horey uga tirsanaa dowladii midaan ka horey waxa dalka iyo dadka Somaliyed jahwareerinayana waa labadaas kooxood oo kaliya walow labada dhinac dad nadiif ah laga helayo ayna yahiin tiro aad u yar inta wanagsan haatana ay kala miirmoohayaan oo kuwa argagixisada wada shaqeystaan hada howshoodu kaliya tahay iney mediyaha warar ay iskaka dhigayaan iyadoo la wada garanayo iney bulshada iskaka dhigaan iney dalka arimahiisa ka hadlaan,laakinse sida xaqiiqada ah 2026 wax ay arimaha Somaaliya ka geli donaan ma jiri doonto waxeysa hada kaliya qaldi karaan wadamada ay wakiilka uga yahiin burburka dalka iyo taageerada dhanka argagixisada.

Ugu danbeyn arinta kale ee uu qofkasta oo Somaali ah qoraalkaan ku xaqiiqsan karo in aan dalka Soomaaliya laga dooneyn ciidamda Afrikan ah ee mudada 20 ka sano joogay halkaas waxad ka qiyaas qaatataa kaliya meel iska dhig ciidmada kale ee Afrikanka ah,bal qiyaas markii ugu horeysay ee ay ciidmada Jabouti oo ah dal aanu walaalo nahay isku afna nahay isbuuc ayaa mediyaha Hiiraan laga sheeg sheegi jiray ilaa ay aduunyada la dhacaan oo ay u arkaan ciidamadi Jabouti ee xiligaas joogay kuwo ka shaqo badan ciidamada kale ee Afrikan ka ah maadaama ay la baxeen Hiil Walaal,waxaa Soomalaiweyn iyo aduunyada gaarsiin jiray magacooda waxey ahaayeen qabiil la yirahdo Xawaadle,maanta markii ay Hiraan imanayaan iney yimaadeen iyo ineysan imaan ma aragteen iyadoo xitaa hal mediya oo Hiiraan ka jira oo ku mashquulayo,sababta ma isweydiisay ,danahooda ayey halkaas u joogan,kuna darsoo dagaalada inta badan laga aabaabulo Sool iyo Sanaag ee ay dadka walaalaha ah ee halkaas ku nool markasta laga soo sheegana waa dowlad qeybta ka ah.

Ku darsoo hadaan dhamantood u laabano ciidamada Amisom ee dalka Soomaaliya joogay mudada intas la ek ee labaatanka sano ku dhaw marka laga reebo iney xerooyinkooda ku jiraan dhiiga shacabka Soomaaliyeedna ka sameeyaan dhaqaalo iaygoo u shaqeeya dalal kale oo aan African aheyn,is weydii mudo intee la ek ayey wadan ahaan u sii jiri karaan wadamada ay ka joogaan ciidamada gudaha Soomaaliya, sow ma arkina waxa hada ka taagan dalka Etoobiya oo ah mushkilad ay adag tay in xal loo helo ilaa xukunka laga tuuro kuwa haatan dalkas ka arimya ,dalalka kalena ha sugi waayin Soomaliya oo nabad ah oo ay iyagu ololayaan.

Aan u soo laabano dowlada Mogdishu fadhisa,in aysan wax farahaada ku jira aysan jirin waad aragtaan oo aad xitaa ku fashilanteen 50 KM oo ku yaalo Sh/dhexe in aad ka dhamaan weyseen ama iska dhadhiciya in aad waqtigan aad shacabka ka lumineysan aad ku heleysan mudo kordhin amaba si shaqsi shaqsi ah naftiina been ugu sheega, qabiil Soomaaliyeed oo an dhulkiisa sidii ay u difaacan jireen awowayashood u difaacan karin ma jiro ama argagixiso qaarkiin hoosta ha kala shaqeystano ama iska daaya cida uu waqti ku socdo waa adinka kaliya hadaad naftiina iyo mida qoysaskiina ka xishoon weyseen shacabweynaha Somaliyeed intaad ka xoshootaan idiinkoo ay qaarkiin bilaa sharci yahiin ka joojiya shacabkaan aad sidii dad cawaan ah oo kale ka dhigeysaan ee aad shirarka aysan waxbo ka jirin maalinkasta u soo tabineysaan.

Shacabka Soomaaliyeed midbaan leenahay intaanan isla aadin wararkeena kale ee geeska Afrika siiba waxa ka taagan dalka Soomaaliya oo hada leyska indha tiro,waxaan leenahay shacabka Soomaaliyeed,war wax la yiraahdo argagixiso ma jiraan kuwa Jilijbj oogana waa Isaaq ka soo jeeda Hargeysa iyo Burco iyagu dadna ma dilaan dadne ma barakiciyaan waxeysa ku shaqeeyaana qaab aqli aqli ah oo waxey adeegsadaan kuwo reer Hiiraan deris la ah kuna nool inta u dhaxeysa Kofurta Galkacyo ilaa Bariga Mogdishu inta kalena waa xitaa hadey argagixisada ka tirsan yahiin oo ay yahiin qabiilo kala duwan degaanadooda badankood waa u nabad.

Tusaale- Ninka xakuma Argagiixsada Axmed Diiriye Hargeysa waxuu ka yahay Hero maxaa yeelay waxaa ku nool caruurtisa iyo xaasaskooda noloshuna waa kala socotaa, Ceel buur maxaa ka jira Cali dheere, Mahad Karataay iyo Kaboku Tukade degaankooda ma qiimeysay sida ay u taalo?, ka gudub dalka Soomaaliya waxne waa wax damiirk aqofka bini'aadamkaa siineyn oo heerka qaarkii hadii la gaaro ay dadkaasi u dhamaatay,waxaad isweydiisaa adigoo Soomaali ah, Xasan Sheikh, Shiikh Shariif,Cali MAxamed Geedi iyo dhamaan kuwooda 90% xilalkii dalka haya,weli ma isweydiiyeen in Sh/dhexe ciidamada dowlada ee ku sugan ay ka soo kala jeedaan qabiilo kala duwan oo Soomaali ah, oo markii ay arkeen waxa halkaasi yaalo ee qaabdarada ah in ay isla markii koodii ciidanka xoga dalka ka tirsan ee ay Somalinimo geysay halkaas markuu qabiil ahaan idiin arkaan hab dhaqankina iyo in aad dhulkii leydiinku yaqiinay uga baxeysaan wiilal maryo wasaq ah xiran oo mudadii ay joogeen caruur badan idiiku dhax dhalay shacabkinana mudo 20 snao ah soo ilhaaneynayey,maxaad dareemeysaan qabiil ahaan,waxaan hada dhacayo sow maahan wax isku bedeli doono taariikh ma hadho ah?,ileen dalka iyo dadku sidaan ma ahaanayan weligoode.

Aaway Xasan Sheikh bal in Shabaab mar danbe la maqo magacooda inta Tuutaha gashan ee Hiiraan kaa joogta iyo kuwa magaca Afrikan ah ku jooga ee ay ugu horeeyaan Jaboutiyanka iyo Etoobiyanka Hiiraan haka soo baxaan dheh,hadaad markaas kedib hadaad aragto wiil reer Hiiraan ah oo Xawaadle ah oo meel Hiiraan ka baxsan qabilo is yeel yeelayo u dhimayo Alley lehe Soomaalida manta nool aqoonba uma lihin intey melaha ay dalka Soomaaliya kaka sugan yahiin soo wada baneyaan oo ay Hiiraan kaliya maahane inta ay qabiil ahaan ka degan dalka Soomaaliya siiba Koofurta Soomaaliya ila Jubooyinka shacabkooda halkaas ku nool hadey Soomaaliweyn iyagoo dhaqaalahooda ku dagalamayo oo aan cidna ka heybeysaneyn dadkooda si sharaf leh intey magac qabiil kula dagaalan argagixisada kuwooda fag fagta badan ee bulshada cabsi geliyey oo inta meel la saaray dhul aan hada Soomaali xor u aheyn laga xoreeyey hadey Soomaali arki weyso mar danbe meeshaan yaan loo soo doonan warar quseya Soomaaliya.

Aragixiso waxaa qaab qabiil inta weliba shidaal looga buuxiyo hubka loo dhigaa hadba meeshii lagula balamo micnahu maahan in ay kuwa la shqeysto ay dadka dhan yahiin, waxaan hada la leeyahay Shabaab ayaa Abooreey ka dagalamayo amaba Beerayabaal ka dagaalamayo waxaas dagal maahan waa mashruuc yar oo shaqsiyaad Villa Soomaaliya la shaqeysta halkaas uga socda reerkii ay is fara saareen mudo labo sano ka hor Argagixisada ee Xawaadle ismana arkin hubkii magaca qabiilka lagu iibsaday ee waxa hub dowlada ay leetahay oo dhan ka qiimo badnaane dhulka Hiiraan meel amaan ah ayuu yaalaa,waxa hada dalka ka dhacayo miyaad aragteen iaydoo wax weyn laga soo qaadayo argagisixisada Hiiraan dhinaceeda Galbeedkaa joogta amaba kuwo cusub oo hada yimid ahaadano amaba kuwii hore waxii ka haray ha ahaadaano?.

Argagixiso degaan lala shaqeysto oo kaliya ayaa laga buun buuniyaa waxaana sida ay cadceeda uga dhacdo dhanka Galbeed ugana soo baxdo dhanka Bari u xaqiijineynaa Soomaali badan kuwooda xalaashaa labo arimood oo 2022 maalintii Argagixisada caruurta ku dileen Hiiraan iyo waxii ka danbeeyey ciyaartii la doono oo siyaasadeed dalka iyo dadka Soomaaliyed h alagu ciciyaaro,laakinse halmaalin ayaa argagixiso iyo siyaasada Soomalaiya laga shiray waxa socda kuwa faraha kula jira iney ka shalaayaan maahane ,Hiiraan wleiba qabiilka Xawaadlaha talo ayaa meel u taalo oo reerkaas wxaanu si fiican u baranay mudadi ay dagalka ku jireen ee labada sano aheyd oo kooxda hada la buun buuninaa iyagoo umad ak aqabtay kuwii ay degaanadooda u ceyriyeen ay caano iyo shaah kala hor tageen.

Tan kale reer Hiiraanku markii ay dagaalka argagixisada isku diyarinayaan waxan ku baranay xitaa inta uu abaabulka ka socda dalka dibdiisa lama maqlo Mogdishuna qabiilo dhan ayaa inta mediyaha soo istaago iyadoo dagal socdo leh waxan ku heshiinay dagalka argagixisada Mogdishana weli la joogaa....lol.

Ugu danbeyn Argagixisada dad mediyaha kala shaqeeya oo iskugu jira qeybaha kala duwan oo iyaga ku qabiil ah wey heli karaan mudo gaaban oo halkas ka buun buuniya amaba shacabka ka qalqal geliya,xaqiiqaduse waa in sida wax loo dhigayo iyo wax udhaw aysan u jirin 90% waxa hada socda ee shacabka looga dhigayo iney argagixiso dalka qabsaneyso waa wax ay abuureen kuwa Mogdishu joga iyo kuwa deganadoda bini'aadam iyagoo kale ah uga baxayo, waana mida keey in ay dowlado waaweyn oo dhaqaalo ku bixin jiray qabiilo dhawr ah sidii ay dalka hogaankiisa markasta ugu guuleysan laheeyeen hada 2026 meesha ka saartay oo hada dalka la doonayo in leysku dhax yaaciyo sidii loo heli lahaa mudo kordhin aan dhici doonin,waana mida aanu si toos ah iyo si dadbanba shacabka Somaliyeed waqtiyo kala duwan halkaan ugu soo qornay in ay dalka iyo dadka Soomaaliyeed heli doonaan 2026 hogaamiye la mahadin doono ,yacni iskama dhaheyno.

Si uusan qoraalku inoo la dheeraan adigoo Soomaali ah hadii aad bogaan ku tixneyd ma xasuusataa in aanu halkaan soo gelinay nin Oromo ah oo Tatoo jirkiisa ku qoran yahay oo aanu halkaan sawrikiisa soo gelinay inta lagu qabtay degaanka Jicibow mudo an fogeyn oo dowlada Mogdishu joogta loo gacan geliyey,waa kaase intu qof dowlada ka socda soo istaago mediyaha ha dhahaano ninkii ama waan tooganay amaba waa kan oo waxuu ku jiraa xabsi,Hiiraan cida ka dagalanta waa Oromo waana waxa aanu u leenahay siyaasada geeska Afrika Abiy Axmed iyo qabiilkiisa qatar ayey ku yahiin oo argagixisada gudaha Soomaaliya ka dagalanta hadey tahay Buuraha Galgala iyo Hiiraan kuma jiro Soomaaliya dhamaantood waa wada ajnabi Oromo u badan.

Waxaas oo dhan ee aanu kor ku soo sheegnay ceeb looma arko,waxaase markaan la arki donaa in ay siyasada guud ee dalka si deg deg ah isku bedeli donto oo ay malayiin Somaaliya arki waayaan Hiiraan oo State gooyni ah dadkuna si degan isku maqlayaan sidey hada isku maqlaan si ka sii wanaagsan intey isku maqleen oo saqiir iyo kabiir dhulkooda mar kale argagixiso ilaa Juboyinka deganada uu qbaiilkodu dego intey isku qeybiyeen kula dagalaan

shiradaha hada magaalyiiinta dolar ka sameeya Hiraan ee laga leeyahay meelaha Hiiraan ka baxsana halkaas laga saaray oo booskooda la geliyo kuwo cusub oo degaanka laga leeyahay hadaad arki waayaan Soomaaliweyn dadkaas aqoonba uma lihin.

Inagu ma dooneyno in aanu ula hadalno shacabka Soomaaliyeed sidii cunug xaley dhashay oo kale, Xawaadle saqiir iyo kabiir go'aan ayaa meel u yaalo adigoo Soomaali ahne inta mediyaha la soo istaago laguuma sheegayo,kaliya gurigaada si loo wada guuleysto ka saaro argagixisada qabiilkii aad doonto ka ahaaw Soomaali,weliba waxaan la hadleynaa kuwa degaanadooda qarnigaan 21aad ku haya oo aan garaneyn waxa ay helaan oo wanaag ah iney ka badan tahay markii ay degaanadooda ku hayaan argagixsada,weliba reeraha qaarkood Soomaalidaa intey isku xishoodaan Soomaaliweyn intey ka xishoodaan bilaa caleyk iska daaya bootada mediyaha ee ku bedela ficil la wada arki karo waxii ceeb horeyba haloo soo arkee.

Fiiro gaar ah- Waxan halkan marka hore ug atacsiyadeynayaa ciidanka qalabka sida iyo dadka degaanka kuwooda nadiifkaa ee dadnimad amuujiya markasta.waxaa kale oo aan ka xunahay haweenkeena Soomaaliyeed iyo caruurta sida ay ugu dayacan yahiin meelo badan oo dalka Soomaaliya ka mid ah oo ay Sh/dhexe ugu horeyso,ma mudneyn noloshaas qariban in aad ku noolaataan adinkoo dalkaas quruxda badan heysta,waxanse idiin leenahay ha quusanina intata maanta ku dhiban siyasadahan qariban iyo dagaalkaan dalka ay ku soo qaadeen argagixisda iyo wadamada shisheeye ee aanu wada garaneyno,weliba ognahay in kuwiina damiirka leh la niyad jabiyo iyadoo la dhiiragelinayo argagixisada isla qabiilkiinaa iyo kuwa ay degaanka keeneen ee ka soo aqli badiyey ee degaankiina cawo iyo maalin debka ku haya.midna ogaada qofkasta oo Soomaali ah meelkasta uu kaka noolyahay dalka Somaaliya dhibatada ay idiinku hayaan ajaanibta idiin soo shaqo tagay waxaa ka baJicibowdan kuwa ay idiinku hayaan kuwa fashilmay ee sheegtaan siyasiyiinta ee qarkod weliba bilaa sharcigaa, midna ogaada Koofurta Soomaaliya dadka Soommaaliyeed ee ku nool waxaan siinay bilad nimankaan reer Hiiraanka ee Xawaadlaha,waa reer go'aan leh.

Inta aan qoraalkaan ka bixin waxa xitaa shacabka la wadaagi karnaa markii ay argagixisada kuwooda danaha siyasadeed laga leeyahay ka soo talaabayaan deganka Jicibow iyadoo ay webiga ka soo talabaya oo ay diyaradahan la leeyahay waxey caawiyaan oo qarkood kor taagan tahay oo aan la duqeyneyn oo weliba halkii mar ee la yiri waa la duqeynayane meel cidlo ah lagu dhufanayo gantaalka,miyeysan mashruuc aheyn waxa Soomaliya siiba koofurta ka socda?,wana waxii keenay in aanan waqti iskaka lumin waxa ka socda dalka Somaliya ee lagu timaami karin siyaasad,laakinse ah ganacsi siyaasadeed lagu raadinayo dhaqaalo kooban oo aysan wax taariikh iyo karaamad ah toona.war helaa talo hela soco wararkeena danbe sidi caadada inoo ahaa.

Wararkii ugu danbeyey Afrika, geeska Afrika iyo calamka iyo sidey u kala muhiimsan yahiin, iyadoo ay halkeedii inooga sii socdan wararka kuwooda ugu xiisaha badan, waa Khamiis

ayna soo galeyso Jimco,wararku isbuuckasta waa ka xiiso badan yahiin kuwii hore.

waxeyna inogu kala muhiimsan yahiin amaba inogu kala saaran yahiin kuwoda ka turjumayo xaqiiqada ,halka aysan kuwa la abuuro amaba sameeyo ee maalayaa yacnigaa aysan wax weyn oo micno ah inoogu fadhiyin hada ka hor hadaatan aanu wax qoreynana aysan inoogu fadhiyin, sidaasi daraadeed, wararkeena xoogooda waa kuwa Afrika, gaar ahaan kuwa Bariga Afrika oo muhiim u ah shacabka ku nool degaankaas iyo guud ahaan qaarada Afrika waana kuwa aad u anfacaya bulshadas si joogto ah ula soco,waa macquul in ay wararkena qarkood aad u dheraadaan muhiimada ay u leeyahiin bulshada geeska Afrka awadeed ayna inoogu qodobeysan yahiin sidey u kala muhiimsan yahiin,war helaa talo hela,yeysan ku seegin wararkena danbe.

Latest news in African, East Africa,Ethiopia, Sudan and around the Global,On Wednesday, April 16,2025- Wararka Qaarada Afrika, Kuwa Geeska Afrika iyo caalamka kale,maalintu waa Arbaco,taariikhdu waa 16 ka bisha Abriil,sanadkuna waa 2025-

Wararkii ugu waaweynaa geeska Afrika gaar ahaan dalka Etoobiya oo ka mid ah dalalka uu ka dhacayo isbedelka siyaasadeed ee xoogan,hadii aad qoraalkii midkaan ka horeeyey ee aanu waqti fiican u siinay shacabka in uu ahaado newska ugu horeeya ee ay ishu qabato 48dii saac ee ina dhaftay,waxaan mar kale maanta oo arbaco ah ayna soo galeyso Khamiis isla aadeynaa dalka Sudan oo aanu horey shacabka ula wadaagnay in aanu uga heyno warar aad u xiiso badan,kedibna waxaan isla aadeynaa isla dalka Etoobiya iyo xaaladiisa siyasaded maxaa yeelay markii aad fahanto waxa ka socda gudaha dalka Etoobiya oo ah wadan siweyn loo dareemayo in uu ka dhici doono isbedel siyaasadeed mug iyo miisaanba leh oo dhanka hogaanka iyo qaab dhismeedka siyaasadeed ee dalkaas.

1- Hadaan ku hormano dalka Sudan kooxdii k adagaalamneyay ee dhawaan lagu jabiyey dagaalada RSF waxaa ku dhacay jab xoogan oo ay adag tahay si shacab badan oo aan xog ogaal u aheyn waxa ka spcday mudo ka badan labo sano,kooxdaas marka laga soo tago jabka ka soo gaaray dagaalada waxaa k asii daran sida ay u lumiyeen amaba ay u waayeen kalsoonida shacabka dalkaas xitaa hadii waxkasta la sheego kama soo kabsanayaan 50ka sano ee inagu soo aaday hadey xitaa aduyada dhan siiba wadamada qaska ka wada calamka oo dhan iskugu tagaan amaba ay isku dayaan iney xitaa taageeraan, Sudan waa ku jabtay koxdas siyasad ahan,shacabiyad iyo xitaa iyada iska daye wadamadii ku dhiirageliyey iney

burburiyaan caasimada dalkaas ee Khartoum wadamadii arinkaas ka qeybqaatay oo aanu horey qoraaldi kuwaan ka horeeyey ugu soo qornay qeybta hoose waxaa hada iyagii heysta bilaaw iyo dhamad fashil siyasaded kii ugu xumaa ee wadaan soo maray madaxda dalalkas, waana mid akeentay in uu shacabka Sudan,ciidmada wadankaas iyo dowlada halkaas ka hdisanba ay ugu bilabatay waaga cusub iyo iney saxada siyaasada caalamka si aan la dafari karin ugu soo laabtaan,intaas hadii aad ka fahanto waxa ka socday dalka Sudan waxa kale oo dhan dib h augu laaban ka soco wa isla qiyaali siyaasadeed runtuna wa in uu dlaka Sudan ka dhacay isbedel durbaba la mahadiyey oo dhanka shacabka iyo dib u hagajinta caasimada dalkaas xili ay shacabku meelkasta hada ku bacsanayan koxdii calooshood u shaqeystayalka ahaa,intaas fahan guud iyo aragti kooban qofkasta ugu filan marka laga hadalyo isbedelka ay durbaba mahadiyeen shacabka Sudan ee ka dhacay dalkaas isbuucyadii ina dhaaftay.

2- Aan u laabano muhiimada qormadeena iyo waxa ka socda gudaha dalka Etoobiya weliba inagoo ka soo qaadaneyna kaliya inta nuxurka ah,wadankaas xaalkiisu waa mid qasan oo aan la saadaalin karin halka uu ku danbeyn doono marka laga reebo inuu ka dhici dooonto isbedel dhanka hoganka ah,kedib markii ay shacabka dalkas oo ku dhisan nidam qowmiyado ah ku kala tageen wax badan oo badan,kuna darsoo caasiamda dalkaas meel aan ka fogeyn ayuu dagaalku soo gaaray si dadban iyo si toos baba waa loo daremayaa mushkilada halkasi ka taagan,waxuu shaki xoogan inoog ajiraa qowmiyada xukunka dalkaas la wareegi doonto mida ay tahay waxaase hubanti ah in ay qowmiyadaha dalkaas midood la wareegi doonto, marka xaalada dalkaas dhinackasta laga qiimeeyo.Si uusan qoralku inoola dheraan labadaas qodob ayaa maanta ugu muhiimsan xaalada geeska Afrika ka taagan.War helaa talo hela,la soco wararkeena danbe iyo hadba wararka Afrika, geeska Afrika iyo caalamkaba.

African, East Africa and around the world,On Tuesday,April 15,2025- Wararka Qaarada Afrika, Kuwa Geeska Afrika iyo caalamka kale,maalintu waa Talaado,taariikhdu waa 15 ka bisha Abriil,sanadkuna waa 2025-

Waxa weli halkedii inoga sii socda qoraladii ugu muhiimsanaa ee siyaasada geeska Afrika oo ay ugu dan beysay wararkeenii aanu uga hadleynay dhinacyo badan oo ka mid ahaa qaarada Afrka,gaar ahaan geeska Afrika siiba xaalada siyaasadeed ee dalka Etoobiya oo u muuqata 2025 iney ka soo muqato isbedelo waweyn oo dhanka hoganka ah inagoo hadba halkii ay joogtay xaalada mid mid ugu soo qodobeynay qoraladenii hore,walow ay hada xaalada dalkas isku bed bedeleyso si maalinle ah oo uu ka dhici karo isbedel deg deg ah.

Dhanka kale waxaa qoraaladeenii kale marka dalka Sudan oo siweyn uga soo kabsanaya coladahii oo ay warar xiiso badan inooga soo socdaan ,waxaa wararkeena ka mid ah wadamada dhaca galbeedka qaarada Afrika kuwooda ku mideysan Sahal ee Burkina Faso, Mali iyo Niger,arinta xiisaha leh ee dalalkaas ka jira waxaa ugu weyn in ay siyasadooda ku biirayaa wadamo hor leh oo ku yaala qaarada Afrika sida Dalka Gabon iyo Namibia oo ah dalalka la dhacsan siyaasadaha ay qateen sedaxdaas wadan ,wadamada Benin iyo Togo iyaguna waxey ku soo jiraan wadada.

Hayeshee,hadaan dib ugu laabano geeska Afrika gaar ahaan dalka Etobiya maxaa ka socday 24 kii saac ee ina dhaaftay,ururka Fano oo laba jibaaray dagaaladii dalkaas ka socday ayaa horumaro xoogan ka sameeyey dhinacyo badan iyagoona gacanta ku dhigay ciidamo badan oo dowlada Etoobiya ah kuwaasi oo ay intoda badan soo bandhigeen muuqalada iyo sawiro

intii aanu geeska Afrika ka qoreynay wararka amaba ka soo tabineynay sida ay hada u qasan tahay dalka Etoobiya siyaasad ahaan weli indhaheenu sidan uma qaban,waxaana ugu wacan hogaamiye kasta oo ka qeyb qaata fidnada iyo dhibaateynta dalal kale waxaa u dameeya sidan waana waxa maanta heysta R/wasaaraha Etoobiya Abiy Axmed,weliba ku darsoo siyaasadahii geeska Afrika ka jiray dhawr bilood ka hor oo dhan hada meesha waa ka baxeen waxaan aabuurmay kuwo cusub.

Tusaale dalka Soomaaliya markii aanu dhawr isbuuc ka hor u soo koobnay shacabkaas ku nool, waxaan halkan ugu soo qornay,weliba ugu celinay dhawr jeer oo hore oo aanu hadana ugu celineynaa in 2026 dalkaas heli doono hogaamiye la mahadin doono,miyaad aragteen inagoo waxii markaasi ka danbeeyey waqti badan ku lumineyno ka hadalka dalka Soomaaliya iyo waxa malinkasta shacabka dalkas looga dhigo newska?,kaliya hadba dareyska maalintas la xiran yahay uunbaa la soo bdelaa oo kii midkaas ka horeeyey lama soo xirto.

Meel ku qorta qormadan mar kale imisa mediyaa oo Afka Soomaaliga wax kusoo tabiyaan ayaa maanta ka jira gudaha dalka Soomaaliya iyo caalamka intiisa kale,waxa aanu hada maanta oo lagu jiro bartamaha bisha Abriil u soo gudbineyno shacabka Soomaaliyed xili hore marka laga hadlayo siyaasada Somaliya ayey u soo qorayaan dhawr bilood kedib, sababtuna waa iney ku jahwareersan yahiin waxa ka socda gudaha dalka Soomaaliya,geeska Afrika, Guud ahaan qarada Afrika iyo caalamka,sababtana hadaan u sii jilcino malaayiin Soomaali ah oo iska daacad ah,waa xilikasta oo la galo kala guurka dowlad markaasi uu waqtigii ka sii dhacayo kuwana intuu mar hore ka dhacay ayey sidii duur joogtii maalinba meel u cararayaan ,kedibna Soomaali badan waxaa leysku dayaa in lagu ciciyaaro aqligooda, garashadooda, maskaxdooda amaba garaadkooda,waana waxa 34 sano uu dalkaas u hagaagi waayey oo qiyaali iyo xaqiiqo iskaka soo horjeedaan mudada intaas la ek ee ku dhaw nus qarniga.

Hadii aad tahay muwaadin Soomaaliyeed oo dalkaas ugu yaraan wax rajo ah ka leh inuu mustaqbalka sida umadaha kale ugu caweeyaan si nabad ah dalalkooda hadii aad adigana dooneyso sidaasi si la mid ah ha ku gadsoomin waxa hada socda noocasta oo ay yahiin,waa hadii aad talo Soomaalinimo naga yeleysan 99% rag iyo dumar badan oo aad hada moodaan iney wax ka yahiin siyaasada Somaliya wax talo ah kuma yeelan donaan qaabka ay Somalidu isku doraneyso 2026, intaas oo kaliya intaad sawir ka qadato meel maku qoran kartaa si ay xasuus kuugu noqoto adigoo Soomaali ah?.hadey jawaabtaadu haa tahay joogto ula soco wararka kale ee geeska Afrika ka socda ee aadka uga muhiimsan kuwa Somaaliya gudaheda maanta ka socda,Allow wanaagsanaan laheydaa in shacabka Soomaliyeed laga daayo marin hababinta iyo beenta xadkeedii dhaaftay,maxaa yeelay wararka laga qoro dalka Soomaaliya waa kuwo leysku aad aadiyo maahan siyaasada dhabta ah ee dalkaas shacabkiisa lagu maamuli lahaa.war helaa talo hela,la soco wararkeena kale ee geeska Afrika.

African, East Africa and the latest News in Ethiopia,On Sunday,April 13,2025- Iyadoo ay wararkeenii geeska Afrika ee joogtada ahaa ahaana newska ugu weyn ee maanta ka jira geeska Afrika hadaan halkaas uga sii gudubno shirweynaha Madasha siyaasada ee Antalya, waxan mar kale isla aadeynaa xaladahii ugu danbeyey ee ka tagnaa wadanka ugu shacbiyad

abadan geska Afrika ee Etobiya o ah wadan markii dhanka mediyaha looga hadlayo iyo waxa ka jira gudaha dalkaas ay aad u kala fogtahay marka loo eego mushkilada.

siyaasadeed ee halkaas ka jirta baaxadeeda,hayeeshee, xaladahii ugu danbeeyey ee dalkaas ka dhaca ayaa muujinaya in ay kooxda Amxaaradu aad ugu soo dhawaadeen caasimada dalkaas ee Addis Ababa weliba goobo muhiim ah oo aysan joogin sanadahii ugu danbeeyey ayey hada gcanta ku dhigeen,waana mid ka mid ah labada qowmiyadood ee sida weyn loo saadaalinayo iney xukunka dalkaas kala wareegi doonaan Mr Abiy iyo qowmiyada Oromada

maadaama ay siyaasada dalka Etoobiya oo dhan ku dhisan tahay qowmiyado kala duwan.

Marka loo eego sida ay xaalada hada taagan ee dalkaas ku socoto dadk aodora arimaha siyaasada geeska Afrika badankood ayaa qaba in ay dalka Etoobiya ka dhici doonaan afgambi aan dhiigna ku daadan oo meesha looga saarayo xukunka Mr Abiy oo hadii dadka qaarkiis si fiican logu bidhaamiyo xaalada siyaasadeed ee dalkaas ka taagan siiba bilahii ugu danbeeyey ay ku adkaaneyso iney si dhab ah u fahmaan,waxaase dalkaas sida xaqiiqada ah ka soo bidhaamnayo isbedel siyasadeed aan sinaba loo dhyelsan karin,weliba dalka Etoobiya xaaladisa siyaasadeed maahan mid u baahan in shacabka dalkaas iyo kuwa geeska Afrika loogu soo celceliyo halka ay mareyso waa meel meel xasaasi ah mareyso.

Mushkiladan hada tagan dalka Etobiya xagey ka soo bilabatay halkeysa ku danbeyneysa waa mid u baahan waqti badan oo wax badan inta aan xog ogal u aheyn loogu bidhamiyo, faham siiyo amaba waadax looga dhigo,maxaa yeelay waxaa jiraan dalal amniga wadamo kale qatar kuah lakinse leyska indha tiro waxa iyada gudaheda ka socda waxana wadamadaas ka mid ah dalka Etobiya ee aanu hada ka haldeyno ee dhaca geeska Afrika, waxaanse qeybo kala duwan oo quseeya xaalada ka taagan dalkaas uga soo hadalnay horey wararkeenii hore ,qeybtaane waa xaaladahii ugu danbeyey ee dalkas ka dhca siiba nawaxiga casimada dalkas oo ah melaha hada xaalada ugu daran ka taagan tahay.War helaa talo hela.la soco wararkena danbe ee Qaarada Afrika, kuwa geeska Afrika iyo caalamkaba,siiba kuwa geeska Afrika.

Antalya,Turkey,2025- Shirweynaha Siyaasada Antaliya oo ka furmay magaalada Antalya,

halkaas oo ay madax kala duwan iyo kumanaan wafuud caalami ah ay kaka qeybgalayaan

shirka oo socnaya 11 ilaa 13 ka bisha Abriil ayaa waxaa furay madaxweynaha martida loo yahay ee Turkiga Mudane Erdogan,waxaana shirkaan ka qeybgalya madax kala duwan oo ka

kjala socota caalamka amaba ku dhawaad ilaa 150 wadan.shirkaan oo noqonaya kiisii 4aad ee lagu qabto magaaladaas amaba wadanka Turkiga ayaa waxaa looga hadlayaa mudada uu socdo arimo badan oo quseeya dunida.la soco wararkeena danbe.

Wararkeenii ugu waaweynaa ee qaarada Afrika, Geeska Afrika iyo caalamka,maalintu waa Jimco oo ay soo galeyso Sabti,bishu waa Abriil,Sanadkuna waa 2025-Waxey inoo mareysay qormaalkii dheeraa ee aanu ka diyaarinay dalka Etoobiya iyo xaaladiisa inagoo soo koobnay xaalada siyaasadeed ee dalkaas iyo qowmiyada ka arimisa ee Oromada.

Sidoo kale qormadeenii kale iyo safarkii uu dalka Eriteriya ku tagay General Burhani madaxa ugu sareya wadanka Sudan iyo wafti uu hogaminayey oo halkasi kula kulmay dhigiisa dalkas Mudane Afwerki, waxaan uga sii gudbeynaa weli xaaladahii ugu danbeeyey ee geeska Afrika siiba wadanka Etoobiya oo aysan dadbadan ogeyn waxaa ka socda gudaha dalkaas oo hada u muqda wadan ay siyasadahii dalkaas lagu mamulayey ay dhinacyo badan ka soo xirxirmen

mana ahan wadanka Etoobiya xaaladiisa mid cago badan ku taagan.

Dabcan siyasada geeska Afrika marbameel ayey ka shidan tahay mudana in shacabweynaha geeska Afrika loo bidhaamiyo waana waxa ay wararkeena ugu badan yahiin geeska Afrika, dhanka kale wadan Sudan waxaa si is daba joog ah dib ugu laabanaya weli malintii kumanan qoys oo wleiba ku faraxsan guryahoodii oo burbursan in ay dib ugu laabtan,waxaana gudaha casimada dalkaas ee Khartuum ka socda shaqo xoogan oo ay shacab is xilqaamay ka wadan iyadoo ay xaafadkasta tiro shacabka ka mid ah wadan hagajinta iyo bilic soo celinta melahii

ku burburay dagaalada.hayeeshee, weli waxaan ku guda jirnaa wararkeena geeska Afrika.war helaa talo hela,la soco wararkeena danbe.

Asmara and Khartoum,Khamiis, Abriil 10,2025- Madaxda Wadamada Sudan iyo Eriteriya oo kulan ku yeeshay caasimada Eriteriya ee Asmara,kedib soo dhaweyn uu heerkeedu sareeo oo halkaas ku gaareen wafi uu hogaaminayey madaxa Sudan iyo wafti uu hogaaminayey.la soco wararkeena danbe iyo kulamada labada masuul iyo labada dowladood.

African Continent,East Africa,Latest News in Ethiopia-On Thursday April 10,2025-Wararkii ugu danbeeyey ee xaalada siyaasadeed ee dalka Etoobiya iyo mushkilad soo wajahday qowmiyada Oromada awadeed oo ay ka fekerayaan cidii bedeli laheyd Abiy Axmed si ay xukunka u sii heystaan,ilo muhiim ah oo ku sugan caasimada dalkaas kana soo jeeda qowmiyada Oromada ayaa ku waramaya inuu jiro xaalad caafimaad oo aan la ogeyn halka ay ku danbeyn doonto oo soo wajahday R/wasaare Abiy,walow aan weli banaanka la keenin oo shacabweynaha Etoobiya laga qarinayo.

Hayeeshee dalka Etoobiya ayaa u muuqda in ay taladiisa dhawaan xoog iyo xeelad midood ay kula wareegi doonaan qowmiyadaha kale ee dalkaas midood,kedib mushkilad aad u weyn oo siyaasaded oo dalkaas ka taagan,xitaa hadii leysku dayey in la xadido mediyaha dalkas.

ka howlgala.Hayeeshee, sida muuqaata xukunkii qowmiyada Oromada ayaa u muuqda inuu ku dhaw yahay gabaabsi marka xalada laga eego dhinacyo kala duwan oo aan la dafari karin, la qarin karin amaba leyska indho tiri karin,waxadna modaa inuu saameyn xoogan ku yeshen wax badan oo gudaha dalkaas ka socda siyaasad ahaan iyo dhaqaalo ahaanba.

Dabcan in ay xaalada siyaasadeed ee dalkaas aad ugu xun tahay Mr Abiy waa wax iska cad, waxeysa su'aal ka taagan tahay sida ay ku waramyaan dadkooda Elite-kaa iyo kuwooda u soo jogay wax badan inuu xili hore is casili doono iyo inuu xukunka si nabad ah ku wareejin doono iyo in kale si looga baaqsado dagaal weyn oo dalkaas ka dhaca.War helaa talo hela,la soco wararkii uu danbeeyey iyo hadba waxii kusoo kordha xaalada geeska Afrika,qaarada Afrika iyo caalamkaba.

Fiiro gaar ah- Hadii ay jiraan dad badna oo ana fahansaneyn dhibaatda siyaasadeed ee ka taagan gudaha dalka siyaasad ahan iyo dhaqaalo ahaanba iyo sida ay xukunka dalkaas u baneyn doonaan qowmiayda Oromada dhawaan waa sedax qodob oo dhibaato ku noqotay siyaasadooda.Waa Qabiil siyaasad ahaan u shaqeeya ilaa sedax nooc amaba ka koban sedax kooxood hadiise ay jiraan in dad badan loo fasiro.1- Qoromada Waa qabiil ku caan baxay gaajo marka loo ego qowmiyadaha kale ee dalkaas ka hor intii aysan xukunka dalkaas qabanina uma diyaarsaneyn siyaasada iyo qaabka loo hogaamiyo bulsho ku nool wadan weyn sida dalka Etoobiya,keidbna noloshii waxye ka gashay iney qeyb iyag k amid ah hubka lagu bur buriyo dalal badan ay iskaka kala gudbiyaan wadamada geeska Afrika.2- Dalalka ay ka jiraan colaadaha ee geeska Afrikana waxey hubka si gaar ah uga iibiyaan qabiilada.3- Argagixisada ugu abdan ee ka dagaalanta wadamo badan oo ku yaalo geeska Afrika waxey ka soo jeedaan qowmimiyada Oromada.4- Iyo Koox iska hdigaan iney yahiin Qaxooti oo loo diray iney shacab ahan qabsadaan magaalooyin badan iyo hadba wadamdii ay isleeyahiin waxa ku nool shacab yar.

Hayeeshe,halkuu ka yimid fashil siyaasadeed ee qowmiyada Oromada ee so dedejiyey wax badan oo had aka socda gudah adalka Etoobiya iney so deg degaan oo ay wax badan ku dhamadaan fashil?.,waa meeshaan halka u baahan in shacabka lo bidhaamiyo.1- Waxey balaayo ka raacday danacii ay kudoonayeen Oromada Bad Cas iyo siyaasada Abiy Axmed iyo qeybta Oromada ah ee la shaqeysata oo ku dhisan nidaam dalalnimo oo dalalka Islaamkana waxey u sheegan wax kale kuwa Masiixigaane waxey u sheegaan wax kale oo ka badelan si ay siyaasadooda qariban ee ay ku hayaan geesk Afrika u meel marsadaan waxaa halkaas ka soo gaaray jab xoogan oo siyaasaded,mana foga xiliga ay kuxunka dalkaas Etoobiya baney nayaan dhawaan xoog iyo xeeladba hadba tii loo adegsado wey adag tahay iney sii mamulan Oromadu shacabweynaha dalka Etoobiya oo waxaa siweyn looga hortagoo haaya qatarta ay ku hayaan geeska Afrika ilaa guud ahaan qaarada Afrika maahane xita gcanta Cadmeed dalalka ku teedsan amnigood ayayey qatar ku yahiin,waana mid akeentay wadamo badan oo Abiy ka caawiyey dagaalki uu dhawr snao ka hor la galay Tigreega iyo kuwo badan aysan had agarab ku siineyn dagal kast aoo uu galo,waana mida ku keentay xanunka hada soo wajahay Mr Abiy iyo Qowmiyada Oromada,weliba ciidan guud oo Etobiyaan ah oo isku xiran oo u dagalamyo ma jiraan kaliya waxuu tababarada u soo xiro Abiy Amxed waa Oromo iyo Hal qabiil, kedibna maxa dhacay,waxey bilabeen sidaan qormada qeybteeda kore ku soo shegnay in ay raadiyan Oromadu qofkii u bedeli lahaa Abiy Axmed si ay xukunka dalkas u sii xajistan.

Weliba Oromada kuwooda u shaqeeya argagixisada ee ka dagaalamo wadamo badan oo ku yaalo geeska Afrika iyo meelo ka fogfog waxaa dhaqaalahooda bixiya dal carab ah,intaas hadii aad fahanto adigo Somali ah amab ameeshii aad doonto uga noolaaw qaarada Afrika

weligaa kuma jahwarereysid waxa ka socda gudaha geeska Afrika siiba dalka Etoobiya iyo qowmiyada Oromada ee soo maamulayey dalkaas 7dii sano ee ina dhaftay,halka ay xalaladiisa mareyso,waa ku xun tahay xaalada qowmiyada Oromada hadaan soo koobno nuxurka iyo waxa ka socda gudaha dalkaas Etoobiya.War helaa talo hela.

Wararkeenii wadanka Sudan iyo dunida inteeda kale manata oo Khamiis ah,bisha Abriil tahay 10 sanadkuna yahay 2025 oo halkeedii inooga sii socda iyo waftiyada dalalka

caalamka dowlad iyo shacaba waa inoo soo socdaan waxaanse ku sii nasaneynaa muuqaalada hadba waftiyada caalamka ee dalkaas gaarayo.

Wararkii ugu danbeeyey iyo maanta oo Abaco ah bishuna tahay 9da Abriil,sanadkuna yahay 2025,ayna soo galeyso Khamiis iyo wararkii ugu danbeeyey iyo qaarada Afrika gaar ahaan warakreenii joogtada inoo ahaa ee geeska Afrika.

Waxaa weli inoo socda wararkii ugu xiisaha badnaa ee geeska Afrika qoraaladeenii hore oo dhan waxaan ku soo qaadanay xaalada dalka Etoobiya oo hada u muuqata inuu Mr Abiy sida warar horudhac ah lagu helayo uu raadinayo qof ka soo jeeda qowmiyada Oromada oo bedeli kara si ay xukunka dalkaas u sii heystaan,maadama ay isagu ku xun tahay xaalada siyasaded ayna ku adag tahay inuu ku dhiirado dagaal maadaama meel aan caasimada dalkaas ka fogeyn ay joogaan kooxaha ka soo horjeeda,hayeeshee, dadka saadaaliya siyaasada geeska Afrika ayaa ku dheeraday in Abiy Axmed ay balaayo ka raacday arintii Bada Cas,taasoo soo dedejisay inuu xukunka dalkaas sikasta oo uu iskugu sii dhejiyo in ay halka ay hada wax marayaan ay ku adag tahay wax badan oo u muuqday fursado siyaasadeed oo uu is tusiyey dhawr bilood ka horna aysan hada u muuqan inuu heysto,waxaanse bal marka hore isla aadeynaa wadanka Sudan oo ay madaxda dalkaas oo uu ugu horeeyo General Burhani uu ku

Mashquulsan yahay wafuud heer calami ah tan iyo markii ay dowlada Sudan iyo shacabkoda si fiican u soo ceshadeen gobanimadooda ,hadane waxaa si fiican dalkaas looga daremayaa shacabkii oo si aan caadi aheyn dib ugu soo laabtay guryahooda, wadankii oo mar kale ay ka muuqato hanaankii dowliga ahaa ,xili wadamdii dhibaateeyey dalkaas oo markii hore heshiis ku ahaa wax badan ay hada kala tageen/dhaqaqeen.

Dhanka kale waxaa halkeedii mar kale inooga sii socon doona wararkeenii kale ee galbeedka Afrika, kuwa dalka Etoobiyana badanaa mushkilada siyaasadeed ee dalkaas ka jirta waxii ku soo kordha oo ay ka jiraan warar aad u xiiso badan,kuwii caalamkana kama marna.waxanse hada iskula sii nasaneynaa madaxda dowlada Sudan iyo waftiyada kala duwan ee kusii qulqulaya wadanka Sudan.War helaa talo hela,la soco wararkeena danbe.

African Continent,East Africa-On Monday April 7,2025-Wararkii ugu danbeeyey Geeska Afrika, qaarada Afrika iyo caalamka oo ay inoogu muhiimsan tahay wararkeenii geeska Afrika oo ay inoo mareysay xaalada dalka Etoobiya,wadanka Sudan oo ay arimo badan oo ciidan iyo mid siyasaded ay dowlada iyo shacabkaas ka sameeyeen isbuucyadii ina dhaafay k agaareen guulo waweyn oo wleiba muuqda,hayeshe,waan u soo laabaneynaa wararkena kale waxanse

weli isla aadeynaa wadanka Etoobiya oo arimaha ka socda aad muhiim ugu tahay shacab weynaha geeska Afrika,maxaa yeelay waxaa meesha ka baxay dhamaan damacii R/wasaare Abiy iyo siyaasadahii bilooyin ka hor uu ku riyonayey.,bedelkii waa hada leysku heystaa mudo intee la ek ayuu sii jiriyaa xukunkiisa.

1-Maxaa soo dedejiyey fashilka siyaasadeed ee R/wasaare Abiy,horta waa mida koowaade maahan sida ay mediyaha ka arkaan in ay wax u jiraan markii uu la hadlayo shacabka dalkiisa iyo kuwa geeska Afrika.

2- Wadamada ku teedsan Bada Cas oo si xun u galay,inagu kama hadleyno arimo shaqsi iyo siyaasadaha mideeda la jilo,waxaan ka hadleynaa xaqiiqada.3-Isagoo mudadii uu joogay geeska Afrika ka abaabulay fowdo badan oo siyaasadeed,taasi oo ayintii ay isla soo jileen iyo isaguba xalkooda siyaasadeed ee maanta ka dhigtay mid uu mugdi ku jiro oo loo badinayo in ay caasimada Etoobiya ee Addis Ababa qabsadaan qowmiyadaha kale ee dalkaas. Abiy ma iscasili doonaa mise waa arin kale,laalinse waxaan ognahay in aysan qabiilka Oromada kursiga ku sii heyn karin oo maalinba siyaasadu waxey soo joogtay meelo kala duwan halka ay hada wax marayaan hadeysan ugu talo gelin marin hababin bulsho iyo mid deegaan, iyagu hada siyaasada dalkaas ka oogan qowmiyad ahaan wey ku qasbaanaan doonaan isbedelka dalkaas ka jira halka uu aado,maxaa yeelay ciidamadu caasimada aad ayey ugu sugan yahiin. War helaa talo hela,la soco wararkeena danbe,ee geeska Afrika , Afrika iyo caalamka.

African Continent,East Africa,On Sunday April 6,2025-Waa mar kale iyo wararkeenii ugu danbeeyey iyo geeska Afrika oo badankood ku wajahnaa dalka Etoobiya hadii aad dhawr bilood ka hor maqli jirtay R/wasaaraha Etoobiya Abiy Axmed oo inta wadamada qaarkood qaab shaqsi ah intey ula soo xariiraan dhawr milyan intey u tuuraan kedibna dhihi jireen wadan hebel iyo qabiil hebel intaas oo hub ah sii sidaasina wadamo badan oo ku yaalo qaarada Afrika siiba kuwa geeska Afrika loogu dhibaateeyey shacabkooda.

Sidoo kale hadii aad maqli jirtay adigoo ku tixan bogaan in ay bilahii ugu danbeeyey ay xaalada siyaasadeed ee dalka Etoobiya qasaneyd xaalkana ku xumaa Mr Abiy,hada wararkii ugu danbeyeey ee ka imanaya caasimada wadanka Etoobiya ayaa shegayo in uu R/wasaraha Etoobiya ugu danbeyn hooy ka dhigan doono mid ka mid ah dalalka bariga dhexe,weli intaad gurigaada gubtay kii ku yiri gub markii aad cararto ma ku yiri kalay halkaan ayaad mudan tahay ee qaxooti ku noqo?,tii ayaa maanta heysata wiilkii ka soo jeeday qowmiyada Oromada ee is mahadiyey 7dii sano ee ina dhaaftay,ku darsoo Abiy gudaha caasimada ayaa lagula jiraa hada dadka qaarkiina waxeyba ka hadlayaan dagaal ayaa dhici doona iyo waa sidaas.

Midna ogaa sida xaalku ku socdo amaba ay hada u muuqato siyaasada Etoobiya waxaa muuqanaya in ay fudud tahay inuu dalka iskaka bixi doono markii uu xaalku sida uu hada yahay ka sii xumaado waa sida ay 24tii saac ee ugu danbeysay hadal hayeen shacabka Etoobiya kuwooda Elite-kaa.

Dabcan dadka bogaan ku tixan hadey dib u jaleecaan qoraaladii aanu ka qori jirnay Mr Abiy dhawr sano ka hor wey ogaayeen in aanu halkaan sawiradiisa wajiga hore soo dhigi jirnay inagoo markaasi laheyn waa hogaamiye dadaal badan iyo wax la mid ah,hayeeshee halka ay hada wax marayaan waa ka duwan tahay dhawr sano ka hor siyaasada hada socotana isagu boos uguma banaana oo mushkiladii uu 24kii bilood ee ugu danbeeyey ku hayey geeska Afrika ayaa dib ugu soo labatay isaga weliba maahan mid wax u dhimeysa shacabka Etoobiya kaliya kaligiis ayaa gacantiisa isku fashiliyey,dadka qaarkiina waxeyba leyahiin sidii Xeylesalaase u galay Mengisto Heylamaryam (Yacni kursiya lagu ceejiyey odaygaas,sow ma aheyn intii taariikhda Etoobiya xasuusato beri samaadkii),in loo gali doono isagana ayey u badan tahay.Xaalka siyasaded ee Etobiya ma ahan mid qurux badan markii dhinackasta

laga eego.

Dhanka kale wararkeenii wadanka Sudan iyo dib qiimeyn iyo dib dhis caasimada dalkaas lagu sameyn doono mustaqbalka dhaw,kedib markii halkaas dowlada iyo shacabka Sudan si buuxda ula wareegeen,yacni kooxdaas waa lagayaabaa in ay naftoodana been u sheegaan, laakinse dowlad ahaan iyo shacab ahaan Sudan waa soo laabatay maahan kaliya in ay soo laabatay ee waxey ka bad baaday qorshe la doonayey in lagu buburiyo gebigeed 10 sano ee inagu soo aadan, laakinse qadarta Alle iyo dad wadaniyiin ah oo dalkaas u istaagay ayaa suurageliyey iney mar kale ka soo muuqdaan saxada caalamka si weliba kalsooni iyo gobanimo leh.War helaa talo hela,la soco wararkeena danbe.

MAANTA IYO WARARKA UGU WAAWEYN EE QAARADA AFRIKA,GEESKA AFRIKA IYO CAALAMKA KA JIRA,TAARIIKHDU WAA 4TA BISHA ABRIIL,MAALINTU WAA JIMCO, SANADKUNA WAA 2025-

Wararkena kuwoodii ugu muhiimsan waxey inoo mareysay xaalada wadanka Sudan oo ka bad baaday qatar aad u weyneyd haatana ka mid ah dalalka sida rasmigaa ugu soo laabtay saxada siyasada ku darsoo ninkii Geeljiraha ahaa ee hogaminayey kooxdii calooshood u shaqeystayaasha ahaa ee RSF hogaaminayey isla dalalkii ku dhiiraday iney wadanka Sudan caasimadiisa burburiyaan mid ka mid ah oo ay xaalada siyaasadeed ku xun tahay ahna weliba midii dhaqaalaha lagu burburiyey Sudan bixisay ayaa dooneysa iney u soo gacan geliyaan ninkii Geeljiraha ahaa mana been saneyno isagoo la soo xirxiray hadii laga soo dejiyo caasimada dalkaas,qoraaldeenii ahdii aad soo aqrisay waxaa ka mid ahaa in ama lagu dili doono shirqool amaba dowlada Sudan loo gacan gelin doono.

Hayeeshee,waxaan ka aadeynaa bal horta wadanka Etoobiya iyo isbedelada muuqda ee siyaasadeed ee weliba sida weyn u muuqda ee dalkaas ka socda oo weliba dhinaca hogaanka dalkaas Mr Abiy uu kursiga ugu danbeyn ku baneyn doono,maadaama ay xaalada hada mareyso heer lala maamulo gudaha caasimada Addis Ababa.

Tusaale, Maxey wararkeena Eriteriya,Sudan iyo Etoobiya inoogu yahiin muhiim.1-Waa halka ugu muhimsan ee ay maanta ka socoto siyaasada geeska Afrika oo waa wadamada dhaca Bada Cas iyo dalka Etoobiya oo ay ka fashilmeen mashruuc loo soo dhiibay oo ku wajahnaa Bada Cas ,ku darsoo Sudan waa wadan weyn oo ay ku nool yahiin in ka badan 50 million oo shacab ah,dhamaana wadamadii ku dhiiraday iney burburiyaan caasimadii wadanka ee Khartuum,hadey tahay mid ku bixiyey maalka lagu burburiyey,mid hubka soo marsiiyey wadankiisa iyo mid kuwaas oo dhan gadaal ka joogay dhamanatood hada iyagey heysataa dhibaato ku filan waana kala tageen siyaasad ahaan dalalkii dhibataada u u geystay shacabka Sudan qoraalka waa inuu qofkasta si fiicna u fahmaa,kaliya wax micno ah uma sameysneyso inuu iska aqriyo,maxaa yeelay markii anau wadan wax ka qoreyno waxaan hadba inta aan markaasi xog ogaalka aheyn uga soo qabanaa nuruxka.

Tusaale- Dalka Soomaaliya oo kale markii aan arintiisa amaba xaaladiisa u soo koobeynay shacabka Soomaaliyeed waxaan ka deynay waxii ay Somaalida dhihi jireen (Runa Hasheegin, Beena Hageeshin,waxaad sheegtana ha waayin oo ah waxa dalka Soomaaliya shacabkiisa looga dhigo/dhigi jiray siyaasad),kedibna waxaan ku soo koobnay qoraalada qaarkood weli laga helayo qeybteena hoose ee aanu Soomaalida uga hadalnay waxaan idiin dhahnay 2026 dalka Somaliya waxuu yeelan doonaa hogaamiye la mahadin doono, laakinse adigoo Somali

ah inta ka horeyso haku mashquulin wax badan oo la jilayo, weliba waxaan Somalida xiligaas u raacinay ka hor dorashada 2026 waxkasta oo la jilo kaliya sidii ruwayadii u daawo,intaas weliba kuma ekeyne waxaan u raacinay shacabka Somaliyed, rag iyo dumar badan oo aad hada moodaan iney siyaasada Somaaliya wax ka galaan amaba yahiin xitaa arinta dorashada iyo qaabka ay u dhaceyso waxbo lagama weydiin doono, weliba intaas uguma harin in aanu Somalida update ka dhignee waxan u raacinay in ay fowdo badan oo siyasaded ka horeyso dorashada kaliya waxaa kala duwnaan doono taariikhda iyo waqtiga uu dhacayo ficlkasta oo xligaas la joogo lagu dhiiranayo,waana waxa aanan shacabka Soomaaliyeed wax waqti ah uga lumin waxa ka socda gudaha dalka Soomaaliya oo dhan,sidaasi daraadeed adigoo Soomaali ah weliba hadaad tahay jiilka soo korayo waxaa kugu waajib ah in ay maskaxdaadu ka korto qiyaliga ayna nolosha maanta ka jirta dunida siiba geska Afrka ka abaran waaqiciga.

2- Aan u laabano geeska Afrika,siyaasada geeska Afrka siiba aan dib ugu laabano dalka Etoobiya siyaasadiisa,Abiy Axmed oo kaalinweyn ku lahaa mushkilada ka taagneyd geeska Afrika weliba ay siyaasadiisa ku dhisneyd dano aan dhaafsiisneyn waa lagala wareegayaa hogaanka dalkaas xiliaan fogeyn amaba isagaa iscasili doona ka hor intaanba dagaal weyn dhicin amaba weyba ku adkaan doontaa inuu dalkaas si nabad ah uga baxo,yacni waxaa muuqanaya iney soo af jarmeyso xukunkii 7da sano ahaa ee Mr Abiy,weliba sheekadii BAd ayaan k adoonayaa Bada Cas filmkaas waa galbaday.

3- Qodobka ugu muhiimsan maxaan dunida kale rabshadaha ka socda aan uga gaabsanay kaliya aan xooga u saarnay in anau shacabka la wadaagno waxa ka socda geeska Afrika?. sababta ugu weyn dagaalada aad inta badan maqleyaan iyo hanjabaadyada ka socda dunida waa wax aan dhaafsiisneyn mudo gaaban,maahan wax sii socon doona,sidaasi daraadeed hadii aad ku nooshahay geeska Afrika.1- Wadamadii doonayey iney burburiyaan wadanka Sudan hada iyagii ayey kuxun tahay.2- Dalalka siyaasadaha ugu wnaagsan hada ciyaarayo maahan Soomaaliya,maahan Jabouti, waa Eriteriya iyo Sudan iyo dalalka ay maanta xulufada yahiin ee ku teedsan Bada Cas.

Intaas adigoo Soomaaliya amaba ka mid ah shacabweynaha ku nool geeska Afrika kuugu filan faham bilaaw ah in aad wax uun ka ogaato halka ay hada wax marayaan, si taasi u dhacdona waa kuu muhiin adigey dani kuugu jirtaa in aadan naftaada been u sheegin hadii aad ku jirto mediyaha,hadaan inta news ee beentaa ee maalinaksta nalooga soo diro dalka Soomaaliya ku mashquuli laheyn oo aanu halkaan soo gelin laheyn waxaanu qeyb ka noqon laheyn in anau marin habaabino kumanaan dhalinyaro ah oo nolosha dunida rajo fiican ka qaba mustaqbalka, diyaarna uma nin in anau marin habaabino shacabkeena Somaaliyeed, kuwa geeska Afrika si guud kuwa qaarada Afrika iyo caalamka kaleba.sidaasi daraadeed markiiaad bogaan u soo raadsaneyso wararka kaliya ugu imaaw halka ay markaaasi mareyso wacyiga dhabta ah ee markaasi taagan.la soco wararkeena danbe.

Addis Ababa,On Thursday April 3,2025- Wararkii ugu danbeeyey iyo xaalada dalka Etoobiya, R/wasaare Abiy oo mudo 7 sano ah dalka Etobiya ku soo maamulayey siyasado aan mararka qaarkood la aqoon si loo fasiro ayaa dhanka kale marka loo eego xaalada siyasaded ee dalka Etobiya iyo sida uu maalinba maalinta ka danbeysa u luminayo taagerada shacabka xili loo badinayo in caasimada dalkaas ee Addis Ababa loogala warego dagaal aan dhiig ku daadan,

waxaa muqanaya in ay siweyn ugu xun tahay xaalada,walow loo badinayo inuu ugu danbeyn kursiga baneyn dono sidaan dhawr jeer oo hore halkaan shacabka kula wadaagnay, sababta ugu weyna waa in ay dhibaato weyn oo siyasaded ka heysato gudaha dalkaas oo dhamantod qowmiyadaha dalkaas waa ku kacsan yahiin kana soo horjeedaan.War helaa talo hela,la soco wararkeena danbe iyo geeska Afrika,guud ahaan qaarada Afrika iyo caalamka.

African Continent,East Africa and Around the World,On Wednesday, April 2,2025- Wararkii ugu danbeeyey iyo Sudan ugu danbeyn kooxdii uu hogaaminayey Geeljirahii ee RSF oo si fiican u burburtay ,kedib markii ay u kala jabeen ilaa sedax kooxood.

1-Koox uu hogaaminayey nin lagu magacaabo Cabdulcasiis iyo ciidankiisa oo iyaga xitaa siikala jabeen wey iskaka hareen fikirkii calooshood u shaqeystanimada ee burburiyey dalka Sudan amaba hadaanu si kale u dhigno fikirkii ay ku dagalamayen koxda uu hogaminayo Geeljiraha weyn ee horbodayey RSF.

2- Kooxda kale waa koox deegaan ahaan isla gobolka Darfur ka soo jeedaan ciidamda ugu badan ee dagaalka lagu dilayna ay iyaga ka soo jeedeen kuwas gebi ahaanba meelkasta oo ay gaaraan ciidanka Sudan waa iskaka sii baxaan badan koodna waxey galeen wadanka ku dhegan ee Chad.

3- Marka laga soo tago jabka siyaasadeed iyo midka ciidan ee ku dhacay kooxdii uu hogaminayey geeljiraha waxaa dhanka kale ka socda magaalooyinka waaweyn ee dalkaas debaal degyo waaweyn siiba magaalada caasimada ah ee Kahrtoum, Port Sudan Umdurman iyo Gobolada kale oo dhan ee dalkaas xili ay caasimada siweyn ugu soo laabteen shacabku noloshiina u soo laabaneyso si wanaagsan shacabkuna ay wlei ku ciyaarayaan wadooyinka waaweyn,waxuuna isbedelkaan guud dhacayaa wax ka yar labo sano.

Dhanka kale maxaa ka socda wadanka Etoobiya iyo siyaasadahii sabeynayey saacad saacad gebi ahaanba dalkaas waxaa ka dhacayo isbedel siyasadeed mar hadaan kalmadaas halkaan ku soo qorno waa kalmad dhameystiran,dalkas waxuu u muuqaa wadan yeelan doono hogaan iyo nidaam cusub R/wasaare Abiy waa macquul inuu mediyaha dhawrkoo isbuuc ka xariiftamo oo uu jilo wax u muuqaal ek siyaasad,hayeeshee siyaasadiisii dalka Etoobiya dhankiisa inuu sii maamulo waa gabo gabo.War helaa talo hela,la soco wararkeena kale si weliba joogto ah.

African Continent,East Africa and Around the World,On Sunday, March 30,2025- Wararkeenii joogtada ahaa ee Sudan,geeska Afrika iyo manta oo ay ciidu tahay maalintii kowad,waxaan ku hormareyna dhibaatada iyo jabka ka soo garay dalalkii wadanka Sudan doonayey iney burburiyan kuwaasi oo aanu horey ugu soo sharaxnay qoraalkenii ugu danbeyey. inagoo soo koobeyna qeybtaan oo ka muhiimsan qoraaladeenii kale oo dhan.

1- Horta ninkii Geeljiraha ahaa ee hogaaminayey kooxdii calooshood u shaqeystayaaha aha ee RSF dalalkii u soo diray burburinta wadanka Sudan waxey kala ahayen sedax wadan oo ay 2 tahay reer Galbeed miduna tahay wadan yar oo carab ah,kedibna waxey howsha burburka

u soo wakiisheen 3 wadan oo African ah kana mid ah dalalka deriska la ah wadanka Sudan

kuwaasi oo loo wakiishay in ay hubka uga gudbiyaan wadamadooda kooxda calooshood u shaqeystayaasha ah.

2- Wadamadii Afrikanka ahaa ee burburka wadanka Sudan qeybta ka ahaa oo iyagu ahaa sedax labo ka mid ah hada waxey qarka u saaran yahiin dagaal sokeeye,sidaasi daraadeed marka loo eego jahwareerka heysta dalalkii kusoo dulay wadanka Sudan iyo kuwii loo soo wakiishay iyo ninkii hogaaminayey koxdii calooshood u shaqeystaha ahaa dhamantood wxaa hada ka heysta siyaasada bariga Afrika jahwareer,waxeyna hada isku hayaan maadaama ay shacabka iyo dowlada Sudan siweyn uga guuleysteen qaarkood dalalkaas aanu kor kusoo xusnay waxey doonayaan in ay ninkii Geeljiraha ahaa intey shirqolaan dilaan amaba madama ay shacabka Sudan aad uga xanaqsan yahiin waxa dalkoda ka dhacay u soo gacan geliyaan, yacni ninkas iyo koxda kuwoda ugu sareeya ama haku baxano gacanta dowlada iyo shacab ka Sudan amaba ha ku baxaano gacanta kuwii ku shaqeystay ee u soo diray in ay burburiyan wadanka Sudan kooxdaas rumeysta ama ha rumeysanina waa ku deysay, waxaana loo badinayaa 90% in ay dili doonaan ninkii kooxda RSF hogaaminayey isla wadamadii dalka Sudan inuu colaad ka huriyo u soo diray,maxaa yeelay sirdoodii oo dhan iyo waxii ay dalkaas ka doonayeen oo dhan waa la hayaa waana mida kentay in ay koxdii ciidankii ugu badnaa ka dhuuntaan markii ay jabeen.

3-Dowlada Sudan ciidankodu wadanka si dadban iyo si toos ah iyagaa hada mamula madax iyo shacabna maanta maalin ay kaka kalsooni badan yahiin ma jirto,waxaana halkaas ku bur buray mashruuc loogu talo galay inuu socdo mudo 10 sano ah oo la doonayey in lagu bur buriyo dalkaas xadaaradiisa,taariikhdiisa iyo nolosha aas aasigaa ee shacabka Sudan waxii oo dhan waa fashil,weliba fashilka ayaa kala ah waa fashil xitaa dadka waaweyn ee reer Sudan iska daaye caruurta yar yar ee Reer Sudan ayaa og arinkaas jiritaankiisa.

Marka laga soo tago wararka Sudan hadaan isla aadno wadanka Etoobiya iyo xaalada u dalkaas ku sugan yahay R/wasaare Abiy waa ku deeyey dalkaas mudo aan fogeyn waxaa ka dhacayo isbedel dhanka hogaanka ah,waa hadaan soo koobno nuxurka siyaasadeed ee dalka Etoobiya iyo halka uu xaal marayo,Abiy Axmed oo tan iyo markii uu hogaanka dalka Etoobiya yimid inuu qabto ay qaarada Afrika siiba geeska Afrka kabixi waayeen dagaalo iyo colaado shacabkooda ugu danbeyn waxuu maalinba meel ku boodo hada gudaha dalkiisa ayey ku heysataa mushkilad siyaasadeed,markii aanu xaalada dalkaas dhinackasta ka eegnayna waqtiga uu sii maamuli doono dalkaas waa mid aad u yar ,waxaana dalkaas hogaankiisa la waregi doono mid ka mid ah qowmiyadaha kale ee dalkas.La soco wararkena danbe iyo geeska Afrika, Guud ahaan qaarada Afrika iyo caalamka.War helaa talo hela,yeysan ku seegin wararkeena danbe

African Continent,East Africa and Around the World,On Saturday, 29 March,2025- Kedib bishii barakeysneyd ee Ramadan oo gabo gabo ah ,ayna halkeedii inooga sii soconayaan wararkenii joogtada ahaa ee aanu shacabka uga soo gudbineynay mid ka mid ah wadamada

ugu weyn qaarada Afrika oo ah dalka Sudan oo aanu warbixin aad xiiso badan oo aanu ka soo diyaariney tan iyo markii aanu dhawr isbuuc ka hor u gurgalnay waxa ka socday wadanka

Sudan,waxaanse bal horta isla aadeynaa safarka uu wadanka Boqortooyada Sacuudiga uu ku joogo Gen. Abdel Fattah Al-Burhan, marna ah madaxda sare ee hogaanka wadanka Sudan halkaasi oo uu kulan kula qaatay Dhaxal Sugaha wadanka Boqortooyada Sacuudi Carabiya Mohammed bin Salman safarkaan oo noqonaya safarkiisii ugu horeeyey ee uu wadanka Sudan uga baxo maalin kedib markii dhamaan kooxdii calooshood u shaqeystayaasha ahaa laga saaray caasimada dalkaas ee Khartoum dowlada ,ciidamada iyo shacabka Sudane ay si buuxda iyo si dadbanba ula waregeen gebi ahaanba wadanka Sudan,aan ku celino meeshaas mar kale Dowlada Ciidamada iyo shacabka Sudan si buuxda iyo si dadbanba waa u soo ceshadeen dowladnimadooda .

Haayeeshee, labada masuul iyo labada wadan Sudan iyo sacuudiga madaxtooda ayaa ka wada hadlay arimo dhawr ah oo quseeya labada wadan iyo labada shacaba maadaama ay labada wadan leeyahiin xiriir qoto dheer.

Marka laga soo tago kulanka labada wadan,waxaan isla aadeynaa inagoo waxoogaa dulmareynaa tan iyo markii aanu bilaawnay wararka wadanka Sudan isbuucyo ka hor oo aanu u guurgalnay bal horta marka laga soo tago sedax wadan oo wadanka Sudan dooneyay iney burburiyaan una wakiisheen sedax wadan oo kale oo deris la ahaa wadanka Sudan oo hubka loo soo marsinayey,kedibna fulinta howsha loo wakiishay kooxdii caloshod u shaqeystayasha ahaa kuwaasi

oo

markii aanu u guurgalnay sedax shey oo lagu garto dadka wadanka Sudan isla leh aanu kaweynay mudadii uu socday dagaalka lagu soo qaaday madaxbanaanida iyo qaranimada shacabka Sudan.

1- Horta maxey yahiin kooxdaan la baxday RSF? inagoo u kala qaadeyna A,B iyo C si ay dadku u fahmaan.A- Waa koox bilaaw iyo dhamaad aqligooda iyo aragtidooda aysan dhafsiisneyn calooshood u shaqeystayaal,waxeyna ku shaqeynayeen amarka dalalkii u sheegay iney burburiyaan wadanka Sudan iyo xadaaradiisa amaba goobahiisa taariikhigaa, oo waxaad ka garan kartaa sida ay u burburiyeen Maktabadii Qaranka Sudan ee loo doonan jiray taariikhda, garoonka diyaaraha, goobaha ay maamuli jireen sida ay shacabka ula dhaqmijireen iyo sida ay u bililaqeysan jireen una suurad xumeeyeen wadanka ma ahan ,mana aheyn mana lagu tilmaami karo koox u dhalatay wadankaas.

B- Dalalkii kusoo duulay wadanka Sudan sanadkii 2022 kedib mudo labo sano ah oo ay dalkaas ka huriyeen colaad ay u soo wakiisheen dhawr dal oo deris la ah wadanka Sudan dhamaantood hada xaalada waa ku xun tahay,waxaana kooxdii dhulka la jaray saraakiil reer Sudan oo ah oo kaashanaya shacbaka dalkaas kuwaasi oo kooxdii meelkasta oo ay tagaan ka waayeen taageeradii shacabka Sudan.

C- Inkasta oo aanan weligeed tahin wadanka Sudan ka hor colaadii iyo kediba hadane tan iyo makrii aanu u guurgalnay xalada dalkas dhawrkii isbuuc ee an dhaafay,waxan ku ogaanay

wax badan oo xaqiiqo ah iyo sida ay ugu dnabeyn qatartii ugu weyneyd uga bad baadeen dal ahaan iyo shacab ahaanba,waana wadan ay shacabkiisu aad u nasiib badan yahiin marka loo eego 10 sano ee inagu soo aadan dhibaatada lala donayey ee ay ug abad baadeen kartidoda, dadnimadooda iyo iskuduubnidoda shacab iyo xukumadba,bedelkii waxey dib u soo cesheen mduo labo sano ah kedib sharaftii iyo gobanimadii dalkooda,halkaasi ay ka dhaceen isbedel aad u weyn oo dhinackasta leh.waxaa midaas ka sii daran dalalkii qeybta ka ahaa sida dal ahaan iyo dad ahaanba loo dhibaateyn lahaa shacabka Sudan had aiyagii ayey heystaa kuwoodii ku yiilay qaarada Afrika ee hubka loo soo marsiin jiray kooxda geeljirayaasha ah ee RSF.

Ku darsoo ciiidamada Qaranka iyo shacabka Sudan oo siweyn u taageerayo wadanka si guud iyo si gaar ahaaneedba iyagaa hada gacanta ku dhigay soona ceshtay sharafta dalkoda iaydoo ay ku naf wayeen mudadii labada sano aheyd ee ay halkaas ka jirtay colaada, sanadkii hore wax colaad ah kama jirin oo kooxda calooshood u shaqeystayaasha ah ayaa xawaare ku socday kuan faafay degaano badan,keidbna sanadkii ku xigay waxuu ahaa markii loo kala baxay wadaniyiin iyo calooshood u shaqeystayaal,waana halka ay ka timid guusha la taaban karo ee dalkaas ka dhacay, waxan lenahay shacabka Sudan guul iyo gobanimo ciid mubarak. War helaa talo hela,la soco wararkeena wadanka Sudan iyo wararkeenii kale ee joogtada inoo ahaa.

African Continent,East Africa and Around the World,On Thursday, 27 March,2025-Wararka ugu waweyn caalamka iyo Maanta.1-Dabaldegyada ka socda wadanka Sudan oo ay shacab ku iskugu soo baxeen magaloyinka waaweyn kedib guushii ay dowlada,ciidamada iyo shacab

ku sida wada jirkaa ug agaareen kooxdii calooshoo du shaqeystayaasha,waxaana magalada caasimada ah ee Khartuom iyo magaalooyinka kale ee dalkaas ka socda sidan qoraladenii hore ku soo sheegnay in ay shacabkii siweyn ka hor maalmaha ciida ay dib ugu laabanyaan

guryahoda iyagoo faraxsan inagoona inta aanu ka gaaryeno warar aad u xiiso badan oo anau ka soo diyaarinay wadanka Sudan oo ah mid ka mid ah wadamada ugu weyn qaarada Afrika, ahna wadan amaba hadaanu si kale u dhigno dal ay ku nool yahiin shacab wanaagsan oo xadaarad iyo ilbaxnimo ku caan baxay.

Marka laga hadlayo dalkeena Soomaaliyana ay kaliya u kala duwan yahiin magaca oo labada shacab loogu kala yeero Soomaaliya iyo Sudan laakinse ah bulsho wax badan oo ay ugu horeyso dhaqanka wanaada bil xaqiiqo halka ay Etoobiya xaduud kala leetahay Soomaaliya hadii ay nagla lahaan lahaayeen Sudan shacabweynaha geeska Afrika iyo kuwa qaarada Afrika horumark aay gaaraan waa laga sheekeyn lahaa mudo,maxaa yeelay Sudaniyiintu waa bulsho amaba umad sida Soomaalida nolosha fahamsan,kama hadleyno mushkilada iyo dhagarta dalalkaas iyo shacabkooda loo maleegay ee heerka caalami ah loona soo dhiibay argagixisada qabiileysan ee ka jirta dalka Soomaaliya iyo geeljiroyaasha loo adeegsaday burburka wadanka quruxda iyo taariikhda facaweyn leh ee Sudan.

2- Aan uga sii gudubno wadanka Sudan dalalka kale ee geeska Afroka gaar ahaan dalka Etoobiya oo ay aad ugu xuntahay siyaasada dalkaas R/wasaare Abiy,kaliya maahan in ay siyaasada dalkaas ku xun tahay waxaa arinkaas ugu daran dhagar badan oo uu dalal ku yaalo geeska Afrika sidii loo dhibaateyn lahaa oo uu wakiil uga ahaa sedax dal ee dunidan aanu maanta ku nool nahay ku ahaa qatarka oo isgau shaqaaleysteen una soo dhiibeen mashruucii nabada geeska Afrka geliyey qatarta weyn ee Bada Cas ayaa la gadoontay meel uu wax ka bilaabo ayuu garan la yahay oo waa isa soo xirxirtay beentii faraha badneyd ee leysku sgeegayey sanadahii ugu danbeeyey,waxaana muuqanaya in ay xukunka dalkaas waqti aan fogeyn la wareegi doonaan qowmiyadaha kale ee dalkaas midood,marka loo eego heerka uu gaarsiisan yahay mushkilada siyaasadeed ee dalka Etoobiya ka jirta maanta oo ah mid aan la dheyelsan karin nuruxka dhabtaane waa inuu Abiy Axmed waqtigiisii xukunka dalka Etoobiya soo dhamaanoohaayo,waxii siyaasad maanta dunida ka jirta e ay shacabku ubixiyeen isku sawir waa gooynideeda waxaanse ka hadleyno waa xaqiiqada ka jirta gudaha dalkaas.

3-Hadaan isla aadno dhankaas iyo galbeedka qaarada Afrika wadamada Burkina Faso, Mali iyo Niger oo marki ugu horeysay sameystay lacag u gaar ah ka sokow haatana la bilaabay qad tariin oo isku xira sedaxda wadan kedib markii ay sedaxda wadan sameysten hal goob oo ay ku wada shuben dhaqaalo siman oo gaaraya balaayiin dolar oo ay ka soo saareen qeyraadka wadamadaas uu hodanka ku yahay mudadii gaabneyd ee ay jireen madaxda wadamadas,yacni waxa ka socda dalalkas isbedel maahame waa aragti iftiinkeeda wadata, kedib markii ay dalalkaas xooga saareen la dagaalanka jahliga,gaajada iyo isku socodka waxeyna wadamdas jojiyeen gebi ahaanba lacagtii loogu yeeri jiray frank oo waxey meysteen lacag cusub.War helaa talo hela,la soco wararkeena danbe.

Turkey ,Ankara,On Wednesday 26,2025-War Weyn waxaan isla aadeynaa mar kale wadanka Turkiga,Hayeeshee, Shacabka Turkiga oo madaxweyne Erdogan mar kale ku amaaneen sida uu mudadii uu joogay u horumariyey dhinaca tiknoolajiyada casrigaa ee uu dalkaas soo saaro tan iyo markii uu xukunka dalkaas qabtay taasi oo ay ugu danbeysay diyaradaha jiilka 5aad.

Madaxweyne Erdogan oo tan iyo markii uu dalkaas ka noqday rug cadaa siyasadeed horeyna dalkaas ka soo qabtay xilal kala duwan ayaa waxuu dalkaas gaarsiiyey heer ay shacabku yiraahdaan iyadoo aan la gaarin doorashadii oo ay weliba uga harsan tahay dhawr sano ay shacabku siweyn u tageersan yahiin siyaasadiisa ku dhisan aragtida fog waa sida ay inoo

sheegeen qaar badan oo ka mid ah shacabka Turkiga oo iaygu dhawr sano ka hor ku noolaa nolol hoose laakisne markii la hormariyey hanaanka tiknoolajiyada casrigaa iyagu helay shaqo abuur badan,taasi oo lagu amaanay qaabka hogaamineed ee madaxweyne Erdogan iyo xukumada haatan ka arimisa dalkaas,inkasta oo anau waxyaabaha ay shacabka Turkiga

ku jecel yahiin madaxweyne Erdogan qaabkiisa hogaamineed ooay shacabku kumicneeyeen ilaa dhawr qodob oo aanu xlil kale oo munaasiba ah ku soo qaadan doono,hayeeshee,Wiil Hoog Erdogan ciyaariyahankii hore ee cuslaaday,R/wasaarahii hore ee wadanka Turkiga haatana ah madaxweynaha dalkaas ayey arinkaani u tahay guul siyasadeed,keidb marki ay shacabka dalkaas aad ula dhaceen horumark amuuqda ee uu dlakaas ka gaarya dhinaca tiknoolajiyada taasi oo ay shaqooyin badan k ahelaan kumanaan shacabka Turkiga ah.

Mar kale la soco wararkeena danbe.

Wararkii ugu danbeeyey iyo guulaha ay gaareen dowlada iyo shacabka Sudan iyo maanta oo ku beegan Arbaco,Taariikhduna tahay 26ka bisha Maarso,sanadka 2025

Waxaan isla aadeynaa wadanka Sudan iyo guulaha ay gaareen shacabka iyo dowlada Sudan xili hogaamiyaha dalkaas Mr Burhani iyo xukumada Sudan ay si rasmi ah qasriga dalkaas si sharaf leh shacabka kula dukandoonaan caasimada Khartoum,(Halkaan ka daawo habqanka ciidamadii calooshood u shaqeystayaalka ahaa iyo jabka ku dhacay) weliba kama hadleyno hubka laga qabsaday oo ay ka carareen iyo sid aay dowalda Sudan ula wareegtay xaduudaha dalkaas,waxaan ka hadleynaa sida ay ugu jabeen gebi ahaanba caasimada dalkaas iyo gobolada ku teedsan.

Dowlada iyo shacabka Sudan waxaa u sugnaaday ciso iyo sharaf aan la soo koobi karin oo waxaa si rasmi ah ugu soo laabtay dowladnimadii lagu yaqiinay waxaa halkaas ka dhacay

isbedel siyaasadeed ay adag tahay sidii loogu fasiri lahaa dad badan ku nool qaarada Afrika iyo calamka,ku darsoo Sudan waa soo labatay kaliya waxey saxada caalamka ka maq nayeen wax ka yar 3 sano.

Dalalkii lagu jabiyey Sudan ee dalkas burburkisa qeybta ka ahaa ee taageerayey maleshiy

aadka dagaalka lagu jabiyey magacyadooda waa lala wadaagay shacabka Sudan waxana laga yabaa iney dilaan ninkii geeljiraha ahaa ee ay taageerayeen oo ay ka baqayaan inuu bixiyo sir badan intuu u gacan galo dowlada Sudan amaba uu dalka iskaka cararo.

Inta badan Xadudaha wadanka Sudan waxaa maanta oo ay bishu tahay 26 ka Maarso si toos ah iyo si dadbanba u maamulayo dowlada Sudan oo kooxdii xitaa kuwoodii u cararay dhulka miyigaa hubkii waa dhigeen tiradii ugu baneydna waxey hubkooda ku tuureen webiga Nile oo kooxdu siweyn ayey u jabeen.

Arinta kale ee iyaduna muhiimkaa waa in dib loo furayo garonkii calamiga ahaa ee magalada Khartuom ee anau dhawr maalmo ka hor sawirkiisa halkaan soo gelinay, xili uu m/weynaha amaba hogaamiyaha Sudan Burhani iyo ciidanka qaranka Sudan booqasho ku tageen qasriga madaxtoyada oo ay durbaba ku socoto hagajin iyo nadiifinta dowladuna ku shaqos bilabeyso

halkaas.war helaa talo hela ,la soco wararkeena danbe.

Wadanka Eriteriya oo ka mid ah dalalka ugu ciidamada wanaagsan qaarada Africa iyo caalamka marka laga hadlayo xaga tababarka iyo adkeysiga,waana mid ka mid dalalka ugu amniga badan qaarada Afrika,wadan ahaana waa mid ka mid ah dalalka ugu quruxda badan qaarada Afrika.Daawasho Wacan qeyb yar oo ka mid ah ciidanka Eriteriya,xili ay inoo soo scodaan aad u xiiso badan .

East Africa, Onman and Eriteria,On Tuesday 25 March,2025-Madaxweynaha Eriteria Mudane Isias Afwerki oo qasriga martida ee Denden ee magaalada Asmara ku qaabilay wafti balaran oo uu hogaaminayey wasiirka Arimaha dibada wadanka Cumaan Mudane Badri Bin Hamad kaasioo dhambal uu ka siday Suldanka Wadanka cumaan His Majesty Haitham bin Tariq.

Waxeyna labada dowladood ka wada hadleen xiriirka fog ee ka dhaxeeya labada iyolabada shcab,xaalada gobolka iyo mid caalamka iyo sidii ay labada dowladood oo u ka dhaxeeyo iskaashi ku dhisan danaha labada wadan.Hayeeshee, madaxweyne Afwerki ayaa ka mahad celiyey fariinta uga timid hdigiisa wadanka Cumaan,halka ay dhankiisa wasiirka arimaha dibada Cumaan Mudane Badri ka mahadceliyey sii dhaweynta Diiran.

Hayeeshee, marka laga soo tago dalalka Cuman iyo Eriteriya oo wax badan wadaaga hadane madaxweyne Afwerki oo maalmahii tagay kulamokala duwan la yeelanayey wafuud calaami ah ka kala socotay dowlado badan oo saaxiib dhaw iyo mid istiraatijayadedba la leh wadanka

Eriteriya ayaa isagu ka mid ah hogamiyasha fara ku tiriskaa ee qarada Afrika ku nool maanta waana hogaamiye ay siyasadiisu cadtahay oo ana aqoon iska dabawareeg iyo wajiyo badan oo is rog roga,waana mida kentay in ay wararkenu u bataan geesk Afrika gaar ahan wadanka Eriteriya,xili dalka ku dhagen ee Etobiya shacabkod alagu maamulo siyaasad aan la garaneyn laakinse aanu u bixinay siyaasadii waqtiga gaaban ee ku dhisneyd dalaalnimada iyo waxaana muuqana in uu dalka Etoobiya oo aan ka mid aheyn wadamada ku teedsaan Bad Cas dhawan ka dhici doono isbedel dhinaca hogaanka ah,mark alo eego mushkilad aka taagan gudaha dalkaas iyo xiriirka aan wanagsaneyn ee uu la leeyahay dalalka deriska la wadanka Etoobiya.

War helaa talo hela,la soco wararkeena danbe iyo kulamada uu ka wado wadankaas madax weyne Afwerki iyo xukumada qeybaheeda kala duwan.

African Continent, East Africa,On Monday 24 march,2025-Waxaan mar kale isla aadeynaa halka ay maanta siyasada Geeska Afrika ka shidan tahay muhiimna tahay in shacabweynaha geeska Afrika,kuwa qaarada Afrika iyo caalamka loo bidhaamiyo intooda aan xog ogaalka aheyn, qoraaladeenii ugu badanaa isbuucyadii tagay oo intoda badan u badna arimaha

geeska Afrika badankoodna ku soo qaadaney wadanka Eriteriya madaxweynahooda,kedibna

aanu ka sii aadnay wadanka Sudan oo ay ka dhaceen isbedelo waaweyn oo siyaasaded kedib markii ay dowlada, shacabka iyo ciidamada qaranka dalkaas si weyn ula wareegeen taladii wadankooda ayna siweyn siyaasad ahaan iyo ciidan ahaanba u jabiyeen kooxdii calooshood u shaqeystayaasha ahaa ee dalkaas ka dagaalamayey ee RSF ee loo adeegsaday burburka dalkas mudo ka badan 2 sano inta anan gudagelin arimaha wadanka Eriteriya iyo siyasadaha

cajiibkaa ee uu dalkaas ciyaray sona dedejisay fashilkii siyasaded ee ku dhacay R/wasaaraha Etoobiya Abiy Axmed oo isagu sidaan mar hore soo sheegnay ay aad ugu xun tahay xaladiisa siyasadeed una muuqda mid dhawaan ka bixi doona saxada siyaasada geeska Afrika oo kaliya maahane mida Afrika iyo caalamka,hayeeshee si uusan qoralku inoola dheeraan aan ku hormarno wadanka Sudan kedibna isla aadno wadanka dhaca Bada Cas ee Eriteriya

Sudan oo ka mid ah dalalka qaarada Afrika ugu weyn mudo 2 sano iyo bar oo ay halkaas ku duuleen ilaa sedax dal si loogu tunto qaranimadooda, madaxbananidooda iyo jiritaankooda waxaa ka dhacay halkaas isbedel siyaasadeed oo xoogan meelkasta oo aanu shacabka u soo bandhigno sawirkodana waxaa si toos ah iyo si dedban gacanta ugu haya amaba dhigay dowada Sudan iyo ciidamada qalabka sida ee dalkaas.

Wadamadii lagu jabiyey dalka Sudan ee qaska ka waday halkaas waxey u kala carareen kuwii ka joogay wadanka Sudan ,dalka deriska la ah ee Chad iyo dalal kale oo ka fog wadanka Sudan,maku sii nagaadi donaan mise dalalkoodii ayey dib ugu laaban doonan intey xaqiiqada

ka jirta wadanka Sudan dib u qimeeyaan waa arin kale,waxaase dalka Sudan ka qabsaday jab xoogan oo siyaasadeed dalalkii taageerayey kooxda u badan geeljireyaasha ee loogu yeero RSF,xili ay shacabka Sudan bilabeen iney dib ugu labtan caasimada dalkaas oo ay ka qaxeen dhawr sano ka hor,kedib makrii kooxdii ka dagaalameysay gebi ahaanba lagala wareegay xarumahii dowlada oo dhan iyo goobahii dalka ugu muhiimsanaa,wararka dalka wadanka Sudane waxey inoo yahiin safka hore.

Aan u soo laabano wadanka ugu amniga badan geeska Afrika ee Eriteriya oo soo afjaray amaba god dheer ku rideen ayna isaga iyo dalal kale soo af jareen damacii Abiy Axmed ee Bada Cas bedelkiina hada waxaa laga hadlayaa mudo intee la ek ayuu xukunka dalka Etoobiya sii joogi doonaa Abiy Axmed inagu waan hubnaa ma dheera,talada dalkasne waxaa la wareegi doona mid ka mid ah qowmiyadaha kale ee dalkaas,waxaase muhiim ah in ay ogaadaan shacabka geeska Afrka faraqa u dhaxeeya madax badan oo African ah iyo madaxweynaha Eriteriya Afwerki.

1- Horta waa hogaamiye aan isbed bedelin ,waana nin go aan adag oo siyaasadiisa la fahmi karo halka ay ka bilaabato kuna dhamaato,rajona lagama qabo in Qiyaaliga siyaasadeed ee Reysul wasaaraha Etoobiya Abiy Axmed iyo siyaasada ku dhisan kaliya in mediyaha laga yiraahdo ay aqeyso geeska Afrika waana mida soo dedejisay in ay fashilmaan wax badanoo uu dhawr sano ka hor mediyaha ka sheegi jiray Mr Abiy intaas waan isla fahanay sow maahan....

2- Etoobiya maahan wadan ka mid ah dalalka ku yaala gacanka cadmeed amaba Bada Cas waxkastay oo kusaabsan Bada Cas waa uun wadan kuyaalo qaarada Afrika maahane Etoobiya waxbo lagama weydiinayo,yacni ma dooneyno in aanu bulshoweynta Geeska Afrika,qaarada Afrika iyo caalamka ula hadalno siii kooxdii USC la dhihi jiray ee iyado bilaa qorshe aheyd dalka Soomaaliya oo dhisan intey burburisay ilaa maanta oo lagu jiro 2025 kuwiii ka soo jeeday kooxdaas ay yahiin kuwa dhankasta Soomaali ugu liita, siyaasad ahaan, degaan ahaan iyo bulsho ahaan oo dalal ay ka dhaceen colaado iyaga kedib sida Libiya iyo Sudan ay go aan sharaf leh intey qaateen maanta mar kale si fiican saxada siyaasada caalamka ugu soo laabtay,maxaa yeelay waxey kala saareen dalalkii cadowga ku ahaa oo ay iska fogeeyeen iyo kuwii saxiibka la ahaa oo ay soo dhaweysteen.

Ilaah baan ku dhaaranay inaga wax qoreyna madaxweynaha Jabouti oo wiil Soomaaliya ah iyo Xasan Shiikh oo Mogdishu jooga maanta waxaan kaka kaslooni badan nahay siyaasada madaxweynaha Eriteriya Mudane Afwerki,waana waxii aanu wararkii Soomaaliya oo dhan intaan meel iska dhignay halka ay ka shidan tahay siyaasada geeska Afrika shacabka ula

wadaagno sidaasi daradeed, markii aanu arimaha geeska Afrika,tan qaarada Afrika iyo caalamka ka hadleyno shacabka weligeen waqti uguma lumin wax aan ognahay in aysan siyaasad aheyn amaba aan lagu tilamai karin siytaasad,waxaan hadba shacabka u weecinaa hadba halka ay ka shidan tahay siyaasada geeska Afrika amaba tan guud ee qaarada Afrika.

Tusaale - Aan xaga iska dhigno siyaasada Soomaaliya ee ganacsigaa,weli ma aragtay intii uu dagaalka wadanka Sudan ka socday iyadoo la leeyahay waxaa la geynayaa ciidamo Afrikan ah,marki uu dagaalka ka qarxay bilahii ugu horeeyey ayaa la doonayey in looga faaideysto waa lagu dhiiran waayey sababtu maxey tahay,waa jawaab kooban dadka reer Sudan koodii gudaha ku noolaa iyo kii dibada ku noolaa ayaa yiri car hala keno oo dalkoda u diiday, waxaad isweydiisaa ku dhawaad 34 sano dalka Somali weliba 24 kii sano ee ugu danbeysay ciidanka ka socda midowga Afrika marka kaliya 10kii sanoba mar loo bedelo magaca maxey ku soo kordhiyen dalka Soomaaliya oo aan ka aheyn lugooyo,xaguuse maanta dalkii marayaa 2025!! ,intaas markii aad adigoo Somaali ah fahanto ayaad kedib fahmi kartaa nolosha iyo siyasada dhabta ah ee ka jirta dunidan aanu ku nool nahay.

Kaliya si dadka aan garaneyn siyaasada dunida sida ay u shaqeyso iyo dalka Soomaaliya ineysan hogankiisa heynin dadkii dunidan la dabaaqtami lahaa, isbuucii la soo dhaafay waqti aan fogeyn waxaa dhacday mid ka mid ah dalalkii lagu soo jabiyey wadanka Libiya looguna xijiyey dalka Sudan wadanka Soomaaliyana marka siyaasadiisa laga hadlayona taageera kooxahaan argixisada iyo kooxkasta oo dalka Soomaaliya burburineysa kana mid ah dalalkii horey loogu soo jabiyey siyasadii dalka Libiya hadana mar kale hadaan idiin celino loogu xijiyey wadanka Sudan ayaa isla habenkii dowlada Sudan la waregtay qasriga dalkaas wafti u dirtay dalka Somaaliya kedibna Xasan Shiikh isku soo masawiren, yacni waxuu garan waayey inuu aqriyo siyasadii hadba markaasi socota ujeedka laga leyahay oo dhan in ay tahay sidii argagixisada u heli lahaayeen fursad.

In argagixisada hesho fursad xitaa waxaa doonayo dalalka ay ciidamada ka joogaan,laakinse wadanka la burbruinayo, shacabka dhimanyo, dalka qeyraadkiisa leyska guranayo cida lagu ciciyaarayo waxaasi oo dhan yaa leh Soomaali!!.yacni inagu lama hadleyno qof balwad leh oo sharicyada iskaka cuna hadba sidey u qabato balwadas,waxan ka hadleyna qaarad la yirahdo

Afrika,kedibna geeska Afrika.waa u muhiim in uu qofkasta oo Soomaali ah isku mashquulin wadan sida Somaliya ah oo ay siyaasadiisu tahay ganacsi ee ay la jaan qaadaan jiilka soo koraya amaba ugu yaraan fahman waxa dunida ka socda bedelkii malinkasta lagu mashqulin lahaa wax iyaga gadaal u celinaya oo anan ku soo siyaadineyn maskaxdooda wax cusub, sidaasi daraadeed waan bogaadineynaa shacabka Sudan oo sharaftooda mar kale soo ceshtay, sidoo kale dowlada Eriteriya iyo madaxweyne Afwerki,xukumad ilaa shacab waan bogadineyna siyasadaha anfacaya geeska Afrika oo ay qaateen loona baahnaa iney mar hore qaataan.war helaa talo hela,la soco wararkeena danbe.

War weyn iyo wararkii ugu danbeeyey ee wadanka Sudan iyo guulaha is xig xiga-Wadamadii ku jabay dagaalkii ka socday wadanka Sudan iyo maleeshiyaadkii ay beenta u sheegeen ee RSF oo madaxa iskula jira,xili ay dowlada Sudan dhulkii ugu balarnaa qabsadeen saacadahii ugu danbeeyey meelkastana ay shacabka kaka horeeyaan, wadanka Sudan waxaa ka dhacay jab siyaded kii ugu weynaa oo halkaas ka soo gaaray dhawr wadan amaba dowladod kediba

markii ay maleeshiyaadkii ka dagaalamayey dalkaas ka kala dhuunteen ciidankii ugu badnaa gelinkii danbe ee maanta ayna shacabka Sudan soo dubayan dhamaan dhulkii laga qabsaday kooxda maleeshiyada ah iyo wadamadii ku soo duulay dowlada iyo shacabka Sudan.weli wararka wadanka Sudan waa iska soo dabadhacayaan waana joogto.

African Continent East Africa,On Sunday 23 of arch,2025-Wararkena kuwoda ugu muhimsan

iyo geska Afrika oo aanu manta mar kale isla aadeyno iyo wadankii ilbaxnimada iyo xadarada ee Sudan oo ay dowlada iyo shacabku guulo waaweyn gaareen.

Qoraalkii ugu danbeeyey waxey inoo mareysay kooxda oo dhul aad u balaaran lagala waregay iyo shacabka dalkaas oo xitaa ku dabaal degayo dhulka miyiga ah ee ay u qaxeen xiligii uu socday dagaalkii mudo labo snao ka hor ay dowlado dhawr ah ku soo qaden wadanka Sudan, hayeeshee,jabkii halkaas ka dhacay halkii ay inoo joogtay kala qabso,kama hadleyno kaliya dhulka baaxadiisa ay ciidamada qaranka Sudan oo taageero xoogan ka helay shacab ka dalkaas ay kala waregen kooxdii bilaa damiirka aheyd ee ay u badnaayeen Geeljirayaasha,

hayeeshee, sawirkasta oo ku saabsan wadanka Sudan ee aanu halkaan idiin soo gelino waa dhamaan dhulkii ay dowlada kala wareegtay kooxda,ku darsoo hadii aad ogeyd in kooxda farahooda laga saaray dhulkii ugu muhiimsanaa marka laga hadlayo qasrigii wadanka looga ariminayey, xarumahii dowlada oo dhan oo ay ugu danbeysay xaruntii ugu weyneyd ee sirdoonka dalkaas, hada maanta warka ugu weyn ee aysan dad badan ogeyn waa in dhibatada kooxda ka soo gaartay dagaalka ay uga sii dartay kedib markii ay lumiyeen 90% ciidankii kooxda u joogay gobolka Darfur oo ay ku xooganaayeen ciidamada badankoodna ay diideen in ay dagaalka sii wadaan,maxaa yeelay waxii awood ahaa oo ay markii hore iskugu geeyeen magaalada Caasimada ah markii ay ku jabeen si weliba ay adag tahay in aanu ku micneyno jabka kooxda soo gaaray.

Waxaa intaas ka si daran ciidamada kooxdaan mudada labada sano ah u dagaalamayey ee dalkooda lagu burburiyey waxaa badankood la siin jiray sida ay xaqiijiyeen qaar ka mid ah ciidamada ku sugan gobolka Darfur ee dagaalka diiday lacag dolar bug ah oo aan jirin,ileen iyaga wax dan ah oo laga lahaa ma jirin wax siyaasad dal wayn sida wadan Sudan oo kale ah lagu mamaulana qorshaha ugumaba jirin oo waxey ahaayeen koox u muuqaal ek calooshood u shaqeystayaal,dabcan waana mida ay ku lumiyeen amaba ku waayeen taageeradii shacab weynaha Sudan kana dhigtay in ay dowlada Sudan,shacabka iyo ciidanka xooga dalka Sudan noqdaan mid qura,waana mida soo dedejisay jabka kooxda,ku darsoo ciidamo kooxda ka tirsanaa oo ku sugnaa garoonka diyaaraha Khartuum waxey u kala jabeen dhawr kooxood,ka hor intii aan lagala wareegin qasriga madaxtooyada wadanka Sudan.

Si uusan qoraalku inoola dheeraan hada oo aanu wax qoreyno dowlada Sudan waxey la wareegtay goobo hor leh oo aysan joogin maalintii shaleyto waxaana dalka guud ahaan si toos ah iyo si dadban hada u maamula dowlada Sudan si weliba aan caadi aheyn ayeyna shacabka iyo dowlada dalkaas uga guuleysteen wadamadii ku soo duulay dalkooda ee doonayey in ay ku ciyaaraan cirdiga iyo karaamada dhuleed iyo midooda shacab.

War hada ina soo gaarayna waxey sheegayaan in ay u badan tahay in hogaamiyahii kooxda ama la dili doono ama is dhiibi doono,marka loo eego sida ay ciidamadii u dagaalamayey u noqdeen wax la dilay, wax markii ay ciidamada Sudan gaaraan halka ay joogaan hubka dhiga uguna tago goobaha ay yaalaan,kuwa ku dhintay dagaalka iyo kuwo dib ugu laabtay deganadi markoodii hore laga soo aruuriyey,waxaana hada kooxda u soo haray kaliya warbaahinta dalalkii ku duulay wadanka Sudan ay leeyahiin halka xaqiidada taalo gudaha wadanka Sudanse ay ka duwan tahay oo kooxdaas hadey aqli leeyahiin amaba ay waxuun inuu qofku xisaabtamo ku hartay!!

Dhinackasta waa ka jabeen,waxaase kooxda dalka Sudan ka dagaalameysay ka sii aqli xun wadamada doonayey in dalkaas quruxda badan la burburiyo oo markii ay ku jabeen weli u mooda in ay waxkasta sidii ay ahaayeen 2 sano ka hor yahiin,meeshaas amaba hadaanu sikale u dhigno wadankaas Sudan waxaa guuleystay muwaadiniintii iyo dowladii Sudan ee wadanka isla lahaa,waxaana laga guuleystay shayaatiintii nolosha dunida ku ahaa qatarta ee dalkasta oo nabad ah isku dhax yaacin jiray,ku darsoo madaxda Sudan wadamada dalkooda ku soo duulay waa lala wadagay magacyadoda durbaba oo wey ogyahiin,markii aad cadow gaada rasmigaa ogtahayne qarniyaalka soo socda kuuma gaban karo,waana waxa ka dhacay wadanka Sudan sida xaqiiqada ah,weliba bisha Ramadaan awadeed ayaan wararka u soo koobeynaa maahane hadaan halkaan ku soo qorno guusha ay gaareen shacabweynaha wadanka Sudan sidey u dhan yahiin malaayiin dunida dacaladeeda ku kala nool wey yaabi lahaayen.War helaa talo hela, la soco wararkeena danbe.

African Continent,East Africa,Khartoum, Sudan,On Satursay 22 March,2025- Warar ugu waaweyn wadanka Sudan oo ay ciidamada dowlada Sudan si buuxda ula wareegtay-

Ciidamada Qaranka Sudan oo siweyn taageero xogan ka helaya guud ahaan shacabka Sudan oo siweyn ugu fiday guud ahaan dalka oo dhan,iyagona sacadahii ugu danbeyey la wareegay

dhul aad u balaaran oo aad uga fog caasimada dalkaas ee Kahrtuum iyo gobolada ku xeeran, waxana weli inta badan magaloyinka waaweyn ka socda debaal degyada iyo sida ay dowlada

iyo shacabka dalkaas uga guuleysteen kuwii u maleegayey dhagarta,weli wey iska soo daba dhacayan wararka Sudan oo ka mid ah wararka ugu waaweyn ee ka jira geeska Afrika, waxan qeybo ka mid ah caasimada Sudan ee Khartuum ka socda hagaajinta goobaha qaarkood oo ay shacabka oo is xilqaamay wadaan hagaajinta iyo qurxinta dalkooda,waxeyna xaalada dalkaas mareysaa mid aad uga duwan sidii ay aheyd isbuucyo ka hor,saacad kedib markii ay

ciidamada qaranka Sudan la wareegeen qasriga looga arimiyo wadanka Sudan waxaa dur badiiba bilawday dabaal dega ay shacabka Sudan dal iyo dibadba u dabaal degayaan guusha taariikhigaa,taasi oo muujineysa in ay siweyn ugu fashilmeen dalalkii ku soo duulay wadanka Sudan ee doonayey iney ku tuntaan madaxbanaanida iyo qaranimada wadankaas in siweyn looga guuleystay,Shacab iyo dowladba amaba hadaanu si kale u dhigno wadan ahaan ay si rasmi ah ugu soo labten saxada Siyasada Geeska Afrika,mida qarada Afrika iyo calamkaba dowlada Sudan.

(Maantoo kale waa in loo saaraa shacabka Sudan heesta Astaanta Qaranka ,keidb markii ay dhinackasta ka guuleysteen dowlada iyo shacabka Sudan soona ceshten dowladnimadoda, wax ka yar sedax sano gudahod,si weliba ay ku jirto gesinimo iyo gobanimo,xili ay ciidmada

qaranka Sudan maanta oo kaliya la waregeen dhulkii ugu badnaa tan iyo markii uu dagalku bilaawday,waxana sacad sacad iska soo daba dhacayo guulaha ay gaarayaan ciidamada qaranka Sudan,waa soo laabatay Sudan iyadoo weliba shacab iyo dowladba xayi ah kalana bartay cadowgooda iyo saaxiibkood,madaam ay wadankaa sku nool yahiin shacab xadaarad iyo ilbaxnimo isku darsaday hadane wadankaas sidii lala doonayey iyo wax u dhaw waa noqon waayey,burburka daaro iyo dhismo yaal wax weyn maahan waa wadan leh shacab ku caan baxay wax soo saarka oo durbaba waxaa la leeayahay markii ay ciidmadu maanta si buuxda ula wareegeen xarumahii wasaaradaha iyo Bankii dhexe,wadankiina gacanta ku dhigeen).war helaa talo hela, joogto ula soco wararkeena danbe.

Wararkii ugu danbeeyey caawa iyo mid ka mid ah wadamda ugu xadaarada badan qarada Afrika ee Sudan-Dowladii iyo shacabkii Sudan oo saxada siyaasada Afrika iyo caalamka mar kale ku soo laabtay si weliba geesinimo leh ugu soo laabtay iyo Debaal degyo waaweyn oo

socda wadankaas, xili uu m/weyne Burhani ku jiro la kulanka cuqaasha iyo shacabka kedib guushii ay gaareen ciidamada qaranka Sudan oo ay shacabku si weyn iskugu soo baxeen

goobaha uu boqanayo madaxweyne Burhaani,war hada na oo gaaryana waxuu shegayaa in ay badankod dagalka kabaxen ciidamadi ku sugna Gobolka Darfur iyo nawaxigeda badankod ee dowlada ka soo horjeeday,keidb markii ay dowlada la waregtay gebi ahaanba wadanka oo ay caasimada ku jirto waxaana shacabka,dowlada iyo dalka Sudan u baryey waa cusub, magaalada caasimada ah ee Khartoum oo caawa siweyn u camiran durbaba shacbakuna wadooyinka soo camireen iyagoo ku shukrinaya Allaah, ku darso Sudan waa wadan weyn weliba caan ku ah wax soo saarka siiba Cudbiga.la soco warakreena danbe.

African Continent,East Africa,On Friday, 21 of March Khartoum, Sudan,2025-Waxaan weli ku guda jirnaa wararkeenii geeska Afrika, Afrika iyo caalamka oo aanu badanked uga hadleynay mushkilada siyasaded ee ka taagan dalka Etoobiya iyo horumarka siyaasadeed ee ka socday wadanka Ertitriya wararkaasi oo muhiim inoo ah waa inoo soo socdaan, hayeeshee waxaanu maanta isla aadeynaa sidaan qoraal kooban uga soo hadalnay wadanka Sudan iyo dowlada

uu hogaamiyo Al Burhani iyo ciidanka Qaranka Sudan oo la wareegay gebi ahaanba dalka Sudan,xili ay shacabku wadaan meelo badan oo dalka ka mid ah isku soo baxyo waaweyn oo lagu taageerayo guusha,kedib markii ay ciidamadu la wareegeen qasrigii madaxtooyada iyo halbowlahii dalka oo dhan.

Hayeshe, magalada casimada ah ee Khartoum oo ay kusii qulqulayaan jaraa'idyada wadanka

Sudan iyo kuwa calamka ayaa marka xalada laga eego dhanka kale waxaa kooxdii bilaa siyaasada aheyd ee shacabka iyo dalka Sudan loogu soo diray iney burburiyaan soo gaaray qasaaro xoogan kedib markii ay shacabkiina siweyn u tagereen dowlada.

Waxaa durbaba ka socda qeybo ka mid ah caasimada wadanka Sudan ee Khartoum in ay shacabku bilaabaan hagaajinta amaba nadiifinta meelaha ay soo gaareen burburka, madama ay caasimada Khartoum intii aysan koxdaan hada la jabiyey dhibatada u geysan waxey aheyd magaalo ay ku noolyahiin shacab ilbax ah oo xadaarad leh oo markii xitaa siyaasada laga hadlayo xiligii uu joogay madaxweynahii hore ee Sudan Al Bashir waxaa shacabkaas dhax mari jiray doodo ku dhisan aqoon iyo xikmad iyagoo kala fikir duwanaa hadane dalka ayaa qiimo ugu fadhiyi jiray sidaan ku ogaanay kedib markii aanu u guur galnay maalmahii tagay.

Sudan waa mid ka mid ah wadamada ugu weyn qaarada Afrika waa wadan ay ku nool yahiin shacab wanaagsan iskuna darsaday ilbaxnimo iyo xadaarad,waxuuna dalku hada kedib u jiheysanayaa dib u dhis iyo soo celinta adeegii guud ee ay bulshada u baahnaayeen oo hada shaqeeya,laakisne u baahan in la gaarsiiyo guud ahaan wadanka oo dhan,war hada na soo garayana waxuu shegaya in ay kooxdii tiro aan badneyn oo ka haray oo ku dhumaleysanayey

gudaha caasimada ay noqdeen kuwo godoon ah, kuwa la dilay iyo kuwo cararay.xili m/weyne Burhani uu ciidamada iyo shacabka kula hadlay meel fagaaro ah ,iyadoo ay shacabka Sudan aad u faraxsan yahiin welina ay socdaan isku soo baxyada.

Qasriga madaxtooyada oo isagu wax badan oo qasaaro ah soo gaarin ayaa ah mid ku yaala bartama casimada ee Khartuum.War helaa talo hela,la soco wararkeenii taxanaha inoo ahaa ee geeska Afrika gaar ahaan qalalaasaha siyaasadeed ee ka taagan wadanka Etoobiya oo aanu wax badan horey uga soo hadalnay,iyadoo ay xaaladu marba marka ka danbeyso ay sii xumaaneyso.

African Continent,East Africa,ON Thursday 20th of March,2025- Wararkii ugu danbeeyey 24 kii saac ee ugu danbeysay iyo xaalada geeska Afrika iyo caalamka,waxaan weli joogto inoogu socda soo bandhigida iyo quruxda magaloyinka waweyn ee wadanka Eriteriya oo aanumanta

mar kale ku soo qadaneyno casimada dalkaas oo ay ku sii qulqulayaan wafuud heer caalami

ah,hayeeshee,waxaan isla aadeynaa dhanka siyaasada iyo bariga Afrika oo aanu maanta ku soo koobeyno dhawr qodob una baahan in aad si degan xaalada siyasadeed ee dalka Etobiya oo aad u qasan,kedib markii ay halkaas bilaaben in ay hantidoda kala baxan ganacsatada ugu waaweyn dalkaas casimada dalkaas ee Addis Ababa oo ay intooda badan xiran yahiin wadooyinkii soo galayey.

1- Tan iyo markii aanu bilaawnay in aanu ka hadalno rabshadaha siyaasadeed ee ka taagan dalka Etoobiya sidaasi si la mid ahne aanu dhanka kale shacabka la wadageynay siyasadaha

degan ee ay qaateen madaxda iyo shacabka dalkaas dhaca Bada Cas ee Eriteriya oo ah wadan ay fadhiso siyaasadiisa kuan dhaqma siyaasadii ay dunidu taqiinay e loogu yeeri jiray amaba afka qalaad lagu dhihi jiray (Diplomacy),dhanka kalena loo eego dalal badan oo ku yaalo geeska Afrika oo ay madaxdoodu siyaasada rasmigaa u yaqaanaan nooc dalaalnimo ah oo ay si shaqsi ah uga sameyaan dhaqaalo,kedibna hadba ku boodaan wadankii dhaqaalo yar oo kooban u sheega dalalkaas oo safka hore ay ku jiraan madaxdooda kuwa Soomaaliya iyo Etoobiya ilaa ay wadamada qaarkood isku sheegaan,hayeeshee,marka laga hadlayo wadan ku yaalo geeska Afirka sida Eriteriya iyo dalal kale oo dhawr ah oo ay sida Eriteriya ku dhaqmaan siyaasad xasiloon kuwaasi oo aanu mar kale iyagane ku soo qadan doono xili munaasib ah kuna yaalo geeska Afrika, maadama ay hada wararkeenu u badan yahiin dalka Etoobiya oo r/wasaaraha hogaamiyo Mr Abiy ay aad ugu xun tahay siyaasada dalkaas una badan tahay inuu iscasili doono amaba ay dalka Etoobiya noqon doono labo wadan oo kala siyaasad iyo dhaqaalo ah,marka loo eego dhaqdhaqaqyada gudaha dalkaas Etoobiya ka socda.

2-Xaguu marayaa dhaqdhaqaqyadii ugu danbeyey ee ka socda dalka Etoobiya qowmiyadaha Tigreega iyo Amxaarada waxaa siyasadooda ku biiray qowmiyada Cafarta oo shirar u socday ugu danbeyn go'aanada ay qaateen qowmiyadaha kale iyaguna qaateen,taasi oo dhabar jab xoogan ku ah xukumada Abiy Axmed oo ah xukumad aan cago badan ku taagneyn marka la eego xaalada dalkaas ka taagan oo xitaa hadii sikasta oo xakameeyey shacabka dalkaas wax badana laga qarinayey mudo uu hada dalkii xaaladiisa u muuqdo mid ay ka sii dareyso marba marka ka danbeysa.Go'aanka laga helayo qowmiyada Cafarta ayaa ka dhigan in aysan dooneyn in dushooda lagu dagaalamo bedelkiina ku biireen kacdoonka dalkaas ka jira iyagoo eeganayo maslaxadooda iyo shacabka inta ay dalkaas kaka noolyahiina u doonayo nabad.

Sidaan qoraalkeenii hore ku soo sheegnay qowmiyada Tigreega ayaa loo badinayaan in ay ku biiri doonaan Eriteriya oo ay isk degaan iyo af iyo isku dhaqanba yahiin,waxaana fikirkaas la mid ah qabaan qowmiyada Amxarada oo hada inta badan wadooyinkii soo galyey caasimada kuwoodii ugu muhiimsanaa ay u xiran yahiin iyo xaqiiqada siyaasadeed ee maanta ka taagan geeska Afrika iyo sida ay xaalada ugu xun tahay R/wasaare Abiy Axmed oo mudo dhawr sano ah soo maamulayey shacabka dalkaas oo ay siyaasadoodu ku dhisan tahay qowmiyado kala dhaqan iyo Diinba ah oo ay midkasta hada u fadhiso qaabeynta mustaqbalka degankeda iyo danaha shacabkooda.War helaa talo hela,la soco wararkeena danbe.

African Continent,East Africa,On Thursday 20th of March,2025- War Weyn dowlada Sudan oo gebi ahaanba la wareegtay dalka Sudan iyo shacabka dalkas oo dabaal degyo ka bilaabay magaalooyin badan oo ka tirsan dalka Sudan,waxana siweyn halkas loogu jabiyey dowladahii dalkaas ka waday qalalaasaha iyo kooxdii ay taageerayeen.la soco wararkeena danbe.

African Continent,East Africa,On Wednesday 19th,2025- Waxaan weli ku jirnaa qoraladeenii taxanaha inoo ahaa ee geeska Afrika,10 kii sano ee kasta siyaasada geeska Afrika waxey ka shidan tahay hadba meel sanadkan,waxey inooga shidan tahay dalka Eriteriya oo isagu la yimid siyaasad iyo aragti ku dhisan xaqiiqada manta dunida ka jirta.hadii aad tahay muwadin Somaaliyeed inagaa kuu hubna wax siyaasad la yiraahdo iyo wax u dhaw kaama jirto Kofurta Somaliya,hadiise aad ugu talo gashay in damiirkada iyo aqligada lagu ciciyaaro bartaas ka haay waxa ka socda dalka Somaliya,weliba dad badan waxaa laga yaabaa in ay layaab ku tahay waxa ka socda dalka Soomaaliya,laakinse inagu waxa hada socda oo dhan qodob qodob ayaan uga soo hadalnay,weliba waan idiin raacineynaa weli leysma gaarin.

1- Adiga oo Soomaali ah sidii la doono ha laguugu sheego nolol iyo siyaasad bilaaw iyo dhamaad ku dhisan qiyaali,waxaanse kuu hubnaa oo aanu kuugu celineynaa bilkasta oo dhalato oo dhamaato marka laga hadlayo siyaasada Soomaaliya waxaad kalya tirsataa imisa shaqsi oo sheegtaan masuuliyad ayaa qadka ka baxayo oo aanan xitaa 2026 talada dalka Soomaaliya waxbo laga weydiineyn oo aad maanta ugu yertaan siyaasi.

2- Ku darsoo mudo 20 sano ah waxaa shacabka Soomaaliyeed loo soo jilayey ruwaayad ah waxaa dalka Soomaaliya ka howlgala ciidamo ka socda midowga Afrika ugu dabeyna waxey hada maryan markii uu calamkii yiri wax dhaqalo ah idiinma heyno in dalkasta oo ay ciidamo ka jogeen gudaha Soomaaliya oo horey ugu joogay magaca AMISOM in si shaqsi shaqsi ah amaba wadan wadan ah ay dowlado u yiraahdeen inagaa si gaar ah idiin siineyno dhaqaalo ee ma noo fulineysaan waxii aanu ka dooneyno dalka Soomaaliya,waxaana hada si guud dowlada Mogdishu joogta, argagixisada iyo ciidamadaas Afrikanka ah ay dhamaantood si isku mid ah u dhibaateeyaan shacabka Soomaaliyeed.

3- Waan idiinku celineynaa amaba waxa socda ee qiyaaligaa ku mashquul adigoo Soomaali ah ama iska daay,dalka Soomaaliya waxuu aaday doorahso dadban waxaan weliba idiin balan qaadeynaa in ay shacabka Soomaaliyeed heli doonaan hogaamiye la mahadin doono waxa hada socda waxaa si tartiib tartiib ah u fashilmayo maalinkasta waa shaqsiyaadkii dalka iyo dadka Soomaaliyeed ku ciyaaray oo uu Allaah ka goynayo waxii ay horey u faleen, laakinse inagu waxaan idiin hubnaa in 2026 ay dalka Soomaaliya ka dhaceyso doorasho hal kaasina lagu dooran doono hogaamiye loo qaateen ah,inta ka horeysa adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah waad ku gadsoomi kartaa siyaasadaha amaba newska aan dhaafsiisneyn qiyaaliga ee loo ekeysiinayo iney ka mid tahay nolol maalmeedka Soomaalida maanta nool.

Sidaasi daraadeed adiga Soomaalidaa siiba kuwooda aan waxa socda war iyo wacaal u heyn maalinkasta ku mashquul wax aan siyaasad lagu tilmaamin iyo news waxoogaa dhaqaalo kooban inta lagu kala qaatay loogu talo galay iney socdaan maalmo kooban.

Hayeeshee, Waxaan isla aadeynaa halka ay maanta geeska Afrika marka laga hadlayo ay siyaasadiisa mideeda saxdaa taalo waa dalka Eriteriya oo ah wadan ku yaalo Bada Cas, ahna wadan ay shacabkiisu heystaan hogaamiye amaba madaxweyne waaya arag ah, si fiicana ula jaan qaadi kara siyaasada maanta taalo Afrika iyo caalamka waa madaxweynaha Eriteriya, kana taliya wadan qurux badan,Amni iyo xasilooni buuxda ay ka jirto,dhawaana ay weliba

qorsheynayaan in ay ku biiraan qowmiyada Tigreega oo ah qowmiyad siweyn ugu dheregsan halka ay aaday siyaasada dalka Etoobiya iyo fashill siyaasadeed ee dalkaas ku dhacay oo ah qowmiyad ka sii tabaabusheysatay waxa ka socda gudaha dalka Etoobiya,sidaasi daraadeed warar aad u xiiso badan ayaa inoo soo socda geeska Afrika jogto markasta ku tixnow bogan. war helaa talo hela,la soco wararkeena danbe.

Madaxda Dalalka Boqortooyada Sacuudi Carabiya iyo Eriteriya iyo xiriirka labada dal iyo labada shacab,Riyadh,Sacuudi Carabiya iyo Maanta wararkii ugu danbeeyey.

Riyadh and Asmara,On Tuesday,18Th March,2025- Waxaan weli ku guda jirnaa wararkeena kuwooda ugu muhiimsan hadey noqon laheyd wararkii taxanaha inoo ahaa ee geeska Afrika, guud ahaan qaarada Afrika iyo caalamka,kuwaasi oo u badnaa wararkii aanu ka qoreynay madaxweynaha,dowlada iyo shacabka Eriteriya oo weli inoo soo socda,hayeeshee, waxaanu isla aadeynaa,magaaladii caanka aheyd ee Boqortooyada Sacuudiga u aheyd caasimada ee Riyadh iyo madaxda dalalka Suacuudiga iyo Eriteriya.

Inkasta oo aanu wararkeena xoogooda ku soo qaadaneyno wararkeena danb,hayeeshee Sacudi Carabiya iyo Eriteriya oo ah labo wadan oo uu ka dhaxeeyo xiriir wanaagsan ayaa dhanka kale waxaa lagu wadaa inuu mada labada wadan. Madaxweynaha Eriteriya Mudane Afwerki ayaa kulan la qaatay boqorka dalkaas Boqor Salman,dhaxal sugaha Sacudi MBS iyo masuuliyin kale.

Hayeeshee,madaxweynaha Eriteriya oo uu dalkiisa ka mi dyahay dalalka geeska Afriak ugu degan ayaa marka dhinaca kale laga eego waxuu xiriir wanaagsan kala dhaxeeya wadamo badan oo uu ka mid yahay boqortooyada Sacuudiga maadaama uu wadanka Eriteriya Bada

Cas kaka yaalo goob muhiim ah,waxaa lagu wadaa in ay labada wadan hormariyan dhinacyo badan,iyadoo ay inoo soo socdaan wararka Boqortooyada Sacuudiga iyo Eriteriya kuwaasi oo aysan ka marneyn Sawiradii aad inooga barateen,weliba xiriirkaan wanaagsan ee dalalka Sacuudiga iyo Eriteriya waa mid loo baahnaa kuna soo aaday waqtigii ku habonaa ku darsoo wararkeenii geeska Afrika ee joogtada inoo ahaane halkeedii ayey inooga sii socdaan.War helaa talo hela.la soco wararkeena danbe.

African continent, East Africa,On Suday,16,2025- Mar kale iyo wararkeenii ugu danbeeyey iyo siyaasada geeska Afrika iyo qoraaladeenii dalka Etoobiya oo aanu ka sii amba qaadeyno halkii ay inoo joogtay maadaama ay warark augu muhiimsan geeska Afrika ay maanta ka jiraan qalalaasaha siyasadeed ee ka jira dalka Etoobiya.dhanka kale sidii caadada ioo aheyd waxaan dhinaca kale isla eegeynaa quruxda magalooyinka waaweyn ee wadanka dhaca Bada Cas ee Eriteriya.Hayeeshee,bal aanu isla aadno mar kale iyo dalka Etoobiya weliba si degan waa kuu muhiim in aad u aqrisato qeybtaan.

Sida anau qoraladeenii hore ku soo sheegnay in ay xaalada siyaasadeed ee dalka Etoobiya aad ugu xun tahay Mr Abiy oo dalkaas soo xakumayey kudhawaad 10 sano iyo halk ayuu xaal marayo maanta amaba hada oo anau wax qoreyno.

1- Qoraalkii midkaan k ahoreye waxaan ku soo qadanay sida ay Qowmiyadaha dalka Etoobiya siyaasadoodu kala tahay,waxaane isla aadeynaa labo ka mid ah qowmiyadaha ay ka go'an tahay in ay xukunka kala waregan R/wasaraha dalkaas Abiy Axmed iyo xukumadiisa kuwasi

oo kala ah qowmiyada Tigreega iyo kuwa Amxaarada kuwaasi oo heshiis siyasaded la galay dowlada ay deriska yahin amaba ay xaduuda la leeyahiin ee Eriteriya.

2-Mushkiladan siyaasadeed ee ka taagan dalka Etoobiya oo ka duwan midii uu dalkaas soo maray dhawr sano ka hor,bedelkiina hada Abiy Axmed ma heysto wax badan oo horey u heli jiray oo hada gebi ahanba qowmiyadaha dalkaas kuwooda soo hogamin jiray dalka Etoobiya

ee aanu qoraladenii hore oo dhan uga soo hadalnay siiba qowmyadaha Tigrega iyoAmxarada

waa kuwo siweyn u ababaulan,haebysan una diyaarsan siyaasad ahaan iyo ciidan ahaanba.

3- Waxaa sii yaraanaya oo wleiba isa soo guraya rajada uu Abiy Axmed ku sii hogaamin karo dalkaas ay ku nool yahin in ka badan 100 ka milyan, waxeyna u badan tahay sidaan dhawr jeer halkaan ugu bidhaaminay qoraaladeenii hore oo dhan inuu iscasili doono ugu danbeyn.

Waxaa kale oo aan la dafari karin in uu dalka Etoobiya ka soo socdo isbedel siyaasadeed oo siweyn loo dareemi karo,kaasi oo ay u badna tahay in ay mid ka mid ah qowmiyadaha kale ee dalkaas la wareegi doonaan xukunka dalkaas,waana mid akeentay in ay wararkeena dhan ee geeska Afrika 90% u bataan dhankas iyo wadanka Etobiya oo ah dal uu ka soo bidhamayo isbedel loo qaateen ah. War helaa talo hela,la soco wararkeena danbe iyo arimaha siyasaded e geeska Afrika ,kuwa qaarada Afrika iyo caalamka oo yeysan ku dhaafin.

African continent, East Africa,On Saturday,15,2025- Wararkii ugu danbeeyey rabshadahii ka socday dalka Etoobiya iyo wararkeenii jogtada ahaa ee aanu dalkaas uga soo gudbineynay shacabweynaha bariga Afrika,kuwa guud ee qaarada Afrika iyo weliba kuwa caalamka, qormada qeybteenii midaan ka horeyay waxaan ku soo qaadanay in ay qowmiyada Cafarta aad u fahamsan yahiin waxa dalkaas ka socda,ayna Ismamulka Cafarta noqon doonaan deganka labaad ee ku xiga Tigreega ee ka baxaya gacanta Abiy Axmed iyo xukumadiisa.

Arinta dhabta ah ee aysan dad badan fahmi karin in ay Ismaamulka Cafarta ka baxeyso gacanta Abiy Axmed ayaa ah in ay Cafartii deganeyd dhanka wadanka Eriteriya iyo kuwaan dhanka Etoobiya ku nool isku xirmeen.dabcan Abiy Cafarta gudaha dalka Etoobiya waxuu ka dhigan jiray xaabada lagu shito dagaalada Etoobiya oo marna waxuu u adegsan jiray iney weeraran Dowlad Degaanka Soomaaliya iyo gobolka citi,marna waxuu u adegsan jiray coladahii kale ee ka dhici jiray dalkaas, waxeyna hada siweyn u fahamsan yahiin Cafartu in waxa keenay in markasta hogaanka dalka Etoobiya ku tartamaan Qowmiyadaha Amxaarada, Tigreega iyo Oromada oo kaliya in ay sabab u aheyd in halgankasta iyo isbedelkasta oo dalkaas ka dhaca aysan horey u lahaan jirin wax hadaf siyaasadeed ah,laakinse hada sanadkaan waa ka duwan yahin wax badan oo waxey si rasmi ah u ogaadeen in Abiy Axmed xukunka uusan ku sii nagaadi doonin ugu danbeyna is casili doono,welibana uu qoyskiisa kala baxayo dhawaan dalkaas oo ay isa soo xir xireen dhamaan beentii siyaasadeed ee shacabweynaha Etoobiya loo sheegi jiray.

Aan u soo laabano dhankaas iyo qowmiyadaha kale ee dalkaas,sida Tigreega, Amxaarada,qeyb ka mid ah Oromada, Soomaalida iyo qowmiyadaha kale ee dalkaas.

1-Gobolka Tigreega gebi ahaanba gacanta Abiy waa ka baxay si dadban iyo toos ahba waxaana halkaas degan qowmiyad hadaf iyo aragti siyaasadeed oo fog leh dalka Etoobiyana soo maamulayey ku dhawad 20 sano.waa qowmiyadii markii dalka laga saaray Mingiste Xeyla Maryan iyagoo dhawr milyan ah markii ay dalkaas la qabteen Eriteriyaanka sidey aheyd uga faa'ideystay siyaasadii xiligaas jirtay.

2- Qowmiyada Amxaarada oo dalka Etoobiya soo mamulayey waqtigii ugu dheeraa kacdoonka hada socda waxey ku jirana kaalimaha hore oo waxey aad ugu dhaw yahin caasimada Etoobiya oo waxeyba hada mamulaan dhul aad ugu dhaw caasimada dalkaas ee Addis Ababa.3-Qowmiyada Oromaa oo garab ka mid ah oo siweyn u dareemay in Abiy Axmed xukunka baneyn doono dhawaan iyaguna isbedelada hada socda ee siyaasadeed qeyb ayey ka yahiin.

3-Qowmiyada Soomaalida oo ay ku nool yahiin jabhadii ugu halganka dheereed marka laga soo tago maamulka halkaas ka dhisan iyagu sida ay Cafarta u fahmeen isbedelka dalka Etoobiya ka curtay u fahmen marka laga reebo in ay Jabhada ONLF war bixino soo saaran, weli Soomaalidu ma gaarsiisna heerka Qowmiyadaha kale, waana waxa ay dalkaas wax uga noqon waayeen,ku darsoo markii uu arkey Abiy Axmed in ay xaalada ku xun tahay Cafartii uu sanadahii tagay ku lahaa Orda qabsada dhulka Somalida sidaasina u soo weerareen gobolka Citi ayuu isago wado yiri isbuucii la soo dhaafay waxaan la heshiisiinaa Soomaalida DDS, kudarsoo Soomaali State xitaa shidaalka degaankooda laga helay waxaa loo sameystay xeerar u gaar ah oo saacidaya mustaqbalka qowmiyada Oromada oo maba ahan kuwa loo soo saarayo iyaga.

Ku darsoo markii horaantii sagaashameeyadii xukunka laga tuurayey Mingisto Xeyla Maryam degaankooda Soomaalida xiligaas xero kasta waxaa la wareegay ciidamo aan ka badneyn 30 askari oo xiligaas waxey kaliya u baahnaayeen in shacabka DDS sida halka hada la marayo inta la wacyi geliyo ay xirtaan degaankooda,sidaan xog badan oo aanu ka soo aruurinay shacabka degankaas maalmahii tagay ku ogaanay,maadaam ay yahiin qowmiyada sedaxaad ee ugu badan dhanka shacabka dalkaas Etoobiya ku nool amaba hadanau si kale u dhigno qowmiyadaha dalkaas ka yahiin sedaxaad.

Hadaba maanta oo uu dalka Etoobiya ka socdo Isbedelo waaweyn oo dhanka siyaasadaa Soomaalida iyo halka ay ka aadeyso mesha hada la marayo!!,ma waxey mari doonaan wadadii ay mareen horaantii sagaashameeyadii mise waxey noqon doonaan kuwo degaan kooda iyo dadkooda u tashada oo ah siyaasada dhabta ah ee geeska Afrika,mida Qaarada Afrika iyo tan caalamkaba taalo maanta.

Hayeeshee,marka waxaasi oo dhan laga soo tago meelna leyska dhigo siyasadaha aan fadhiyin ee Mr Aby Axmed,xaalka dalka Etoobiya maahan mid ay fadhiyso siyaasadiisa markii aanu dhinackasta ka eegnay, sida xaqiiqada ah waa in uu ugu danbeyn is casili doono R/wasaaraha Etoobiya Aby Axmed.war helaa talo hela,la soco wararkeena danbe.

East Africa,On Friday 14th March,2025- Waxaa halkeedii inooga sii soconaya wararkii ugu danbeeyey iyo xaalada dalka Etoobiya,sidan horey qoraladeenii hore uga soo hadalnay waxey inoo mareysay in uu Abiy Axmed iyo xukumadiisa ku fashilmeen iney xakameeyaan amaba caburiyaan mediyaha dalkaas Etoobiya si loo qariyo mushkilada dalkaas ka taagan, sidoo kale waxaan shacabka Geeska Afrika iyo kuwa Qaarada Afrika amaba caalamka qoraalkeenii midkaan ka horeeyey kula wadaagnay in gobolka Tigreega amaba Ismaamulka Tigreega lagala wareegay Abiy Axmed,qowmiyada Axmaaraduna dhaqdhaqaaq xoogan ka wadaan meel aan ka fogeyn caasimada dalkaas ee Addis Ababa.hayeeshee, halkee ayey maanta mareysaa siyaasada dalka Etoobiya?.

Warar 90% leysku haleyn karo ayaa muujinayo in Ismaamulka Cafarta uu dhawan ka bixi doono gacanta Abiy Axmed kedib siyaasado waaweyn oo dhacay saacadahii ina dhaafay waana waxa aanu u lenahay Abiy Axmed ugu danbeyn wuu is casili donaa ama ha dagalamo ama yusan dagaalamin waqtigiisii siyaasadeed aad ayuu isku soo xir xiroo hayaa oo waa gabaabsi si weliba weyn oo la dareemi karo ayeyna siyaasadii guud ee dalka Etoobiya isku bed bedeleysaa saacad saacad,wana mida keentay in ay wararkeena ugu horeeya ee geeska Afrika noqdaan colaada iyo qalalaasaha ka taagan dalka Etoobiya.

Dhanka kale dowlada iyo shacabka dalkaas Eriteriya oo uu madaxweyne ka yahay siyaasi rug cadaa ah oo aad u fahansan qaabka ay maanta u shaqeyso siyaasada Geeska Afrika,mida Qaarada Afrika iyo caalamkaba ahna waaya arag wax badan u soo joogay madaxweynaha Eriteriya ayaa isagu siyaasad wanagsan ciyaarayo,halka Abiy uu meelba mar ku boodayo isagu waxuu ku socdaa qorshe iyo siyaasad jaan go an oo la fahmi karo halka ay ka bilaabaato kuna dhamaatana waxa aanu ugu dhiiranay in aanu sawirada madaxweynaha Eriteriya soo dhigno halka ugu sareysa bogaan.

Sidaasi daraadeed adigoo Soomaali ah kuna nool wadan dhinackasta ka fashilmay siyaasd ahan, dhaqaalo ahaan iyo weliba mushtamac ahaan, yaan lagaa mashquulin waxa ka socda bariga Afrika siyaasadaan beenta iyo qiyaaliga ku dhisan ee malinba tiro yar oo af qabiil ku hadleysa dalka Soomaaliya inta mediyaha la keeno waxey doonan iska sheegayaan intaad iska ilowdaan dalka Soomaaliya doorasho dadban ayuu aaday si dhaw ula socda Afrika iyo caalamka waxa ka socda.War helaa talo hela,la soco wararkeena danbe iyo xaalada dalka Etoobiya oo siweyn u cakiran.

East Africa Part Four,On Thursday 13th March,2025-Waxaan maanta mar kale isla aadeynaa oo ay weliba inoga shidan tahay mar kale siyaasada Geeska Afrika intii horey ugu soo tixneyd bogaan soona aqrisay qoraaladeenii hore kaliya waxey u baahan yahiin in ay halkaan kala qab sadaan,daka bogaan ku cusubna si ay xog ogaal u noqdaan ay so aqriyaan qoraladeenii hore,hayeeshee waxaan isla aadyenaa wararkii ugu danbeeyey iyo xaaladii Etoobiya oo sii cakirantay,hadad maqli jirteen dhawr isbuuc ka hor iyadoo uu Abiy Axmed ku riyonayey Bad,

maanta xaalku sidaas iyo wax u dhaw maahan oo waxey u badan tahay inuu ugu danbeyn is casili doono.waxaana fashilmay isku dayadii ugu danbeeyey oo dhan ee ay xukumada Abiy ku doneysay in ay ku caburiso mediyaha dalka Etoobiya ka howl gala,waxase arimahaas oo dhan ka xoog batay isbedelka iyo kacdoonka halkaas ka jira oo noocyo badan leh,kaasi oo muhiim u ah iney shacab badan oo ku nool geeska Afrika, qaarada Afrika iyo caalamkaba ogaadaan,maqlaan amaba hadanau si kale u dhigno fahmaan.

Waxaase isweydiin leh marka hore maxaanu wararkeena ugu badan ugu soo qaadanaa sawirada madaxweynaha Eriteriya iyo quruxda magalooyinka dalkaas oo ay muhiim inoogu yahiin?. Waa jawaab fiican oo u baahan in bulshada loo sharaxo.1- Horta waa marka kowade inagu badanaa waqti kuma lumino siyaasadaha qiyaliga ku dhisan ee aanu ognahay halka ay ku danbeyn doonaan horeyna waa u soo aragnay hadana waanu arki doonaa,waxaase Eriteriya yaalo xaqiiqo siyaasadeed waana dal ka mid ah dalalka meesha ka saaray in Abiy Axmed ku riyodo Bad uusan si sahlan ku heleyn bedelkiina uu shacabka dalkiisa ku mamulo been siyaasadeed oo weliba siyasada mida waxoogaa la qurxiyo ayaaba roone mid ay dadku arkaan iney tahay mid qaawan oo aan sal iyo raad toona laheyn,waana mida kentay in uu soo degdego fashilka siyasaded ee Mr Abiy ugu danbeyna qowmiyadaha dalkaasne ay hada donayan iney xukunka ka tuuraan maadaama aysan u sahlaneyn inuu geeska Afrika ka huriyo dagaal weyn oo kii sanado ka hor uu ka huriyey oo kale ah,bedelkiina waa mida keeneysa ugu danbeyn inuu is casili doono.

2- Arinta kale ee ah ineysan siyaasada Abiy Axmed weli sida madaxweynaha iyo dowlada Eriteriya u qaan gaartay u qaan gaarin oo ah siyaasada dalka Etoobiya lagu dhaqo mid ku dhisan dano shaqsi iyo in lala aado hadba wadankii leys yiraahdo waxaa laga heli karaa dhaqaalo deg deg ah ,waana mida dalkii Soomaaliya la dhihi jiray meesha aad aragteen dhigay siyaasadiisa oo Soomaaliya waan u soo laabaneynaa ka hadalkeeda ,waxaanse is raacsaneynaa siyaasada Etoobiya iyo mida dowlada Eriteriya faraqa u dhaxeeya oo ah xaqiiqo iyo qiyaali oo dalka Etoobiya inagu ma sheegin mar kale laakinse hada waxaa bulshadiisa lagu maamulaa qiyaali iyo been siyaasadeed,intaas qofkii fahmo oo ku nool geeska Afrika ,si guud qaarada Afrika amaba caalamka intiisa kale wleigiis kuam jah wareerayo waxa ka socda Afrika iyo dunida inteeda kale.

3-Dunidan casrigaa ee lagu jiro dal sida Etobiya oo kale ah oo la wada ogyahay dhaqalahiisa heerka uu marayo dhinackasta ahna wadan ku nool kaalmo dibadeed iyo mid lala soo galay hogamiyal dalal kale oo laga soo qaatay siyasado u badan mashruuc iyo dano shaqsiyadeed, weligeed ma dhaceyso inta dal kale mediyaha waxii la doono laga sheego sidaas looga helo deked,Dowlada Eriteriyana weyba ka horeysaa dhinackasta siyaasada uu Abiy kuhayo dalka Etooiya,geeska Afrika iyo si guud qaarada Afrika waana mida wax badan ka dhigtay riya malmed siyasadahii uu geeska Afrika ku joogay Abiy Axmed !!.

Qodobada intan waan ka badin karnaa,laakinse waxanu doneyn inuu qoraalku inala dherado, hayeeshee, sida aanu qoraalkeenii midkan ka horeyey ku soo sheegnay Abiy gobolka Tigreega waa lagala waregay weliba ku darsoo Tirgera kooda mucaaradkaa iyo kisa muxaafidkaa waa iska war qabaan oo ma doonayaan in sidii dhawr sano ka hor dhacday lagu dul dagalo, wey xeladeysteen waxana gobolka loo gacan geliyey kooxdii ugu ciidanka badneyd sidaasina waxaa gacantii Abiy Axmed looga saaray gobolka Ismaamulka Tigreega, weliba wax badan oo hada qiyaali ah waxey run isku bedeli doonaan markii ay xabada ugu horeysa bilaabato sida awooda dalkaas Abiy loogala wareegi doono dhawaan.

Ugu danbeyn wararkeenii kale oo dhan waa inoo soo socdaan waxaase markasta inooga horeya wararka geeska Afrika siiba dalka Etobiya oo ay siyaasadiisa meel aad u xun mareyso iyadoo weliba shacbaka dalkas wax badan laga qarinayo.war hela talo hela, la soco warakreena danbe.

Kacdoonkii ka curtay dalka Etoobiya ee looga soo horjeeday Abiy Axmed oo siweyn u xoogeystay iyo wararkii ugu danbeyey,halka uu xaal marayo.

Maanta iyo Geeska Afrika Qeybteenii 4aad,Maalintu waa Arbaco, Bishu wa Maarso 12 sanadkuna wa 2025-Wararkii ugu danbeeyey iyo xaalada Etoobiya,Gobolka Tigrega oo gebi ahaanba ka baxay gacanta Abiy Axmed, kedib markii ay shacabka deegaanka si weyn u taageereen garabka hada la waregay halkas ee uu hogaminayo Debretsion Gebremichael oo ay shacabka degaanka iyo ciidamadu aad u tagersan yahiin,awoodna kula wareegay gebi ahaanba gobolka amaba hadaanu si kale u dhigno Ismamulka Tigreega.

Dhanka kale waxaa siweyn looga dareemayaa abaabul loo qaateen ah dhulka qowmiyada Axmarada oo aan iyagu ka fogeyn casimada Etoobiya ee Addis Ababa.Waxaa weliba sidoo kale kacdoonkaan qeyba ka ah durbaba Jabhada Xoreynta Soomaali Galbeed ee ONLF oo saacadahii ugu danbeeyey aad loo dareemayo dhaqdhaqaaqooda siyaasigaa.

Sida aan qoraladenii is xigxigay ku shegnay xaalka siyasada dalkaas aad ayey ugu xun tahay Abiy Axmed.wararku waa iska soo daba dhacayaan joogto ula soco iyo xukunkii Abiy Axmed oo ugu danbeyn u muuqda inuu ka soo dhamanayo dalka Etoobiya,xaalka dalkasne uu wax badan ka duwan yahay sidii hore si weliba weyn.War Helaa talo hela,la soco wararkena danbe iyo Geeska Afrika, Qaarada Afrika iyo caalamka.

East Africa Part Three,On Tuesday 11th of March,2025-Waxaan mar kale isla aadeynaa qeybteenii 3aad dhamaan qoraaldeenii hore gaar ahaan kuwa aanu uga haldeyno Xaalada Geeska Afrika waxey inoo mareysay sida ay wadamo ay ugu horeyso Etriteriya uga hortageen damacii Abiy Axmed,waxaan sidoo kale qoraaladeenii hore oo dhan ku soo qaadanay siiba qoraalkii midkaan ka horeeyey in Gobolka Tigreega kedib kulamo is dabajog ahaa oo halkaas uga socday mudo bilooyin ah ay ugu danbeyn qaateen go'aan kii ugu macquulsanaa ee ay degaankooda iyo shacabkooda maslaxadooda ka turjumayey iaydoona ay siweyn u muuqato in uu gobolkaas ka baxay gacanta Abiy Axmed.

Hayeeshee, arinta hada xiisaha leh waa in xaduuda Eriteriya iyo Etoobiya uu ka socdo dhaq dhaqaaq xoogan,waxaana si guud iyo si gaar ahaaneedba meesha uga baxay damacii Abiy Axmed ee arinta Bada,waxne waa barnaamij dunida ka jir ee loogu magac daray iku sawir, waxne waa xaqiiqada ka jirta geeska Afrika,waxaanu ka hadleyno waa xaqiiqada dowlada Eriteriya maahan mid siyasadeeda ay ku dhisan tahay ciyaar ciyaar,waana mida ay wararkena kuwooda ugu xiisaha badan ee ka jira geeska Afrika u badan yahiin isbuucaan sida ay ku fashilantay arintii Bada ee Abiy Axmed oo aan xitaa loo sheegin malaayiintii shacabka Etoobiya.

Ogow dhawr bilood ka hor markii aanu siyaasada Soomaaliya shacabka Soomaaliyeed aanu u bidhaamineynay waxaan idiin dhahnay dagaalka argagixisada Soomalaiya waa mashruuc, dalka Soomalaiya doorasho dadban ayuu aaday ,ciidamada Afrikanka ah ee ku sugnaa dalka Soomaaliya aduunyadii waxii kuwii Amisom ka danbeeyey wax dhaqaalo ah lama siindoono amab laguma bixin doono sidey xeroyinka ay hada ku sugan yahiin ugu jiraan ayey dalalkoda aadi doonaan.

Waxaan idiin dhahnay madaxweynaha uu waqtiga ka dhacay ee Koofurta Soomaaliya doorashada soo socota waa ka haray dalkana doorasho dadban ayuu aaday. waxaan idiin dhahnay baarlamaankii 11aad waxuu gacantiisa ku burburay gudoomiye Adan Madoobe oo waa u dhamaatay.waxaan idiin dhahnay argagixiso wax la yiraahdo ma jiraane waxa dalka Soomaaliya ka socda waa mashruuc wajiyo badan leh.waxaan diin dhahnay,dalka Somaaliya doorashada 2026 kama hordhaceyno waxuuse yeelan doonaa m/weyne amaba hogamiye la mahadin doono qoraalkaan sawir ka qaado.

Waxaasi oo dhan oo aanu horey uga qornay siyaasada tiilay dalka Soomaaliya,hada mar kale waxaan shacabka la wadaageynaa in arintii Bada ee Etoobiya ku dhamatay Parnk oo kale. waxaan kale oo dhan hada la jilayo ama ha ahaato Mogdishu amaba ha ahaato Addis Ababa waxaa run ka ah siyaasada maanta taalo Asmara oo ku dhisan xaqiiqada oo aysan ku jirin munafaqeyn iyo buun buunin mediyahaa ,waana mida keentay in ay sasanka muuqda weliba si aad loo dareemi karo soo afjarmeyso xukunkii Abiy Axmed,marka loo eego waxa ka socda gudaha dalka Etoobiya,waan isla aadi doonaa wararkeenii kale ee Galbeedka Afrika, waxeysa isbuucaan inooga shidan tahay geeska Afrika.war helaa talo hela,yaan weligaa adigo Somali ah lagaa mashquulin xaqiiqada siyaasadeed ee geeska Afrika kuna tixnow bogaan amaba qiyaaliga siyaasadeed iskaka noolaaw.Inaga wax qoreyna waan ku faraxsanahay sidaan rabnay ayey siyaasada geeska Afrika ku socotaa,yaan lagaa weecin waxa ka socda geeska Afrika, Qaarada Afrika si guud iyo caalamka intiisa kale kuna tixnow bogaan........

Doorashada Madaxtinimada Soomaaliya ee sanadka 2025,Maalintu waa Talaado,Taariikhdu waa 11 sanadkuna waa 2025-

Waxaan Isbuuciiba mar joogto uga hadalnaa doorashada madaxtinimada Soomaaliya ee dhaceysa 2026 weliba xiliga ay malaayiin Soomaali ah qiyaasayaan waa ka soo hormareysaa mudadii caadiga aheyd ee ay dhici laheyd.

1- Waa u muhiim musharaxiinta Soomaalida inagu wadankaas halka uu aadey sanadka 2026 waan ognahay waa doorasho dadban,weliba qoraal dheer ayaan 6 bilood mudo hada laga joogo oo ay shacabka beentii ugu weyneyd u sheegayeen mediya badan oo Soomaalida ah waxaan ku dhahnay doorashada soo socota dad badan oo aad moodaan in ay talo ku yeelan doonaan oo aad hada moodaan siyaasiyiin kuma yeelan doonaan,waxiise inta ka horeysa doorashada fowdo ah indhaha ka daawada.

2- Ma isweydiisa weli amaba ma naga aragteen inagoo waqti ku lumineyna ka hadalka madaxweynaha uu waqtiga ka dhacay iyo shaqsiyaad hal hal magalo iyagoo joogay uu yiri iska jooga anigana i weydiiya lacag aad safarada ku gashaan oo weliba aan maamulin xitaa qaarkood magaalo dhameystiran,waxaas oo kale yaa wlei arkey inagoo waqti ku lumineyna oo xitaa soo hadal qaadeyna?.

3-Weli ma aragteen inagoo ku mashquuleyna siyaasadaha maalinlaha ah ee badankood la sameeyo ee ka dhaca Koofurta Soomaaliya amaba meelo badan oo ka mid ah dalka intiisa kale?.

4- Miyaad aragteen inagoo ku mashquuleyna mediyaha Soomaaliya badankood dhalinyarada maamusha ee maalinkasta beenta aan salka iyo raadka laheyn shacabka u soo gudbiya iyagoo kala taageeraya siyaasiyiin fashilmay oo saxada ka sii baxayo iyo kooxaha argagixisada oo ay wada shaqeystaan?.

5- Weli ma aragteen inagoo ku mashquuleyna ciidamada Midowga Afrika ee joogaan dalka Soomaaliya mudo 20 sano ah oo xitaa aanu waqti ku lumineyno ka hadlakooda?.

6- Weli ma aragteen inagoo waqti gelineyna amaba halkaan soo gelineyna ka hadalka fashilka siyaasadeed ee xarkaha goostay ee ka jira koofurta Soomaaliya?.

7- Weli ma aragteen inagoo waqti ku lumineyna siyaasadaha beenta ku dhisan ee lagu buun buuniyo argagixisada iyo kuwo ay isku qabiil yahiin oo dhamaantood isku ujeedo ah,ma isweydiiseen adigoo muwaadiniin Soomalaiyeed ah halka aanu ka keenay kalsoonida in ay doorashada ka soo hormareyso watigeeda madaxweynaha uu hatan waqtiga ka dhamaadyana ka haray doorashadaas, dhamaan isku dayayadii ay isaga iyo tiro aan badneyd oo dhamaantood beenta ahaa ee waanu iska joogeynaa weliba qaab bilaa sharci ah ayaan ku joognaa ee aanu argagixisada garab ka mid ah wada shaqeysano filmkaas oo dhan iyo weliba ciyaalkii tiro aad u yar maahane badnakood ay viewska raadinayeen ee ku jahwarersanaa siyaasada Soomaaliya halka ay aaday,waxaad is weydiisaan waxa aanu intaas oo dhan ee aanu kor ku soo sheegnay intaan meel iska dhignay aanu kaliya xooga u saarnay ka hadalka doorashada madaxtinimada Soomaaliya?.

Weliba ku darsoo 24 saac kasta waxii ay ku wada hadlaan m/weynaha ,kuwa ku harereysan ,kuwii ay beenta isku sheegeen ee ku sugnaa hal halka magalo,kuwii laga howlgaliyey mediyaha ee la shaqeysta siyaasiyiin ku xigan argagixisada waxaasi oo dhan sidey u kala hadlaan iyo sidey beenta iskugu sheegaan joogto ayaa loo dhageystaa,ku darsoo midkoodna wey adag tahay in doorashada soo socota wax laga weydiiyo oo yaan la eegin fowdada ka horeysa doorashada,Soomaaliya waa dal aaday dorasho madaxtinimo weliba ka soo hormareysa waqtigeeda intaas sawirka guud ha kuu noqoto adigoo Somali ah.

Hadaad arki weysaan siyaasada Soomaaliya kuwa hada aad moodaan iney wada joogaan oo aan xiliga aanu ka hadleyno ee doorashada waxbo ka aheyn shacabka caadigaana aan waxbo dhaamin,adiga waad ku mashquli kartaa hebel oo reer hebel ah ayaa yiri iyo heblayo waxey tiri,waxaase waxa socda oo dhan ka run ah inuu doorashada Soomaaliya ka haray m/weynaha haatan jooga inagu kama hadleyno wax shaqsi,koox amaba reer Soomaali ah sidii ay jeclaan lahayeen iney iskaka hadlaan shaqsiyaad ka soo jeeda amaba jeclaan lahaayeen ,waxaanse bulshada kala hadleynaa xaqiiqada iyo dalka Soomaaliya siiba Koofurta Soomaaliya siyaasadiisa halka uu aaday.

Sidaasi daraded musharaxiinta Soomalida waa labo nooc kuwo iskaka socda qaab qardajex ah kaliyana qorshahoodu yahay ha lagaa sheego iyo heblaa yirioo aqligoduna dhafsiisneyn midka argagixisada iyo kuwo ay dhab ka tahay kuwa ay dhab ka tahay qaarkood kama hordhaceyno waxaanse leenahay yaan leydiinak mashquulin u diyaar garowga doorashada iyo abaabulkeeda weliba xili sii bilaabo howshaada,wararka duul duulkaane oo Mogdishu yaalo ha moodina siyaasada dhabta ah ee dalka ka hirgeli doonta.

intaas adigoo Soomaali ah kuugu filan mac luumaad dhab ah oo weliba xili hore ku sii anfacaya.joogto ula soco arimaha doorashada madaxtinimada Soomaaliya ee 2026.War helaa talo hela,dalkii doorasho dadban ayuu aaday waxaan kale oo dhan ee aad maqleysaan waa fowdadii ka horeysay doorashada yaan wax weyn laga soo qaadin.lana soco wararkeena danbe kuna tixnaaw bogaan.

Etobiya,Tigray Region State,On Monday 10th March, 2025- Kedib Kulamo muhiim u ahaa shacabku nool Gobolka Tigreega caasimadiisa Mekelle ugu danbeyn Abiy Axmed oo ay gacantiisa ka baxay Gobolka Tigreega,arintaan ayaa timid markii shacabka deegaankaas garwaaqsadeen isbedelka siyaasadeed ee dalka Etoobiya.warar aad loogu kalsoonaan karo ayaa mujinaya in ay Abiy Axmed aad ugu xun tahay xaalada siyaasadeed ee dalkaas,iaydoo loo badinayo in ay caasimada kala wareegaan qowmiyadaha ka soo horjeeda siyaasadiisa. Hayeshee, qoraalkaan midkii ka horeeyey ayaan wax badan ugu bidhamainay shacabka xiligii aanu ka haldeynay faraqa u dhaxeya siyasada Wadanka Eriteriya oo ku fadhisa xaqiiqada, halka ay mida Abiy Axmed ku fadhiso inteeda badan qiyaali,waana mida keenaty in ay qowmiyadaha dalkaas xalka ka abaaraan halkii uu ka jiray sidasina ay ku lumeen dhamaan siyasadadii uu dalkaas ku soo maamulayey sanado badna Abiy Axmed.War helaa Talo Hela, la soco wararkeena danbe iyo isbedelka siyaasadeed ee ka soo bidhaamaya dalka Etoobiya oo xowliku socda.

East Africa Part Two,On Monday 10th March,2025-Waxaan mar kale isla aadeynaa oo halkeedii inooga sii soconayo wararkeenii bariga Afrika oo ay inoo mareysay qeybteenii koowaad sida ay dowlada Eriteriya iyo dowlado kale oo waaweyn uag hortageen damacii Abiy Axmed iyo siyaasadii ku dhisneyd beenta 100% ee ay isku sheegeen isaga iyo madax weynaha uu waqtiga ka dhacay ee Soomaaliya Xasan Sheikh Maxamud oo midaas kuma laabaneyno waxaanse ka amba qaadeynaa halka ay hada wax marayaan.

Dabcan markii ay arintu noqoto dalalka Etoobiya iyo Eriteriya shacabka Soomaaliyeed iyo madaxda siyaasada Soomaaliya ku fashilmay ee Mogdishu jooga waanu kala qaadeynaa oo shacabka Soomaaliyeed kuwooda garanaya taariikhda siyaasada geeska Afrika dowlada Eriteriya iyo shacabkooda waa kuwa jecel horumarka iyo nabada Soomaaliya halka Etoobiya ay ku shaqeystaan dalal kale oo aysan laheyn wax hadaf siyaasadeed ah oo meel u yaala marka laga soo tago in ay Abiy Axmed u tahay mashruuc sidii uu mushkilada geeska Afrika maaliba dowlad hor leh uu madaxa ula geli lahaa,wax badan oo ku dhisan qiyaali iyo riyo maalmeedna waa ka baxeen meesha hada sida xaqiiqada ah ,waxaana dalka Etoobiya ka dhici doona isbedel dhanka hogaanka ah.

Siyaasada hada ka socota geeska Afrika Xasan Sheikh isagu waqtigii ayaa ku dhacay oo meelba uguma banaana oo kursiga madaxtinimada Soomaaliya ayuu baneynoo haayaa oo doorashada Soomaaliya ee 2026 waa ka haray,malaayin Somali ah iyo caalamkana waa ogyahiin jiritanka arinkaas,xitaa ku dhawaad isku day uu ku doonayey mudo kordhin ilaa 5 jeer ayey ka fashilantay madaxweynaha Koofurta Soomaaliya,waana mida soo dedejisay in uu dalka Soomaaliya aado doorasho dadban.

Hayeeshee, dowlada Eriteriya oo ka mid ah dalalka qarada Afrika ee dhanka isku filnanshaha cuntada ka gaaray horumar ,kedib markii ay dowlada Eriteriya iyo shacabkooda ku guleysteen in ay siweyn wax uga soo saartaan gudaha dalkooda markii aanu dhinackasta ka eegnay wadankaas waxaa yaalo xaqiiqo siyaasadeed oo maahan sida dalka Etoobiya uu siyaasad ku dhisan been ugu mamulo Abiy Axmed.

Waxaana shacabka Soomaaliyeed iyo kuwa geeska Afrika u xaqiijineynaa Abiy Axmed inta uu cirka u jiro dhulka ayey u jirtaa inuu helo Bad ku timid xoog amaba xeelad oo qaarada Afrika waxa ku yaalo dalal badan oo aan laheyn Bad hadane horumar ka garay siyasada iyo arimaha bulshada iyo wax soo saarka dalkooda,muhiimada qormadaane waa in wax badan ay hada meesha ka baxen oo qorshahii loo soo dhiibay Abiy Axmed una soo dhiiben wadamo donayo in ay qaarada Afrika siiba dalalka geska Afrika mushkilad ku jiraan waligood, hada filamkaas waa fashilmay oo bedelkii dalka Etobiya waxaa ka dhici doona isbedel siyasadeed oo dhanka hoganka ah,weliba dalalka siyasada Etobiya ku qasarayo mid mid ayaan idiinku shegi karnaa

oo xitaa hadanan idiin sheegin waqtigaa idiin shegi doona yaan la sugi waayin.

Waan bogadineynaa siyasada degan weliba xasiloon ee ka jirta dalal ay ugu horeyso Eriteriya oo ku yala geska Afrika.Aan u soo laabano adigo Somali ah weligaa ma maqashay argagxiso ayaa xaruntooda ugu weyn ee Jilib lagu duqeeyey?,Intaas cashir ha kuugu filnaato (Facts on the ground), wax lagu sheegay iska iloow si aad wax badan u fahanto in waxaani yahiin mash ruuc aan la dooneyn la soo af jaro,adigoo Soomaali ah ayaa laguugu ciyaaroo haayaa sidii kubadii oo kale 10 kii sano oo kastana film lagu daaraa.War Helaa Talo Hela, la soco warar keena danbe.

East Africa,On Saturday,8 March,2025- War Weyn iyo siyaasada geeska Afrika iyo M/weynaha Eriteriya oo god dheer ku riday meeshana ka saaray rajadii Abiy Axmed ee Bada Cas ayaan deked ka rabaa, bedelkiina hada wxaa lagu muroohayaa mudo intee la ek ayuu Abiy Axmed sii joogayaa xukunka Etoobiya,oo xaaalda ayaa siweyn ugu xun.

Waan u soo laabaneynaa wararkeenii Galbeedka qaarada Afrika iyo fashilka siyaasadeed ee xarkaha goostay iyo musuqa siyaasadeed iyo midka dowladnimo ee madaxweynahii geeska Afrika ugu beenta badnaa ee Soomaaliya Xasan Sheikh ee haatan jooga Mogdishu, yacni hada hogaamiye maahan waxuu isku bedelay Jaajuus hadba qofkii uu la kulmo wararka uga qaada midkii uu horey ula soo kulmay,sidaasi ay tahayna waxaa ku dhacay waqtigii oo dalkii Somaliya waxuu aaday doorasho dadban oo waa ka haray doorashadaas isaga iyo intii daba ordeysay amaba ku hareereysneyd isaga shacabka Soomaaliyeedna waa ogyahiin hadaad soo aqrisatay qoraalkii midkaan ka horeeyey.

Waxaanse u soo laabaneynaa siyaasada madaxweynaha Eriteriya iyo sida uu markii uu qaaday talaabooyin siyaasadeed oo waaweyn gebi ahaanba meesha uga saareen isaga iyo dowlado waaweyn in ay god dheer ku dhacdo meeshana ka baxdo riyadii R/wasaaraha Etoobiya Abiy Axmed ee aheyd waxaan xoog ku doonayaa Bada Cas.

Hayeeshee, maxaa dhacay isbuucyadii ugu danbeeyey Iska daay Bad uu helo Abiy Axmade waxaa hada lagu murmoo haayaa mudo intee la ek ayuu xukunka dalkaas sii joogayaa dhawaan dalka Etoobiya siyaasadeeda waxaa ku soo wajahan isbedelo xoogan oo dhanka hogaanka ah waxaana lagu wadaa in ay xukunka dalkaas la wareegaan si weliba mug iyo miisaan leh qowmiyadaha kale ee dalka Etoobiya.

Xaqiiqadii Abiy Axmed dhar sano waa soo xariiftamay maalinba meelna waa ku booday geeska Afrikana tan iyo markii uu yimid xukunka waxuu ka dhigay goob aysan siyaasadeeda xasilneyn,waxaase hada u baryay shacabka dalka Etoobiya waa cusub oo caasimada dalkaas dhawaan gacantiisa waa ka baxeysaa Abiy Axmed.yanci siyaasada midna waa mid la jilo oo aan dhaafsisneyn mediyaha midka waa ficil waxaan aanu ka hadleyno waa siyasada dhabta ah ee ficilkaa ee ku soo wajahan Abiy Axmed.

Waxaa isku helay labo fashil oo siyaasadeed oo xoogan.1- Dalka Soomaaliya oo uu ka doonayey Bad oo u deeganadii uu ka doonayey oo dhan loo diiday ayna soo afjarantay beentii ay isku sheegeen isag aiyo madaxweynaha Soomaaliya ee siyaasada ku fashilmay kana haray doorashadii Soomaaliya ee 2026 dhaceysay.

2- Abiy Amxed deeganadii u Bada ka raadinayey maba xakunto dowlada Mogdishu fadhisa oo iyadaaba qabiilkii uu ka dhashay M/weynaha ay meel u jirta wax ka yar 30 KM caasimada Soomaaliya ee Mogdishu argagixiso ku qabiil ah madaxweynaha Koofurta Soomaaliya ee Xasan Sheikhna qabiilkiisa ka soo jeedaan loo baneeyey si ay u qabsadaan argagixisada ku sugan degaanada ay ka degaan dalka Soomaaliya ee bariga gobolka Sh/dhexe oo madax weynaha Soomalaiya dalka Soomaaliya wax aan been siyaasadeed ka aheynkuma hayo.

Sidaasi si la mid ah R/wasaaraha Etoobiya Abiy Axmed waxuu shacabkiisa maalinkasta u sheegi jiray been siyaasadeed mideeda ugu weyneyd isagoo dhihi jiray maalinkasta berito ayaan Bad idiin keenayaa weliba mid ku timid xoog,waxaana la maroo hayaa ku dhawaad 10 sano oo uu joogo talada dalka Etoobiya markii ay hada shacabka Etoobiya ogadeen beentaas xadkeedii dhaaftayna waxaa u heshiiyey dhamaan mucaradkii iyo qeyb ka mid ah muxafidka dalkaas,sidaas ayaana dhawaan xukunka looga tuurayaa Abiy Axmed gacantiisana looga saarayaa xukunka,maxaa yeelay qofkasta oo bini'aadam ah wuu dareemi karaa inta sii socon karto been siyaasadeed oo shacab intaas oo milyan ah lagu maamulo, si kaliya dhaqaalo looga helo dowlado kale ayna kala duwan yahiin waxa afka laga sheego iyo waxa bulshada lagu maamulo waana siyaasadaha fashiliyey madaxwyenaha u hadaatan waqtiga ka dhacay ee Soomaaliya kana haray doorashadii 2026 oo dhawan dhaceysa iyo Abiy Axbed oo aan lagu tilmaami karin hogaamiye amaba siyaasi bedelkiina ah waxa afka Soomaaliya lagu yiraahdo Shoowiiste amaba dadka dhigaan show offka,yacni markii aanu shacabka Soomaaliyeed,kuwa geeska Afrika, kuwa qaarada Afrika iyo guud ahaan shacabweynaha aduunka la wadaageyno wararka waxaan markasta u soo hormarinaa kuwooda runta ku qotoma ( Hayeeshee, riyadii iyo ruwaayadii Abiy Axmed ee Bad ayaan xoog ku raadinayaa, meesha waa ka baxday bedelkina hada waxey mareysaa mudo intee la ek ayuu sii joogi doonaa xukunka dalka Etoobiya,walow ay u badan tahay inuu iscasili doono).

Xitaa Abiy Axmed waxuu been u sheegay qabiilka uu ka soo jeedo ee Qowmiyada Oromada oo uu ku yiri inta aan xafiiska jooga Soomaalida DDS ilaa Mooyaale, Fiiq iyo Dhul beereedka Tuli Guled,qeybo ka mid ah Gobolka Citi ilaa Gobolka Afdheer kala wareega Soomaalida degan dhulka Somali Statena waa ka sii jeedeen markasta maadaama ay qowmiyadaha kale ee Etoobiya siyaasada Abiy ka soo horjeedeen haatanse in Soomaalida DDS ay dhulkooda la wareegaan Oromada iska daaye waxey mareysaa xukunka dalkaas mudo intee la ek ayuu Abiy si joogi doonaa,mar haduu lumiyey taageeradii Qowmiyadaha dalkaas iyo wadamada deriska la ah ee ay ugu horeyso Dowlada Eriteriya oo xaduudeeda soo dhaabtay hub aan weli qaarada Afrika horey loogu arag noociisa iyo ciidan xoogan.

Waxaan leenahay Qowmiyada Soomaalida dowlad degaankahalkanka gudaha Etoobiya ka socda kana soo cusboonaaday dhinaciina ka raaca oo noqda qowmiyadaha markii uu xukunka baneeyo dhawaan Abiy Axmed kaalimo muhiim ah ka gala siyaasada Dalkaas oo ku hamiya ilaa ay xitaa hogaanka dalkaas qabtaan,bedelkii markasta aad waxkasta ku sugi jirteen fadhigiina iyadoo aad tahiin weliba qowmiyada loogu neceb yahay markii ay noqoto maslaxada guud ee siyaasada dalka Etobiya,Abiy Axmed siyasadiisii Etoobiya waa soo afjarmohaysaa shacabka Soomaalida ee DDS waxaan leenahay isbedelka socda dhinaciina kala qabsada,mar hadaad dhul hodan ku ah qeyradka degan tahiin uuna Abiy Axmed ku fashilmay mudadii uu joogay inuu u gacan geliyo qowmiyada uu ka soo jeedo ee Oromada fimkaas hada waa soo afjarmay oo isaga iyo siyasada Etoobiya waa is deeyeen.War helaa talo hela,la soco wararkena danbe.

Maalintu Waa Sabti, Bisha Maatso 8,sanadkuna waa 2025-R/wasaare Kheyrow maanta xiliga ololahaada la gaaro ayaan si fiican shacabka wararkaada ula wadaagi doona maalinta

aad ku dhawaaqeyso,waxaanse qormadan oo aanu ugu talo galnay in ay xasuus u noqoto adiga iyo shacabka ka soo jeedo Degmadii Qadiimiga aheyd ee Celbuur iyo magaalooyinka waaweyn ee ku teedsan sida madaxweynaha Mogdishu jooga Xasan Sheikh iskugu dhax yaacay,bal dib u dhageyso qudbadii uu xili weliba lagu jiro bil Ramadaan uu ka aqrinayey/ jedinayey Masjid dhaxdiisa beenta heerkaas la ek waligeyn waa inoo dhineyd, Ma aragtay sida degmada Ceel Buur iyo dhul badan oo sanadkii 2023 la qabtay kedibna si kutalo gal ah loogu gacan geliyey Argagixisada sida uu iskaka indha tirayo.....?, weliba kama hadleyno dadaalkii iyo geesinimadii ay dadka degaanka iyo waxgaradku iyo Xildhibaan Jacfar, Gebedhii codkarta aheyd ee Ina Jeyte ee Xildhibanaada aheyd iyowleiba saraakiishii degaankaas ka soo jeeday sameeyeen xiligaas oo Wabxo ilaa Ceel Buur la Qabtay,weliba ku darsoo ciidamadii qabtay Ceelbuur waxey ku

sugnaayeen halkaas ku dhawaad isbuuc,abaabul xoogana ay wadeen dadkaas Soomaaliyeed ee ka soo jeedo dhulkaas faca iyo tariikhda weyn iyadoo la xasuusto sidii loo hagar dameyey oo aanu weli xasuusano hadane maxuu yiri markii uu ka hadlayey Xasan Sheikh Masjidka,ma jirto degmo sidaan aniga u imid looga soo baxay amaba ay dib u qabsadeen argagixisada, War Soomaaliyey waxaani fashil waa dhaafeen isku dhax yaac maskaxeedna waa dhaafeene siyaasad laguma tilmaami karee haloo raadiyo magac kale.

Yacni, sababta ugu weyn ee aanu qoraalkaan shacabka ugu soo gelinay waxaan dooneynaa kaliya xaqiiqada dalka taalo iyo sida uu iskaka ciciyaarayo Xasan Sheikh haduusan waalneyn wax is leh maahan,waana calaamadaha lagu garto hogamyaha fashilmay kana baxay saxada siyaasada ,kedibna maalmaha, isbuucyada amaba bilaha ugu danbeeya dhinacba mar siduu doono iskaka hadlo,walee Soomaaliyey waanu yaabnay haduuba fashil siyasadeed jiro waa noocaan..........

Maanta oo Sabti ah, Bisha Maarso tahay 8 sanadkuna yahay 2025, iyo Xaruntii Ganacsiga ee Bosasoiyo dagaalkii Calmiskaad iyo guulaha geesiyaasha Soomaaliyeed ee Puntland, madax, ciidan, shacab iyo qurbajoog ku gaaray guusha daacadnimadooda, geesinimadooda, isku duubnidooda iyo Soomaalinimadooda iyo aminaada ay aaminsan yahiin dhulka Puntland iyo kan Soomaaliya,waa dad iyo degan k akoray iney degaankooda ku duleystaan argagixiso wasaq badan oo dalalkooda ka soo hayaamay,hayeeshee waxaan isla adeynaa guulahii la gaaray iyo baadigoobka loogu jiro argagixisada kuwooda baxsadkaa.

Si aanu iskula adno guulahii ugu danbeeyey ee ay gaareen geesiyaasha Soomaaliyeed ee Puntland oo anau halkaan idiin soo gelinay madaxweynahooda,hadane aanu bal waxoogaa iskula nasano muuqaalkaan quruxda badan iyo gurmadka shacabka Puntland iyo isku kal

soonaanta maamul iyo mid bulsho,Guulaha la gaaryana aysna aheyn kuwo iska yimid, weliba talada aanu shacabkaan Soomaaliyeed siino markasta inagoo wax badna xog ogaal u ah haatana ugu celineyno mar kale yaan leydiinka mashquulin dagaalkaan,waana bogadineynaa in ay degaanada Puntland tahay meelaha ay xaqiiqadu taalo oo dagaalkaan laga fogeeyey qiyaali. War helaa talo hela

On Friday,7 March,2025-War Weyn Galbeedka Qaarada Afrika iyo Wadamada leysku yiraahod Sahil ee Burkina Faso,Mali iyo Niger-Waxaanse ku hormareynaa horta inta anaan gudagelin wararka dalalkaas,waxaan leenahay shacabka Somaliyeed war Soomaaliyey madaxweynahan Soomaaliya ee Masaajidyada ka qudbeeyo waxa uu aqrinayo,deegaankiisa oo ay isaga iyo Shariifkii midowga Maxaakiimta hogamin jiray ay argagixisada u gacan geliyeen 2025 yaan news leydiinka dhigin, Sh/dhexe gaar ahaan deegaanada ay ka degaan yaan adigoo Soomaali ah waqti lagaaga lumin ka hadalkooda,bedelkii dalka Soomaaliya 2026 doorasho dadban ayaa ka dhaceysa hogaamiyaha imaan doonana waad mahadin doontaan inta ka horeysa waxaan ay jilayaan madaxweynaha Soomaaliya reerkiisa,war meeshaas marka laga reebo tiro yar oo daacad ah oo ay dhab ka tahay iney ka baxaan dulinimada oo reerkaas ka soo jeeda inta kale waa argagixiso,intaas hadaad fahantona wad fahantay hadaadan fahmina xiliga aad fahmi doonto inagaa halkaan kuugusoo qori doona weli lama gaarin ee iska suga weliba shirkadaha diyaaraha ee joojiyey duulimaadkoodii Mogdishu tirada ay had amaryaan kaliya maalinba maalinta ka daneysa iska suga cadadkooda oo ahd akama hordhaceyno .

Hayeehsee, waxaan isla aadeyna wadamada galbeedka Afrika ee ay ka dhaceen mudo gaaban gudahood isbedelada muuqda iyo horumadarada kala duwan ee wleiba ah is tus ee is taabsii,waxaan qoraalkeenii hore ku soo qaadanay mudo labo sano waxa uu dalkiisa u qabtay madaxweynaha Burkina Faso iyo musuqa ka jira dalka Soomaliya siiba Koofurta Soomaaliya iyo madaxweynaha haatan jooga iyo kuwa ku hareeyesan, waxaa intaas ka sii daran marka leysku daro sedaxdaan wadan Burkina Faso, Mali iyo Niger madaxweyna yaashooda iyo xukumadahooda mushaarka dhamaantood ku baxa ee ay qaatan bishii waa wadan waxaa ka badan bishii intaay qaatan madaxweynaha Soomaaliya iyo labo ka mid ah golaha wasiirada haatan jira,bal qiyaas musuqa intaas la ek,waxaana ka sii daran dalkii oo ay halkii ay ka degenaayeen Shariifka oo ku qabiil ah madaxweynaha Soomaaliya intii ay dalka ka adegenaayen argagixiso qabiilkooda u gacan galiyeen sow uma jeedaan sida hogank adalka ugu sareeya ee Somalaiya looga quustay in aan mar danbe aysan reerkaas qaban doonin,marki aad eegto sida ay dalka iyo dadka Soomaliyeed siyaaadiisa ugu fashilmeen si weliba aan caadi aheyn.

Waxaase waxaasi oo dhan inaga inooga muhiimsan waanu ognahay dalka Soomaliya 2026 halka uu aaday iyo hogaamiyaha imaan doona,waxaanse maanta la wadaageynaa shacabka Soomaaliyeed iyo kuwa qaarada Afrika war oo aad u farxad gelinaya shacabka dalalka Burkin Faso, Mali iyo Niger oo dhawaan yeelanaya lacag cusub oo ay dalalkaas yelanayan, sidoo kale waxey dalalkaas sameysteen mediyaha iyaga ka dhaxeeya oo laga hagayo halmeel,waxana ka socda wadamadaas horumar ay adag tahay in looga sheekeyo qof aan si dhab ah ugu guur gelin.

Waxaan dhalinyarada Soomaliyeed leenahay intaad iska iloowdaan musuq maasuqa ka socda dalkiina iyo fashilka siyaasadeed ee xarkaha goostay ,waxaad isku daydaan in aad barataan amaba u guur gashaan wxa ka socda dalka dibadiisa ileen wxaa laga yabaa in aad noqoto midkii mustaqbalka bulshada hogaamin lahaa ama ahaaw dumar amaba ahaaw rag marba hadaad tahay muwaadin Soomaaliyeed.

War helaa talo hela yaan marnab aleydiinka mashquulin horumarka ka jira qaarada Afrika iyo dunida inteeda kale,cidii degankeeda kula shirkoobeysa argagisixo sida qabiilka madax weynaha Koofurta Soomaaliya oo iyagoo hal qabiil ah intey Soomaalida iskaka dhigaan dhawr kooxood sidii caruurtii jilayo wax aysan caruurtu ku fikirin,Soomalida kale oo dhan waa isku tashatay iyaga lee is lugooynayo oo aysan maanta deegaandooda ka jirin wax iskuulo ah oo markiiargagixisada looga baxayo Balcad oo casimada Soomaaliya u jirta wx ka yar 30 KM maamulka halkaas ka jira ay xili hore intey caruurtooda iyo xaasaskooda la aaday Mogdishu la yiraahdaa kaalaya soo gala.

Sidaasi daraadeed adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah ku tixnow bogaan si aad u ogaato 2026 doorashad amadaxtinimda Soomaliya hogaamiyaha dalkaada hogaankiisa qaban doona,waxa hada socdana waa ciyaar ciyaar ee yaan lagu gadsoomin.waxaanse bogaadineynaa dalalka Galbeedka Afrika siiba Burkina Faso, Mali iyo Niger oo heleen hogaamiyaashii ay shacabka dalalkaas doonayeen mudo aad u fog.la soco wararkeena danbe.

Guul iyo Gobanimo shacabweynaha Koofur Galbeed iyo diyaar garowga doorashada,2025- Waa Jimco ay soo galeyso Sabti, wararkeena ugu waaweyn ee Somaaliya waxaan ku soo qaadaneynaa magaaldi Baydhabo Janaay iyo Koofur Galbeed oo jiheysatay doorashadii, kedib dadaalo wx ku ool ah oo soo socday mudo siiba bilahii ina dhaafay,waxaana muuqanaya in ay shacabkaasi Soomaaliyeed maadaama uu dalka Soomaaliya aaday doorasho dadban in ay dhawaan galayaan dorashadii Stateka Koofur Galbeed,waxaana u rajeyneynaa waa shacab Somaliyeed oo qaali inagu ah iney dorashadas ugu qab soonto sida ugu wanaagsan. ahdii Alle idmo markii ay doorashadaas bilaabato xiliga ay dhaceyso iyo hadba inta ay socoto qaban qaabadeeda joogto ayaan shacabka Soomaaliyeed ula wadaagi doonaa,iaydona gudoomiyaha baarlamanka Koofur Galbeed loo doortay mar kale muwaadin Somaliyeed oo aqoonyahan ah kana soo jeeda deeganadaas.bartaas ka haaya. Sidoo kale inagoo fursadan ka faa'ideysaneyna waxaan shacabka Puntland leenahay yaan leydiinka mashquulin dagaalka ay guulahiisa muuqdaan,waa naga talo wararkii aanu halkaas shacabka ugusoo tabineynayna waa inoo soo socdaan mar kale.War Helaa Talo Hela.

African News,On Thursday,6 March,2025-African News,On Thursday,6 March,2025-Warar aad u xiiso badan oo inoo soo socda awadood mar haduu madaxweynaha uu waqtiga ka dhacay ee Soomaaliya Xasan Sheikh doorashada Soomaliya ee 2026 ka haray qoraalkaan si degan dhawr jeer u aqriso,weliba waxii aad fahmi weyso u radso qof kaka aqoon roon maxaa yeelay shabakadan waa ka duwan tahay mediyaha Soomaalida ee ahorey u taqiineen.

Taariikhda uu sameeyey hogaamiyahaan da'da yar ee wadanka Burkina Faso iyo Xasan Sheikh oo Koofurta Soomaaliya labo jeer ka soo noqday m/weyne haatana uu waqtigii ka dhamaday faraqa u dhaxeeya hayeshee waan u soo

laaban doonaa m/weynaha uu waqtigii ka dhacay ee Somaliya,waxanse horta ku hormareyna m/weynaha Burkina Faso oo ah hogaamiyaha ugu da'da yar hogamiyashacaalamka, weliba ku darsoo uma buux samin weliba 2 sano iyo bar mudada uu hayo hoganka dalkaas.

Hayeeshe,bal aanu waxoogaa dulmarno taariikhdiisa oo kooban inta aanan gudagelin waxyaabahii uu dalkiisa iyo dadkiisa u qabtay iyo hanka ku jira hogaamiyahan da'da yar heerka uu gaarsiisan yahay iyo horumarka uu dalkiisa la doonayo iyo waxa uu durbaba qabtay ee soo jiitay indhaha caalamka.

Madaxweynaha Burkina Faso waxaa la yiraahdaa Mudane Captain Ibrahim Traore.Waxuu ku dhashay magaalada Bondokuy, Burkina Faso sanadkii 1988. Dugisa Hoose iyo dhexe waxuu ku soo qaatay isla magaaladii uu ku dhashay,halka uu dugsiga sare ku so qaatay magaalada labaad ee ugu weyn Bobo-Dioulasso. Waxbarashada sare ee Jaamacada waxuu ku qaatay (Jaamacada Ouagadougou,sanadkii 2006 isagoona ka qalin jabiyey sanadkii 2009.waxuuna Isla sanatdkii 2009 ku biiray ciidamada dalkaas.Ugu danbeyn si ay shacabka Soomaaliyeed u fahmaan nuxurka qormadeena waxuu xukunka dalkaas qabtay amaba la waregay October 21, 2022.Waxuuna isla markii wax ka qabtay dhibaatada ka taagneyd argagixisada oo amniga dalkaas qatar weyn ku ahaa iyo cuntada ay soo saaraan shacabka dalkaas oo ahaa mid ku jirtay hubanti la'aan amaba dalka waxaa ka jiray cunto yaraan.

Mushaarikiisu waa 500 oo dolar bishii waana diiday in loo kordhiyo isago xooga saaray hadafkiisii ugu weynaa oo ahaa inuu dhameystiro dadaalkii uu qabyada uga tagay hogaamiyahii taariikhda qaarada Afrika galay ee la dhihi jiray Thomas Sankara amaba hadaanu si kale u dhignoThomas Isidore Noël Sankara kaasi oo dalkaas madaxweyne ka ahaa intii u dhaxeysay 1983 ilaa 1987 oo la dilay,kaasi oo anau mar kale taariikhiisa ka sheekeyn doono waxa uu dalkaas u qabtay iyosida uu geesi u ahaa,waxaase mar kale dalkaas u soo baxay hogaamiye da yar oo weliba shacabkiisa uga faa'ideeyey dhamaan fursadahii iyo waxii qalbigiisa ka guuxayey, waxaa dhismo ku socdaa Isbitaal iyo Jaaamcad caafimaadka laga barto oo ah tan ugu weyn galbeedka Afrika oo laga hirgelinayo magaalada labaad ee ugu weyn dalkaas oo la dhameeyey dhismaheeda ahna magalo ku taalo meel ay shacabka dalkaas badankiis uga iman karaan caafimaadka amab ka baran karaan.

Waxaa dalalkii gumeystaha uu ka qaaday warshadii Dahabka lagu diyaarin jiray waxuuna ku wareejiyey dadka dhulka u dhashay, waxu dalka ka wadaa wadooyin waaweyn oo isku xira dalka, dhismaha garoono, warshadaha cuntada sameeya amaba lagu diyaariyo markii ay soo ko'aan dalagyada ugu danbeyna waxuu dalkiisa sanadkiisii ugu horeyey ee xukunkiisa ka saaray deyn ku dhaw ilaa 6 bilyan oo dalkaas lagu lahaa maahan inuu yiri haleyga cafiyo waxuu ku bixiyey daqli uu dalka ka soo saaray.

Waxuu wadanku hada soo saaray gaari kusoconay a Korontada sida aad sawirkiis aku aragtaan.si uusan qoraalku inool adheeraan waxaan isla aadeynaa Xasan Sheikh oo dalka Soomaliya labo jeer ka soo noqday madaxweyne kii ugu musuqa badnaa ebed ee soo mara Soomaaliida maanta nool kuwii dhintay calool xumadan iyo qaracankaan waaba ka tageene kuwa maanta nool.

1-Madaxweynaha Koofurta Soomaaliya ee hada ka haray doorashada 2026 waxuu dhashay November 29, 1955,waxuuna markii ugu horeysay noqday 2012 to 2017 dolar madaxweynaha Soomaaliya xiligaas wax laga faa'idey oo aan ka aheyn musuq maasuq ma jirin.waxuu hadane mar kale madaxweyneka noqday Koofurta Soomaaliya 15 May 2022.

2- Hadaan isla aadno dagaalka argagixisada hada oo la marayo 2025 magaalooyinkii ay deganaayeen qabiil uu ka soo jeedo ayaa argagixiso loo gacan geliyey.halka m/weynaha Burkina Faso dalkiisa dhisayo kan Soomaaliya xarumahi dowlada ayuu iibsadaa halka madaxweynaha Burkina Faso uu bishii qaato 500 oo dolar isagu waxuu qaataa 500 oo kun oo dolar iyo halkii safar oo uu isticmalo dhawr milyan oo dolar.

Mudadi uu joogay madaxweynaha Soomaaliya dalkaas qanigaa ee Soomaaliya ee ay shacabkiisa dhiban yahiin waxuu siyaasada Soomaaliya ka sameeyey kudhawaad 2 bilyan,ku darsoo waa madaxweynaha ugu guryo iibsiga iyo Hotelada badan.ceeb ayey nala noqotay in anau halkaan soo gelino sawirkiisa madaxweynaha Soomaaliya maxaa yeelay uma qalmo sida xaqiiqada ah.

Waxaa waxaasi oo dhan ka daran halka uu madaxweynaha da'da yar ee Burkina Faso dhiso ciidnaka dalkiisa bedelkii madaxweynaha Soomalaiya wuu burburiyaa,ugu danbeyna dalkii waxuu ka tagoo haayaa iyadoo aan la garaneyn halkii uu hogaamiyaha bedlei doono wax ka bilaabi lahaa,ileen hogaamiye ay qabiilkiisii oo dhan 90% argagiso yahiin oo ay la shaqeystan oo wleiba jaraaidyo caalamkaa lagu soo qoray dhawaan reerka uu m/weynaha ka dhashay oo dalka Somaliya wxkasta iyaga isku eh hadane inat ay dalka Somaaliya ka degaan u gacan

geliyeen argagixiso isla reerkooda ah.

Waxan u rajeyneynaa shacabka Wadanka Burkina Faso iyo dalal badan oo Afrikan ah oo ay shacabkoodu heleen hogaamiyahii ay doonayeen,xili dalka Soomaaliya siweyn loo rajeynayo in ay shacabkiisu heli donan hogaamiye wanaagsan wxii ka danbeeya 2026 oo uu dorashada soo socta ka haray madaxweynaha hatan jooga ee uu ka dhamaaday waqtiga ee Somaaliya, micnahu nuxurka qormada waa in aysan shaqo isku laheyn Wadaniyada uu qofku qabo dalkiisa iyo hadba da'da uu jiro.24 bilod ayaa dalka Burkina Faso waxaa ka dhacay horumarki ugu weynaa ee ay shacab iyo dowlad wada jira gaaraan,halka dalka Soomaaliya siyaasadiisa la garan la yahay wax lagu tilmaamo heerka laga marayo fashil siyasadeed.

Kedib wadashaqeynta u dhaxeeysa qabiilka madaxweynaha uu ka dhashay iyo argagixisada oo ay degaanadooda kaka soo baxeen dalal dhawr ah oo dhawaan kansalaya ganacsi been been ah oo lala galay iyo kuwo dhawaan Mogdishu ka joojinaya duulimaadyadii ay ku tagi jireen inta badan shirkadahii dalka Soomaaliya u soo carari jiray oo dhawaan ka cararayo una weecin doona duulimaadkooda wadamo kale,intaas adigoo Soomali ah waad fahantay sow maahan.hadaadan fahmin inadhahaadoo shanta ayaad arki doontaa ha suki waayin.war helaa talo hela.

2026 SOMALIA PRESIDENCIAL ELECTIONS-DORASHADA MADAXTINIMADA SOOMAALIYA EE 2026 War Deg deg ah-Soomaaliweyn oo ka tashatay Xasan Shiikh oo xili uu weliba 100% ka haray dorashada madaxtinimada Somaliya ee 2026, Odeygii 70 jirka ahaa ceeb badan iyo fadeexo siyasaded kedib mudo sedax sano ah oo uu dalka Somaliya ku mamulayey fowdo dowlad nimadiina ka dhigay Kambani ay leyahiin isaga iyo reerkiisa ugu danbeyn Somaliweyn waa ka tashatay ku tixnow Soomaaliyoow bogaan dalkii Somali wey isku imaneysaa waa la bad baadinayaa waxuuna aaday doorashadii madaxtinimada Soomaaliya oo weliba ah doorasho dadban,weliba ku darsoo isaga iyo intii ku hareereysneyd e ay beenta isku sheegayeen mudo sedax sano ah waa isla fashilmeen,warkaan waxaan halka ugu sareysa u soo gelinay waa in ay shacabka Soomaaliyeed ogaadaan halka uu dalkoodu aaday,Xasan Sheikh waa ku jabay siyasada Somaaliya waxbina hada ma dhaamo ciyaalka kabaha ka caseeya suuqyada.

2026 Somali Presidencial Election,While the current president's term ends,which means whatever he sign is null and void and the country going Indirect presidencial elections-

Ololahii Dorashada Madaxtinimada Somaliya ee 2026 oo bilaabatay inagoo maanta ku soo qadaneyna madaxweynahii hore ee Soomaaliya Mudane Maxamed Cabdulaahi Farmaajo iyo mid ka mid ah safaradii ugu saameynta badnaa ee uu galay madaxweyne Farmaajo iyo soo dhaweyntii taariikhda gashay ee dalka aanu walaalaha nahay ee Eriteria dowladnimo!!, weliba safarkaan waxuu Soomalida u ahaa guul weyn oo taariikhi ah, safarkaan xiligaas waxaan shacabka Soomaaliyeed ugu soo gudbineynay daqiiqad daqiiqad yaa xasuusta, Hayeeshee,ololahii doorashada madaxtinimada Soomaali oo la galay awadeed wax badan ayaa jidka inoogu soo jira oo aanu ku sii sugeyno ololaha xoogiisa oo bilaabmaya dhawaan, musharaxiinta Soomaalida waxaan leenahay yaan lagaa mashquulin ololahaas in aad xili hore sii bilaabato Xasan Sheikh waa idiin deeyey,weliba waxaan ka mid nahay 10kii qofood ee Soomaali ah oo ugu horeyay ee ogatay inuu dorashada soo socota ka mid aheyn Xasan Sheikh uuna ka haray, waxaanse la yaabnaa kuwa Mogdishu ruwaayada loogu jilayo ee Soomaalidaa ee weliba sheegtaan iney yahiin dad waaweyn oo siyaasad ku jira.

Dhanka kale bal aan isla daawano waa hees ay ku idil yahiin murti oo dhan,waxa jidka inoogu soo jira warar badan oo quseeya doorashada dadban ee dalka ka dhaceysa dhawaan.

Taariikhda uu sameeyey hogaamiyahaan da'da yar ee wadanka Burkina Faso iyo Xasan Sheikh oo Koofurta Soomaaliya labo jeer ka soo noqday madaxweyne haatana uu waqtigii ka dhamaaday faraqa u dhaxeeya hayeeshee waan u soo laaban doonaa madaxweynaha uu waqtigii ka dhacay ee Soomaaliya,waxaanse horta ku hormareynaa madaxweynaha Burkina Faso oo ah hogaamiyaha ugu da'da yar hogaamiyaasha caalamka,weliba ku darsoo uma buux samin weliba 2 sano iyo bar mudada uu hayo hoganka dalkaas.

Maanta iyo Soomaaliya,Maalintu waa Talaado,Bishu waa Maarso,sanadkuna waa 2025-Marka hore Waan u soo labaneynaa xaalada siyaasadeed ee dalka Etoobiya oo meel aad xasasi ah u mareysa iyo R/wsaare Abiy oo ay xaalada ku xun tahay, sidoo kale waan u soo laabaneynaa wararkeenii kale oo dhan oo weliba xiiso leh.waxaanse ku hormareynaa shacabweynaha Soomaaliyeed ee Koofur Galbeed hadey noqon laheyd mucaarid iyo muxaafidyaa bixiya ciduusan u qorina ma siiyo midkii uu la doontana xitaa haduu nacas yahay waa siyaa mulkiga,muhiimaduse maahan in aanu la hadleyno qof,koox shaqsiyaad ama maamul hada jooga amaba mid ka horeeyey amaba mid imaan doona,waxaanse ka hadleynaa kaliya sedax qodob oo aanu midkasta u kala qaadeyno A.B iyo C.

A- Horta si gaar ah iyo si guud waxaan idiin leenahay doorashadiina qabsada weliba yeysan idiinla dhaafin bacdul ciid waa hadii aad mustaqbalka caruurtiina iyo mida deegaankiina u naxeysaan waa naga talo Soomaalinimo oo yeysan siyaasadiinu noqon wiilkii Digil iyo Mirifka ahaa oo mediyaha ku jiray ee ay Soomaali kala nooc ah dhawr jeer muuqaalkiisa inoo soo diren oo markii aanu dhinackasta ka eegnay isagu ku xirnaa koox argagixisada la shaqeysata laakinse shacabka Soomaaliyeed iskaka dhiga inuu ka hadlo arimo quseeya dal iyo dad la yiraahdo Soomaali,markii aanu sii dabagalnay ninkaasne waaba nin wararka dhan ee uu bulshada la soo hor istaago ka soo qaata shaqsiyaad ka soo jeeeda reeraha uu dalkaan ka degi waayey ,laakinse si dadban isaga maskaxiyan u maamula,weliba meesha uu maamulo ee uu ula baxay mediyaha waxaa si ku talo gal ah loogu aflagaadeeyaa marar badan Somaalida kuwooda dalka iyo dadka Soomaaliyeed u damqada una hiiliya shacabka Soomaaliyeed,idoo siyaasadaha ninkaas loo adeegsado ay ka mid tahay aniga i caay isala adiga leena anigana afkaada iku amaan,weliba ninkaas inuu Soomaali badan oo idiin jecel idiin nacsiiyo maahane wax aad ka faa'ideysaan wararkiisa si guud shacabka Koofur Galbeed ma jiraan inuu qeyb adinka idiinka mid ahna buun buuniyo qeyb adinka idiinka mid ahne aflagaadeeyo.

B- Doorashada aad u baahan tahiin waa mid noocee ah hadaad tahiin shacabka Somaaliyeed ee Koofur Galbeed?. Doorashada aad u baahan tahiin in ay idiin qabsoonto weliba tan ugu wanaagsan ee anfaceysa shacabka degaankaas oo ah dad Soomaaliyeed oo aanu si qaas ah u jecel nahay waa in aysan shacabka KG u baahneyn qeyb idinka idiinka mid ha oo Mogdishu shir ku qabata iyo qeyb iska tiraahdo waxaan qabsaneynaa doorasho,inta aan idiinka naqaanay beri samaadkii markii aan soo bar baareynay waxaad aheydeen dad ilbax ah,nabada jecel, aqoonta maadigaa iyo mida diinigaaba an looga sheekeyn,waa dhici kartaa burburkii dalka kedib in dhaqano aan dadka degankas lagu aqoon iska soo bixi karaan, waxaanse weli aaminsanahay in aad tahiin dad intaas aanu ku naqiinay weli laga helayo,sidaasi daraadeed waa u muhiim shacabka degaanka in dhamaan cidkasta oo daneyneysa doorashada Koogur Galbeed loo yeero talada laga qeybgeliyo la tusiyo in ay degaanka ka soo jeedaan intey xanaaq ay kuwa hada joga Baydhabo u qabaan awadeed iyago u hadlay dad kale malinkasta shirar dhaliilah Mogdishu ku qaban lahaayeen inago ku kalsoon dadka wax dooranayo hadey deegaanka u naxayaan iney kala garanayaan midka dadka,duunyada iyo degaanka u roon iyo midka aan u rooneyn oo waxii degaanka ka qaldamo ay markasta wanaagiisa iyo xumaantiisa leeyahiin kuwa wax doorta amaba nasiibka u yeesha iney wax doortaan,dalkaan Soomaaliya la yiraahdo waxuu aadey doorasho dadban sheekadan hebelaa isku caano shubay intaad meel iska dhigtaan doorashada sida ugu dhaqso badan u qabsada weliba ku qabsada taladiina iyo tagaadiina.

C-Madaxweyne Lafta Gareen, Gudoomiye Adan Madoobe iyo Taliye Shub iyo wleiba siyaasiyiinta kale ee Koofurt Galbeed mid ku jira ilaa heer dowlada federalka iyo guud ahaan shacabka Koofur Galbeed halmar ayaan si Soomaalinimo leh oo weliba waqtigeedii ku soo aaday aanu dhawr sano ka hor talo siinay xiligaas oo aheyd markii u ka curtay Hiiraan dagaalkii argagixisada oo aheyd xiligii ugu dhaweyd ee ay shacabka Koofur Galbeed degaankooda xoreysan lahaayeen,maalintaas waxii ka danbeeyey ilaa maanta iska iloow dhulka ay argagixisada ku dhibaateyso deegaankaas waxey halkaas argagixisad aka hirgeliyeen in ka badan 50 beerood oo lagu beero daroogada,waxaad isweydiisaan 10 sano kedib caruurta degaankiina ku nool nooca ay noqon doonaan, hadaan maanta dhulka loo xoreyn,ileen Etoobiyan ayaan isku masawirayaa hubkiisa waxaa ka fiican waxaan ayaan aniga heystaa amaba maalin hebel ayey degaanka ila xoreynayaan hadey xitaa saaxiib gooyni ah ila yahiin maxey ugu yaraan idiinla xoreyn la yahiin mudo 20 sano ah dhulka Digil iyo Mirifle?.

Sababta oo kooban waa in aysan halkaas u joogin dantiina iyo mid Somaliyeed intii aad isku masawiri laheydeen Etoobiyaan adika iyo odaygaan Mogdishu jooga bedelkii mar haduu qoralku yahay mid idiin quseya adinka ilaa aad qalbigiia gelisaan, naftiina u hurtaan degaanka wiil Soomaaliyeed oo idiinka geesisan oo meel kale idiinka imaanayo oo idiin xoreynayo ma jiree, waa macquul in aad heli kartaan mid Soomaalinimo markii ay arkaan iney xaalada idiinku xun tahay kuu soo gurmada, laakinse xisaabta ku darso inta ay dhab ka tahay oo kuu soo gurman karta oo Soomaali ah waa tiro yar waxaa badan inta dhulkaada doneyso iney kugu hor qaatado oo weliba kula ciyaareysa siyaasad kasta oo ay adiga kugu kala jebin karto.

D- Horta bal dib isku wareysta dalkaan quruxda badan ee Somaaliya maxaa sidaan ka dhigay ileen Soomaali cid ka geesisan ma jirtee maxaa Soomaali ka qaldan ha inoo danbeysee maxaa adinka idiinka qaldan isweydiiya oo mudo ka badan 24 sano dhulkiina u xoreysan la tahiin,ileen Soomaalida iyagoo argagixisada madaxda ugu sareyso ah ayey hadane degaankooda u diideen iney carqaladeeyaan o ay nabad u tahay kana dhistaan guryaha ugu qurqirxoon lacagta adinka ay argagixiso shacabkina ka qaadona lagudhistaa deegaano kale.

E-Qofkasta oo si sahlan iskaka dhaha waxaan ku biirayaa siyaasada yaan leyska dooran ee dadka aad dooraneysaan haduu yahay dumar inkasta oo aanan geber Soomaaliyeed ku ogeyn wax ceeb ah,hadane raga iyo dumarka aad dooranbeysaan nockasta oo ay yahiin ku doorta maxuu bulshada ku soo siyaadin karaa oo sawrika ku kooban shaqsiga,kooxda iyo arimaha aan dhaafsiisneyn danaha shaqsiya halagu bedelo fikir ah danta caamkaa xagey naga jirtaa,maxaa reer Koofur Galbeed iyo Somaaliweyn u dan ah,markii ay badankiin sidaas u fikiraan,xitaa waxaa idiin sahlanaaneysa in aad nidaam fiican dhisataan, kedibna dalka Soomaaliya markii ay Soomaaliweyn is dooraneyso aad wax ka soo xushaan qof u qalma hogaanka dalka bedelkii wax lagu dooran jiray hebel lacag ayuu la baxay iyo wax la mid ah, oo waa in dalka loo helo 2026 rag iyo dumar leh damiir Soomalinimo,mid Islaamnimo iyo wadaniyad.la soco wararkeena danbe.

Addis Ababa,Monday,March 3,2025-Wararka maanta ugu xiisaha badan inagoo wararkeenii kale oo dhan u soo laabaneyna, R/wasaare Abiy Axmed oo ay xaalada siyaasadeed ee dalka Etoobiya aad ugu xun tahay.1- Soomaaliyaan Bad ka rabaa weliba Bada Cas filmkaas waa dhintay,hada waxaa laga hadlayaa mudo intee la ek ayuu sii joogayaa xukunka Etoobiya.yaa weli arkey inagoo sidan uga hadleyna xaalada siyaasadeed ee dalka Etoobiya?.waxa jira iyo halka ay mareyso siyaasada dalka Etoobiya ayaan idiin bidhaamineynaa isbedeladii ka dhacay dalka Etoobiya isbuucii tagay oo kaliya,sidoo kale warbiixntaan si degan u aqriso waxey tabaneysaa dhinacyo kala duwan sida Etoobiya,Soomaaliya iyocaalamka.

2-Jabhadahii ka jiray dalka Etoobiya oo dhamaantood shaqadoodii qabsaday kuwana ay hada qabsanayaan,waa fashilka labaad ee ku dhacay xukunkii dhawrka sano jiray ee Abiy Axmed.3-Safarkii Mogdishu iyo jabkii siyaasadeed ee ka soo gaaray oo ahaa mid ay Soomaaliweyn wada sugayeen in ay sidaas u dhacdo.4- Dhaqaalahii dalka Etoobiya oo dhulka galay siiba lacagtii Birta aheyd.4- Beentii siyasadeed ee ay dalka Somaliya ka sameyn jiray mudadii uu xukunka dalka Etoobiya joogay Abiy Axmed oo gebi ahaanba fashil ku dhamaatay.

5- Shacabka Etoobiya waa dad wanaagsan oo deris la ah dalal badan oo Afrikan ah kuna yaala geeska Afrika waana shacab la maamuli karo waxaase heerkaan soo gaarsiiyey beentii siyaasadeed ee uu Abiy ku maamulayey sidaasina waxaa laga hayaa aqoon yahan reer Etoobiya ah oo ka soo jeeda qowmiyada Oromada oo hada siweyn u dareemay inuu gabo gabo marayo xukunkii ay qowmiyadan ku heysteen dalka Etoobiya amaba ku qabsadeen.

Waxaan oo dhan oo aanu ku soo sheegnay qeybta kore iyo qoraalka hoose ee aanu kaka hadleynay siyaasad dalalka Masar iyo Eriteriya waxaa ka sii daran kacdoonka ka jira gudaha dalka Etoobiya waxeyna u badan tahay in ay xukunka dalkaas Abiy kala wareegi doonaan mid ka mid ah qowmiyadaha dalkaas.

Maxaa isku soo aadiyey fashilka siyaasadeed ee ka dhacay Etoobiya iyo fashilka siyaasadeed ee ku dhacay madaxweyne Xasan oo ka haray doorashadii una guuraya dal ka mid ah dalalka Geeska Afrika weliba dalka Tanzaniya?.AMrka laga so tago Abiy Axmed iyo Etoobiya waxaan isla aadeynaa xaqiiqada taalo maanta dalka Soomaaliya siiba koofurta Soomaaliya.....

Fiiro gaar ah- Horta Soomaalida waxaan leenahay marka laga hadlayo arimaha Soomaaliya dalkii waxuu aaday doorasho dadban,waxaan leenahay shacabka Somaaliyeed inagoo u kala qaadeyna halka ay hada wax marayaan1- Shacabka Puntland waxaan leenahay yaan leydinka mashquulin dagaalka aad kula jirtaan Argagixisada bartaas ka haaya.

2- Shacabka Hiiraan waxaan leenahay waad ku mahadsan tahiin in aad doorashadii Somaaliya soo dedejiseen in ay dhacdo kedib markii aad si nabad ah xarumahii dowlada ee Hiiraan ee aad gacanta ku heyseen si aan leydinku mirmirsiyoon uga saarteen ciidankii Hiiraan State idinkoo dhageysanayo soo jeedintii wax garadka,beentaan lagu hayo Sh/dhexe ee ay weliba iyagoo labadii sano ee ina dhaaftay hantidii magaca Soomaaliya lagu siiyey Xasan Sheikh oo gaareysa ilaa 2 Bilyan oo gacantooda ku dhacday iyagoo qabiil ah,waxey maanta ka marayaan Sh/dhexe haloo gacan geliyo argagixiso si wiilkii Jowhar joogayna fowdadiisii iskaka sii wato Xasan Sheikhna iskaka sii joogo,waana isla iyagii oo ma jirto argagixiso qabiil kale ah oo meel kale ka timid oo iyagaa isku baneynayo magaalooyinka oo mid markuu gawaarida Militeriga u gacan geliyo Shabaab isla qabiilkiisa ah,kedibna waxa maalmo kedib Soomaalida loosoo sawirayaa gawaaridii dowlada oo markii ay shaqsiyaadkii qabiilka madaxweynaha ka soo jeedey ee duurka loogu geeyey gacantooda ka bixiyaan isla Shaabab kale oo qabiil kale ah markaas kedib ayey dowlada duqeysaa oo ay burburisaa, intaas markii oo qofkasta oo Soomaali ah fahmo waxkasta oo ka socda Koofurta Soomaaliya waxey la noqonayaan sideenoo kale caadi.

Sidaasi daraadeed waxaan Soomaali badankeed leenahay wax weyn kama socdo Sh/dhexe waxaa kaliya la jilayo waa beesha Abgaal oo subaxdiina Macawis wataan, Duhurkiina Dharka Ciidanka wataan,gabal dhaciina calanka argagixisada ka tagaan tuulooyinka ay ka degaan Sh/dhexe, marka musharaxiinta Somalida ee isku diyaarinayo dorashada madaxtinimada Soomaaliya yaan waxaas la buun buunin toos u aada ololahiina doorashada oo siyaasada dalka go'anka geesinimadaa ee ay ka qaateen reer Hiiraan oo ruwaayada la jilayo indhaha ka daawanayo Xasan Sheikh iyo kuwii uu holgeliyena ay halmar isla fashilmeen sidaasina uu dalka siyaasadiisa uga baxayo doorashadiina uga haray.

Dalkaan doorasho ayuu aaday qabiilkii intuu been naftiisa ku maaweeliyo maaliba shaati u gashanayo shacabka Soomaaliyeed waxaa ugu danbeeya qabiilka uu ka dhashay m/weyne Xasan inagaana idiin tusineyna iyago siyaasada Soomaaliya ka gaara heer dumarkooda la guursan waayo hadey sidaan kusii socdaan.

Tusaale- Adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah waxaad gashaa Google Earth inta ay Sh/dhexe ka degaan beesha uu madaxweynaha ka dhashay waxaad arkeysaa 50KM oo dhulka ka mid ah oo kaste sargaal iyaga ka soo jeeda ayaa Hubkii dowlada ku heysta dhul howd ah dowlada wuxuu ka yahay sargaal waxey ula baxeen sargaal hebel hadane hubkaas lagulama dagaalo argagixisada,ma isweydiisay waxa argagixisada wiil Hiiraan ka soo jeeda oo wata qorey uu kala baxay hantidiisa oo weliba la sii hagar daameeyo maalinkasta uu dhul intaas la ek uga xoreeyey argagixisada,maxey ciidanka Puntland oo dhulkooda u dhimanayo mudo gaaban ilaa 400 KM uga saareen argagixisada oo dowladii magaca Soomaaliya ku qaadaneysay dhaqalaha intaas la ek gurigii uu ka soo jeeday madaxweynahii ka jiray Koofurta Soomaaliya reerkiisu intii ay deganaayeen dalka Soomaaliya oo dhan ay u noqoto meesha xalka loo waayey amaba buor fool ku taalo oo kale?.

Midkii dalka xakumay ,kii magaca State bug ah oo mudo 9 sano ka hor uu isla Xasankaan u dhoodhoobay sheeganayey ee Jowhar joogay, kii dalka Soomaaliya masuuliyadeedii sheeganayey oo Xasan Sheikh ah, kii Hayadda mujaacada ku tuug sanayey SODMA, 90% saraakisha ciidanka waa iyaga, 90% dhaqalaha magaca dowlada ku yimaado amaba magaca Soomaaliya waxuu gacanta qaab qabiil ugu dhacaa waa iyaga.90% dalka waxii ay ka dhacaan waa kala baxaan oo dalka uma joogo shacab u dagaalamo oo dhulkooda xoreyn kara,haduu joogane waa dad u dhaqmayo in lagu jiro oo kale xiligii casri jaahiliga.ma jiraa tiro yar oo iyaga ka mid ah oo daacad ah waxaan socdana ku dhiban?.Haa laakinse wacyiga ay qabiil ahaan ku jiraan waxbo kama bedeli karaan oo mushamac ahaan ayey u burbureen waa sida dhabta ah oo xaqiiqada ah.

Yacni ma dooneyno in aanu idiinla hadalno Soomaali hadaad tahiin sidii caruurtii waan idiin sheegnay madaxweynaha haatan jooga waa ka haray siyaasada Soomaaliya oo waqtigi ayaa ku dhacay,dalkiina doorasho ayuu aaday,waana wxa keenay in ay dowlada Mareykanka albaabada iskugu dhufaneyso taliska Africom, Aduunyaduna aysan wax lacag ah ku bixindoonin dhaqaalo ay siiyaan ciidanka midowga Afrika ee dalka Soomaaliya u joogaan sidii dalxiiso yaal oo kale oo aan soo dhaafin xarumahooda, weliba ku darsoo dalalka ay ciidamada ka jogaan aduunyadu waa ogtahay qaarkood iney argagixisada la shaqeystaan, dhawaan ha sugi waayin isbedelada dalka Soomaaliya ku soo wajahan baaxadiisa adigoo Soomaali ah,laakinse waa naga talo yaan la abuun buunin waxa hada ka socda Sh/dhexe geeska Afrika siiba Soomaaliya,waan idiin sheegeynaa oo aanu idiinku celineynaa markii 10aad dalka Soomaaliya doorasho ayuu aaday dadban weliba waxii borobagaando iyo hadal aan mediyaha dhaafsiineyn oo weliba bilaa xikmad ah waa meesheeda,hayeeshee, reerkasta degaankiisa ayuu ku dooranayaan xildhibaankiisa,2026na waxuu dalku yeelanayaa madaxweyne amaba hogaamiye la mahadin doono meel ku qorta,halkaas ayuu ka imanayaa iyo waa hebel idiinma dhaheyno hada,inaguse waan hubnaa. sidaasi daraadeed hadaad argataan inagoo aan wax weyn ka soo qaadeyn waxa ka socda Koofurta Soomaaliya kaliyana maalinba meel qurux badan iyo arimo kale ka hadleyna yeysan layaab idiinku noqon waxaan ognahay wax badan oo ay ku adag tahay Soomaali badan xitaa kuwo badan oo sheegtaan iney siyaasada ku jiraan ogeyn,kaliya hadaad tahay musharax 2026 doorashada inagu soo aadan inagaa ku leh bilaaw ololahaada si weliba ay ku jirto kalsooni.

War helaa talo hela la soco wararkeena danbe si weliba joogto ah iyo isbedelada siyaasadeed ee ka curtay durbaba Etoobiya iyo Soomaaliya oo madaxwyene Xasane ka haray doorashadii Soomaaliya,R/wasaare Abiyna ay xalada siyaasadeed ugu xun tahay si aan horey loo arag loona maqal hadalkan mahan mid ciyar ciyaar ah Abiy Axmed waa ku xun yahay xalka siyasaded ee dalkiisa amab wadanka aanu deriska nahay ee Etoobiya ma fadhiso siyasadiisa.

Waxey weliba u badan tahay inuu baaqan doono safarkii uu madaxweynaha Turkiga Erdogan ku tagi lahaa Soomaaliya iyo Etoobiya oo waxaa dhici karta in m/weyne Erdogan sidii Abiy Axmed ceeb siyasadeed kala kulmo dalka Soomaaliya,sow ma arkina in Abiy Axmed sidii nin ka soo baxay Jiim amaba maxadka jir dhiska isagoo iska wata gabo Sports ah intuu Mogdishu tagay kaliya soo joogay wax ka yar 2 saac?, maxaa yeelay xaqiiqada iyo qiyaaliga faraqa u dhaxeeya waa in qiyaalig ala gaaro waqtigiisa xaqiiqaduse ay weligeed sii jireyso.

sidaasi daraadeed maadaama uu Turkigu yahay dal weyn oo aqrin kara wax badan waxey u badan tahay in ay ugu yaraan safarkaas dib u dhigi doonaan xiligii horey loo sii qorsheeyey ileen rajadii Etoobiya dalka Soomaaliya uga raadineysay Bad mid ku taalo Bada Cas iyo mid ku taalo Bada Hindiya labadaba hada Etoobiya waxaa muuqanaya ineysan heleyn waayadan iyo wax u dhaw,waxiise jilid siyaasadeed ah waa meesheeda oo waa iska caadi oo aduunyada ayey ka jirtaa siyaasad la jilo,maalmo, Isbuucyo,amaba bilo kooban.

Isku soo duuboo Xasan Sheikh waa ku deeyey....Intaas meel ku qorta Somaliyey maanta si ay xasuus idiinku noqoto,waxaaba dalkii Soomaaliya laga dhigtay meel ajaaniibtuna ku kala tuurtaan mashariicda ,ciidmadii ka socday midowga Afrika ee halkaas joogay mudo ka badan 20 sanona aanu maanta mareyno Argagixiso ayaa qabstay Balcad Somaliyey si fiican ruwayadas ma u daawateen,ku darsoo ciidamada Afrikanka ah ee jooga dalka Somaliya waa labo nooc qeyb ku joogta qab sharci daro ah iyo qeyb ku joogta magaca Qaramada Midobay lana soo marsiyey Midowga Afrika,markii argagixisada lala dagaalayo aduunyada waxey ka daawataa aalada Satarlitka loo yaqaano waxey iskaka jiraan xerooyinkooda,hadaad tahay muwaadin Soomaaliyeed nuxurka qormadan waad fahantay sow maahan,ileen dalka laga hadlayo ee Soomaaliya midkii lahaa waa adigee oo cid kale dalkaas quruxda badan iskama lahane?.

Midna ogaada dhaqaalo badan oo malaayiin dolar ah oo dalka Soomaaliya lagu cuni jiray siyaabo been been ahne ay ku heli jireen kooxo shisheye ah oo dalkas ku sugnaa mudo ka badan 30 iyo dhawr sano haba ugu darnaato 24tii sano ee ugu danbeysaye.

Midna ogaada waxkasta oo qaab qaldan ku bilaawda waxey ku danbeeyaan qaabkaas qaldan natiijadoodana waanu heynaa maanta oo waxaa ka jira Koofurta Soomaaliya m/weyne dalkii iskaka baxoo haayo oo ka haray doorashada 2026, hadane wax aan jirin uga sheekeynayo Soomaalida maanta nool iyo caalamkii dalkeena rajada ka lahaa ugu yaraan.waxaan mar kale idiin leenahay war helaa talo.

Wararka ugu waaweyn Qaarada Afrika iyo maanta .Axad,Maarso 2,2025- Dalalka Masar iyo Eriteriya oo siyaasado wanaagsan oo ay ciyaareen soo dedejisay in ay dalka Etoobiya la wareegaan xukunkiisa qowmiyadaha kale ee Etoobiya siiba qowmiyada Axmaarada.Dhanka kale dalka Suudaan waxaa xukunkiisa la wareegay 90% dowlada Sudan ee uu m/weynaha ka yahay Mudane Abdel Fattah Al-Burhani,kedib markii ay shacabka dalka Sudan si buuxda ula safteen dowlada Sudan ee sharcigaa,arintaan oo guul siyaasadeed iyo mid amni u ah geeska Afrika iyo guud ahaan shacabweynaha qaarada Afrika.

Hadaanse isla aadno dhankaas iyo Etoobiya R/wasaaraha Etoobiya Abiy Axmed waxaa soo gaaray jab siyaasadeed midkiisii ugu xooganaa,kedib markii mudo gaaban gudahood ay iskugu darsoomeen sedax siyaasadood oo dhamaantood ku soo dhamaaday fashil.

1- Horta Beentii ay isaga iyo madaxweynaha Soomaaliya 70 jirka Mogdishu jooga isku sheegayeen saacado ka hor ayey qadka ka baxday,yacni fashil,waxaane u sabab ahaa in m/weynahii Soomaaliya oo uu waqtigii ka dhacay dalkiina aaday doorasho uuna weliba ka haray doorashadaas kama mid ahan musharxiinta oo dalka Soomaliya waa ka guuroo hayaa madaxweyne Xasan Abiy Axmedna weligiis maba baranayo Soomaalida.

2- Siyaasada uu dalka Etoobiya ku maamulo Réysulwasaare Abiy Axmed sanadahii uu dalkaas xukunkiisa ku fadhiyey kursiga ugu sareya weligiis shacabka dalka Etoobiya uma sheegin runta waxuuna ku maamulayey been siyaasadeed sida inuu yiraahdo maalinkasta beritaan idiinka keenayaan Soomaaliya Bad aad adinka leetahiin,yacni waa wax xaqiiqada ka fog, wiil August 15, 1976 dhashay dagaalkii Soomaaliya iyo Etoobiya inuusan dal iyo dad la yiraahdo Soomaali amaba Soomaaliya uusan bad ay Etoobiya leetahay ka heleyn isaguna wuu ogyahay Allaahne waa ogyahay Shacabweynaha qaarada Afrikana waa ogyahiin aduunyaduna waa ogtahay,hayeeshee, maxaa dhacay..

Horta bulsho markii wax loo iftiiminayo waxaa ugu muhiimsan markii aad runta kala hadasho madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheikh isagu waa nin saxadii siyasada Soomaliya ka baxay doorashada Soomaaliyana waa ka haray si rasmi ah xitaa maalinta uu dalka Somaliya ka baxayo qoyskiisana ka raranayo ayaan shacabweynaha Soomaaliyeed ,kuwa Etoobiya iyo kuwa qaarada Afrika la wadaagi karnaa isaga ma dooneyno in aanu ku mashquulno waa oday 70 jir ah oo ma xishoode ah oo ay nolosha dhan ee aduunyada ka jirta ka gashay sideed dhaqalo kooban u heshaa madaxda calamkana midkii aad la kulanto kan kale ugu basaastaa waxii uu u sheegay kan kale, waa oday aan loogu talo gelin siyaasad kaliyase nasiibkiisu halkaas keenay iyo Allaah oo Soomaalida oo dalkooda xafidan waayeen una dooran waayeen hogamiye micnaha siyasad iyo umad halka loo jiheyo garanayo,sidasina uu AllaahSubxanahu

watacalaa Somaalida u tusinayey mucjisoyinka iyo siyaasad xumida ay indhahoodu qabteen sanado badan,sidaasi daraadeed mar hadii Xasan Sheikh iskaka haray siyaasada Soomaaliya isagu waqti kuma lumineyno waxaanse isla aadeynaa Abiy Axmed.

Horta waa marka koowaade Réwasaaraha Etoobiya shacabka Etoobiya Bad uma raadinayo hadey noqon laheyd mid ku timid xoog amaba mid ganacsi oo ku timid xeelad intaba waa nin shaqadiisu aheyd Hanshagnimo sirdoon,kaliyana garanaya sida shacabka Etoobiya loogu sheego been maalintii dhamaatona intaan la gaarin maalinta ku xigta u sii diyaariya beentii uu ku sii maamuli lahaa shacabkaas 24 ka soo ee inagu soo wajahan.

Sidoo kale siyasada Abiy Axmed hadaan soo kobno waa inagoo tusaale u soo qadaneyna qof dumar ah oo kale oo kaliya markii ay qubeysaneyso kaliya iska dhaqda wajiga iyo gacmaha, laakinse gudaha ku leh midaba ka duwan midka ay dadku arkaan,waxaasina waxaa keenaya waa beenta siyaasadeed ee bulsho lagu maamulo inta sii socon karto ineysan aheyn wax ka badan dhawr sano ,dhawrkii sanona waa soo gabo gabowday oo dalka Etoobiya xukunkiisa waxaa dhawaan Abiy Axmed kala wareegayo qowmiyadaha kale ee dalkaas ku nool midkood siiba qowmiyadii ugu xukunka dheereyd ee Amxaarada, waana waxii keenay in Abiy Axmed wax ka yar 2 saac kaliya isagoo sidii nin ka yimid meelaha jirka lagu dhiso iskaan wato gabo sports ah soo joogo Mogdishu intey caruurtii Somalida ku ooriyeen amaba hadaanu si kale u dhigno Fiijiyeen, xili uu boqasho ku joogay halkaas indhahiisuu ku soo arkey beentii ay isaga iyo Xasan Sheikh qolka mugdigaa iskugu sheegeen iyo sida ay Somalidu ab ka ab jiilba jiilkii ka danbeyey uu dhulkoda iyo Badooda u soo difacanayey isku day kasta iyo beenkasta oo ay shaqsiyaad, koox iyo dhawr dowladood isku sheegaane markasta shacabku u fashilinayeen intaas qofkii ku nool qaarada Afrika amaba caalamka intiisa kale haduu kaliya fahmo waxuu baranayaa xaqiiqada shacabka Soomaaliyeed,waana waxa keenay in aanan wax weyn u arkin dhamaan kulamadii Xasan Sheikh iyo Abiy Axmed meelkasta oo ay ka dhacayeena anan u arikin wax weyn,maxaa yelay waxkasta markii aad ogtahay xaqiiqadeeda iyo halka ay ku dhamaanayaan shacabkaada news loogama dhigo waqtina loogama lumiyo!!, intaas waa in la wada fahmaa hadii aad tahay Soomaali,Afrikan amaba mid ku nool caalamka intiisa kale.

Weliba inaga intii aanan qoral soo gelin halkan dhalinayarada Soomaaliyeed ee mediyaha ku jira badankood wey na sugaan waxii aanu subaxdii u soo qoreyno,maxaa yeelay iyagu wax aaminayo hadii ay shacabka u soo qoraan waxkasta ma jiraan oo waxaa wararkooda qiimo tiray newska oo ay dhaqaalo kaka qaataan qofkasta una soo qoraan hadba siduu jecel yahay maalintaas,markiise ay arkaan xaqiiqada dalkooda amaba markii ay halkaan ku arkaan wararkeena kedib ayey shacabka kala hadlaan war midkaas u dhaw inta ka horeysa waa kuwo ama cabsanayo amaba aan wadaniyada dalkooda aqoon amaba ay ku gadaaman yahiin daruufo dhaqaalo maadaam aaysan dalka ka jirin shaqo,sidaasina waxii ay doonaan uga qoraan dalkooda,laakinse waxey iloobeen in (Gaajo gobanimo xambaarsan ay kun jeer ka wanaagsan tahay dhereg gunimo xambaarsan).Hayeeshee, Xasan Sheikh siyaaada sida uu uga baxayo dhawaan ugana haray doorashada 2026 ayaa si la mid ah Abiy Axmedna xukunka lakala wareegayaa,waxaanse ku faraxsanahay shacabka dalka Sudan oo dowladooda garab istaagay kana horyimaadeen kooxdii dalka burburineysay. la soco wararkeena danbe.

ninkaas waxuu ku bixi doonaa gacanta argagixisada oo ajaaniibtii waxey saacadahii ugu danbeeyey ku balameen amaba loo xil saaray qofka ajnabigaa ee ugu danbeya inta uusan ka bixin dhulka Puntland inuu qaarajiyo dhankiisa wadadka gerka cilaankaa leh isaga qudhiisa ma shar yara oo waa xeeladeytoo hayaa inuu ciidanka isku dhiibo ayey u badna tahay,oo kooxda waxey gesiyaasha Soomaaliyed ee Puntland u jabiyeen si aan horey loo arag,yacni si fiican ayaa loo bacrimiyey,kufsaday, abaahiyey,faraxumeeyey..lol.tan iyo markii uu builawday howlgalka Hilaac waxey ciidamadu markii laga soo bilaabo halkii ay ka soo dhaqaaq een iyo halka ay had ajoogaan waxey gudah galeen dhama jareen masaafo ku dhaw 400 KM.

Reer Puntland dad Soomaaliyeed oo la shinsan karo ika dheh,waana waxa aanu maalintii u howgalka Hilaac bilaawday ilaa maanta iskugu dhax wdnay wararka iyo quruxda iyo bilicda dhulka Uduga ee Puntland (Allow hadanu Soomaali nahay inoo daa wiilasha iyo gebdhaha geesiyaashaa ee dagaalka gobanimo u dirirkaa ee xaqa ku taan ee dhulka buuraleyda ah ee Puntland kuna yaala gobolka Somaalida ugu weyn ee Bari ka saaray argagixisada Out hart will be with you always-Markasta qalbigenaa idiinla jooga,waxaan si aan leex leexad laheyn u bogaadineynaa min m/weynaha amaba madaxda kale, Shacabka, Ciidamada qeybahooda kala duwan, qurbajoogta ilaa gudajoogta Puntland dadaalka geesinimad aleh ee ay kala hortageen argagixisadii qashinka aheyd ee dhul aysan laheyn u soo qaatay qalab lagu baaro macdanta sidii wax aysan dhulka joogin dad u dhashay,maxaase ka raacay.Guul iyo gobanimo warar kale oo badna la soco

Maanta oo Sabti ah Bisha Maarso ay tahay 1,sanadkuna yahay 2025 qoraalkaan Soomaalida oo dhan meel gooyni ah haku qortaano,had ak ahor waxaan Soomaalida u sheegnay in Xasan Sheikh u guuri doono wadanka Tanzaniya,hayeshee maanta waxaan qormadan uga hadleynaa gudoomiye Adan Madoobe,halka ay siyaasada Sheikh Aden mareyso maanta waa heestii u horey u qaaday fanaankii weynaa Xasan Aden Samater ee ay miraheeda ka mid ahaayeen Ismoog aqalkii bey asleysaa is mana oga Aqalkii bey asleysaa Ismoogaayee.

Gudomiye Aden Madobe baarlamankii waa burburiyey,laakinse isaga waxa lagu sameynayaa bacdul ciid, Aden Madoobe iyo R/wasaare Xamze gawaarida ay hada ku socdaan waa laga qatoo haayaa dad ayaa isku mashqulinayo weli dowlad ayaa jirta iyo siyasad ayaa Mogdishu taalo.

War oday Adenow Xasan Sheikh ninkii uu kugu bedeli lahaa inta uusan u guurin Tanzaniya waa diyaarsaday,weliba Xasan Sheikh waxuu leyahay rag iyo dumar badan igama danbey nayaan oo dhaqaalo badan ayaa iiga maqan,soo marka baarlamankiina Xasan Sheikh madaxiisaad u bur burisay adigina adigoo dhaleceysan ayaad siyaasada ka baxeysaa bal ka waran,hadaad naftaada la baxsato ayaad nasiib leetahay Sheikh Adanow. War odaygaan 70 jirka ah ee Xasan Sheikh ah waxaa u haray kaliya inuu iIbiyo caruurtiisa dalkana waa ka baxoo hayaa,dalkaasne doorasho dadban ayuu aaday,intaas ma fahmi weysay kaliya?.

Somaliyey ma modaa in Aden Madobe ku bixi doono nolol iyo geri midkod waxa hada socda,

ileen waxa ay afka ka shegan iyo qalbigoda isma lahan koxdan Mogdishu joogtee?. walee

jaahilnimo siyaasadeed tii ugu xumeyd ayaa socota sanadkaan dhar magaalo sahlanaa in la xirto, dhal magaalose adkaa in la yeesho, Soomaalidu been waa ku hadashaa laakisn ekuma maah maahdo anaga waxan la yaabanahay Xasan Sheikh markii uu fashilmay isaga iyo waxii uu hanti ka dhacay dalka waxuuba u qaatoo haayaa wadanka Tanzaniya, odaygaan Aden Madoobe ah ee gacantiisa ku burburiyey golahii shacabka ee baarlamaankii 11aad,maxuu isagu rabaa?.

Hadaan intaas uga baxno fowdada Mogdishu taalo,waxaan isla aadeynaa gesiyaashii Soomaaliyeed ee Puntland dagaalkii guuleystay ee ka socda degaanada Puntland iyo dhulkii ugu muhiimsanaa ee maant ala qabtay iyo warar aad xiiso badan oo inoo soo socda kuna saabsan guulaha is xig xiga ee marba marka k adanbeeya laga gaaray dagaalka inagoo iskula sii nasaneyna muuqaalkaan hoose.

Wararka ugu waaweyn maanta oo la galay maalin Jimco ah ,tariikhduna tahay 28ka Febraayo sanadkuna yahay 2025- Waxaa si rasmi ah u bilaawday ololahii Dorashada madax

tinimada Soomaaliya ee sanadka 2026,inagu markasta waxaanu shacabka Somaliyed hadba siyasada lagu jiro uga qaadanaa kaliya dhanka xaqiiqada madaxweynaha haatan uu waqtiga ka dhamaanayo meel laga saro xanaq ma jirto sababtuna waa doorashada 2026 oo uu ka haray, waana waxa aanu wax badan oo shacabka Somaliyeed looga dhigo siyaasad laakinse aan aheyn siyaasad marnaba waqti ugu lumin.

waxaan leenahay musharaxiinta Soomaaliyeed yaan waqti leydiinka lumin wax aan jirin madaxweyne Xasan waa idiin deeyey ololahii madax tinimada oo si rasmi ah u bilaabmayo awadeed waxaan isku dhax wadeynaa wararka aanu joogto uga soo gudbino Geesiyaasha Somaliyeed ee Puntland iyo wararkeenii kale oo dhan ee dalka.hayeeshee, waxaan shacabka Soomaaliyeed ugu bishaareyneynaa in ay doorashadii madaxtinimada Somaliya iska daay in ay waqtigeeda ku dhacdee wey ka soo hormareysaa waa u muhiim qofkii mustaqbal ka leh siyasada inusan waqti ku lumin siyasiyinta sii fashilma

amaba sida madaxweyne Xasan ka haray dorashada soo socota. miyaad na aragteen inagoo ka wal waleyna siyaasada Soomaaliya ileen dadka bogaan ku tixan wey na ogyahiin amaba garanayaan sida aanu dalka iyo dadka Somaaliyeed u jecel nahaye?, sababtu waa waxaan ognahay inta saxada siyaasada ka baxday oo uu ugu horeeyo m/weynaha uu waqtiga ka dhamanayo iyo inta ku hareereysan iyo inta 2026 ka soo muuqaneysa siyaasada,weliba ku darsoo dalka Soomaaliya sanadka 2026 waxaa loo dooran doonaa hogaamiye la mahadiyo dalkiina waxuu aaday doorasho dadban.

Walee Odaygii 70 sano jirka ahaa ee Mogdishu joogay ee Ina culusow ahaa sida uu uga dhacay danbeeyey,kedib ciidanka geesiyaasha Soomaaliyeed ee Puntland oo min gudaha iyo dibada,madax, maamul, shacab, qurbajoog, culimo iyo qeybaha kala duwan oo dhamaan gulufkaan qeyb weyn ku lahaa qoraalkaan midkii ka horeeyeyna aanu ku sheegnay argagixiso kuwoodii madhaafaanka ahaa oo garan la halkii ay geeyn lahaayeen qalab casri ah oo ay qaarne dhulka hostiisa ku duugeen qaarne ay la aadan hadba meshii ay u cararyaan

ayaa tiro ku dhawaan 21 argagixisadii ka mid ah oo tan iyo markii sida weyn loogu jabiyey labadii dagaal ee ugu horeeyey ee ka dhacay degaanka buurta calmiskaad,waxey noqdeen kuwo uu ku dhacay jahwareer kuwii la dilay waxii ka soo harayna waxaa baacsi habeen iyo maalin ah ku haya geesiyaasha Puntland,hayeeshee wararkii ugu danbeeyey ayaa muujinaya in ay ugu danbeyn tirada hada ku dhuumaaleysaneysa dhulka buuraha oo godoon ah is dhiibi doonaan, xili kuwoodii ajaaniibta ahaa joojiyeen riyadii ay horey ugu jireen oo ah iney dadka dhulka u dhashay ee Puntland intey qabsadaan duleysan karaan, filmkaas gabalkiisa waa dhacay oo hada waxey xaaladu mareysaa yaa arkey,weliba markasta waan ugu celineynaa shacab iyo mamul min madax, geesiyaasha Puntland yaan marnaba leydinka weecin howlgalkaan iyo dadaaladaan caalamka soo jiitay hada ee miro dhalkaa kuwiina mediyaha ku jira ee degaanka ka soo jeeda waan ugu celineynaa aduun meeshuu marayo badankiin ma ogidiine yaan dagaalka Hilaac ka hadalkiisa iyo soo gudbintiisa leydiinka mashquulin ee shacabka guushooda markasta u soo gudbiya.siyasadii Somaliya, midii Afrika iyo tii caalamka iyo fashilka ku dhacay wax sahlan maahan Soomaaliyey.

Arbaco,Febraayo 26,2025- Wararkii Xiisaha lahaa ee Dhulka Uduga ee Puntland waa inoo soo socdaan waxaanse ka hormarineynaa qoraal kooban oo aanu ugu talo galnay gudoomiyaha golaha shacabka Mudane Adan Madoobe.Gudoomiye Siyaasada Soomaaliya waad ku bahdilan tahay marka loo eego maqaamka aad ka joogto iyo kursiga aad ku fadhiso muhiimada uu dalka u lahaan jiray.Soomaalida runta uma sheegto qofka xiliga uu u baahan tahay waan ognahay taas, hayeeshee, madaxweynaha uu waqtiga ka sii dhacayo dhawaan isagoo dalka dibadiisa ku maqan ayuu qabiilka uu ka dhashay la hadlay waxuuna ku yiri aniga waan fashilmay doorashada inagu soo adaana waan ka harayaa oo Soomaalida iyo aniga waan kala dhamaanay!!,waana runtiisa oo isagoo aanba reerkiisa u sheegin ayaan Soomaaliweyn la wadaagnay inuu doorashada ka harayo mudo haatan laga joogo 10 bilood ka horna halkaan shacabka kula wadaagnay,adiga ka gudoomiye ahaan marka siyaasado badan oo fowdo ahaa oo laga abuuray koofurta nSoomaaliya oo hada wada fashilmay dhamaantoodna uu

madaxweyne Xasan ujeedkii uu ka lahaa ay aheyd armaad ugu yaran dhawr bilood oo mudo kordhin ah heshaa,waxii oo dhana markii ay daaqada ka baxeen,waxey siyaasadiisa ku soo aruurtay in lagu ciciyaaro golayaashii sharci dejinta oo adiga gudoomiye ka aheyd aqalkiisii hoose,waxaanse ku leenahay gudoomiye sidaan isku dhaan siyaasada Soomaaliya marka loo eego mudada aad ku soo jirtay iyo sida aad ugu bahdilan tahay isma lahan.anagaa kuu sheegeyno adiga iyo madaxweyne Xasan xukunka ma wada dhameysan doontaan midkiinaa baxayo ,waxaase laguu qaatay Madaxweynaha qabiilkiisa ugu yaraan waa u sheegay inuusan soo laabaneyn doorashada inagu soo aadana ka mid aheyn adiga maxuu yahay siyasadaada mise og tahay in dhawaan ugu badnaan 4 ilaa 5ta isbuuc ee inagu soo aadan deegaanada aad ka soo jeedo loo weecin doono colaado aan hada ka jirin?.

Sideese u aragtaa faraqa u dhaxeeya hanaan dowli ah iyo aqliga jaantaa rogantaa ah ee ka jira Koofurta Soomaaliya maantana ka jirta?. Inagoo mediya ah oo aan xitaa ku jirin siyaasada ayaa markii aanu wararkeena u weecinay degaanada Puntland kedibna aanu sawirkiisa meesha ugu sareysa bogaan soo saarnay madaxweyne Farmaajo ayaa lacag badan naloo balan qaaday kaliya si aanu u soo tabin wararka Puntland oo aanu ka diidnay,kuwii nala soo xariiray sidee adigoo gudomiye dhan oo golahii shacabka ah laguugu ciciyaari karaa, aaway karaamadii iyo dignity-gii uu qofku lahaa ee la doonayey ugu yaraan inuu ilaashado?. mise mudan yahay baarlamaankii 11aad in sidaan xad dhaafkaa loogu ciciyaaro?.

Ugu danbeyn Gudoomiye inagu mar hadaad tahay siyaasada ka sokow aabe Soomaliyeed waxaan kuu heynaa ixtiraam dalkaan waxuu aaday doorasho dadban adigana waad ogtahay Ilaaheyna waa ogyahay, Soomaali oo dhana waa ogyahiin xildhibanadan iyagoo deganadooda u socda lagu bahdilaa garoonka Mogdishu kaliya wax ka qabo ogaawna dowladnimadu maahan hadba kooxda markaasi joogta markii ay fashilanto sidey isku aragto oo waa ka baaxad weyn tahay,sidaasi daraded ma dooneyno in aanu ka mashquulno wararkeena shacabka Geesiyashaa ee Puntland mana mudna in aanu wararkooda shacabkaas Soomaliyeed ee geesiyaashaa ku bedelano waxoogaa shilimaad ah oo ugu dnabeyn ku danbeyn doono musqul iyo saxaro,intaas waan ka hami iyo han sareynaa oo Somaali baan u nahay, arinta madaxweyne Farmaajona iska daay in aan joojinee waxaanba saacad saacad u bedeli doonaa amaba soo gelin doonaa hadba sawirba midka uu ka danbeeyey.

Sidaasi daraadeed qoraalkaan waxii kaa anfacayo ka qaado gudoomiye Adan Modoobow,waxii aan kaa anfaceynina ka soco waxaan kuula hadleynaa in aad tahay muwaadin Soomaaliyeed . kursiga uu hada ku fadhiyo Xasan Sheikh sida ay cadceeda uga soo baxdo dhanka bari uguna dhacdo dhanka galbeed ayaan kuugu sheegi karnaa halka uu aaday 2026 iyo waxii ka danbeeya weliba waxaa ku fadhiisan doona hogaamiye amaba madaxweyne la mahadin doono Soomaaliweyna u riyaaqi doonaan,yeysan adiga iyo shacabka deegaanka aad ka soo jeedo ka hoos bixin siyaasada dalkeena kusoo wajahan.

Is weydii Gudoomiye Adanow sanad ka hor xildhibanadii beenta loo sheegay ee dastuuraan bedeleynaa lahaa iyagoo xaqiiqada siyaasadeed ee dalka ka jirtay iska indha tirayey maanta Xasan Sheikh ma kala jecel yahay iney qeyl qeliyaan iyo ineysan qeliqelin?. sababtu waxuu ogyahay ineysan soo laabaneyn isaguna uusan ka mid aheyn doorashada soo socota. waa markii aanu dhihi jirnay qiyaali iyo xaqiiqo faraqa u dhaxeeya waa in la kala bartaa.Hayeeshee, aan isla aadno dhulkii Uduga ee Puntland oo aan shacabkaas Soomaaliyeed uga heyno warar aad u xiiso badan oo weliba Soomaalida kuwooda damiirka leh iyo iyagaba farxad gelinaya....war helaa talo hela,la soco wararkeena danbe.

War Deg Deg ah- Guulaha cusub iyo Dagaalka ay Argagixisada kula jiraan Geesiyaasha Soomaaliyeed ee Puntland iyo wararkii ugu danbeeyey. Hayeeshee,Ku dhawaad 21 argagixisada kuwoodii madhaafaanka ahaa ee ku sugnaa bartii ay ka soo farcameen argagixisada Puntland kuwaasi oo wata qalabka Macdanta lagu baara oo si dhuumaleysi ah iskaka baxay dhamaan dhulka u dhaw halka uu dagaalku ka socdo. Hadaba mudo bil ka hor intii bogaan ku tixneyd markii aanu bilaawnay\

tabinta wararka dagaalka xaq u diririka ee ka socda dhulka Puntland halkaasi oo ay geesiyaasha ciidmada Puntland ee lagu hurdo casharka uga dhigeen argixisada,waxaan shacabka Soomaaliyeed si guud si gaar ah kuwa Puntland ula wadagnay in ay argagixisada kuheystaan halkaas qalab casri ah oo ay qeybna dhulka hostiisa ku dugen qeybna u qataan goob kasta oo ay ka sii baxayan, Warkani oo caawa oo ay sii dhmaanyeyso habeen talaado ah ,lana galayo Arbaco waxey kooxda kuwii ugu muhiimsanaa ku

dhawaad 21 iyagoo ka kooban ka baxeen dhamaan dhulka ka ag dhaw goobahii laga saaray wxeyna hada ku sugna yahiin deegaankii uu ka soo biolaawday halgankooda, waxeyna qorsheynayaan jabka kooxda gaaray baaxadiisa awadiis iney is dhiibaan ugu dabeyn inta ka hartay,yacni jab waa dhaafay waxa kooxda kaka dhacay wiilashii gesiyaasha ahaa ee Soomaaliyeed ee Puntland ee ciidanka ahaa iyo saraakiihsooda oo taageero xoogan iyo garab istaag mug lehna ka helaya shacabka Puntland oo kooxda wado kasta ka xiray,hayeeshee arinta ugu xiisaha badan 30 kii maalmood ee sida weyn loo xanuujiyey kooxda argagixisada ee ku dhuumaaleysaneysay dhulka Buuraleyda ah ee Puntland waxaa ganacsatad

Puntland kuwooda ku sugan magaalada Boosaaso u baaqday malaayiin dolar oo baad ahaan looga qaadi jiray iyagoo weliba ah kuwi dalkooda loogu yimid,waxeysa wax kasta isbedeleen markii kooxda si ka baxsan aqliga bini'aadamka u jabiyeen ciidamada geesiyaasha dowlada Puntland oo ah dhalin Soomaaliyeed oo siweyn iskugu kalsoon,hadaba dhegta kor u haaya sidaan shacabka Soomaaliyeed kuwooda ka soo jeeda dhulkii Uduga amaba Puntland uga balan qadnay in ay wararka

kuwooda ugu horeeya inoo yahiin dagaalka qadiyada iyo hadafka ku socda ee ka socda halkaas. Guul iyo Gobanimo, Min madaxda, Shacabka, Ciidanka, Saraakiisha, qurbajoogta Puntland ilaa raga iyo dumarka Soomaaliyeed ee har iyo habeen u taagan qadiyada dagaalkaan ku soo aaday waqtigii loo baahnaa.warka xoogiisa joogto ula soco waqti kasta.

Puntland Government War Against Teroriest ,On Tuesday Febraury 25,2025-Kedib guulahii waaweynaa ee malmahii tagay ,sidoo kalena maalmo qurux badan oo ka mid ahaa malmahii qeyrka ee bisha shcabaan oo inoogu socda si qurux badawaxaan mar kale isla aadeyna Geesiyaasha Soomaalyeed ee Puntland iyo dagaalka argagixisada guulaha taariikhigaadadnimada, dhulka baaxada leh ee ay ciidamadui gaareen oo ay ugu danbeyso saacado ka hor iyo saldhigii ugu weynaa ee

ay ka soo muuqan jireen argagixisada madaxdooda ayaan toos iskula aadyenaa waa newska ugu weyn ee ka jira gayiga ay degaan Soomaalida ee

geeska Afrika oo ah dagalka ka socda dhulka Uduga ee Puntland quruxda badan ee Puntland.min madax maamul,shacab, qurbajoogta kaalintooda wanaagsan shaqada ay hahayan sarakil iyo ciidanka geesiyaashaa Soomaaliyeed ee Puntland walee waa lagu diirsaday.wararka xoogooda muqalao ,waresiyada ciidanka ,gurmadka shaqada sida quruxda badan ee ay u socoto,dalka Soomaaliya siyaasad ahaan fashil badan kedib oo uu aaday doorasho dadban musharaxiintuna bilaabeen ololahooda ,bal mark ahore aan isla aadno furunta dagaalka iyo muuqaaladii ugu danbeeyey iyo weliba magaaladii quruxda badneyd.

FASHIL BADAN OO SIYAASADEED KEDIB, MADAXWEYNE XASAN OO DOORASHADA SOOMAALIYA EE 2026 KA HARAY GEBI AHAANBA,KEDIB BURBUR XOOGAN OO KU DHACAY XISBIGII UU HORBOODAYEY.WAR HELAA TALO HELA.

War Deg deg ah- Xisbigii M/weyne Xasan Sheikh oo burburay siweyna looga baxayo, kedib markii qaran iyo qabiil la kala saari waayey fashilkii waa soo deg degay,xili uu m/weyne Xasan ka haray doorashada madaxtinimada Soomaaliya,waxaa dhacay isbedelo waaweyn oo aan noocooda horey loo arag.Soomaalidu waxey horey u yiraahdeen god sireed ha qodin hadaad qodana ha dheereyn ku dhici doontaane lama ogee.fidnadii uu maleegayey oo dhan waa la gadoontay m/weynaha, ku darsoo dalkii dorasho dadban oo uusan isagu qeyb ka aheyn kana haray ayaa ka dhaceysa dalka...lol.

Dalka Somaliya ninkasta degaankii lagu yaqiinay ee uu dalka Somaliya ka deganaa ayuu maanta ku sugan yahay beenkasta oo siyaasadeed oo leysku sheego in aysan soconeyn intaas qofkasta haku tusaalo qaato waxa Xasan Shiikh ku dhacay.Midna ogaada waxa fashilkaan soo dedejiyey oo dhan waa beentii aan raadka laheyn ee leysku sheegi jiray,sida Hebelow sow magaca Soomaaliya aduunyada uguma helno dhaqaalo inaguna meelkasta ma joogno.Haaaaa.Hebelow shaleyto markaan imanayey sow ma aheyn mid baahan/Sabool maantana sow hanti kugu filan kama sameyn mashaariicdii Soomaaliweyn ka dhaxeysay Haaaaaa. Hebelow adigoo ina aderkey ah halkaas magaalo ii joog ee iska sheego State hebel sow kuma dhihin anigaa hebel iyo hebel oo reer hebel ah kuu madadalinayee.Hebelow magalo hebel iska joog dastur iyo sharci iyo dowladnimo iyo wax la yiraahdo federal iska

iloow ee adiga iyo argagixiso sidaas ku wada shaqeysta sow kuma dhihin Haaa.

Waxaadba moodaa in aanu daawaneyno film, Somalidiina waxeyba sugayeen in ay kaliya gaaraan inta laga gaarayo sanadka ugu danbeeya ee mudo xilkeedka madaxweynaha haatan iskaka haray doorashada madaxtinimada Somaaliya sidaasi daraadeed waxkasta oo uu shaqsi,koox amaba qabiil Soomaaliyeed kala hadlo Xasan Shiikh maanta inta dhegtaan la galiyo ayaa tan kale laga bixinoo haayaa isagu doorashada soo socota waa ka haray intaas waa in ay ogaataa Somali Maxamed.ruwaayadkasta oo la jilo waxey ku ek tahay inta laga daawanayo waxii la soo jilo been badan kedib waxaan ugu danbeyn isla aadnay dorasho dadban.waxaa kale oo yaab keeda leh xitaa madaxweyne Xasan inuu doorashada soo socota ka harayo uma sheegayo dhalinyaradii uu waqtiga ka soo lumiyey ee intaas soo daba socday ileen isagu waa 70 jir gabobay oo siyaasada ka haray, dhalinyaraduse mustaqbal ayey u baahan yahiine oo beenaa loo soo sheegaye?.

Hada film danbe oo la jilo ma jiro,yacni waxaa meesha ka baxay beenkasta oo horey loo soo sheegi karay dalkiina doorasho dadban ayuu aaday,ku darsoo madaxweynaha waxaa ka yalo mooshin isaga iyo gudoomiye Madoobe,yacni waxaa la dhihi karaa waxaa siyaasadiisa ku dhacay cimri deg deg,intaas adigoo Soomaali ah waad fahmi kartaan sow maahan?.kuna darsoo in ka badan 10 jeer ayaan halkaan malaayiin Soomaali ah ugu soo qornay waxaan dhahnay dalka Soomaaliya 2026 waxuu yeelan doona hogaamiye ay Soomaaliweyn mahadin doonaan,intaas kaliya nagu xasuusta Soomaaliyey.weliba fadeexado iyo ceebo waaweyn oo ma hadho ah oo uu kala tagi doono madaxweynaha doorashada ka haray ee Soomaaliya waan isla daawan doonaa indhahiinoo shantaa yaan la sugi waayin.

Fiiro Gaaro ah- War waxaan ka mashquulnay gobtii iyo gesiyaashii Soomaaliyeed ee Puntland maanteyba ugu darneyd guulaha la gaaray war dalkii Soomaaliya oo doorasho dadban aday iyo guulaha ay gareen walaalaha Soomaaliyeed ee Puntland oo argagixisadii dhulka la galay ayaan maanta ku baashaaleynaa guul iyo gobanimo.

SOMALIS PRESIDENCIAL ELECTIONS IN 2026-THE ELECTION OR CAMPAINGN PERIOD, AFTER CURRENT PRESIDENT TERM ENDED AND USUALLY THE PEOPLE OF SOMALIA DIDN'TCOUNT WHAT EVER HAPPENED LAST 10 MONTHS OF CURRENT PRESIDENT TERM AND WHAT EVER HE DID DURING ELECTION PERIOD IS A NULL AND VOID.

Somalia Presidencial Elections in 2026- On Tuesday,Ferbraury 18,2025- Waxaan mar kale isla aadeynaa dalka Soomaaliya oo doorashadii madaxtinimada oo weliba ah doorasho dadban aaday,inti qabiil ahaan been iskugu sheegtay,intii koox ahaan been iskugu sheegtay iyo intii shaqsi ahaanba been iskugu sheegtay dalka Soomaaliya waxuu aaday doorasho ,inagu kalama jeclin inta dowladood ee been loo sheegi doono mudada ay doorashada socoto oo waxkasta oo heshiis lala galo noqonayo waxbo kama jiraan,hayeeshee, inagoo og in ay rag iyo dumar badan oo aanu halkaan magacyadooda ku xusi karno oo weliba Soomaali kala nooc ah oo ku soo noolaa sedaxdii sano ee ugu danbeeyey qiyaali siyaaadeed marka meel leyska dhigo mooshinada xarkaha goostay ee ka yaalo madaxweynaha iyo gudoomiyaha golaha shacabka,hadane waxan shacabweynaha Somaliyed u xaqiijineynaa weliba kalsonida aanu isku qabno in uu dalka Soomaaliya aaday dorasho dadban,maca salaama wajiyo badan oo aanu ula baxnay ma xishoda yaasha siyaasada Somaliya.weliba muhiimada ay qormadan inoo leetahay waxaan ka soo hormarinay wararkeenii geesiyaasha Somaaliyeed ee Puntland iyo guulahii is daba jooga ahaa ee ay ka gaareen dagalada looga soo horjeedo argagix isada.

Hayeeshee, hadaan isla aadno Mogdishu waan qiyaaseynay in ay waxaani dhacayaan, hebelow magaalo hebel iska joog,adigoo bilaa sharci ah maxaa la dhahaa dastuur!!, adiga magaalo hebel joogid kaliya maahane argagixisada la shaqeyso ee hubka halkaas u marsii.

maya hebel iyo hebel oo reer Hebel ah oo aan siyaasada garaneyn ayaan ku ciciyaareynaa inta aan meel cidlo ah ka soo istajineyno adiga magalo hebel ina adekeyow iska joog.....lol. Aaway Somaali Maxamed xiligaan oo kale qosolka ha lagu kabo qormada waxkasta meeshii aanu la dooneynay ayey inoo mareysaa,waan bogadineynaa inuu doorashada 2026 ka harayo madaxweynaha haatan sii baneynayo xafiiska,tolow kuwii uu siyaasada ka hoos bixiyey ee uu degaankooda iyo reerahooda u adeegsaday amaba isagu waa madaxweynahee waba ka baxoo haayaa siyaasadee,kuwii uu qalday maxaa u mustaqbal ah...lol.

Aaway ciyaal tiktok is diyaariya waxaad noqoneysan xildhibaano,aaway ciyaal Youtube is diyaariyey waxaad noqoneysaan xildhibaano,maxaa ka daneeyey...lol.qofka markii uu riyoonayo haduu riyoodo isgaoo jiifo amaba hurdayo waa wax la qaatay ,laakinse bal ka waran haduu yiraahdo waan riyoonayaa anigoo socda..?.

Walee waxbaa ka dhacay reer Puntland rali ahaada Somali gesiyal ah ayaad tahiin dorashadii Soomaaliya oo waqtigeeda ka soo hormartay ayaa wararkii geesiyaasha Puntland naga soo dhax gashay, weliba Axmed Madobe iyo Saciid Deni waxan leenahay hadaad mustaqbalka rajo ka leetahiin siyaasada Somaaliya Mogdisho waayadan haku deg degina tagideeda dalka Somaaliya dorasho dadban ayuu aaday cidii been siyasaded inta loo shegay lagu soo moday oo hada yaban, waxaa ka muhiimsan inuu dalkii aaday dorasho dadban. m/weyne Denina waxan leenahay yaan dagaalka adiga iyo shacabkada lagaa mashqulin ,m/weyne Madobane waxaan leenahay wax badan waa laga soo gudbay hada horey u soco......Soomalaiya waa dal doorasho dadban aaday....war helaa talo hela.

Intaas oo qodob markii aad si degan u aqriso waxaa bar bar yaalo Mooshinka m/weynaha iyo Gudoomiyaha baarlamanka Golaha shacabka oo xarkahii gooystay waana waxa barlamankii u afduuban yahay oo bil ku dhawaad u furmi la yahay,midka la hormarin doono labadooda ee horta xilka laga qaadi doono shaki ayaa inooga jira waxaans ehubnaa inuu ka yaalo mooshin.

Waxaa waxaasi oo dhan ka sii daran in qorshe meelo badan oo dalka ka mid ah lagu iibsan rabay uu fashil ku dhamaaday Soomaalidana uu Allaah ka bad baadiyey wax badan oo qatar ahaa oo lala doonayey in dalkooda laga sameeyo,xitaa intii horey loo sameeyey ma noqon doonaan sidii la moodayey,waxaana waxaas oo dhan soo dedejiyey mudo xileedkii dowladan oo dhamaad ah iyo dalkii oo aaday doorasho dadban,warar 99.9% la hubo waxuu sheegayaa in madaxweyne Xasan iskaka hari doono doorashada 2026 waa sida xaqiiqada ah.

Yacni ma dooneyno in aanu ruwaayadii siyaasadeed ee horey loo soo jilay aanu mar kale shacabka Soomaaliyeed ugu soo celino,waxaanse hubnaa in uu dalka Soomaaliya isbedel weyn oo siyasadeed lugaha la galay uuna noqday wadan aaday doorasho dadban.

Xakuu ka soo bilaawday fashilkaan siyaasadeed ee is xig xigay?.

1-Hebelow magaalo hebel iska jooga argagixisadana isla shaqeysta anigaa reer hebel kaa mashquulinayee oo hebel iyo hebel ku shaqeysanayee.2- Sidii dhaqtar daawo u qorayo bukan aaway hebel wax dastuur la yiraahdo majiraane halkii magaalo ee aad joogi jirtay iska joog adigoo bilaa sharci ah.3- Aaway Hebel, aaway hebel, aaway heblaayo,waxaas oo dhan oo qiyaali ahaa intii isla soo sameysay hada lee ayuu waagu ku baryey,markii ay iskugu soo biyo shubteen kuwo waqtigii mar hore ka dhamaaday iyagoo aan wax sharciyad ah heysana arinkoodii uu ku dhamaaday fashiluuuu.

Walee reer Puntland oo doorashadii waqtigooda ku qabsaday iyo Jubaland oo inta ciyaartii siyaasadeed fahantay isdaba qabatay iyo reer Hiiraan oo degan halbowlahii dalka oo iyagoo isku kalsoon ruwayada la jilayo si sharaf leh u daawnayo,weliba ma kaa walayaan...lol,waxey soo dedejisay in uu dalkii aado doorasho dadban..........weliba Axmed Madoobe iyo Saciid Deni waxaan leenahay waxii shirqool siyaasadeed ah ka tigdoonaada oo deganadiina ku sugnaada intaas waa naga talo waxii siyaasad ah deganadiina idinkoo jooga halkaas ka maamula waa naga talo Soomaalinimo.

2026 Somalia presidential election-After Somalia presidencial campaign allready beginning this month, and Somalia as a country choosing new leader in presidential election by indirect election in early 2026,What did you know about what is going on in Somalia...........

Doorashada Madaxtinimada Soomaaliya,Isniin,Febraayo 17,2025-Doorashada dadban ee madaxtinimada Soomaaliya ee sanadka 2026 iyo waxyaabahii soo dedejiyey ee meesha ka saaray xisaabaad qaldan oo horey leyskugu soo dhufsaday,waxaana dhacay isbedelo waaweyn oo soo dedejiyey doorashadaas in ay qanbsoomi doonto.

Tusaale- Guulaha deg degtaa ee ay Soomaaliland siyaasada ka gaareen ee aysan dad badan ogeyn halka uu ka yimid iyo waxa uu Ciro kaka duwan yahay Muuse Biixi waa kaliya hal qodob.Muuse Biixi waxuu ahaa shaqsi xidiid la ahaa dowlada Djabouti oo siyaaadiisa waxey ka dhigneyd mid uu qofku ku waday xabsi dusha sare ka furan,laakinse Ciro siyaasadii Soomaliland waxaas oo dhan waa ka hoos bixiyey waana mida keentay in aduunyadu ay Soomaaliland toos ula macaamilaan,sawirada halkaan ma idiin soo gelinaa baaxada qalabka casrigaa ee Somaaliland u soo degay,haduusan qofku fahmi karin wacyiga siyaasada waxey arinkiisa ku danbeyneysaa inuu maalinba wax aan jirin naftiisa ku mada daaliyo.

Aan isla aadno Koofurta Soomaaliya iyo waxyaabaha soo dedejiyey inuu dalka Soomaaliya aado doorasho dadban sanadka 2026 iyo waxyaabahii meesha ka saaray mudo kordhin been ah iyo gobolada dalka oo marka laga reebo Kismaayo iyo Garoowe leyskaka joogay amaba fadhiyey kuraas been ah inta weliba leyska dhaadhiciyey in fowdadaas ay iska sii socon donto,heerka fowdo laga garay,waxii oo dhan halkuu ku danbeyey hada fashilka ka danbeyey ma laguu sheegay adigoo Somali ah.halkaan kala qabso halka uu aaday dalkii siyaasadiisa!!..

Midna ogaada markii aanu idiin kala hadleyno arimaha siyaasada Soomaaliya ma dooneyno adigoo Soomaali ah in aanu idiin la hadalno sida qof muqayil ah amaba qof Qaad wade oo kale ah oo ay aragtidiisa ku kooban tahay maalinkaas inta uu Marqaamo amaba sida ay nolosha u tusiso mirqaanka uu kudhax jiro iyo waxii la mid ah,waxaan idiin kala hadleynaa dal la yiraahdo amaba la dhihi jiray Jamhuuriyada Dimoquraadiga Soomaaliya oo ka koobnaa waxii ka horeeyey 1960 kii Koofurta Soomaaliya oo leh 6 gobol iyo Goboladii Waqooyi oo lahaa 2 gobol sidaasina intey wa xisku darsadeen 1960 kii mar kale kala dhaqaaqay 1991 kii maantana loogu yeero Somaliya iyo Soomaaliland oo midkasta gooynideeda aduunyadu ula macaamisho,hayeeshee 6dii gobol ee Koofurta Soomaaliya intii ay ka koobnaayeen oo iyagu mudo ka badan 30 sano noqon la dowlad rasmi ah,marka laga reebo in loo dhiso dowlado macmal ah oo aan is bixin karin.

Ugu danbeyn waxii maalinba shaati qabiil shacabka Soomaaliyeed loo soo gashado,maaliba waqtiga leysku dhaafiyo been siyasadeed,maalinba waxii magaca Soomaaliya lagu keenay qaab qabiil jeebka loogu shubto, maalinba meel fowdo laga abuuro si mudo kordhin loo helo,

Gobolada dalka qaarkood masuuliyad aan jirin kuna dhisan qabyaalad iyo fowdo lagu joogay fashil siyasaded oo badan kedib,dalka Soomaaliya siiba koofurta Soomaaliya waxii sedaxddii biloodba mar inta Mogdishu shirar aan jirin oo kaliya dhawr milyan lagu kala qadan jiray leys kugu tago, iyagoo hal maalin leys tusinin inuu waqti socdo,qiyaliga dalka lagu mamuli jirayna uusan sii socon doonin waxii oo dhan hada waxey ku soo aruureen in Koofurta Soomaaliya ugu danbeyn qiyaali badan oo siyaasadeed been ay qabiilada qaarkood isku sheegaan iyaga dhaxdooda siiba kuwa maanta ka sii degayo hogaanka dalka,waxaasi oo dhan hada kedib waxaa loo jiheystay doorasho dadban weliba 100% meshey hada wax marayaan reer Hiiraan

waxey joogaan guul siyaasadeed oo ruwaayada siyasaded oo ay qabiilada qaarkood jilayaan waa ku raaxeysanayaan,ku darsoo dalka Soomaaliya isbedelada ka curanayo kaalimaha hore ayey ku jiraan,wax badan oo hada qiyaali siyaasadeed ahne qorshaha uguma jiro iney waqti ku lumiyaan Soomaali badankeedna waa in ay wadadaas qaataan,maxaa yeelay waxaa jiraan wax badan oo loo sameeyo kaliya si waqti kordhin loo helo in lagu mashquulo,war Somaliyow sida reer Hiiraan oo ku nool dhulkii lagu aas aasay dowladii ugu horeysay ee ay Soomaalidu yeeshaan Jamhuuriyada Dimoquraadiga Soomaaliya sida ay iskugu kalsoon yahiin iskugu kalsoonaada oo qiyaaliga siyaasadeed ee la jilayo badankiin haka baxaano, doorasho ayuu aaday dalka Somaliya waxii ka horeeya 2026,waxkasta oo laguu shego intaad dhegtaan geliso ka bixi tan kale,hadii kale waxey arintu kaa noqoneysaa dhalinayaradii tiktok iyo youtubeyada ee la yiri oo kale waxaad noqoneysiin xildhibaano oo ilmo adeeradiin ayaan idiinku bedeleynaa ee sawiradeena soo saarta profile-ka oo kale...lol.

Isbedelo waaweyn ayaa dhacay Soomaaliyana doorasho dadban ayuu aaday,weliba ku bishaareysta Soomaaliweyn hadaad tahiin hogaamiyaha imaan doona waxuu noqon doonaa mid ay Soomaalidu mahadiyaan,dalkiina isbedelka uu aaday kaalintaada ka qaado adigoo Soomaali ah,kana bax qiyaaliga aan dhaafsisneyn inta isku sheegta oo kaliya hadey qabiil yahiin iyo hadey koox yahiin iyo hadey shaqsiyaad yahiin,weliba Soomaalida markii aanu wararkaan oo kale ee in ay dhaceyso doorasho aanu soo gudbino waa mar aanu hubno waxa aanu qoreyno sidaasi daraadeed Soomaaliya doorasho dadban iyo 2026 ayuu u jiheystay......

Fiiro gaar ah- Guulaha geesiyaasha Puntland wararkii joogtada ahaaee Puntland waa inoo soo socdaan dhegta kor u haaya Soomaali Mxamed

Wararka ugu waa weyn caawa,2025-guulaha shacabka Soomaaliyeed ee Puntland waan iskula soo laabaneynaa,waxaan isla aadeynaa doorashada guud ee Soomaaliya,waxaan marka hore shacabweynaha Soomaaliyeed ugu bishaareyneynaa in uu dalka Soomaaliya aaday doorasho dadban xisaabaad qaldan oo horey leyskugu dhufsadayna ay meesha ka baxeen.hebel aaway magaalo hebel iskaka joog qaab sharci daro ah.

Waxii madadaalo siyaaadeed ah ee horey loo s oo jilay waa meesheeda,waxaase muhiim ah in shacabka Soomaaliyeed loo bidhaamiyo nuxurka halka uu dalkiiaaday sedax sano oo been iyo madadalo siyasaded iyo lugooyo shacab iyo musuq masuq xarkaha gostay, ugu danbeyn waxuu dalkii aaday dorasho dadban,yaa koxdii Villada jogtay la gediyey siyasada?. adigaa raadso waxaanse hubnaa oo biyo kama dhibcaan ah in daka Soomaaliya aaday doorasho weliba doorasho dadban,yaa laga hoos bixiyey oo been siyaasadeed ku noolaa amaba loo dhiibay sanbuus afar gees ah....lol.walee waxba ka dhacay waan qiyaaseynay in ay sidan wax u dhacaan wax badan oo dhimana waa soo socdaan Soomaali Maxamed ku tixnow bogaan si weliba sharaf leh,weliba waxaan xili hore shacabka la wadaagno waxey u dhacaan sidaan u sheegno,mar kale si degan u aqriso waan idiinku celineynaa (Dalka Somaaliya waxuu aadey doorasho),Weliba Dorasho dadban,waxii bahdil siyaasadeed ah oo malaayiin Soomaali ah ay indhahoodu qabteen wax badan hada kedib waa leys kala gudbayaa.war helaa talo hela.

Hargeysa,Somaliland,2025-M/weynaha Jamhuuriyadda Somaliland Mudane Cabdiraxmaan Maxamed Cabdilaahi (Cirro) oo Qasriga Madaxtooyada Somaliland ee magaalda Hargeysa kulan muhiim ah kula yeeshay Safiirka Dawladda Turkiga u fadhiya Jamhuriyadda Somaliland & Somaaliya iyo wefti uu hoggaminayay, iyaga oo ka wada hadlay arrimo badan oo mudnaan u leh labada dhinac, kuwaas oo la xidhiidha xojinta iskashiga u dhexeeya labada Jamhuuriyadood ee Somaliland iyo Turkiga.

Ugu horrayn, Danjiraha Turkigu waxa uu Madaxweynaha JSL ku bogaadiyey guushii uu ka gaadhay Tartankii Doorashashoyinkii Madaxtooyada, isaga oo qiray bisaylka hannaanka dimuqraadiyadda ee ka hirgalay Somaliland iyo sida ilbaxnimada leh ee ay reer Somaliland ula kala wareegeen xilka Qaranka, arrintaasi oo uu Danjiruhu ku tilmaamay mid dhif iyo naadir ku ah mandaqadda Geeska Afrika, Shacabka reer Somaliland ee adkaysiga badana ay mutaysteen in lagu hambalyeeyo guusha ay gaadheen.

Kulankan waxa diiradda lagu saaray arrimo badan oo muhiim ah oo ay ka mid ahaayeen nabadeynta, iskaashiga dhaqaalaha, ganacsiga iyo malgashiga, waxbarashada, caafimaadka, horumarinta kabayaasha dhaqaalaha iyo xirfadaha, ka wada shaqaynta arrimaha bini’aadannimada iyo qodobo kale oo muhiim u ahaa shacabweynaha Jamhuuriyada Soomaaliland.

Madaxweynuhu waxa uu Danjiraha Turkiga u sheegay in Jamhuuriyadda Somaliland ay aad u danaynayso in Dawladda Turkigu ay la yeelato Somaliland xidhiidh toos ah, wanaagsan oo dhinacyo badan leh,taasi oo dhamaan arimahii ay ka wada hadlen labada dowladood ay ku soo dhamadeen sidii loogu talo galay.Hayeshee, wararka Jamhuuriyada Soomaaliland oo joogtoinoo noqon doona xili uu madaxweynaha Soomaaliland booqan doono dhawaan dhawr dal oo caalamkaa oo uu casuumaad ka helay durbaba,sidaasi daraadeed wararka Soomaaliland joogto ula soco.

DALKA SOOMAALIYA OO AADAY DOORASHO 2026,WELIBA DOORASHO DADBAN,KEDIB FASHIL SIYAASADEED XOOGAN OO DHACAY AYEY SOOMAALIDU U AADEEN DOORASHO DADBAN ,XILI AY MEESHA KA BAXDAY FOWDO KASTA OO LAGU RAADINAYEY MUDO KORORSI IYO LUGOOYO UMADEED IYO MID DALEED.WARKA XOOGIISA!!..

WAR DEG DEG AH- QODOBADA UGU WAWEYN MAANTA OO AXAD AH,BISHA FEBRAAYO AY TAHAY 16,SANADKUNA YAHAY 2025-1-DALKA SOOMAALIYA OO SI TOOS AH U AADAYA DOORASHO DADBAN MEESHII LAGU GAARO 2026,WAA ISBEDELADA WAAWEYN EE SIYAASADEED EE DHACAY SOOMALI BADANA U BAAHAN YAHIIN IN AY SII OGAADAAN, WELIBA AAN IDIINKU CELINO HALKAAS MAR KALE IYADOO KU QORAN FAR WAAWEYN DALKA SOOMAALIYA WAXUU AADAY MAR KALE DOORASHO DADBAN,KU DARSOO HEERKA MUSUQA UU GAARAY WAXUU SABABAY IN AY BURBURAAN SHAQSIYAAD IYO KOOXO ISKU SHEEGAYEY URURO,WAXAANA SI RASMI AH SAXADA SIYAASADA SOMAALIYA UGA BAXAY RAG IYO DUMAR BADANOO ISKU SHEEGI JIRAY SIYAASIYIIN, DABCAN MAGACA OO KALIYA AYEY SIYAASIYIIN KA AHAAYEEN EE MA AHEYN DAD LOOGU TALO GALAY SIYAASAD IYO WAX U DHAW,KAMA HADLEY NO FASHILKII IYOBURBURKII KU DHACAY BAARLAMAANKII 11AAD IYO MUSUQA XARKAHA GOOSTAY,WAXAANSE KA HADLEYNAA ISBDELKA SIYAASADEED EE DHACAY IYO INUU DALKA SOOMALAIYA AADAY DOORAHSO DADBAN.

2-PUNTLAND OO SIWEYN UGA GULEYSATAY ARGAGIXISADII,WAXAAN MAR KALE HALKAN KA BOGAADINEYAA GEESIYASHA SOOMAALIYEED EE PUNTLAND OO SIWEYN OO AAN LA QIYAASI KARIN UGA GUULEYSTAY ARGAGIXISDII,WALOW AANAN DOONEYN IN AANU ARIMAHA CIIDANKA KA HORDHACNO,WAXANSE MALAAYIIN SOMALI IYO REER PUNTLAND AHBE U SHEEGYENAA IN AY KOOXDA INTA KU HARTAY HALKAAS DOONAYAAN IN AY IS DHIIBAAN,IYAGA IYO PUNTLAND WAA IS DEYEEN ARGAGIXISO KU BISHAREYSTA ARINKAS JIRITANKIISA REER PUNTLANOW,FARTAN WAXA AANU MAANTA U WAWEYNEYNAY WAXAA UGU WEYN IN UU DALKA SOOMAALIYA KOOW AADAY DOORASHO DADBAN CID INAGA NAGA DANBEYSA YAAN LA WEYDIIN, FILMKII MOGDISHU LAGU JILAYEY BILAHII INA DHAAFAY EE CIYAALKA TIKTOK IYO KUW AyOUTUBE KA QAARKOODLA LAHAA WAXAAD NOQOENYSAAN XILDHIBAANO EE LAGA WAALAYEY DHALIYARO BADAN WAXAAS WAA ISKA SOO AFKARMEEN.

3-CALEEMA SAARKA MADAXDA JUBALAND.KEDIB, DHISMAHII JUBALAND DHAWR BILOOD KA HOR WAXAA LAGU WADAA IN UU DHACO XILI AAN FOGEYN CALEEMA SAARKA MADAXDA JUBLAND XILI AY MAGAALADA KISMAAYO L ACIIR CIIREYSO SHACBAKII UGU BADNAA HALKAAS OO AY KA SOCOTO MUXAADARO AY BULSHADA KAROONKA KUBADA CAGTA UGU JEEDINAYAAN CULIMADA GAYIGA SOOMAALIYA UGU CAANSAN QARKOOD.

4-M/WEYNAHA SOOMAALILAND OO DALAL BADAN KA HELAY CASUUMAAD, WAXAANA

SOOMAALILAND IYO SHACABKOODA U BARYEY WAA CUSUB.WAA QODOBADA UGU WAAWEYN EE MAANTA.

African Union,Addis Ababa,Feb,15,2025-Dorasho Wareega lixaad leysla aaday oo aan noceda horey loogu arag qaarada Afrika leyskuna riiqmay oo ay ugu danbeyn ku guuleystaya dalka aanu walaalaha nahay ee Djabouti.inkasta oo mar hadii ay dorashadii soo idlaatay ay shacab

weynah qarada Afrika qof ka soo jeedana ay muhiimadu aheyd uuna ku guleystay musharaxii

ka socda dalka Djabouti hadane waxaa wada guuleystay Afrika oo dhan.madaxweyne Geelle oo qudbad kooban ka jeediyey markii ay doorashadu dhamaatay.

Madaxweynaha Soomaaliland Mudane Ciro oo safar guuleystay kedib ku soo guryo noqday caasimada Soomaaliland ee Hargeysa isaga iyo wafti balaaran oo safark aku wehliyey Daawasho Wacan.

Wararka Caawa oo ay soo galeyso Jimco iyo wararkii dagalkii u dhaxeeyey geesiyaasha Puntland iyo argagixisadii jabkooda oo heerar kal duwan soo maray waxaan isla aadeynaa wararkii ugu danbeyey iyo halka ay wax marayaan-.horta waxaa guul ah marka laga soo tago ajaaniibta dagaalka lagu qabtay ee ay shacabka gacanta ku soo dhigeen ee lagu soo bandigay magaalada Boosaaso intaanan guda gelin dagaalkaan waxaa guulahiisa ugu waaweyn soo dedejiyey weliba ajaaniibta lagu qabtay magaalada Boosaso waxaa iska soo hormariyey kuwoodii madaxda ahaa kuwii hore u baxsaday kuwii ka haray oo is lahaa hadii kuwa la qabtay ay baxsadaan idinkuna halkaas mara,waxaa guulaha la gaaray ka mid ah oo dagaalkaan weliba muhiim u ah.

1-Argagixisadii oo laga xadiday arimahii ciidanka iyo sidey wa xu socdaan iyo dagaalka oo ay u maleeyeen dagaladii Koofurta Soomaeliya oo marka meelo kooban laga soo tago intiisa badan iska ahaa dagalo u badan kuwo ku socda qaab mashruuc oo kale ah,bedelkii Puntland kooxdii waaga ayaa ku baryey oo dagaladii ugu danbeeyey oo dhan qaabkii ay uga jabeen waxaa asal u ahaa, dadka dhulka u dhashay ee reer Puntland qeyb ka mid ah oo la ganacsan jireen una sahli jiray adeegyada ay u baahan yahiin in ay ugu geeyaan dhulka buuraleyda ah si ay dadka deegaanka u dhashay ugu duleystaan dhulkooda,waxaana ugu danbeyn weerar aan noociisa horey loo arag oo ku helay kooxda dhulka Buuraleyda ah iyo dagaal guri guri ah oo looga qaday magaalooyinka waaweyn xitaa hada qofkasta guri lagama kireeyo degaanada Puntland.

2- Qodobka labaad oo ah in ay kooxda oo gaareysay ugu yaraan 1800 ilaa 2200 ciidan lagu qiyaasay oo ay 90% ahaayeen ajaaniib oo badankood marka laga reebo ilaa 500 iyo 600 oo kaliya oo ku hareen ilaa labo gobood oo weliba dhinackasta laga joogo,kuwii kale oo dhan weliba kooxdii ku taqasustay cilmiga macdanta iyo dahabka sida loo baaro qalabkii oo weli yaalo dhulka buuraleyda ah oo ay qaarna jajabiyeen qaarkii ugu muhiimsanaane ay dhulka hoostiisa ku duugeen maahane ajaaniibtii badankood markii hore kuwoodii baxay waxey is dhahayeen dhulkaan buuraleyda ah leydiinkuma imaanayo oo dhawr maalmood kedib markii xabad leydiinku rido mar kale ayaa sidii u baadi amaba dhici kartan shacabka iyo

ganacsatada dhulka lagu dagaalayo iska leh siiba kuwa gobolka Bari.

Filamkaas waagaa ku baryey,waxaa kale oo arinkan ku sii murjiyey waxey modayen in mediya badan oo aanu inaga ugu horeyno ay kaliya dhawr malmod wararka dagaalka soo tabinayan, bedelkii inaga waxaanba 90% wararkeena ka dhiganay dagaalka geesiyaasha Puntland kula jiraan argagixisada inta soo hartayna Soomaaliland oo ay arinteeda u gudubtay heer calaami ilaa ay madaxweyne Ciro safaf dhaadheer ugu jiraan warbaahinta caalamka iyo hayaddaha waaweyn qarkod,isaguna waa mucjisee markii la wareysto waxow ka soo bilabaa Somaliland in ay aheyd dowlad ka hor 60kii kedibna fowdo dheer dib ula soo labteen dowladnimadoodii waxii ka danbeeyey 1991,waaba lala dhacay Ciro sida degan oo uu qadiyada Soomaliland ugu gudbinayo caalamka.

Aan u laabano geesiyaasha Puntland min mamul, shacab, qurbajoog iyo ciidanba bil xaqiiqo marka aanu xaga iska dhigno in aanan dooneyn wax badan oo ku saabsan ciidamada howl galkooda in aanan doneyn in aanu ka hordhacno, waxaan 99.9% shacabweynaha Somaliyeed siiba kuwoda ka soo jeeda deeganada Puntland u xaqiijineynaa in ay tirada ku harsan dhulka Buuraleyda ah u qeybsamaan sedax kooxood caawadan aanu wax qoreyno.A- Koox halkaas loogu heysto qaab afduub camal ah,laakinse dooneyso iney is dhiibaan ahna kuwa kooxda u haya dhaqaalaha ugu badan ee laga dhacay shacabka Puntland 5tii sano ee ugu danbeysay oo laga sameeyey lacagahii baada ahaa.B- Koox Soomaali ah oo aan badneyn kuwaasna waxey isku dhinac yahin ajaaniibta Afrikanka ah.

C- Iyo kooxda ugu halista badan oo badankood ka soo jeedaan wadamo aan aheyn qaarada Afrika oo ay ka buuxaan ajaaniib cadaan ah,kuwaas waa kuwa is laheysiiyey dhulka Somaliya ee Puntland mana ka badna inta u dhaxeysa 150 ilaa 170 nin iyo ilaa waxaan ka badneyn 10 qoys oo meesha siweyn ugu cadiban,weliba kooxdan cadankaa wa kox ku nool way Somalida dhahaan aqli aqli oo doonayey iney horta iska soo hormariyaan ajaaniibta kale,waana lagu fahmay maadaam ay iyagu dowlado ku xiran yahiin.

Intaas oo dhan marka laga soo tago kooxahaas aanu ka soo sheekeyney oo weliba kala ujeedo ah waxey ku danbeyn doonaan mid is dhiiba,mid habeenkii halkaas iskaka baxo iyo weliba mid godadka ay ku jiraan ay ugu galaan gesiyaasha Puntland.weliba ku darsoo Soomaaliland iyo Puntland waxaa ku soo jeeda maanta indhaha caalamka,waana waxa aanu inagoo ka hadleyno dagalada ay ku jiraan gesiyaasha Puntland aanu dhinaca kale ugu tuseyno quruxda magaloyinka Puntland oo ay weli inoo dhiman yahiin kuwo badan intaanba isla aadin dekedaha iyo warshadaha, weyna naga mudan yahiin intaan iyo in ka badan shacabka Soomaaliyeed ee sharafta leh ee Puntland.hayeeshee, Wararka Puntland, midka Soomaaliland,caleema saarka madaxda Jubaland waa noo safka hore sidaasi daraadeed joogto ula soco wararkeena xoogiisa iyo geesiyaasha Puntland min maamul, shacab ilaa ciidan,xili ay abwaanadu ku biireen dagaalka,halka shacabku wadoyinka la taagan yahiin raashin iyo biyo ay ugu talo galeen ciidanka geesiyaashaa,la kala tag orodse maahan.

wararku waa joogto.waa naga talo reer Puntland sida la jeclaan lahaa oo ah in dagaladan leydiinka mashquuliyo marnab ayeysan dhicin kaliya dhalinyaradiina xooga ha saarano ka hadalka dagaaladan,weliba hada keidb ajaniibta la qabto sawiradooda in aanu halkaan soo gelino ayaanu bilaabeynaashacbaka joogto haloogu soo bandhigo..war helaa talo hela.

Siyaasadii Soomaaliya oo u wareegatay Soomaaliland iyo Puntland,xili madaxweynaha Jubaland caleema saarkiisa soo dhawyahay aanse ku hormarno Geesiyaasha Puntland-Khamiis,Febraayo 13,2025-

Wararkii ugu danbeeyey iyo dagalkii u dhaxeeyey geesiyaasha Soomaaliyeed ee Puntland iyo argagixisadii Jabtay halka ay hada wax marayaan iyo guulaha lag agaaray dagaalka marka laga reebo in anau ka hordhacno arimaha ciidanka oo meeshii ugu wanagsaneyd maraya ayna ku biireen saraakiil iyo ciidan hor leh, waxaan isla aadeynaa dhacdoyinkii ugu danbeyey dhegaha fur Soomaali Maxamed.

Inta aanan gudagelin muhiimada qormada waad ogtahiin sow maahan wararkenii joogtada

inoo ahaa ee Geesiyasha Puntland wararkii madaxweynaha Jamhuuriyada barakeysan ee Soomaaliland iyo waftigiisa oo halkaas gaarsiiyey siyaasadii iyo qadiyadii Soomaaliland ayaa

naga soo dhax gashay, hayeeshee hada waxaan isla aadeynaa Puntland iyo dhulkii Buuraha ahaa ee lagu kufsaday argagixisada caalamigaa,waxaase inooga horeeya qeyb yar oo qosol ah intaan leysla gaarin qormada inteeda kale iyo sawiro aad u qurxoon

Hayeeshee,dhawr maalmood oo dagaal aan noociisa horey loo arag oo argagixisada joogtay deeganada Puntland siweyn loogu galay ayaa markii aanu aragnay sida loogalay waxaan soo xasuusanaya hada ka hor mar Abwaanka aanu markasta ku hal qabsano ee Mustafe Shiikh Cilmi ayaa hada ka hor xiligii qabqablayaashii Mogdishu maalin maalmaha ka mid ah inta meel uu joogay dagaalku qabsaday isaga iyo aqiyaar kale ayaa waxaa hadaladiisa oo markii danbe ay shaactaro u bedelen jka mid ahaa, wxaa macquul in aan sidii uu yiri keeni weyno waanse isku dayeynaa waxaa xili dadka dhacdooyinka ka shaactireysto oo wareysiga abwaan Mustafe shaactirada ka sameeya qosolkaa adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah kaa dhamaanayo reer Puntlana kuma sii jiraan oo waa meesha argagixisada inta lagu abaahiyey. bacrimiyey amaba lagu kufsaday,iyaga qoraalkan waxuu u yahay gooyni mar hadeyba sheekada ku timid iyaga.

Halkaan ayey ka bilaabmeysaa waa Abwaan/Fanaan Mustafe Shiikh Cilmi waa noogu baxdaa inaga marki aanu ka hadleyno,waxeyna shekada ku bilabmeysaa Abwanka iyo BBC.Abwaan

bal inoo waran sidey wax u dhaceen?.fadlan waxii qosol ah meeshaan kala qabso.

Abwaan Mustafe, (Anukoo Garguurte Fadhina/Joogno ,Yacni Hotel Guuleed ayey xabad is qabsatay!!, xabad soo socota oo isha iga geli rabto ayaan ka gabaday, weligey maan arkey guri madfac laga gamaa oo guri kale lagu gamaa,meeshaan dad waaweyn ma joogo).....lol.

Ciyaalka Shaactirada ka sameeyey Abwaan Mustafe waxeyba kuleeyahiin waa ninkii ugu horeeyey ee speedka/xawaaraha xabada inta weliba arkey ka gabaday...lol.

Waad ogtahiin sow maahan Somali Maxamed Abwan Mustafe markii fanka la soo galayey

heesahii Hirgalay markii dhawr habeen jiq looga dhigay markii danbe waxuu la yimid hees la dhihi jiray Ciilow Ba eey Ceebteyda arag Casaanyada sideedii miyaan ceyn walbaba u cararay, ilaa laga yiraahdo Abwaan buuxa iyo weliba fanaan ayaa tahay..lol.

Hada bal hadaan isla aadno nimankii argagixisada ahaa waxa Geesiyashii Puntland ka qabsaday waxaa helay rag drone inteysan dhulka ku dhicin intey qabtaan iyaga dib ugu celinayo ilaa luqad aan afka Soomaaliga aheyn inta lagu ooyo meeshaas lagu halaago ilaa ay qaarkood dhahaan maxaa meshaan na keenay dad waaweyn ma joogaane oo ay wiilashii reer Puntland ee barta yaraa u moodeen iney caruur la dagaalayaan kedibna baligii Buurta Jacelow looga keenay maxaan Soomaliya ka soo doonay inta iyaga dhan la gacneystay ilaa laga soo qufo/bixiyo amaba soo saaro Simcaro lacag ka buuxdo...lol.

Intaan waa qosolka horudhaca qormadeena qeybahooda ugu xiisaha badan Abwaanka aanu ku hal qabsanayna waxaan leenahay inta shaactiro ee lagaa sameyey oo aanu heyno hadii aanu Soomaaliweyn la wadaagno dad badan qosolkaa ka dhamaanayo,mxaa yeelay fanaaniinta iyo abwanada Soomaaliyeed waaba noogu baxdaa...si uusan qoraalku inoola dheeraan geesiyasha Puntland wararka qeybahii ugu muhiimsanaa iyo guulahii bilaawga ahaa ee la gaaray wey inoo soo socdaan.la soco wararkeena danbe.

Warka ugu weyn caawa argagixisadii oo markii la xanuujiyey joojiyeen gebi ahaan lacagtii baada ayeyd ee ay shacabka iyo ganacsatada Puntland ka qaadi jireen,keidb markii dhulkii ay Gobolka Bari kaka sugnayeen xoog looga saaray siweyna loo jabiyey.

Wararkii ugu danbeyey iyo geesiyaasha Soomaaliyeed ee Puntland oo kwuoodii ugu xiisaha badnaa ay inoo soo socdan,xili ay ku dhawad 300 oo argagixiso ah sacadahii ugu danbeyey

iskaka hayaameen degaanada Puntland,jab haduu koow yahayweli leysma gaarin oo waxey dhulka Buuraha ugu carareen Simcaradii ay ugu jirtay lacagtii ugu badneyd keidb kariii ay ku tureen iyagoo cararaya dhulka miyiga ah amaba Buuraleyda ah

Talado Habeen ay soo galeyso Arbaco iyo Jabkii Argagixisada iyo geesiyaashii Puntland iyo wararkeenii joogtada ahaa ee caawa-Waxaan ka amba qadeynaa qormaden qoraalka

qeybtii hore halkii ay inoo joogtay,maadama dhulka ay Soomaalida degaan wararka ugu muhiimsan amaba wark augu weyn ee shacab Somaliyed loo soo gudbin lahaa ay ka jiraa

manta dhulka Uduga ee Puntland oo aanu garan la nahay waxii dhacay iyo jabkii koxda argagixisadaa garay baaxadiisa iyo hilibkooda oo daadsan weli goobahii lagu dagaalamay, hayeeshee marka laga soo tago jabka gaaray kooxda argagixisada waxaa waxkasta ka daran baaxada dhulka ay lumiyen ee ay markii hore dhacabka ku dhibi jireen guul iyo gobanimo gesiyaasha Somaliyed ee Puntland.mar hadaan guuleysanay warka xoogiisa markaan oo kale waa markii aanu idiin

dhihi jirnay shacabka Soomaaliyeed siiba kuwa Puntland caawa oo kale Shaax u soo qaata warbixin iyo sawiro qur qurxoon oo qurbajoogta aan wleigood tagin degaanada Puntladee halkas ka soo jeeda farxad gelineya ayaan soo wadnaa argagixiso waxaa helay rag iyo dumar geesiyaal ah oo weliba lagu faani karo waa reer Puntland,wararka xoogoda marka laga reebo arimah ciidanka inagoo ka cudur daaraneyna hadey qoraalba kan kale intuu ka danbeeyo u ka dheraado,maxaa yeelay shacabka iyo degaanka Puntland ayaa sida dhulka kale ee ay degaan Somalida inoo muhiim ah,weliba magaloyinkii Xeebaha ayaan weli ku guda jirnaa, hayeeshee weli armad naga maqashen qoraladena Shaax u soo qaata,kan iyo kuw aka danbeya waxaan idiin leenahay Shaax u soo qaata waanu guuleysanay,guul intaan ka badana jidka ayey kusoo jiraan weliba deganadiina aad ayey dunidu ugu soo jabi doonaan malmaha inagu soo aadan.

Dhegta kor u haay wararkeena Puntland waa joogto waa macquul hal amaba labo qoraal oo sida kan Soomaaliland ah in aanu soo dhax gelino ,hayeeshee,bogaan waa mid aan waxbo dhaamin in uu ku jiro gacantiina,baro dhulka Puntland intaad bogaan ku tixan tahiin adinka oo reer Puntland ah iyo Soomaalida kale ee qalbiga wanaagsan.weliba ku seexda kuna soo toosa argagixiso jabka intaad maqashaan mid ka baaxadweyn ayaa gaaray aan meeshaas idiinku celino Jab midka aad ogtahiin mid ka weyn ayaa argagixiso ka soo gaaray dagaalka loogu magac daray Hilaac tan iyo makrii lagu qaaday ee ya cagta mariyeen geesiyaasha Soomaaliyeed ee Puntland.heesahii iyo dhaantadii ay alifeen kuan luqeynayeen fanaaniinta Soomaaliyeed qaarkodo kuwoodii halkaas gaarayan waxaan leenahay midkasta oo ay soo saaraan halkaan kala socda waqtikasta... war helaa talo hela wararka xoogiisa waa inoo soo socdaan guul iyo gobanimo caawa sidaan ugu faraxsanahay guusha iyo dhulka laga ceyriyey cawaanta argagixisada ah baaxadiisa waanu ku diirsanay Alley lehe,bartaas halaga haayo ,wleiba mediyaha laga leeyahay Puntland amaba ay maamulan dhalinyarada deegaankaas ka soo jeeda yaan laga mashquulin soo gudbinta dagaalka iyo dhiiragelinta geesiyaasha Puntland dalka Somaliya cid nooga xog ogaalsan waa yartahay waxa ka socda maalinkasta mowjad hor leh ayaa shacabka loo saaraan ka tigtoonaada arimahaas inta u u dagaalku soco

Wararki ugu danbeeyey iyo gulahii aanu maantaa gaarnay argixisadii sida weyn ugu jabay dhulka Uduga amaba Puntland oo ay halkaas ku heleen geesiyaashii Soomaaliyeed ee reer Puntland min Maamul, Shacab, Qurbajoog Soomaalidii Soomalida aheyd kuwoodii damiirka lahaa oo siweyn ugu guuleystay argagixisadii Dabcan maalintu waa Talaado, Bishu Waa Febraayo, Taariikhdu wa 11, sanadkuna waa 2025ta, waa maalin farxad leh oo tariikhi ah oo uu Allaah ka guuleey argagixisadii dalkeena ku soo duushay gaar ahaan dhulka Puntland, halkaasi oo si fiican loogu bacrimiyey,

Sida aanu qoralkeenii hore ku soo qaadanay kooxda maanta siweyn meydkooda u dhooban yahay amaba u dulsaaran yahay amaba u waran yahay goobtii lagu xasuuqay, waxey horta iska duubeen muuqaal soconaya ilaa 7 daqiiqo weligeen sida ay u ooynayaan ma arag waayadan dad waaweyn oo sidaas u ooynayo waa la xanuujiyey si aan weliba caadi aheyn ayaa loo xanuujiyey,hayeeshe maanta ayaa ugu danbeyn mudankooda la marsiiyey. Xili ay ka socdaan dabaaldegyo iyo isku soo baxyo waaweyn oo lagu taageerayo ciidanka sooma jeestayaasha geesiyaasha ah ee Puntland.

Magaalada Bosaaso ajnabigii ku noolaa waxaa ka dhacday kabtey ma aragtay xitaa kuwoodii iska dhigayey iney ka shaqeeyaan dhismayaasha waa ku deeyeen waxaa ka dhacday inteen ka baxaa meel alla,yacni Puntland ciyaar ciyaar ma taalo waana waxii keenay in ay 1998 noqdaan degaankii ugu horeyey ee Koofurta Soomaaliya maamulka quruxda badan ee hada u dhisan ee Puntland sameystaan maantana soo gaarsiiyey meesha aadka u quruxda badan ee aanu arkeyno oo ah wax lagu faano.

Aan u soo laabano argagixisadii Buuraha marka laga soo tago kuwa la waray meydkooda, fanaaninta iyo shacabka ku sii qulqulaya magaaalo xeebeedka quruxda badan ee Boosaaso hadey noqon laheyd fanaaniin, warbaahin caalami ah,qurbajoog min magaalada Dhahar ilaa Galkacyo oo ay ka socdaan isku soo baxyada lagu taageerayo geesiyaasha Soomaliyeed ee Puntland,marka waxaasi oo dhan laga soo tago xagey hada argagixsadii kuwii dagalka looga dhuuntay ku danbeeyeen marka laga soo tago kuwa la xasuqay?.

1- Horta Argagixisada xoogooda waa iskaka baxeen deeganada Puntland tirada hada loogu galay godadkana wey ka sii carareen meelaha ay horey ugu sugnaayeen oo hada waxaa baacsanaya ciidanka Geesiyaasha Puntland oo arimaha kale oo dhan waan ka hadleynaa laakinse arimaha ciidanka marka laga reebo dhul aad u weyn oo weliba buuro ah amaba hadaanu si kale u dhigno masaafo aad u balaaran ayey ciidamadu jareen amaba gaareen,

waxaan aad maqleysaan waa koox naflacaari ah iyo miinooyinkii ay dhulka ku dugeen oo la bixinayo,hayeeshee, marka kooxda laga hadlayo waxyaabahii ay horey ugu riyoon jireen in ay dhulka ka qaatan dadka iska leh filmkaas waxuu isku bedelay ruwayad waa jabeen mahane waxaa helay wiilal iyo gebdho iyaga ku jano tagayo oo dagaalkaan u arka fursad oo geesiyaal Soomaaliyeed oo reer Puntland ah.

2-Dhacdada kale oo dad badan ka yaabisay in ay kooxdaan xaran ku noolaayeen isla markii la dilo wax ka yar 20 daqiiqo ayu ku soo urayaa jirkooda waa dhacdo kale oo yaabkeda watatakuna qasbeysa reer Puntland kii la diloba iney horey ka aasan.

Sidoo kale xagey kala maryaan kuwii Soomalida ahaa ee dhulkaan keenay iyo ajaaniibtii shisheeyaha aheyd ee aan dalka u dhalan?. meeshaas waa lagu kala tagay waxa hada aad geeridoda maqleysaan waa ajnabigii oo siweyn ugu dhamaaday.

Waa socotaa qormadu weli intaan ku sii sugid wararka xoogooda Walee Puntland iyo shacab kooda gesiyashaa ayey inooga shidan tahay,la soco wararkena dnabe iyo sawirada magaloba mar dhulka Puntland iyo heesaha, dhaantada iyo iskusoo baxyada lagu tagerayo geesiyaasha Puntland oo mudan amaan,kedib dulqaad, adkeysi, kalsooni,geesinimo iyo weliba dadnimo teeda ugu wanaagsan oo ay la yimaadeen waana calamadaha lagu garto ninka dhulka iska leh iyo kan aan iska laheyn faraqa u dhaxeya guul iyo gobanimo,markaan oo kale Soomaalidii hore maxey dhihi jireen waa jabeene jabiya...lol .

Weliba Reer Puntland sidaan qoralkeenii kan ka horeeyey sida horudhaca ah idiinku sheegnay wax badan oo dagaalkaan shacabka Soomaliyeed looga weecin jiray oo ka socda Koofurta Soomaaliya oo ay Mogdishu ugu horeysay waxey ku dhamaadeen fashil Soomaaliduna waa Puntland bartaas ha laga haayo, weliba madaxweyne Deni waxaan leenahay inta dagalkaan lagu jiro meelna ha aadin Koofurta Somaliya waxaa ka dhaca markii argagixiso lala dagalayo si fursad loo siiyo waxaa laga mashquliyaa qofka markaas bulshada horboodayo taladan naga qaado cidii kuu baahan ku dheh imaaw Boosaaso hadii kale waa inoo mar kale dheh.

Hayeeshee, reer Puntland geesiyaasha Soomaaliyeed ku tixnaada bogaan si aad wax badan u ogaataan.Koofurta Soomaaliya hadow aqli yaalo 20 kun oo ciidamo Afrikan ah oo uu midkasta danahiisa eeganayo iyo Argagixiso oo ay wada shaqeysanayan kuwa deeganadoda ku hayo 20 sano maalinba ruwaayad hor leh shacabka Soomaaliyeed looma jileene dhulka uduga argagixisada ka cararaya intaad ka dili kartaan yaan axsaan loo sameyn guusha aad gaarteena waa mid Soomaali oo dhan gaareen.

Ma ka hesheen ciyaarta ka socota halkaas,dhawr maalmood ka hor maxaad maqleyseen Hiiraan dagaal ayaa ka socda,kedibna maxaa idiinku soo xigay Hiiraan Oline oo lagu soo qorayo Argagixisadii meeshii ay ka yimadeen oo ah degmada Mahadaay ayey dib ugu laabteen,yacni Mahadaay xagey ku talaa ma dal Soomaaliya la yiraahdo mise wadan kale?.yacni sida aqliga shacabka Soomaaliyeed ee Koofurta loogu ciciyaarayo intaas ka garo adinkana waxaadba ka hadleysaan Koofurta Somaaliya maamulaa ka jira iyo dalka dowladaa ka jirta iyo wax la mid ah,hadey dowlad jirto waxanba mararka qarkod dhihi laheyn dowlada rasmigaa waa Soomaaliland.

Maamul rasmi ah hadaad maqashona waa inta ay maamulaan beelweynta Daarood oo ay Puntland ugu horeyso intaas hadii aad fahantane waad fahanten hadii aadan fahmina marar badan ayaanu markii dagalkan dhamado idiin bidhaamin doonaa.

sidaasi ay tahay waxan sida ay cadceeda uga soo baxdo dhanka bari ,uguna dhacdo dhanka galbeed u hubnaa in uu dalka Soomaaliya 2026 iyo kedib yeelan doono hogamiye la mahadin doono,midna ogaada beenkasta oo siyasadeed waqti ayay leetahay, Soomaqliya waxey ka mid aheyd dalalka malaayiinta dolar lagu cuno ee mashruuca ahaa sanado badan 10 bilood oo hada ka dib ah ka tirsada hadaad tahiin muwaadiniin Soomaaliyeed,wax badan oo horey u jiray amaba hada jira meel ku qorta ma sii socon doonaan. sidaasi daradeed qoralada joogtadaa ee dagaalka geesiyasha Puntland hada ka horna waa naloga weecin wayey hadane haka cabsanina joogto ula socda,weliba wararka aanu ka qoreyno Puntland hadalee ayey inoo yahiin bilaaw dhegta kor u haay joogtana ula soco wararkeena danbe iyo tiradii argagixisada laga dilay oo siweyn u korortay, reer Puntland guul dagal hadaad micnaheed atahmeysan waad guuleysateen ee canaasiirta argagixisadaa ugu gala meelkasta oo deegaankiina ka mid ah.....

War Deg Deg ah- Ajaaniibtii ugu badnaa ee argagixiso ah oo lagu laayey Puntland iyo meydadkooda oo dadsan halkaas,casharkii loo dhigay iyo jabka xoogiisa hanaga deg degin Somali Maxamed meeshey reer Puntland kaa jiran dadaa kaa jira walee warkii oo dhameystiran ha sugi waayin.............arinta kale ee guusha ah waa in argagixisada iyo xulufadooda oo ku sugan Koofurta Soomaaliya ku fashilmeen in dagaalkaan ay ku jabeen ee ku helay Puntland laga weeciyo indhaha shacabka Soomaaliyeed iaydoo ruwaayadahii siyaasadeed ee lagu jilayey koofurta Soomaaliya oo dhan ay ku dhamaadeen fashil...lol.

Yaaba Soomaaliyey weli idiin waramay geesiyaasha Puntland oo si sharaf leh cagta u mariyey argagixisadii,hayeeshee kooxda maanta sida weyn loogu laayey halkaas ayaa intii aysan dagaalka ay ku dhamaadeen gelin waxey iska duubeen muuqaalo ay ooynayaan oo ay u direen qoysaskooda dhamaantoodna waa African iyo ajaaniib kale,intaani waa horudhac warbixinta oo dhameystiran xoogeeda naga filo........

Caawa iyo Wararkii Dagaalkii Argagixisada Puntland iyo guulo hor leh,maxaa dhacay sacadahii ugu danbeeyey....Warar 99.9% xaqiijinaya in tiradii ugu badneyd ee ajaaniibtii argagixiada aheyd ee sanado badan ku sugnaa dhulka Buuraleyda degaano ka mid ahaa gobolka Bari ee Puntland halkaas kuwoodii ugu waaweynaa ay iskaka tageen una baqooleen

dhankaas iyo dalka Yemen.arimahan oo dhan ayaa waxaa soo dedejiyey jabkii dhawaan kooxda gaaray, guul iyo gobanimo shacabweynaha Somaliyed ee Puntland ku nool, kooxdaas

ayaa sida warar sugan lagu helayo xili haben ah ka baxen dhanka bada reer Puntland bartaas ka haya arimaha ciidankana sidey hada ku socdaan ku wada,weliba waxaa

leysku dayoo haayaa in la qariyo rag kooxda muhiim u ahaa oo iyago meyd ah ay weli yaalan dhul Buuraley ah oo hadii meeshaas lagu duugo laga baqayo in ay Soomaalida careysan soo faagaan, Puntland weli kooxda dagaal sidan u weyn kuma qabsan waana waxa keenay in ay meesha ka baxdo xisabaad waaweyn oo ay horey iskugu dhufsaden argagixisadu xili dhaman

magaloyinka Puntland iyo dalka dibadiisa ay ka socdaan olole loo qaateen ah oo siweyn loo dareemayo. qoralkaan waa ka gaarsiin aanu shacabka ugu talo galnay ,hayeeshee , markii ay

dhawr koxod u kala jabeen qawaariijta kooxkasta waxey doraneysay halkii ay aadi laheyd qaarkod dalalkooda waxey ka yahiin danbiileyaal qaarne waa caloshood u shaqeysteyaal u adeegayey dalal waaweyn oo iyaga meesha keensaday.

Warar soo baxayo ayaa sheegayo in ay argagixisada kuwodii ajaaniibta ahaa ku fashilmeen in ay dilaan nin Soomaali ahaa oo ka soo jeeda deeganada Puntland oo lagu magacaabo Cabdulqadir kana mid ahaa ragii iyaga halkaas keenay,madama ay ajaaniibtii iyo Soomaalidii mar hore kala tageen,meshas mashaqo xogan ayaa argagixiso ku helay, dhamaan wadoyinkii ay u soo mareysay sahayda ma jiraan oo dhinacaas mugdi xoogan ayaa ka soo galay oo ciidanka dagaalka kula jira argagixisada waxaa uga daran shacabka.

Tusaale qormaladeenii hore waxaa ku jiray qoraal aanu leenahay qaarkood waxey u socdaan Burta Daallo,isla marki dadki degaanka ayaaba Buurtas iyo nawaaxigeeda isku diyaariyeyiney kooxda kula dagalaan,arinka argagixisada ku heysta meelo abdan oo dhawr ah ma sahlana, lana soco wararkeena danbe,si weliba joogto ah.

Waxaan Maanta mar kale isla aadeynaa dhulkii Uduga,mamulka,nidaamka iyo shbka kala danbeynta lahaa ee ay ku nolayen shacabka Somaliyed ee sharafta leh ee degankooda ku nabadyestay isku tashiga bulsho iyo mid deegaan maamul ay iyaga gacnatood aku dhisteen ee Puntland,Maalintu Waa Isniin,Bishu Waa Febraayo, Taariikhdu waa 10, Sanadkuna waa 2025-

Waxaa maanta halkeedii inooga sii soconaya wararkii ugu danbeeyey oo weliba aad ugu xiisa badan kuwii hore,dhanka kale quruxda deganada Puntland weli si fiican uma dhaxgelin maxa yeelay hada waxaan uun mareynaa dhawr magaalo oo kaliya ee ay ugu danbeyso magaalada Galkacyo,halka aanu warar aad u xiiso badan idiinka heyno dagaalkii lagu jabiyey Aragixisada iyo halka uu hada marayo firxadkooda iyo sida loogu midoobay guda iyo dibadba oo aanu bogadineyno, hayeeshee, labo arimoodba waa u muhiim shacabweynaha Puntland.

1- In aan dagaalkaan guushiisa si aysan u noqon wax aan jirin wliiashii ku geeriyooday ee geesiyasha ahaa iyo kuwii ku dhaawacmayna u noqon mid ay ka qomameeyaan yaan marnaba leydiinka mashqulin bilaaw iyo dhamadne dhegaha ka fureysta wax ka socda Koofurta Somaliya intad dhegtan gelisaan tan kale ka bixiya sababta aanu sidaas idiin leenahayne mar kale ayaan qormo gooyni ah idiinka sameyn doonaa.

2-Kooxdii argagixisada aheyd bilaaw iyo dhamaad cid inaga naga danbeysa ha weydiinina degaaanadiina waa ka baxoo hayaan/ tagohayaan/ dhamanohayaan hadba sidaad u taqaano mana dooneyno in haweenkiina, caruurtiina, dadka waayeelkaa amaba shacabka Puntland wax yaabo qiyaali ah looga mashquuliyo mustaqbalka iftiinka badan ee ka soo bidhamayo deganaadaas iyo sida ay Argagixisada uga hayamayaan, weliba qaarkood dalalkii halkaas ku beeray argagixisada waxaa heysta Jahwareer aan wayadaan soo marin heerka uu marayo, waxkasta oo leysku dayey sidii Argagixiso Puntland loogu heyn lahaa waa laga quustay sababtana anagaa mar kale waqti munaasib ah weliba idiin siin doona hada sidey wax u socdaan aad ayaan ugu farxsanahay in shacab Soomaliyeed oo mel ku nool intey qiyaali ka doortaan xaqiiqada dhulkoodana sharaftiisa ilashadan waan ku bogadineynaa, hayeeee, waxaan isla aadeynaa jabkii argagixisada ee aanu isla ogeyn mid ka weyn oo kooxda ku soo kordhay laa la yahay qaabkii looga dabaalan lahaa,ku dsoo wararkeena Puntlan waxaa inoo bar bar socda soo gudbinta quruxda dhulka Puntland Berahii Qudaarta, Timirta

Magaloyinkii ku teedsanaa Xeebaha oo aanan Bosaso maahane kuwii kale aanan weli iska eegin si degan ugu tixnoow bogaan newska midkiisa qiyaaligaa reer Puntlanow meel iska dhiga arimaha argagixisada marka laga reebo arimaha ciidan geesiyaasha Puntland sida ay howlaha u wadaan in aanu ka hordhacno xogaha kale kuwoodii ugu danbeeyey halkaan kala socda,dib u xasuusta maalintii koowaad ee dagaalka lagu jabiyey amaba la xanuujiyey argagixsada waxanu aheyn mediyahii ugu horeyey ee Soomaaliweyn la wadaagay ,kedibna mediyaha kale oo dhan 24 kedib ayey bilaabeen iney ka hadlaan,sidaasi oo kale in Puntland Argagixiso uga dhamatay oo ay hilfahooda ka qaateen ayna wadamadii halkaas ku beeray jihadii ka luntay oo garan la yahiin sidey wax yeeli lahaayeen mediyaha Somaalid badankood oo aanu ognahay waxa olo sameystay iney iskugu jiraan, qeyb argagixisada u adeega, qeyb viewska lagu raadiyo iyo qeyb wacyiga siyaasadeed ee dunida ka jiro aan ogeyn amaba fahamsaneyn.Sidaasi daraded qoraalkan sawir ka qaado adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah mar kale ayaan idiinku cleineynaa Puntland argagixiso waa uga dhamaatay.

Weliba in aan wararka aanu ka qoreyno jabka argixisada deeganadiina u weecino meelo kale oo aysan waxbo ka jirin oo been iyo huhaa lagu hayo waxaa naloo soo dirayey warar aad u badan sidaan malintii koowaad ee ay bilaawdeen dagaalada Puntland iyo argagixisada aanu qashinka uga shubnay ayaan kuwaasne ugu shubnay qashinka sidaasi daraadeed waqtigiinii ayaa la joogaa ku tixnaada bogaan,ujeedada dhan ee aanu wararkiina xooga u saarnay waa in aad tahiin shacab Soomaaliyeed oo isku tashaday waana dadka aanu Soomaali ugu jecelnahay markii aanu aragno dad Soomaali ah oo isku tashanayo,midna ogaada rajo lagama qabo in wararka joogtadaa ee aanu ka soo tabino shacabka iyo degaanka sharafta leh ee Puntland nalooka weeciyo.

Hayeehsee, berigii aan soo bar baari jirnay waayo waayo markii ay Soomaalida aheyd Soomaali jirta,waxyaabaha aanu degaanadiina ka maqli jirnay waxaa ka mid ahaa "Majidho iyo Waa Jidha waad isku Qaban Jihdeene"..lol.Alifbeetada xarafka (Dh) hadii canshur lagu soo rogo waa leydiin yaabaa sida aad u isticmashaan...lol. intaan qosolkaane waa qeybahii qosolka ee aanu qorlaadeena mararka qaarkodo ku darsan jirnay,maadaam aad argagixiso la guuleysanay hadaanu nahay shacabka Soomaaliyeed ee ku nool Puntland oo dagaalkaas Soomaalida xalaashaa ee damiirka leh uga wakiil ahbartaas ha laga haayo waxaan isla aadeynaa wararka qeybahii ugu muhiimsanaa lasoco wararkeena danbe .

Wararka caawa iyo argagixisadii Puntland,2025-Wararkii ugu danbeeyey ayaa muujinaya in argagixisada qorsheynayaan iney iskaka baxaan deegaada Puntland,waxeyna qeyb qeyb iaygoo u kala jaban garab kooxda ka mid ah oo ay hagayaan dowladahi argaixisaa markoodii hore keenay halkaas ayaa qorsheynaya iney galaan Buurtii Caanka aheyd ee Daallo ee ay

fananaantii Soomaalida beri samaadkii heesaha badan ka qaadeen, ahna buurta ugu dheer gayiga Somalida buuraha ku yaalo.Hayeeshee dadka yaqaano dalka Somaliya ayaa sheegayo in ay adag tahay in ay Argagixiso ku dhuuntaan deegaano dhaca waqooyiga gobolka Sanaag oo anu qiyaseyno in ay tahay halka ay ku taalo Buurta Daal

Arinta kale ee Argagixisada jabweyn ku ah waxaa dagaal xogan kula jira shacabka Somaliyed oo dhan oo ilaa hada dadka reer miyigaa markii ay maqleen ajaaniib ayaa dalkiina qaadanaya waa shacab siweyn uga damiir wanagsan kuwo badan oo aanu ku soo aragnay Koofurta Somaliya, hadaanse hadalka waa inuu nuxurkiisa u dhamado murti ,hadaan soo koobno warkeena waa argagixiso sida ay Puntland ugu jabtay wey adag tahay inuu qofkasta iska qiyaaso, waana mida keentay in iyagii iska daaye ay xitaa jahwareersan yahiin dalalkii keensaday halkaas.

Weliba ku darsoo dalalka qaarkood kooxdaas halkas keenay waa kuwo xitaa iska dhigaan iney Somaalida caawiyaan...intaas waad fahanteen sow maahan, waa macquul in ay kuwoda baxsadka iska dhigaan iney weli difaac kaka jiraan deeganada Puntland oo ay dhawr Drone oo raacdo reeb ah adegsadaan saacadaha ugu danbeeya ,hayeshee, kooxdaas waa jabeen kuwoodii Somaalida ahaa iyo ajaaniibtiina waa kala dhaqaaqeen dharaar cad oo hada filmka la jilayo oo dhan waxuu ku soo haray kooxda sida ay degaanadas uga baxaan iyo dowladahii halkaas keenay sidii iyagoo aan maxaabiis nool gacanta looga dhigin uga saari lahaayeen si aan magacyada dowladahaas loo maqlin amaba loo sheegin.

Maxaa yeelay Puntland iyo Soomaaliland waa ka duwan yahiin Koofurta Soomaaliya oo dowladaha argagixisada keensaday dalka Soomaliya badankood markii la joogo Koofurta Waxaa howsha inteeda ugu badan u qabta qaar ka mid ah dalalka ay ciidamada ka joogaan Soomaaliya,intaas adigoo Soomaali amaba muwaadin Soomaaliyeed ah hadaad fahanto weligaa kuma jahwareereysid waxa ka socda geeska Afrika gaar ahaan Soomaaliya.

Hadaba adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah ama ku nolaw Puntland ama ha ku noolaan ku tixnow bogaan,hana ku gadsomina siyaasadaha la abuuro dhawrkii maalmoodba mar ee kaliya shacabka loogu talo galay in looga weeciyo arimo waaweyn amaba dhacdooyin waaweyn oo ay dalkooda ka sameeyaan wadamo shisheeye ah oo ay mudan yahiin in ay maqlaan si ay uga gashantan qataro badan oo ku soo wajahan qowmiyad ahaan Somalida.

Waxaase biyo kama dhibcaan ah in argagixiso ku jabtay Puntland halkaasina ay ku heleen rag iyo dumar geesiyaal Somaliyed ah,waana ka baxoo hayaan weliba sida ugu qaabka daran ayey uga baxo hayaan oo halkaas waxey ka yahiin firxad kii ugu weynaa.Reer Puntland yaan leydiinka mashquulin dagaalka bartaas ka haaya,hadii aad xaqiiqo joogtaa doneysaan bogan ku tixnaada meelaha uu firxadkoda gaaray Qawaariijtii Puntland ku jabtay,weliba arimaha ciidanka marnaba kama hordhaceyno.la soco wararkeena danbe.

Wararkii ugu danbeeyey ee dagaalada Puntland,Maalintu waa Axad,Bishu waa Febraayo, Taarikhdu waa 9,Sanadkuna waa 2025-Waxaan maanta isla aadeynaa mar kale geesiyaasha Puntland min Maamul, Shacab iyo Qurbajoogba inagoo ku hormareyna labo arimood oo guul aad u weyn ah oo ay gaareen shacabkaas Soomaaliyeed ee ku nool deeganada Puntland oo aanu ku soo koobeyno labo qodob.

1- Tan iyo jaubkii xarkaha goostay ee argagixisada ku gaaray degaanada Puntland iyadoo aysan xitaa ka soo wareegin isbuuc waxaa mudo maalmo kooban ah u baaqday shacabka Puntland malaayiin dolar oo lacag ah oo looga qadi jiray qaab aan la aqoon amaba noc baad ah,kedib markii kuwoodii soo waci jiray amaba lacagahaas baada ka qadi jiray shacabka siiba kuwooda ku nool gobolka Bari oo ay maskaxiyan iyo handadaad intaba ku heysteen waxushta argagixisada ah ee dagaalka lagu jabiyey ee ku soo duuleen dalkeena Soomaaliya qeybo ka mid ah oo ay ku nool yahiin shacab geesiyaal ah looguna yeero amaba aanu u garan ognahay shacabka Soomaaliyeed ee Puntland.

2- Jab haduba koow yahaye waxaa ka hiiliyey qeyb shacabka ka mid ahaa oo ay horey iskula shaqeysan jireen ayna kala qeybsan jireen lacagta xaaraantaa ee shacabka looga qaadi jiray qabka baadaa,kedibna lagu dhibaateyn jiray shacabka Somaliyed ha noqdo mid reer Puntland ah amaba ha noqdo mid Soomaali kale ah oo halkaas u tagay inuu ka soo iibsado ganacsi, kedibna lagu qaaliyeyo badeecada maadaama lacago baad ah la dulsaaran jiray.

3- Qodobada kale ee muhiimkaa ee guulaha laga gaaray sidaan shacabka Soomaaliyeed

horey si guud uga balan qaadnay waa arimaha ciidanka iyo howlgaladooda iyada marnaba kama hordhaceyno waxaanse ognahay in guulo waaweyn laga gaaray jabkii dhacay dhawr maalmood ka hor waxuu siweyn u bedelay oo burburtay qab dhismeedkii argagixisada xitaa dumar ay ka guursadeen dadka deegaanka waa la la yahay halka ay jaan iyo cirib dhigeen iskaba daay kuwooda ajaaniibtaa iney ka dhoofaan halkaas kuwii ka bad baaday wadka waxiiba ka haray.

Waxaa kale oo guul ah jahwareerka argagixisada heysta kuma koobna oo kaliya iyaga ee waxaa ka daran wadamadii halkaas ku beeray argagixisada ee yiri waxaan idiin heynaa dhul cidlo ah oo aysan jirin cid leh oo la yiraahdo Soomaaliya,waxana hada lagu murmayaa qalabka yaalo dhulka Buuraleyda ah in xili habeen ah laga qaado halkaas iyo in la burburiyo waa qalab qaali ah oo aan noociisa horey loo arag laguna baaro macdanta,yacni Abwaankii Soomaaliyeed maxuu yiri "Dhul dadkii/ragii iyo dumarkii lahaa nool yahoo Dooxa Miranaayo ,dabaalnimadu waa waxii baray wey iska tagayaane",yacni waxaa inta dalal kale laga yimado leyska dhaadhicinayaa dhul iyo dal aan leyska laheyn inta qaab qaldan lagu yimaado shacab

kiisa lagu dhibaateeyo, leysku dayo in la baado,lanaduleysto kuwooda damiir laawayaasha ah sidaas loo dego( ciyaartaas waa dhamaatay amaba hadaanu si kale u dhogno "That Game Is Over").

Hayeeshee, marka intaasi oo dhan laga soo tago waxaa dagalka siweyn uga hadlay culimada Soomaaliyeed kuwooda ugu caansan oo uu ugu danbeeyey caalimka weyn ee Soomaaliyeed Sheikh Amxamed Idiris oo ah Sheikh inta badan xaqiiqada ka hada hadey noqon laheyd dhulka Soomaalida, dalalka Islaamka iyo dunida inteeda kale oo siweyn uga hadla iyo culimo kale oo abdan. Sidoo kale waxaan qormadeenii hore ku soo qaadanay Sheikh Qorane oo culimada aad ayey uga hadleen, siiba kuwoda diinta sida weyn u garanaya.la soco wararkeena danbe.

Fiiro Gaar ah- shacabka Soomaaliyeed ee ku nool Puntland waxaan leenahay sawirada horudhaca ah ee magalooyinka quruxda badan ee Puntland waa kuwo horudhac ah waxaa inoogu xiga magaaloyinka dhul beereedka, Togaga quruxda badan, xoolaha iyo nolosha dhulka miyigaa oo aanu wararkena intaan wadno qeyba mar ku soo dari dono intii karankeen ah.ku tixnoow bogaan weliba si joogto ah.....

Puntland,2025-Shacabka Soomaaliyeed kuwoodii damiirka lahaa rag iyo dumarba oo wiweyn u garab istaagay geesiyaasha Soomaaliyeed ee casharka u dhigay argagixisada dhuleena ku soo duushay ee waxuushta aheyd,xili mamaul,shacab iyo qurbajoogta Puntland siweyn iskugu duubmeen,xili siweyn argagixisadii siweyn looga guuleystay markaan oo kale heestaan ay waxkasta oo murti ah ku idil yahiin ayaanu ku baashaalnaa.

Caawa iyo Mar kale iyo Dagaalkii Qawaariijta iyo jabkii Puntland ku helay,2025- iyo wax yabahii ku soo kordhay saacadahii ugu danbeeyey ee aanu kal maqneyn.1- Arimaha ciidanka oo meel fiican oo weliba aad u fiican maraya marka laga reebo in aanan ka hordhaceyn, sidoo kale dadaalka loo qaateenkaa ee ay wadaan shacab iyo maamulba.2-Waxii ku dhacay

Argagixisada mudada ku sugneyd deganada Puntland oo runtii u baahan in aanu qoraal gooyni ah ka soo diyaarino, Arinta caawa ugu xiisaha badan ayaa ah in ay Qawaariijtu ku dhiiran waayeen tan iyo markii lagu jabiyey dagalkii tariikhda galay ee ay dhawrkii maalmoo

ee ina dhaftay kula galeen deegaanada Puntland dhulkooda buraleyda ah in ay meesha ka baxday lacagahii ay shacab ka ka qadi jireen ee baada ahaa,waana guul bilaaw ah arinkaasne waxaa keenay jabkii gaarya maskaxiyan oo ay ka soo kabsan waayeen,waana mida anau u lenahay qormo goyni ah ayaan ka soo diyarineynaa.Waan ugu celineynaa mar kale shacabka, qurbajoog iyo maamulba, arinta kale ee xiisaha leh kuwoodii magalada ku dhuumaleysan jiray argagixisada xitaa wey ku adkaatay in ay ka dhoofaan magaaloyinka waaweyn qarkodna dhul miyi ah ayey ku marayaan lug si ay meel Puntland ka baxsan uga dhoofaan.War helaa talo hela,la soco wararkeena danbe weliba waqtiyo is xig xiga joogto ula soco.

Maanta iyo Puntland,Maalintu Waa Sabti,Bishuna waa Febraayo, 8,Sanadkuna waa 2025-Wararkii ugu danbeeyey kuwoodii ugu xiisaha badnaa-

Waxaan mar kale isla aadeynaa Wararkeenii shacabka iyo mamulka gesiyashaa ee Puntland, halkaasi oo ay inoga shida

tahay siweyna loogu jabiyey argagixisadii iyo gulaha laga gaaray dagalka oo siweyn isku soo tarayo,waxaan qorladan maanta kala qabsaneynaa, argagixisadii oo qoysaskooda kala baxayo goobahii ay kaka noolaayen dhulka Buuraleyda ah,kedib jabkii

xadkiisa dhaafay ee halkaas ku halay kooxda. Shacabkaas Soomaaliyeed waxaan leenahay maamul iyo shacaba kooxdaas waa jabeen,marnaba yaan la maqal howlgalkiina aan mar kale idiinku cleino, kooxdaas waa jabeen waxeyna isku balansadeen iney halkaas marka hore kala baxaan qoysaskooda, kedibna iyaguna baxaaan ,marka laga reebo tiro yar oo la doonayo in lagu halaago halkaas oo kooxda sirteeda heysay lana doneyn iney halkaas ka baxaan maxaa yeelay kuwa hada baxayo meelaha ay adayaan iney sheegaan ayaa laga cabsanayaa, waana sidaas waxa loo doonayo in halkaas lagu shirqoolo iyaga oo kaliya.

Marka ku biishaareysta reer Puntland iyo Argagixiso in ay dhawaan is deynayaan,weliba qoraaladan aanu idiinka qoreyno waa kuwo kaliya maahan in aan idiinka qoreyno oo kaliya ee waxey idiinku soo jeedinayaan caalamka waxeyna siyaasad ahaan iyo shacab ahaanba idiin tahay horumar siyasadeed.anagaa idiin hubna dalka Soomaaliya siyaasadiisa halka uu aaday argagixiso iyo intii degaanadooda ku heysay iyo kuwi buun buunin jiray ee ku noolaa koofurta Somaliya hadad intad noshahiin aad arkiweysaan iyagoo nolosha dunida ka qomameynayo

siyaasad ahaan iyo degaan ahaanba mar danbe halkaan yaan loo soo raadsan warar ku saabsan arimaaha Soomaaliya.

Weliba talo Somaalinimo ayaan idiin siineynaa shacabka ku nool Jigjiga, Kismaayo, Garoowe,

Laascaanood, Gedo si hoose isku wareysta ma ogodiin waxa Koofurta Soomaaliya ka socda waa hadaad shacabkiina iyo inta aad Geeska Afrika ka degtaan mushtamaciina ku nool aad u tureysaan.

Halkaan ma idiinku soo qornaa magalooyinka saraakiisha ugu sareysa argagixisada Kofurta Soomaaliya joogta lagu hayo iyo noloshey ku nool yahiin iyo beenta siyaasadeed ee halkaas lagu hayo,weliba waan idiinku celineynaa yaan la buun buunin waxa ka socda Koofurta Somaliya,Sidoo kale ma idiin soo sawirnaa gurayaha malaayinta dolar lagu ibsaday lacagtii ee la siiyey ragii la lahaa mudadaan idiin kordhiyney iyadoo aysanj jirin meel ay ka taliyaan, dastuur lagu dhamona uusan jirin iyo shacabkooda noloshey ku nool yahiin mid dhaqaale iyo mid amni?.

Inagu markasta waxaan shacabka Soomaaliyeed kala hadalnaa xaqiiqada yaan waxaan ka socda Koofurta Somaaliya la buun buunin.sidaasi daraadeed kaliya reer Puntland Soomaali kuwooda damiirka leh ayaa idiin garab jooga halgankaan aad ku jirtaan marnaba yaan la maqlin xiliga ay ciidankiina dagaalka galayaan una dhaqma dad Somaliyed oo uu u dhisan

yahay maamul iyo nidaam,newska maalinlaha ah ee Koofurta Somaliyana iska ilooba waan idiinku cleineynaa hadey in ay qaarkiin dhageystaan doonayane inta dhegtaan geliyaan tan kale haka bixiyaano.Intaas kuwiina aan afka Soomaaliga fahmeyn u aqriya kii fahmayana waxuii macquul ah ha kala baxo. Micnahu maahan in aan idiin kala hadleyno amab aanu taageereyno shaqsi iyo Koox ama ha joogaan Puntland amaba ha ku nooladaano Somaliland amaba ha ku noolaadano dalka Somaliya intiisa kale,waxaan hadba warakrena ku sameynaa xaqiiqada hadba markaasi taagan.War helaa talo hela,la soco wararkena danbe.

Caawa iyo Mar kale iyo wararkii ugu danbeeyey iyo Argagixisada Puntland qormadan waa mid shacabka deegaankaas u kala saareysa labo arimood oo muhiim u ah halgankooda.

1- Horta waa mida koowaade waxaan bogadineynaa shacabka Soomaaliyeed kaalinta muga leh ee iskugu jirta dhiiragelinta, iyo dadaalka wax ku oolkaa ee ay la yimaadeen gesiyaasha Soomaliyeed ee Puntland,dhamaan sidey u dhan yahiin waxaan markii sedaxaad mudo 3

maalmood gudahod leenahay yaan marnaba leydiinka mashquulin dagaalka oo aysan idiinka noqon dagaladii Koofurta Soomaaliya ee mashruca ahaa oo kale qoraalkaane caawa ka tirso 3 ilaa 4 isbuuc oo hada kedib Soomaali waa kala baxeysaa kuwa argagixisada guryahooda ku heysta hadey ogyahiin sida ay Soomaali badan uga tashatay intey is cebsadaan ayey waji yadooda mediyaha dhaafin lahaayeen.

Marka warar aad u xiiso badan ayaa inoo soo socda, gabaygan Abwan Muxiin Shaahid u tiriyey shacabka Puntland ee hoose aanu iskula sii nasano,si fiicanaad u guleysaten shacab, maamul iyo deegaanba,hadaan kalmadaas adeegsano markii aanu deegaan ka mid ah dalka Soomaaliya shacab Soomaaliyeed oo ku nool wax ka qoreyno kalmadaas waa kama danbeys Argagixisadii waad ka guuleysteen kaliya ku dadaala sida ad hada wax ku wadaan oo yaan la maqlin xiliga aad duuleysaan iyo arimaha ciidanka sida ay u xadidan yahiin,Good Job shacab iyo mamulba.muuqalo iyo sawiro qurux badan oo soo jiidanaya Somali iyo inta aan Somalida aheynba ayaan ka soo diyaarineyaeganada Puntland yeysan ku seegin, midna ogaada

wax badan oo ka socda Koofurta Soomalaiya ha moodina siyaasad waa mashruuc loogu talo galay inu socdo maalmo iyo isbuucyo waxbo yaan la buun buunin arimaha kaliya loogu talo galay in lagu kala qaato waxoogaa dhaqaalo ah iyo been siyaasadeed oo anau ognahay halka ay ku dhamaan doonto.Waana bogaadineynaa sida halmar loo aamusiyey shaqsiyaadkii mediyaha ka taageeri jiray argagixisada bedelkiina hada ku jahwareersan halka u dalkii aaday iyo halka loo socdo...lol.

Waan isku soo noqoneynaa mar hadaad tahiin shacab Soomaaliyeed oo aanu jecelnahay ahna shacabka intey isku tageen dhisteen nidaam iyaga iyo Soomaaliland shacabka deegankooda u horseeday iney ku naaloodaan nabada na farxad gelisay iyo horumarka muuqda,waxaan isku duba ridoo heynaa barnaamij soo koobaya dhulka iyo magaalooyinka Puntland oo hadii aanu halkaan soo gelino qarkiin uu shaki ka galayo in ay halkan tahay Puntland iyo in kale waxeysa u baahan tahay waqti in aanu siino hirgelinta arinkaas waxaana ku soo aadineynaa waqti munaasib ah,hayeshee wararkenan hada inoo socda waa inoo jogto soona dhaweya Somalida kalanocaa ee degankiina ku soo aadan ee iskugu jiraan abwanada, heesaaga, gabyaaga ee Somaliyed,argagixiso waad ka guuleysateen, badankodna dowladahii degaankiina keenay ayaa habeen madow ka daabuleynayo. qeybna waa is dhiibi doonaan qoraalkaan meel ku qorta deegaankiina waxuu boqolkiiba boqol noqon doonaa meel ka cagan argagixiso dhawaan.War helaa talo hela.

Wararkii ugu danbeyey maalitu waa Jimco, Bishu Waa Febrayo,Taariikhdu waa 7,sanadkuna

waa 2025-Mar kale iyo dagaalada gesiyaasha Puntland oo ay qoraaladeenu badankood aanu halkaas isla aadeyno warar, sawiro iyo muuqaalo qur qurxona waa inoo socdaan,madama

aanu qoraalka dheer ee hoose ay inoo mareysay waxaan hada isla aadeynaa, qeybaheenii kale ee wararkeena iyo jabkii khawaariijta ku gaaray dhulka Puntland iyo ababulka loo qaatenkaa ee dal iyo dibad isku xiran halkaasna ka socda,iyadoo qormada wajigeedii labaad

aanu isla aadeyno.hesahii debka laga soo qaadayna qeyba mar ayaan iskula raaxeysaneynaa

adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah,bogaane si fiican ugu tixnaaw, shacabka Soomaaliyeed ee Puntlana waxaan u balan qaadeynaa hadey waxkasta dhacaan aan idiinku celino meeshaas mar kale( hadey waxkasta dhacaan), in aanan dagaalka aad ku jirtaan nalooga mashquulin doonin amab analooga weecin doonin taas ku seexda kuna soo toosa!!!,dadka inaga horey noo garaneyey lama hadleyno waxaan la hadleyno waa kuwooda bogaan ku cusub ee sida weyn ugu soo biiray.War Helaa Talo Hela.

Wararkii ugu danbeeyey dagalkii Qawaariijta iyo shacabka Soomaaliyeed ee Puntland u dhaxeyey,kaliya afarti muuqaal ee hore waxey naga aheyd ku sii sugida wararkaan aanu hada idiin wadno-Horta markii ay wax dhacaan dalkaada gudahiisana aadan garaneyn waxa uu ajnabi ugu dagaalamayo meelaha qaarkood in ka badan 10 sacadood muhiim maahan in lagu mashquulo ajnabigaas xabada ridayo kaliya ee waxaa gadaal loo eegaa halka laga hagayo iyo dowladaha fududeeya socodkooda ee geeya wadanba mar

Qoraalkaan waan iskala bogan doona haduu doonaba ha dheeraadee waxaan marka hore leenahay shacabka Soomaaliyeed si guud waxuush yahay aan ragna waxbo ka aqoon hadalka joojiya la gaara waxkasta oo aad heli kartaan wiilasha Soomaliyeed ee geesiyaashaa kana dagalamayo degaanada Puntland ,muhiim maahan in gaari qudaar sida oo laga soo diro Baladweyne amaba meelo ka fog fog dhulka Soomalida jidka kusoo jiro saacado badan waxaa ka fiican reer Puntland iyagaa yaqaano baahidooda dhaqaalo deg deg ah min cirifka ugu danbeeya dhulka ay degaan Soomaalida waa in laga gurmado intii ay qofkasta gacantiisa gaarto.

Midna ogaada argagixisadii Hiiraan iyo meelo badan oo dalka Soomaaliya ka mid ah lagu jabiyey amaba ka dagaalameysay markii la jabiyey labo sano ka hor waxa laga hayaa in ay yiraaheen reer Hiiraan dantii aanu dalka Soomaaliya ka laheyn 10 sano ayey gadaal noo celiyeen sidaasi daraadeed dagalka Puntland ee hada argagixisada lagu jabiyey markii la arkey Soomaalida iney weli u nool yahiin shacab xayi ah jab xoogana soo gaaray wadamadii argagixisada keenay halkaas waagaa ku baryey qaarkoodna waxey qorsheynayan in ay ga daad gureeyaan halkaas sikasta oo ay ahaataba geesiyaasha Puntland sidii dagalkii Hiraan Soomaali koodii damiirka lahaa uu uga qeyb qaatay midkaan gurmad deg deg ah,aan diinku celino gurmad deg deg ah shacabkaas Soomaliyeed ee halganka dhabtaa ku jira waa u muhiim, wax badan gadaal ha loo dhigto nacasne ha laga socdo ganuunaciisa.

Inaga hurdadaa nagu yar ma dooneyno in aanu aragno dalkeenii oo umado kale gacanta u galay,bil xaqiiqo hada ka hor ayaan nin ajnabi ah isla raacnay diyaarad ka baxeysay dalka Soomaaliya waxuu nagu yiri "Soomaalida inta ay ka degan geeska Afrika mar hore ayaa lag qaad lahaa ,laakinse waxey qaban shacab Soomaaliyed oo aad u diyaarsan buu nagu yiri,waana runtiis oo Somaalida waxaan ku baranay dagaalkii Hiiraan iyo argagixiso isku heleen ee socday mudo ka badan 2 sano,xiligaas oo ay Soomalidu kuwoodii damiirka lahaa mid dagalo, mid suugan ku dagalamo, mid dhaqaalo iyo hub iibiya mid iska celiya yiraahdo u kala baxeen guushaas oo marka nacas meel leyska dhigo aheyd guul Somaliyeed reerkii ku dhiiraday isku dayga ayey lahayeen,waxase howsha dhulka ka qaaday waa Soomaali

hayeeshee, marka laga soo tago qormada horudhaca ah ee tilmaameysay waajibadka laga doonayo Somaali oo dhan iyo dagaalka lagu jabiyey argagixisada ee ay wadaan geesiyaasha iyo sooma jeestayaasha Puntland.

Aan u soo laabano muhiimada qormada inkasta oo aanu ognahay markii aad xog in aad shacabka dalkaada u soo aruuriso u baahan tahay afka qalaad waxaa lagu dhahaa ( research) waana la ogyahay inta ay xog ururin qaadan karto badanaa waa bilooyin,waxadse ka soo qaadaa qoralaadan adigoo muwaadin Somaliyeed ah waxa afka qalaad lagu yiraahdo ( learning process ), maxaa yeelay ma garaneyno sida argagixiso wax looga qoro,waxaanse saacadahii aanu kala maqneyn isku tuurnay bal in aanu xog ka helno faraqa u dhaxeya Talibaankii iyo Alqacidadii wada joogay Afgansitaan iyo Daacishta iyo Alqacidada ku sugan Soomaaliya waxaan aad ugu yertaan Shabaab wax jiro maahan dalka Soomaaliya waxaa toos uga howl galo waa Daacish iyo Alqacida,hayeeshee, xog aruurintan horudhaca ah oo aanu ugu talo galnay bal in ay shacabka Soomaaliyeed ka sii dhigtaan dhiig joojin yacni in ay ogaadaan wax badan oo laga yaabo in aysan jirin cid u sheegta.

1- Horta Afganistaan Taliban waa urur dadka dhisay bilaaw iyo dhamaad ay ahaayeen ilaa maantadana yahiin dad u dhashay dalka Afgansitan.2- Al-qacido waa ajaaniib labo qeybood ah, kuwo xili hore ka dagaalami jiray dalka Afgansitaan xiligii uu qarxay dagalkii Afganistaan iyo midowgii Sofiyeeti,waxaana loogu yeeri jiray (Mujahideen and Afghan militaries).

Hadaba meeshaan ayaad u baahan tahay in si fiican laguugu bidhamiyo adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah,hadaba maxuu ahaa ujeedka dagaalkan ay la galeen mujaahidiintaas iyo dhalinyaro amaba kooxo reer Afgaan ah?

Hayeeshee, wadankaan ayaa waxa ku soo duulay Midowgii Sofiyeeti oo maanta loo yaqaano dalka Ruushka,kedib markii ay dalka ka dilaaceen kooxo xiligaas ka soo horjeeday nidaamka shuuciga kuwaasi oo loogu yeeri jiray (anti-communist Muslim), koxo ka soo horjeeday nidaamkii shuuciga. Mohammad Daoud Khan dadka qaarkina ilaa maanta waxey u yaqaanan Daud Khan oo isagu ahaa madaxweynahii ugu horeyey ee ay yeeshaan shacabka Afgaistaan

mudadii u dhaxeysay 17 July 1973 – 28 April 1978 oo ah markii awooda laga tuuray, hayeeshee,intii u dhaxeysay 1978 ilaa 92 waxaa dalkaas ka socday dagaalka loogu yeero ku dhufoo ka dhaqaaq soona gaaray ilaa bartamahii bishii Febraayo 1989kii.midna ku darso madaxweynaha dalkaas xiligaas inta la afgambiyey ayaa ugu danbeyn la dilay.weliba qolofkiisa amaba raqdiisa waxaa la helay 30 sano kedib,waa sheeko dheer kaliya waxaan rabnaa in aad fahantaan Soomaali Maxamed halka ay qormada ku dhamaaneyso iyo inta idiin quseyso.

Waxa markey raad raac leeyahiin wey sahlan tahay in aad fahanto cida aad la dagaaleyso amaba dalkaada kugu heysto bal qeybtaan si fican u fahan Soomaaliyow,

1979kii markii uu Midowgii Sofiyeeti ku duulay Afganistan ayaa waxaa bilaawday kacdoon kasoo bilaawday.1- Shacabka dalkaas iyo ciidamo ka soo goostay militeriga dalkaas si ay u wiiqaan dowladii iyo militerigii aaminsanaa nidaamka Shuuciga ee hogaamiyahedii la dilay 1978dii.hayeeshee mushkilada halkaan ayey uga bilaabtay shacabka Afganistan oo waxaa

dagaalkii ugu horeeyey ee sokeeye dalkaas ka riday kooxahii loogu yeerayey (Islamist militant groups),kuwaasi oo ahaa kuwii dowladii dimoquraadiga aheyd iyo dalkii ku soo duulay ee Sofiyeetiga la dagaalay.

Waxii markaasi ka danbeeyey waxaa dalkaas oo ay halakeeyeen dagaalo sokeeyey lana doonayey qeyraadkiisa uu noqday mid beylah ah kana faa'ideysteen ajaaniib badan,ugu danbeyn waxaan ka xusi karnaa Ururka Taalibaan iyo Uruka Alqacida,Taliban oo ahaa kuwii degaanka u dhashay markii dhawr bilood la joogay waxey arkeen ajaaniibta dalkooda timid iyo dhaqankooda u gaarka ah shacabka Afganistaan inaysan is qaadan karin oo waxaa kooxda Alqacida ku jiray koox ciyaal suuqiin ah oo moodayey in ay dalka ay yimaadeen dumarkooda yahiin free,dhawr dhacdo kedib markii danbe oo uu bilaawday dagaalkii Mareykanka iyo xulufadiisa waxaa kooxda Taalibaan iyo kuwii Alqacida labada ku biray shaqsiyaad u adeegayey isla dalalka ay dhahayeen waanu la dagaaleynaa,halkaasina waxa meel cidlo ah ku soo dhacay oo dhaxda la gashtay shacabkii dalka iska lahaa,kedibna ajaaniibtii markii ay la jaan qaadi waayeen dhaqankii uu dalka Afganistan lahaa,inta meel leyskugu keeno Alqacidana halmar looma sharaxi karo oo dagaal ayaa socdo si ay joojiyaan qaarkood dhaqan xumida ay ku hayaan bulshada daroogana warkeedaba daay,kedibna waa loo fikiray kii ugu sareeyey ajaaniibtii mid ka mid ah ayaa la yiri geber ayan kugu dareynaa ee adiga iyo saaxiibadaa imaada,kedibna iyadoo xabado lagu dabaal degayo ayey gebedhii aroosada aheyd ee reer Afgaistaan intey tiri bal anigana aan dabaal dego meeshii ku dishay kii guursanayey ee ajnabiga ahaa iyo saaxiibadiis muuqaalkaas cabaar ayuu heystay dunida oo dhacdadaas kedib ajaniibtii waa ka leexteen/dhaafeen dumarkii reer Afganistaan waxaana markaas kedib Alqacida maamulayey oo ay ku shaqeynayeen amarka taalibaan oo ahaa koox u dhalatay dalka.

Horta labada kooxood ee ka jiray wadankaas sidaas ayaa loo kala adkaa loona xakamey nayey kuwii ajaaniibta ahaa,laakinse aanu isla aadno dalka Soomaaliya waxaa ku wada sugan Alqacida iyo Daacish labadan marka laga soo tago, ma jiraan urur ay dhisteen sida kan Talibaan oo Soomali ah markii horeba jihaad ma jirin kooxdu waa maafiyee?. bal ugu yaraan urur ay hogaamiyaan dad Soomaali ah oo shacabka dalka iska leh iyo iyaga u dhaxeeya kuwa ajaaniibtaa, bedelkii Shabaab hadad maqashaan waa dhalinyaro amaba koox ciyaal suuqiin ah ama rag Alqacida iyo daacish guryaha amaba hadba meelaha ay ku fara xumeeyaan dumarka Soomaaliyeed oo beylah u noqday ayey ka shaqeeyaan, waa adega yaal hadaad maqasho Shabaab,waa koox iska dhigta in ay yahiin Soomaali laakinse duli ah,weliba wax hadaf ah maleh iyagu ujeedkoodu waa in ay gacanta dalkeena u geliyaan ajaaniib qariban.

Intaas Soomaali Maxamed waad fahanteen sow maahan faraqa u dhaxeeya kooxahii ka dhisnaa dalka Afgasitan iyo kuwa dalka Soomaaliya ka dagaalamo ee hada meelkasta ku jabay ee duligaa?.Ok, xagey hada wax marayaan koxdaas dagaalka Puntland xitaa hadaan meel iska dhigno kuwooda horjoogayaasha ah Shabaabka?, wax weyn maahan oo inagaa idiin tusineyna iyagoo leh waxaan ku biireynaa dowlada sida kuwo badan oo maanta siyaabo kala duwan u sheegtaan masuuliyad kuwooda Soomaalidaa.,laakinse waxaan hubnaa daacish iyo Alqacida dal la yiraahdo Soomaaliya waxaa kaka dhici doona wax ay ka sheekeeyaan 100ka sano ee inagu soo aadan.

1- Horta dalalkii maalgelin jiray danahii ay doonaan haka lahadaane hada xaqiiqada Somaliya talo iyo shacabkooda sida ay kooxaha dalkeena ku soo duulay u xasuqayaan kuma farxin oo hada dalalka qarkood weyba kala baxoo haayaan buuraha dhulka Puntland ee lagu jabiyey, weliba jab iyo hoog waa dhiman yahay hadow koow yahay,markey isku ujeedo iyo isku dano noqdaan inta maanta dagaalka kula jirta argagixisada ee Soomaalida.....

Qoraalkii ayaa nala dheeraaday,midna ogaada yaan shaqsiyaadka argagixisada u adeega ee iska dhigayo iney qabiil danahiisa ka hadlaan laakinse isku dhax qariyaan ahd alagu mashquulin waxey iskugu jiraan reerkasta oo Soomali ah,guul iyo gobanimo shacabka Somaaliyeed ee damiirkooda siiyey in ay qawariijtaan wasaqda badan ee dalalkooda ka soo cararay ayna ku shaqeysanayaan dalal aan dunidan wax dan ah ka laheyn in ay iska qabtan,waxaan leenahay geesiyasha Somalidaa ee Puntland bartaas ka haaya,Soomaalina waxaan leenahay u gurmada walaalahiin si weliba mug leh,yaan waxbo laga daba dhigan, waxuush aan dad iyo duunyo hambeyneyn ayey dagaal kula jiraane, weliba dadkii reer miyiga ahaa reer Puntland maalinkii ay dagaalka ku biiraan waa loo yaabaa argagixiso.......la soco wararena danbe

Fiiro gaar ah-Meydad hor leh oo xad dhaaf ah ayey shacabku ka soo sheegayan weli dhulka buuraleyda ah qasaaraha soo gaaray labo maalmood kaliya Qaraariij wey adag tahay cid qiyaasi karto amaba ma lahan si loo sheego waxa kooxdaas gaaray,waxaa socda suugaanta loogu talo galay geesiyasha Puntland ee hurdada iyo hoyaadka u diiday argagixisada weliba masaafo aan caadi aheyn ayey ciidamada xaq dirirkaa ee Puntland gooyeen meelo hor leh ayey gaareen...war helaa talo hela reer Puntland wararkeena 80% waa dhankiina qalbigeena idiin la jooga jafa nacaladu haku dhacdee dad diin yaqaano umad muslin ah ma dhibaan, kuwaan iyagaaba aduunyada ku cadaaban yaan Soomaalida hada lagu mashquulin kaliya ajnabiga xooga hala saaro dagaalkooda,micno ma sameyneyso in meelkasta wiil Soomaliyeed oo aan wax mustaqbal ah loo diyaarin kooxdaanina qaarkood xoog ku wataan lagu mashquulo waxa ka fiican in ajaaniibta la taarget gareeyo canaasiirta......

Afirca Today On Thursday,Febrauray 6,2025-Top Race for AU Chair: Djibouti’s Mohamud Ali Youssouf makes strong impression, The reality is that According to a quick poll conducted by the AU and milions of Africans said that Djibouti's Mohamoud Youssouf secures key endorsement from many African countries as AUC chair race hots up, This man or another word,Mr Youssouf is a candidate in the African Union Commission (AUC) chairmanship race, set for mid-February.Djabouti or the Horn of Africa nation has nominated its long-serving foreign minister, Mahmoud Ali Youssouf (MAY), to succeed Chad's Moussa Faki—and it is pulling every diplomatic lever to secure the seat.What a great Africa and top diplomat he is.

Khamiis 6da Febraayo, sanadka 2025-Waxaan mar kale isla aadeynaa Puntland iyo wararkii uu danbeeyey, Waan ugu cleineynaa mar kale dagalkan qiimokasta oo ku kacaya yaan leydiin seex seexan iska soo afjara kooxdaas jabeen,inagoo halkaas mar kale ka heyna warar aad u

xiiso badan iyo guulahii laga garay argagixisada,wana bogaadineynaa oo waxaana socda gurmad aan noociisa horey loo arag oo isku tashi bulsho ah oo ay wadaan dal iyo dibad shacabweynaha Puntland mashaa Allaah ,weligen waa waxaan sugeynay in aanu maalin maalmaha ka mid ah aragno shacab Soomaaliyeed oo sidan iskugu kalsoon,wararka

Puntland kuwooda ugu xiisaha badan waa inoo soo socdaan geesiyaasha Soomaaliyeed ee Puntland taariikhey dhigeen waxii daacad laga yahay sidaan ayey maamul iyo shacaba guushooda u gaaraan,,War hada na soo gaarayna waxuu sheegaya in ay ajaaniibtii intii ka hartay ku murmayan aanu is dhiibno iyo aanu Soomaaliya oo dhan iskaka baxno inago aan is dhiibin,waxaa ka hiiliyey argagixiso shacabkii Puntland xitaa kuwii dhuumanayey ee ku sugna magaloyinka guryahaa loogu galay ,waxana marka laga soo tago dadalka guud ee dhinac

kasta leh mid ciidan iyo mid bulsho jabka xoogisa marka dagaalka tooskaa ee ciidanka laga soo tago jabka kale ee ugu weyn argagixisada waxaa ku dhacay wax sahlan maahan oo waxey kala go'een magaaladi ay noloheeda ku tiirsanaayeen ee Bosaso,waxey ilooben dhulka iney leyahin Somali, iyaguna yahiin qawariij ku nool qiyaali iyo nolol riyaa,waan bogaadineyna shacabka Puntland waxaa ku soo biiray dagalka culimada Puntland oo fadwooday,sidey wax u dhaceen bilaaw iyo dhamaad qormo kooyni ah ayaan ka soo diyaarineynaa waxa kaliya naga soo dhax galay xil muhiim ah oo ay u sharaxan tahay dalka aanu walaalaha nahay ee Jabouti,Hayeeshee,wararkii geesiyaasha Soomaaliyeed ee Puntland waa is daba joog yeysan ku seegin, Soomaalidii iga keenay deegaanka argagixisada ee reer Puntalnd wey ka qoomameeyeen in ay dadkooda iyo deegaankoda geliyeen qatarta intaan la ek oo dhib ay iyag keeneen intaas oo dhalinyaro iney ka xoreyana naftooda kuwaayaan,kuwana had abuuraha u saaran yahiin cerintooda,hayeeshee waxaasi oo dhan Soomaalida reer Puntland ayaa beentaas yiri qadiyadana dhab ka tahay mudankoodana marsiiyeen qawaariij.......

FASHILKA SIYAASADEED EE DUNIDA KA TAAGAN IYO MIDKA SIYAASADEED EE SOOMALIYA KA TAAGAN EE DHINACA HOGAAMINTA SOOMAALIYEY MIDKEEBAA KAA QOSLIYA?.

1- Soomaaliyey markii aad dunidan dhinacyo kala duwan ka eegtaan maxaa idiinka qosliya ileen siyaasad laguma tilmaami karee?.

A-Berisamaadkii markii aanu yareyn hadii aad ku dhalatay magaalo kuna barbaartay magaalo xiligii ay aduunyada ku wada xiriir jirtay warqadaha leysku diro,ma maqli jirtay warqad ayaa halkaas iika timid iyo hebel warqad ayuu halkaas u diray noloshuna aheyd mid iska caadi ah.

B-Maanta oo lagu jiro qarniga 21aad sanadkiisii 25aad ma moodaa in ay reer Galbeedka siyaasadii ay dunida ku maamuli jireen ay soo idlaaneyso kuna soo aruurtay Maraykanka oo horboodaya siyaasad aysan ku dhisneyn wax xikmad ah markii melo kala duwan laga eego aadna aragto madaxweynaha Mareykanka sida is yeel yeelkaa isagoo cabsi gelinaya wadamo isku sheega iney yahiin muslin kuwa hogaamiya una badan yahiin Carab sida ay arinta shacabka Falastiin sidii qof warqad u dirayo qof kale sidaan kor ku sheegnay sidii la rabo leyskaka hadlayo, weligaa intaad awood is biday tii ilaahey oo meel taalo ma ku xad gudubtay shacab dhulkooda degan kedibna masiibo ka weyn midii aad la dooneysay ma kuku dhacday?. dunida waxaa ka soo socda masiibo weyn reer Galbeed oo uu Mareykanku horkacayo oo awood is bidayo kuna dhisan siyaasad ku dhisan cabsi gelin bilaaw iyo dhamadna fashil ku danbeyn doonta.

Siyaasada reer Galbeedka ay doonayan iney dunida ku maamulaan maanta iyaga waxii ay doonaan ha iska dhaadhiciyaano laakinse markii ay noqoto arinta Falastiin iyo sidey u dhaqmayaan waxey xad gudub ku tahay nolosha bini'aadaminimada ee maanta ka jirta dunidaan casrigaa,waxeyna siyasadas la mid tahay amaba ku masaleynaa dalka Somaliya

oo aysan ka jirin wax siyaasad ah oo aysan jirin madaxweyne Soomaaliya oo dhan xakuma hadane hal magaalo oo Mogdishu la yiraahdo aduunyada ay dhaqaalo ku siineyso magaca Soomaaliya,sow waali siyaasadeed iyo wax lagu qoslo mahaan siyaasada reer Galbedka marka ay arintu noqoto shacabka Falastiin, Sidoo kale sow waali siyaasadeed iyo wax lagu qoslo maahan siyaasada Soomaaliya?.

Waxaa inoo muuqda in ay dunida mareyso gabo gabo ayna dalal badan hogaamiyashooda ka dhamaatay xikmadii bulsho lagu maamuli lahaa nolosha dunidana ku socon jirtay, waxeysa su'aal ka taagan tahay hadii aqliga bini'aadamka sida ugu wanaagsan loo adeegsado mudo intee la ek ayey sii socon kartaa siyaasadooda dalalka awood is bidaya?.

Sidoo kale Soomaalida kuwooda mediyaha ku jiraan badankood oo bulshada waxkasta oo leyska yiraahdo iyagoo hubsan u soo gudbiya,tolow ma kuwii dalka intuusan burburin ka hor miyiga ku noolaan jiraa,maxaa yeelay shacab reer Falastiin ah inta dhulkooda laga raro maeel kale la geynayo in aysan jirin qofkasta oo bini'aadam ah wuu ogyahay,wey dhici kartaa in ay waqti gaaban dalalka qaarkod sida Mareykanka oo hormuud u ah siyaasada Reer Galbeedka mararka qaarkoodna jilayo ruwaayad in ay iyaga is qilaafsan yahiin amaba uu dagaal dhaqaalo ka dhaxeeyo,laakinse hoosta kawada mideyan waa reer Galbeedkee,doonayaan in ay dunida ku maamulaan siyaasad cabsi gelin ah,waxaas aad arkeysaan waqti gaaban waa macquul in ay dunida ka socoto,waxaase xaqiiqo ah in ay maanta dunida ka socoto wax aanu ku tilmamnay qosol siyasadeed,waana waxii keenay in aanu wararkii caalamka ka hadalkiisa ka deyno badankiisa in aanu u soo gudbino shacabka Soomaaliyeed.

Soomaaliyey ma is tiraahdeen waxaan ku nool nahay duni qiyaaliga siyaasadeed caadi ka yahay xaqiiqada siyaasadeed ee umad,dal bulsho amaba intii xeer ay ku dhaqanto leh lagu maamulo ay bedelkii ceeb ka tahay?.Ma modan in ay dalalkii waaweynaa kuwii hogaminayey ay u dhaqmayaan sidii qof xaleyto dhashay oo kale,mana moodaan in dunida hada kedib lagu wada joogi doono nolol qiyaali ah?.Ma Modan dunida inta wadamada qarkeed loo sameystay sida Soomaaliya argagixisada caalamigaa shacabkooda lagu mashquulinayo wax aan jirin. Ma moodaan in dowlado waaweyn oo hada is mooda in ay wax u tareyso awood ay is bidayaan ay meesha intey ka baxdo noqdaan kuwa ugu liita dunida kuwa ay maanta dulmiyanayaane hoos tagaan.

Sababtoo ah waxaan daawaneynay mudo labo sano ah shacabka Falastiin oo sidii la doono leyskaka xasuqayo oo hadane dunidu iska daawaneyso, kedibna uu hada ku jees jeesayo madaxweynaha cusub ee Mareykanka oo leh waan booqanayaa, waan rarayaa,sidaas ayaan yeelaya isagoo awood is bidanayana iska indha tirayo isaga iyo shacabka Falastiin in uu Allaah dunidan wada keenay uuna Allaah garanayo wax aysan ogeyn oo ay waxkasta ku dhacaan qadarta Alle.Sidoo kale dunidan aanu kunool nahay shacabka caalamka isma necba midabkii ay doonaan iyo Diintii ay doonaan ha heystaano,waxaase dunida ka jirta siyaasad xumi baahsan,siyaasad xumidaasne waa mida aanu dalka Soomaaliya tusaale ugu soo qaadanay iyadoo aysan dalka Soomaaliya ka jirin dowlad dalka dhan maamusha aduunyada kaliya magaca Soomaaliya ku siineyso dhaqaalo,ilaa kuwii dhaqaalaha lagu siinayey magaca Soomalaiya guryahooda ku hayan argagixiso hadane sheeganayaan dowladnimo.bal inagu maanta labadaas siyaasad ayaan ku qosolnay ee ma nala aragteen Soomaaliyey waxaan la hadleynaa shacabka...lol.

Walee dunida wax weyn ayaa ka qaldan qarnigan 21aad ee hada bilaawgaa,waxeysa u taalaa cidii beenta lagu wada joogo siyaasad moodo oo sidaas dhulkooda looga qaadanayo shacabkodana lagu bahdilayo,weliba ku darsoo hogaamiyaal badan oo maanta joogaan dunida oo ku joogaan siyaasad ku dhisan cabsi gelin waxaa loo qaatay in ay xili hore ifka ka tagaan intey shacabkoda fulaynimadoda ku bahdili lahayeen, maxaa yeelay waxaan dunida ku aragnay madax badan oo ku bah dilan nolosha dunida hadane heystaan qeyraad lagu maamuli karo dunida lagulana tartami karo hadii maskax caafimaad qabto lagu eego.

Inagu siyaasada Mareykanka iyo reer Galbeedka ee cusub waxaan u aragnaa madaxweyne Ganacsade ah oo ay keensadeen ganacsato reer Galbeed ah,lana doonayo in dunida lagu baado dalalka soo korayo shacabka dulman reer Falastiina iyadoo awood leys badayo ladoonayo in awood aan la garaneyn mudad ay siijiri doonto iaydoo la cabsi gelinayo hogaamiyaal badan oo isku sheegaan iney madax u yahiin dalalka Islaamkana sidaas wadamo badan shacabkooda lagu ilhaaneeyo laguna dhaco.

Intaas hadaad fahano adigoo Soomaali ah layaab kukuma noqoneyso waxa dunida ka socda Hayeeshee,aan u soo labno dalka Soomaaliya argagixisada waxaa la dagalayo waa Soomaali maxey gudaha Soomaaliya ka qabtaan 20 kun ee ciidanka Afikanka ah oo loogu siiyaan malaayiinta dolar ma idiin soo sawirnaa iyagoo iskaka jiraan xerooyinkooda intooda badan halkaasina kaliya ku qaadanayo malaayiin dolar oo ay bixiyaan reer Galbeedka iyo dalal carab ah,si kaliya loo duleysto shacabka Soomaaliyeed ileen waxa dhimanayo waa iyagee, cida ay dalkooda burbureysana waa Soomaali,imisa dal ayaa joogta mudo ka badan 20 sano maxaa loogu hayaa dalka Soomaaliya argagixiso iyo ciidamo Afrikan ah hadaan ujeedo gaar ha laga laheyn, maxeysa tahay ujeedada ka danbeysa ee loo siinayo ciidamo Afrikan ah oo badnkood dalka Soomaaliya ku joogaan qaab ganacsi oo dantooda u joogaan ay dalka Soomaaliya u joogaan mudada intaas la ek ee loogu biilayaa maa dalkooda lagu celiyo?.

Soomalida midbaan leenahay si guud markii aad ka hadleysaan xaalada shacabka Falastiin joojiya dacaayadaha aad u faafineysaan reer galbedka shacabkas sida ugu xun loo dulmiyey ha horboodina oo ha dhihina hebelaa yiri waan booqanaa iyo waan rarayaa madaxweynaha Mareykanka inagu waxaan u argnaa nin ganacsate ah oo doonayo inuu dunida cidii uu is leeyahay waad baadi gartaana baadayo cidii uu is dhaho kuwaas iska daayne amaba gadaal u dhigona ka leexanayo dunidan siyaasad ma taalo yaan waxaas leydiinku sheekeyn,hadey siyaasad taalona waxaas oo dulmi ah intey isku raacaan reer galbeed shacabka Falastiin sidaan xad dhaafkaa looma dulmi lahey.

Midna ogaada hadaad Soomaali tahiin shacabka Soomaaliyeed ayaan la hadleynaa hadaad deeganka aad dalka Somaliya kaka nooshahay nabad u dooneyso ina naxeyso caruurtaada mustaqbalka dhalan doonta dhulkaada ka saar kaliya Ajaaniibta magalada aad ku noshahay shisheeyaha jooga amaba ugu yaraan intaad u yeertaan weydiiya waxa u dalka Soomaaliya u joogo iyo shaqaduu ka hayo isagoo ajnabi ah?,markas keidb ka hadal waxa dunida ka socda...... Hayeshee waxaan isla aadeynaa mar kale warakreenii Soomaaliya......

War Deg Deg ah- Waa Maalin Khamiis ah,Bishu waa Febraayo,Taariikhdu waa 6 sanadkuna waa 2025-Dhamaan goobahii lagu dagaalamay dhulka Buuraleyda ah oo ay si buuxda ula wareegeen geesiyaasha Ciidanka Puntland oo shacabka ka helaya garab xoogan oo mug leh. Dabcan Soomaali badan oo ay xitaa shacabka Puntland ka mid yahiin waxey mediyaha Soomaalida ka aqrinayaan hada news aanu labo maalin ka hor u sheegnay,maxaa yeelay jabka Aragixisada maalintii kowaad ayaan mushkilada gaartay baxadeda dadka la wadagnay laakinse mediyaha Somalida badankod xitaa kuwa deegaanka ka soo jeeda weycabsanayen,

maalintii shaleyto aheyd ayey kaliya si fiican ugu dhiradeen medyaha Soomalid badankeed.

Hada mar kale adigoo Muwaadin Somaliyeed ah mar kale qoraalkan si fiican u aqriso kolba newska Soomaalida waxaad ka maqli doontaan malinta jicmaha amaba Sabtiga.Hayeeshee ,Punland argagixiso, weliba kuwoodii ajaanibta ahaa waxaa ku qabsaday jab aysan wayadan xitaa hal saac horey ugu riyoon sanadkii tagay oo dhan, dhamaan deganadii lagu dagalay waxaa si buuxda ula waragay gacantana ugu haya ciidanka geesiyaasha Puntland.dowladahii soo diray argagixisadan qaarkodo waxey iyaguna ku dadaalayaan in ay xili hor ka bad baadiyaan kuwii la kufsadya kuwi ka soo haray,halkaas si aan gacanta loogu dhigin amaba loo dilin,maxaa yeelay,koxdan hada kuwii Somalida ahaa ee keenay kuma mashquleyno iayag ka hadalkooda, waxeysa ku socdeen kwuooda ajaaniibtaa in ay isa siiyaan dhulka,Allaah Subxaanahu watacaalaa ayaa ku mahadsan oo jabkaan soo gaaray iyo tiihaan soo dedejiyey. Waxaa meelaha qarkoodku godoonsan kooxo aan iska warqabin laakinse ay midkasta dooneyso in ay is dhiibto iyadoo aysan kooxda kale u sheegin,meeshaas mashaqo ayaa ka dhacday waxii ku dhacay argagixisada.

Midna ogaada awoowayaasheen markii ay noolaayeen waxey maqli jireen wadan hebel ayaa dalka Soomaaliya qaadanayo ma dhicin!, Aabayaasheen sidaasi oo kale ma dhicin!,maxaad u maleyneysaa hada oo lagu jiro duni casri ah oo ay Soomaalida kuwooda damiirka leh halmar markii ay wax dhacaan daqiiqad is gaarsiinayso?,Hayeeshee,hadaan u laabano Geesiyasha Puntland iyo shacabkooda argagixiso waxey is lahaayeen macdan raadiya iyagaa macdan laga raadiyey...lol. ar tan ku dhacday argagixiso weliba hada dagaalka waa la kala qaaday Soomaalidii ay degaanka ku joogeen ee meeshaas lagu xasuuqayo keentay waa uga baxeen dagaalka,Waxaa lala ciyaray xeeladkastoo ciyaal suuqnimo ah oo ay adegsaden argagixisada

kuwooda ajaaniibtaa,waxdey doonayeen in ay dgaaal la galaan ciidanka gesiyaasha Puntland

dhanka kalena waxey doonayeen iney duleystaan qeyb shacbakas ka mid ah oo ay donayeen iney waxii ay u baahan yahiin uga soo iibiyaan magalada Bosaso maxaase ku dhacay amaba ka raacay heee..............la soco wararkeena danbe

War cusub iyo dagaalkii Puntland,Maalintu waa Arbaco, Bishu waa Febraayo, Taariikhdi waa 5ta,sanadkuna waa 2025,Wararkii ugu danbeeyey-Caawa iyo Puntland wararka xoogooda hadaan soo koobno waxii ka danbeeyey gabal dhacii,waxaan leenahay shacabka Puntland siiba ciidanka isku diyaariya argagixisada tiradii ugu badneyd oo hada go'doon ah oo isku

diyaarinaya iney isdhiiban,mesha mashaqo waxaa ka dhacday dagal aanu ugu magac darnay dhulkeyga iika bax iyo meel aan aado ma garanayo,hayeshee, kii lahaa dhulka waa gesiyasha dhalinta Soomaaliyeed ee cidanka Puntland sidey wax u galeen,hadan nuxurka u soo koobno Somaliweyn goobahii ay ku jireen midka ugu danbeeya amaba ugu shisheeya caawa lagama seexan ajaaniibtii joogtay halkaas, shacab ayaa dhulkooda looga adkaan kara kooxdaas waa ku deeyeen iska shacabkii horey ugu kacsanaa ee dagaalka kula jiray ee xitaa waxey is deyen

kuwii keenay deegaanka ee ay ku tiirsanaayeen,kedibna maxaa ku dhacay? Sida xaqiiqadaa (They falling apart),argagixisadii ku sugneyd dhulka buraleyda ah ee Puntland,waana meesha uu caawa ka yimid jahwarerka ugu weyn,waxaa la la yahay qof qof aamina...lol.geesiyaal aan cabsaneyn dhulkana u dhashay ayaa helay,weliba mar kale ayaan idiinku celineynaa yaan dagaalkaan leydiinka mashquulin,argagixiso rag geesiyaal ah oo aan cabsaneyn oo dhulkoda melahii ugu muhiimsanaa xoog uga saartay kana yaabiyey ayaa Puntland ku helay,jabse waa midka danbeeyee,shacabkii ayaa hada ka soo hor jeestay si fiican ayaa loo galay rajo lagama qabo in ay Puntland ku sii nagaadaan.la soco wararkeena danbe si weliba joogto ah.

(Warkan inta ay ku qoran tahay farta gaduudan amaba casaankaa hadba sidaad u taqaano waa war cusub oo deg deg ah. Jabkii

argagixisada Puntland ku dhacay oo sabab u noqday saacad ka hor in ay wadamo kale aadan argagixiso qorsheyneysay bilaha inagu soo aadan ineyPuntland yimaadaan oo ahorey ugu qorsheysneyd dagaalkan ka hor oo ay waxkasta caadi u aheyd argagixsada,waxii

Puntland ku qabsaday ilaa hada waa aamini la yahiin argagixisada weliba gudaha ayaa loogu galay hubka xoogiisa waxey bilaabeen in ay qariyaan amaba ku ridaan togag u muuqaal ek ceel biyoodyo, badankood waxaa kala go'ay xiriirkii iyaga iyo shaqsiyaad reer Boosaaso ah ka wada dhaxeyn jiray argagixisada kuwooda ajaaniibtaa, sidoo kale warar soo baxayo ayaa shegayo in ay qaarkood bilaaboen iney burburiyaan telefonadooda oo ay ugu jirtay dhaqaalo badan iyo Carar Bankiyada ee loo yaqaano Careedhit Car.

boqolal ajaanib ah oo ku so wajahnaa Puntalnd ayaa waxaa u dhacay gabal baas,kedib markii ay meesha ka baxday in ay kaka shaqeyaan qalab casri ah oo ku kacaya malaayiin iyo malaayiin dolar oo sida wararku sheegayan qaarkood noocii ugu danbeeyey ah oo ay doonayeen iney ku baartaan macdanta oo waxey ku talo galeen in ay mudo 2 sano ah kula wareegan dhamaan Puntland,waxaase dhacay wax lala yaabay ciidanka geesiyaasha Puntland amaba geesiyaasha Soomaalidaa ee deegaka u dhashay ayaa cashar u dhigay meyd dhamantood u muuqaal ek iney yahiin kaliya ajaaniib oo weliba daadsan dhulka Buraleyda ah aan ku celino meeshaaas waxaa jira jab xoogan oo ay nagu adag tahay meeshii aanu ka bilaabi laheyn,waxaan si kal iyo laab leh oo weliba Soomaalinimo leh kaan ugu hambalyeyneynaa madax, shacab, ciidanka qeybahiisa kala duwan,kuwa dagaalka tooskaa ku jira, kuwa dhamaan wadooyinka xiray, kuwa gurmadkaa dhamaantood guul iyo gobanimo.Dagaalkii shaleyto kedib xagey wax

marayaan? waxaa sii xoogeystay goobaha aysaacad saacad uga baxayan ajaaniibta,waan ku celineynaa mar kale ciidanka waxey heleen garab istaag aan nociisa horey loo arag wayadan oo uga imaanayo shacabka , dagalka hada socda lama mid ahan kii sanado ka hor Puntland kula gashay Mudug Argagixisada kaasi argagixsadii la dilay waxey u badnaayeen Soomaali ,kani waxaa ku halaagsamay ragi ugu cuslaa argagixisada ,ciidana warkiisaba daay.

Magaaladii Bosaso ee ay ku tiirsanayeen argagixsadu iyo iyaga hadeyba horey ugu ogaayeen shaqsi, koox amaba ganacsato dhamaan wey kala go'een.sidoo kale shacabka Puntland ayaa si fiican shaqadooda u qabsaday dal iyo dibadba si degan ula soco wararkeena danbe iyo jabka argagixiso ku gaaray Puntland kaasi oo markii aanu dhinacyo badan ka egnay ay ugu wacan tahay galsoonida iyo muraalka ay ku dagaalamayaan dadka dhulka iska leh iyo ajaaniibta argagixisada ee halkaas ka galameysay oo aan isku dhigmin amaba hadaan si kale u dhigno aan marnaba leys bar bar dhigi karin.

ku tixnow bogaan adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah si eliba dhaw ugu xirnow,mashaa Allaah geesiyaashii Puntland ee rag iyo dumarba lahaa nimankii argagixisada ahaa waa kuuseen si weliba la dareemi karo,laakiinse arinta la yaabka leh ajaanibta badankood waxey ku mashquulsan yahiin halkii ay ka dagaalami lahaayeen sidii ay u qarin lahayeen qalab aan weli sida ay shegayan warar isa soo tarayo dalka Soomaaliya horey loo keenin,taasi oo muujineysa xogaha la helayo in ay argagixisada iskugu habar wacdeen sidii ay dhulka u qaadan lahaayeen,hayeshee xaalku hada waa ka duwan yahay sidii ay moodayeen iyo si u dhaw,aan ku celino meeshaas xaalku waa ka duwan yahay sidii ay moodayeen iyo wax u dhaw dadkii dhulka lahaa ayaa siweyn u guuleystay iyo geesiyaashi Puntland oo ah dhalin Soomaaliyeed.

Walee shacabkii Puntland qeybahiisii kala duwanaa,mid af maal ah oo hada ku mashquulsan alifaada iyo qaabeynta heeso cusub,mid ku jira furunta amaba safka hore, gawaarida grumadkaa marba marka ka danbeysa halkii ay hal saac ka hor ku ogaayeen ciidanka waxey tagaan iyadoo ay ciidankii gudaha masaafo aad u fog u si galayaan ciidankii Puntland aad ayey u jareen xawaare dhul ah oo aad u balaran,maanta waxaa argagixiso gacantooda ka baxay 3 goobood ,maalintii shaleyto aheydna ilaa 4 goobood,hada gudahaa leyska la galay iyo saldhigyadii waaweynaa ee aysan waayadan hal maalin ku riyoon in loogu geli doono

argagixisadu.lo Soomaalila soco wararkeena danbe...........

Maanta saacado ka hor waxii dhacay.Kedib dagaalkii qaraaraa ee maalintii shaleyto halkaas ka dhacay iyo jabkii ku dhacayargagixisada waxey bilaabeen in ay dhulka Buuraha iskaka soo tagaan kuwoodii Soomalaidaahaa amaba hadaanu si kale u dhigno Somalidii ajaaniibtageyen halkaas,Sidoo kale shaqsiyaad Soomalai ah oo deeganakaa oo magacyadooda argagixisada kwuoodaajaaniibtaa ugu furay telefonada gacanta oo iyagiina iska tuureen kaarkii si aan loo soo raacan xogtooda waana dadka degaanka,taasi oo muujineysa qasaaraha soo gaaray qawaariijta amaba argagixisada heerka uu gaarsiisan yahay,warar xaqiiqada u dhaw ayaa

sheegaya in sababta dadka u tuureen kaarkii talefonad aya tahay kedib markii uu dagaal afka iyo gacanta iskugu uu dhax maray ajaniibtii iyo Soomaalidii,xaalka aad ayuu u kacsan yahay aad ayeyna uga xuntahay argagixisada,wawaxaana siweyn uga hiiliyey waa shacabkii oo la saftay ciidanka, Warka xoogiisa oo wleiba aad isku soo tarayo argagixisada ajaaniibtaa waxaa degaanka u yalo qalab lagu baaro macdanta oo ku kacaya malaayiin dolar kuwasi oo siweyn loo saadaalinayo in ay ciidamada Puntland la wareegi doonaan qalabkaas oo sida warar soo baxayo lagu aasay goob dhulka hoostiisa ah oo ka mid ah Buuraha,xogaan oo marki ay ka dhax tafatay Soomaalidii argagixisada geenay deeganada Puntland iyo ajaaniibta noqotay mid banaanka u soo baxday. dhegta kor u hay Soomaali Maxamed waxii argagixiso Puntland kaka dhacay maahan wax sidii la rabo leyskaka qori karo,meeshaa skooxdu siweyn ayey ugu jabtay,sababta oo koobana waa midaan.

1- Awoodaad doonto is bad hadey shacabka dalk aiska leh amaba deeganaka aad ku dhuumaleysaneyso adigoo ajnabi ah kugu kacaan waa kuu dhamaatay,ajaaniibtii mid keenay iyo mid horey u necbaaba dhaxdaa la gashtay xaalkoodana ma qurux badna wadada kaliya ee had au furana waa labo arimood in ay isa soo dhiibaan iyo iney degaanka uga baxaan sida ugu dhaqsiyaha badan.

2-Koox qab ganacsi ah kooxdaan argagixisada ah uga macaashi jireen oo u badna gaancsato degaankaa iyo kuwo ku nool degaano kale oo aan Puntland aheyn oo Soomaali ah ajaaniibta Puntland ka dagaalameysana halkas geeyeen oo ay xalada ku xun tahay,si weliba aan caadi aheyn,kedib kwuii reer Puntland ee mashruucaan argagixisada qeybta ka ahaa oo arinka gadaal uga dagay markii ay ogaadeen baaxada heerka uu la ek yahay qatarta ay geliyeen dad, duunyo iyo degaanba,sidaasina ciidan ilaa shacab leyskugu tagay argagixisadii ajaaniibta aheyd oo ay ku adkaatay iney ku dhax dhuuntaan shacabka deegaanka,War hada ina soo gaaryana waxuu sheegayaa in ay kooxda dhaxdooda siweyn isku dileen halkaasina gacan ka hadal ka socdo,markii hore waxaa loo kala baxay Afrikanka argagixisadaa oo la saftay Soomaalidii deganaka ka soo jeeday oo la diiday talo ay soo jeediyeen,kedibna waxaa halkaas lagu dilay kuwo badan,waana meesha ay Ajaaniibta ugu abdan ee lagu dilay dagalkii shaleyto ka soo gaaray qasaaraha oo waxey dhaxda u galeen kuwii Soomaalida ahaa ee keenay iyo ciidankii Puntland ee sooma jeestayaasha ahaa oo siweyn u jabiyey.Waan ugu celineynaa shacab iyo maamulba argagixisadii jabka soo gaaray am yara yaan marnaba leydiinka mashquulin bartaas ka haaya siweyn ayaad uga guuleysateen.Inaga dalka Somaliya siiba koofurta si fiican ayaan u naqaanaa markii argagixisada la laayo waxaa jiro dad loo shaqaaleyey in bulshada si looga weeciyo loolaga hadlo aroos meel hebel ka dhacay iyo wax aan loo joogin sidaad u dhan tahiin kaliya xookiina saara ka hadalka iyo dagalka cadowka idiinku soo duulay ee dhulkiina idiinku yimid ee argagixisada ah,si dhawna ula soco

wararkeenadanbe adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah.Midna ogaada in dalka siiba Koofurta Soomaliya aaday doorahso 2026.......

Wednesday,Febraury 5,2025-Wararkii ugu danbeyey ee Soomaliya dagaalkii iyo Jabkii Argagixisada Puntland qasarahooda oo siweyn oo weliba mug leh isku soo tarayo ajaaniibta maanta la dilay, ajaaniibtii waxaa uga baxay dagaalka weliba waa kala tageen ajaaniibtii iyo Soomaalidii la shaqeyn jirtay argagixisada halka uu ka yimid jbka ugu weyn hadaad dooneyso in aad ogaato qormadan aqriso sida ay ciidamda Puntland iyo shacabka iskugu xirmeen,guuldarada kale iyo qasaaraha soo gaaray ajaaniibta argagixisada waxaa ugu weynaa in ay waayeen shaqadii ay u qaban jireen dad reer Puntland ah oo basaasi jiray,si fiican ayaa markaan loo kala baxay Soomalai iyo ajnabi.

( iyo dhanka kale dalka Soomaaliya Koofurta oo doorasho aaday 2026,si degan u aqriso qormadan qeybta ugu danbeysa oo aanu uga hadleyno doorashada 2026 been badan iyo qiyaali badan oo siyaaadeed kedib).

aanse kuhormarno Puntlnad iyo ajaaniibtii si isku mid ah ayaa loo toogtay,aad ayey u jabeen siweyn,goobtii 4aad ayaa lagala wareegay argagixisada,weliba goobta ugu danbeysay intaan gacantooda laga saarin, waxaa la tusiyey dagaal aysan waayadan ku riyoon,walee reer Puntland waa Somaali dhalad ah geesiyaal ah.labadan hees oo loo qaaday geesiyaasha Puntland kusii naso adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah ajaaniibta la dilay aad ayey isku soo tareysaa markii hor

Soomaalidaa leyska soo hormarin jiray hadase Soomaalidii waa diideen dagaalka iney galaan weliba safka hore, waxaa jiro jab xoogan oo ku dhacay argagixisada kuwoodii ajaniibta ahaa ajaaniibta halkas lagu halaagay waxey u badan yahin sida ay warar horudhac ah muujinayaa labo wadan,saldhiga ay caawa lumiyeen xili weliba maqrib ah saacada geeska Afrika waxeyna maleysan wayeen in loogu galay godadkii,wiilala muuqaal ahaan aad moodo caato baryar laakisne qaabka ay u dgaalamayaan aad is leetahay kuwani maxey ahaayeen oo wiilal iyo gebdho reer Puntland ah ,xilaa ragii qoryaha liishka dheer watay sidey u ridayen waxey ka war heleen iyado buurta laga saaran yahay,maxaa yeelay

dhalinyarada deegaanka ayey si fiican u yaqaaneen kuwooda gudaha u galay godadka iyo dhulka buuraleyda ah, waxaa sidoo kale gabo gabo ah sahaydii uga imaan jirtay meelo ka mid ah magaalooyinka u dhaw dhulka buuraleyda ah,hambalyo geesiyasha guulaha horudhaca ah gaaray,aan idiinku celino mar kale waxey iskugu tageen meel magaceeda la yiraahdo Dhaadaar ,walow ay doonayaan in ay xitaa iskaka baxaan dhaadaar waa macquul in aanu qaladnay magaca waxaase meesh ala yiraahdaa Dhaadaar oo ah meel aysan ka

afgeyn magalo kale oo maagceeda la yiraahdo Dhaasaal amaba Dhaasaalo,inagu ma

kala naqaano deegaanka waxaase garanayo dadka deega waxaanse s fartaan i horudhac ah ugu hambalyueyneynaa shacabka Soomaaliyeed ee qaaliga inagu ah ee Puntland, dagaalka waxaa si aan horey loo arag ugu biiray shacabka cidanka muraalkooda waxaa siweyn sare ugu qaaday waa shcabka siiba wiilashii godadka ugu galay argagixisada oo waxaa isku xirmay shacabka iyo ciidanka, waxeyna arintu mareysaa madadaalo soo dhaaftayoo meel xun bey mariye, Allow yaa caaw aduqeyn ugu celiya dhibaatada kooxdaas ku dhacday insan ku noolaan karin halkaas waxaa soo dedejiyey Soomaalidiila shaqeyn jirtay oo halmar is bedelay.

Waa markii Geesi iyo nacas kala miirmayeen waxeysa cidankii maanta u dagaalamen si gobanimo leh oo muujineysa iney dhulka iyaga leeyahiin, ugana tageynargagixiso,

Soomaalidii iyo ajaaniibtii la shaqeyn jirtay waa kala tageen meeshaas sikasta oo loo weeraro ahda keidb waxaa ku dhimanayo kaliya waa ajaaniibtii Soomaaliduu waa xeeladeysteen,markii la waayey halka ay martay sahaydii kedka aheyd ee lagu noolaan lahaa bilaha inagu soo aadan oo la waayey cida qaatatay,reer Puntland ilaahey kaama adeejiyo....lol. war had ana soo gaaryana waxuu sheegaya in qalab casri ah oo ay doonayeen iney ku baartaan macdanta iyo dahabka qawarijta kuwooda ajaaniibta in qaarne ay burburiyeen kuwii ugu casrisanane ay geeyeen dhul howd ah oo aan aheyn halkii maanta lagu dagaalay,waxii manata dhacay ciidanka waa guuleystay dagaalkaan yaan la siyasadeyn inagu waan idin naqana shaqsiyad bilaa damiir ah aya idiinku jiro wiilkii dhulkiisa difaaciisa

ku dhintana haal xuso,walaahi Somalidu waa gesiyaal ayaan maqli jirnay ,laakinse Somalida oo qorsheynayo iney is dhibaan kuwii la shaqeysan jiray waa la kala miirmay waxey u badan tahay in ay dagalka xitaa ciidanka la saftaan Soomaalidii degaanka keenay kooxda oo hada siweyn u dareemen qatarta aysan weligood fileyn ee ay degaanka geliyeen,waxaa ajnabigii ku dhacay tiih kii ugu weynaa weliba mid an noociisa horey loo arag,dagaalkii Puntland sida argagiso loo galay markan aragnay waxan ku oganay in aysan nabada Puntland been been ku imaan waxa ay Soomaalida kale ee Koofurta uga duwan yahiin iyaga,hadaanse si fiican u bidhamino waxii dhacay gacan ayaa leys kula tagay waxana aad u guuleystay shacabka iyo ciidanka Puntland si weliba aan leex leexad aheyn ayey gacan u sareen argagixisadii, lenahay shacabka Puntland saqiir iyo kabiir Our hart will be with you,move on!!,

qoraaladeena dhan madaxdiina shacabkiina iyo quruxda deegankiina ayaan boqolkiiba sagashan ku soo qaadaneynaa sababtuna maxey tahay ( simply) in aad tahiin dad Soomaaliyeed oo qaali inagu ah oo aanu jecel nahay, sidoo kale waxaan ognahay nabada Puntland heysato inta Hooyo, aabe, waayeel, caruur,dumar,culimo iyo qurbajoog ee nolol ku heysto iyo inay u sii dheer yahin Soomaali badan oo degaankooda kuwii horboodayey intey u nabadeyn waayeen sidaas deeganadiina ugu soo haajireen dadku waa wada Soomaali qof naf bir ah leh kuma jiro,waxaase leysku dhaafay hadaad dhalato iyadoo ay reerkaada ku jiraan qiyaalina waxaad weligaa iska jireysaa qiyaaliga midka ugu liito weliba oo waxaad la yaabeysaa midka isku tashanayo degaankiisa hagaajisanayo, dhar qurxan ku xarakoonayo, sidaasi daraadeed argagixiso sidaad ugu gasheen deegandiina hadaad ku jixin jixdaan amaba leydiinka mashquuliyo dadba ma tihidiin,ogow markii aanu bilawnay qoraaldiina wey ogyahin in aanu wararkiina xooga saaryeno qoraale kale oo ay doonayeen in ay inooga weeciyaan ayey emailkeena ka buuxiyeen 10 kii saac ee ina dhaaftay, dhamaantood qashinkaan ku shubnay horey u socda qalbigeena ayaa idiinla jira markasta dhulka baaxada leh ee aad halmaalin ka saarteen si weliba gobanimo lehna uga saarteen argagixiso xitaa uma maleyno inuu qoraalku nala dheeraday birta si fiican ugu asleysta argagixiso waa cudur dawadiisuna tahay kaliya in la dilo iyo iney dib ugu laabtaan halkii ay ka yimaadeen waa waxuush bilaa diin ah iyo.......

dhanka kale ugu danbeyn dalka Soomaliya oo Doorasho aaday siyaasadii Soomaaliya oo siweyn oo weliba xoogan ay ula gadoontay shaqsiyadkii yiri Mudadaan kororsanay iyo kuwii la yiri Sida Daawada Sharoba Feerada ayaan idiin kordhinay mudo been ah oo qiyaali aheyd, qalaas Soomaaliya 2026 waxuu aaday doorasho,ar sida halmar leyskula fashilmay walee waan yaabnay Soomaaliyey,sedax sano oo Soomaali uga qasaaro badan iyo dib u dhac midaan la mid ah weligeen horeyna uma arkin umana maleyneyno in aanu hada kedib arki doono subxaana laah.waxaase guul shacbaka u soo hoyatay ah in uu dalkii aaday doorasho, qoraalkana sawir ka qaado hadaad Soomaali tahay.

Cid Soomaali ah oo inaga naga danbeysa adigoo muwaadin Somaaliyeed ah ha weydiin ,sow horey looma dhihin waxii fowdo ku bilaawdo fowdey ku danbeeyaan, Dalka Somaliya hadaad horey u maqli jirtay sharci daro ayaa lagu wada joogay oo dastuur laguma dhaqmo, fashilka dhacay iyo wax badan oo qaab shaqsi, mid qabiil iyo kooxeed leyskugu sheegay daaqadey ka baxeen,waxeyna soo dedejisay in uu dalka Soomaaliya doorasho aadayo war helaa talo hela dhegta kor u haay,midna ku darso weliba maxey rag dhaaxaa oo been siyasaded ku joogay dalka Somaliya la gadoontay siyaasadii Soomaaliya mid dowald dhexe iyo heer gobolba,...

La soco wararkena danbe si aad adigoo muwadin Soomaaliyed ah uga baxdo qiyaaliga

siyasaded iyo mushkilada dalkaada oo isku bedelay wadan wax walba laga dhigay mashruuc soconaya waqti gaaban, isku diyaari dorasho,aan mar kale ku celino ar maxaa fashil la dhax fadhiyaa oo wax badan lagu waayey been leysku sheegay Soomaaliyey.In dalka Soomaaliya doorasho aaday 2026na la dooranayo m/weynahii Somaliya isaguna soo dhisi waayo dowladii inteeda kale inta weliba la doorto baarlamankii oo ay xogtaan qaarkiin maqli wayan isbuucyada inagu soo aadan mar danbe halkaan ha u soo doonan in aad news u soo raadsato.

Halkaas ma idiinku celinaa dalka waxuu aaday dorasho,aabaw ragii la yirimudan idin kordhinay daawo miyaa farmashiyaha laga soo gato,walee fowdo siyaasadeed hadaad maqasho horey waan u soo aragnay,waxaan wl;eiba si mug iyo miisaan leh ugu faraxsanahay sida rag hada qatar is mooda ula gadoontay siyaasada......lol.war bogaan ku tixnow Soomaaliyow si aad wax badna u ogaato.........dagaalkii argagixisada meelo badan waa leys aamini waayey wax badan aya saameyn ku yeeshay wararkaas xoogood adhanka Puntland waa inoo soo socodaan ha sugi waayin waxaan kaliya ka soo hormarinay warbixintaan muhiimkaa iyo inuu dalka Soomaaliya aadayo doorasho aqbaar ka fiican oo Soomaali loo sheegi lahaa miyaa jirta....wow.

Dhanka kale dagaalkii Puntland Qawaariij waxaa ku dhacay wax aysan waayadan filaneyn dhulkii ugu badnaa waa lumiyeen,sida xaqiiqada ah warar horudhac ah ayaa muujinaya xitaa dadkii cuntada u kalrin jiray oo dumar u badnaa in ay xireen kedib markii ay sahaydii la heystay la garan waayey halka ay ka baxday,sidoo kalena tirada ugu badan go'aansadeen iney is dhiibaan,waxaadna moodaa in argagixisada ay hada shacabkii oo dagaalka ku biray ugu wacan tahay jabka dhacay baaxadiisa,warkaas oo xiiso badan oo Puntland inooga imaanaya dhawaan naga filo.

War Deg Deg ah- Argagixisadii Hiiraan dhanka Galbeedka kaka sugeynd oo furumahii intey is qayaaneen iskaka kala dhuuntay,kedib markii ay ciidankii amaba dhalinyaradii argagixisada doonayeen iney dhufeysyada ku jiraaan ka war heleen in uu ka dhuuntay ninkii hogaminayey weliba arintaan waxey dhaceysaa maanta oo Talaado bishu waa Feberaayo,Taariikhdu waa 4,sanadku waa 2025,Puntlana dhinaceeda Jab xoogan ayaa kooxda ku gaaray warbixin baan idiinka heynaa,weliba warbixin aad u weyn gudahaa ayaa kooxdii qawaariijta si weliba aan caadi aheyn loogu galay,waxaa aad u badan tirada dooneyso in ay is dhiibto dhinacaas Puntland iyo jabka deg degtaa waxa sabab u ah shacabkii Puntland oo si aan horey loo arag u garab istaagay ciidanka.

Hayeeshee , reer Puntland waa dad Soomaaliyeed oo weliba dhiig leh waxeyna kalimaha hore inoogu jiraan Soomaalida ay inoogu baxdo,argagixisadii halkaas ku dhuumaaleysaneysay aan ku celino mar kale tirada dooneyso iney isa soo dhiibto 24tii saac weliba kuwo badan oo go'doon ah aad ayey u badan yahiin,waxaana halkaas ku heysta dagaal aysan weligood arkin ayna kala kulmeen geesiyaasha ugu galay dhulka Buuraleyda ah,weliba kama hadelyno dhulka laga qabsaday ilabood oomuhiim ahaa oo xoog inta lagu maquuniye looga saray.

Hiiraana Argagixisadii jabkooda oo xadka dhaafay waxaa u sabab ahaa ciyaal mediyaha ka buun bunin jiray oo ay waxa ay sheegayaan run u moodeen oo telefonadoda dansadeen kedib jabkii dhacay,war meeshaas jab xoogan ayaa jiro, dhanka kale Jabka argagixisada ku gaaray Hiiraan waxaa waxii hore oo dhan ka daran in argagixisa looga talaabay wabiga oo ay ka xiran yahiin wadoyinkii ay ku imaan jireen kuwoda ugu muhiimsan badankod,kedib markii ay shacabkii qabsaden shaqadooda.

Hiiraan, Jubaland iyo Puntland hada sedaxas degaan oo ah halka kaliya ee argagixiso si dhab ah loogu la dagaalo shacabkii ayaa argagixisada guryaha ugu galoo haayo,yeysan ku seegin wararkeena danbe ,waxaan bogadineynaa shacabka Jubaland ee argagixisada siweyn iney ugu galeen guryaha ka soo saaray,sidoo kale waxaan bogaadineynaa shacabka Hiiraan iyo Kuwa Puntland,waxaan idiin leenahay shacabka sedaxdaas degaan hadaad ogaan laheydeen sida aad Qawaariij iyo kuwii mediyaha ka buun buunin jiray uga guuleysateen waad yaabi laheydeen.

Weliba reer Jubaland iyo Reer Puntland shacabkooda waxaan dhihi laheyn go'aanka reer Hiiraan qaateen shacabkooda oo kale qaata,kaasi oo ah in ay iyaga uun is dhageystaan markii ay dagaal ku jiraan ayna yahiin dad dantooda yaqaano oo aysan wax qiimo ah ugu fadhiyin kuwa meel Hiiraan ka baxsan ka qeyl qeyliya, waana mida keentay in ay argagixisada hada wabiga ayaaba lagala gudbay qeybna reer Hiraan ayeyba xogtii ugu danbeysay soo siiyaan oo sargaalkii hogaaminayey kooxda qaarkood waa ka dhuuntay.

Tusaale-Waxyaabaha aysan reer Hiiraan dhageysan waxaa ka mid ah argagixisadii oo leh anagu dagaalkii dhawaan aan ku jabnay ee Hiiraan qorshaheenu ma aheyn in aanu galno ee waxaa nala yiri si Daacishta ka dagaaleyso Puntland culeyska looga yareeyo sidaas Hiiraan ku aada,kedibna maxaa dhacay in ajaaniibtii Hiiraan loo soo diray markii ay xaqiiqada arkeen ka dhuuntaan ciyaalkii ay meesha keeneen oo ay aadaan magaalada Tiyeeklow,sidaasina ciidanka ugu badan ugu baaba'aan Hiiraan,war maheysaane argagixiso sidey isku qiyaanaan dhaxdooda aduunyada cid sidaas isku qiyaanto ma aanan arag intaan wax ka qoreynay,weliba ku darsoo markii ay xabada bilaabato marka la joogo Hiiraan xogta ugu muhiimsan waxaa laga helaa kuwii soo diray iyaga oo ila argagixiso ah, maxaa yeelay waa koox ay qeybna dooneyso ineyn siyaasada ku biiraan si ay taasi u dhacdona waxey dagaalada ku halaagaan kuwooda daacadaa ee aysan jirin cid u sheegta waxa socda.

Tusaale- Galbeedka Hiiraan waxaa degan shacab Soomaaliyeed oo weliba ay ku jiraan kuwo damiir leh markii ay xabada ka dhacdo meel Hiiraan ka mid ah si ay ugu noolaadaan sida ay u nool yahiin Soomaalida kale ee horumarka gaaray shaqadooda waa qabsadaan,yaan la eegin shaqsiyaad qabiilada qaarkood intey magacyadooda ku furtaan mediyaha aan ka turjumeyn nolosha dhab ah ee ay shacabka Soomaaliyeed ku jiraan,hayeshee, sida ay argagixiso Hiiraan ugu jabeen oo weliba inta loo heshiiyey markii ay xabad yar dhacdo dhaxda loo gashanayo hadey Soomaali badan ogaan lahaayeen wax badan oo laga qariyo wey yaabi lahaayeen,sow ma arkina ciyaalkii fecebooka ka qeyl qelinayey waxa ku dhacay marka ay xaaladu noqoto dagaalkii Hiiraan ee lagu jabiyey argagixisada......lol.Soomaalidu sow horey uma dhihi jirin war inagaa idiin heyna wadna Mowlaheey,shacabka Puntaland sidey dagaalka ugu biireen waan bogaadineynaa oo kooxda sirteeda loo keenayo saacad saacad,ilaa ay shacabku fashiliyan doon hub u siday kooxda tirada is soo dhiibeysana ay aad u kordheyso.bogaan ku tixnow adigoo Soomaali Maxamed ah,sow ma aragtaan maalinkasta beenta ay isku jilayaan kuwii mudaan kororsanay iyo hebelow adiga iska sii joog sidii Daawo dhacday oo kale markii waqtigoodii wada dhamaadayna weli beentii isku sheegayo sidey halmar iskula fashilmeen sow ma arag!, ma idiin la tahay iney Soomaaliweyn u sii jili karaan ruwayadas beentaa?. ileen dalkiiyaba 2026 aaday doorashee, waan bogadineynaa shacabka Hiiraan, kuwa Jubaland iyo kuwa Puntland oo qiyaaliga intey ka baxeen xaqiiqada ka abaaray meeshii ay ka jirtay.....lol.

lana soco wararkeena danbe.

SIYAASADII KOOFURTA SOOMAALIYA EE SHAQSIYAADKA SIDII DAAWO DHACDAY LA DHIHI JIRAY ADIGA ISKA SII JOOG MUDADAN KUU KORDHIYEY OO SAXADA SIYAASADA SOOMAALIYA KA SARTAY KUWII YIRI MUDADAAN IDIIN KORDHINAY IYO KUWII WAXAAS

RUNTA MOODAY,XILI UU DALKA SOOMALAIYA 2026 AADAY DOORASHO AY SOOMAALI MAHADIN DOONAAN HOGAAMIYAHA LAGU DOORTO,HADII WAX AAN JIRIN AAD SHARCI KA DHIGATO XITAA HADAAD ISKA INDHTIRTO XAQIIQADA WAQTIGA SOCDA AYAAN KUU SAAMAXEYN SIDAAD JECLAN LAHEYD SOOMAALIYA DOORASHO IYO 2026 OO LEYSLA AADAYO,MAR KALE MA UGU CELINAA SOOMAALIWEYN,KOOFURTA SOOMAALIYA2026 WAXAA KA DHACAYO DOORASHO,AR MAXAA DAD AN SIYAASADa GARANEYN KUBAD OO KALE LOOGU SOO CIYAARAY LABADII SANO EE INA DHAAFTAY ........LOL.

Maanta iyo Mar kale Baladweyne,Garoowe iyo Kismaayo waa sedaxda meelood ee argagixiso si fiican loogala dagaalayo waxey naga mudan yahiin mudnaan gaar ah weliba qorlaada ugu badan yeysan ku seegin, 2026 doorashadiina kama marna,Maalintu waa Isniin,Bishuna waa Ferbraayo 3,sanadkuna waa 2025-

Waa maalin kale iyo dagaalkii argagixisada ee Hiiraan iyo Puntland isbedeladii waaweynaa ee dalka ka dhacay siyaasad ahaan,xagey ku danbeeyeen argagixisadii Hiiraan ka dagalameysay ee sida weyn ugu jabtay, dagaalkii Puntland xakuu marayaa, Soomaaliya 24 kii saac ee ina dhaaftay imisaa isku siyaasad ahaa oo kala tagay,intaas oo warbixin mideedii ugu muhiim saneyd iyo maanta ayaan isla aadeynaa,yaa Soomaali Maxamed-

Waxey inoo mareysay inagoo ka soo hadalnay si weliba horudhac ah dagaalkii Qawaariijta ee Hiiraan jabiyey iyo Puntland iyo warar muhiim u ahaa Somalida oo quseeyey Jubaland iyo mar xaladahii ay soo martay,weliba Jubaland shacabkii ayaa kuwii duurka ku noolan waayey ee ku dhuumaleysanayey magaalada Kismaayo bilaabineen in ay soo qabtaan ciidanka nabadgalyadana meeshoodeyba ku dileen.hayeeshee,maanta waxaan isla aadeynaa Hiiraan iyo Puntland iyo dalka intiisa kale,jabkii argagixisada ku helay Hiiraan iyo mid horudhac ah oo maanta ku helay degaanada Puntland oo qaar argagixisadii ah halkaas gacanta lagu soo dhigay weliba kuwodii ugu dhibta badnaa qarkod,halka kuwa kale oo badana qorsheynayaan iney is dhiibaan kedib markii loogu galay bartii ay joogeen.

Kuwii Hiiiraan loo soo diray goobahii ay ku dagaalameen ee laga saaray ayna sida weyn ugu jabeen midkooda ugu sokeeya halka uu maanta ku sugan yahay adigoo Soomaali ah waad yaabeysaa baaxada inta KM ay gaareen ee uu ka joogo meeshii uu ku dagaalamay amaba u jiro meeshii ay dhawr maalmood ku halaagsameen waxii ka bad baaday kuwii dhintay amaba dhaawacmay, waxaasi oo dhan waa nuxurka qormadeena maanta yaaba adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah weli kuu waramay..........

War aad u weyn,20205- Dowlada Dalka DJabouti oo u sharaxan kursiga ururka midowga Afrika oo taagero xoogan ka heshay dalal badan,waxaana kursigaa su sharaxa aqoonyahan, rug cadaa siyaasadeed marna ah wasiirka arimaha dibada in ka badan 20 sano Musharaxa Reer Jabouti Mudane Maxamud Cali Yusuf,warar aad loo xaqiin karo iyo calaamado aad muujinayo inuu kursigaas ku guleysan doono ayaa muuqanaya,xili uu dalal oo ku taayo qaarada Afrika uu ku so maray amaba tagay safaro,halka uu ku guda jor kuwo kale. waxii ku soo kordha la soco xili u umusharaxaan ololahiisa siweyn u xoogeystay isbuucyadii tagay.

Puntland,Jubaland,Somali State iyo Hiiraan, sanadkuna yahay 2025-ayey maanta inooga shidan tahay,Horta waan u soo laanabeynaa jabkii argagixisada ku gaaray Hiiraan xajmigiisa intuu la ekaa iyo sida dagaalkaas ujeedkii laga lahaa oo dhan u fashilmay oo aanu kusoo koobeyno sedax qodob qoraalkaan midka inoogu xiga ,weliba waxaa hada farqaha is heysta oo ay weliba meel aad u xun ka mareysaa kuwii argagixisada oo Hiiraan laga saaray labo sano ka hor isku dayeen iney ku soo celiyaan iyo argagixisadii halkaas ku jabtay,weliba ku jabtay maahane waxaan halkaan idiinku soo gudbinynaa waxii Hiiraan ka dhacay inta adinga idiinka Quseyso siyaasad ahaan, maamul ahaan, dhaqaalo ahaan iyo weliba guusha ay reer Hiiraan iyo Soomaali badan gaareen,mark aarimaha loo kala qaado dhacdooyinka kooban ee had adhacayo iyo mustaqbalka.

Waxan idiin kala qaadeynaa waxyabaha loogu talo galay in ay socdaan maalmo iyo isbuucyo.

Sidoo kale waxaan idiin kala qaadeynaa farqiga u dhaxeeya waxa socda, soconaya amaba socon doona.Waxaan 100% idiin xaqiijineynaa argagixiso ku balantay in ay Hiiraan dib ugu laabtaan meelahii laga xoreeyey labo sano ka hor horta ma jirtee bal qabsada oo waxey ogyahiin Hiiraan geedkastaba inuu yahay wiil iyo qorey,laakinse waxaan kaliya qormadan idiinkula wadageynaa sida ay wax u dhaceen ka sokow iyo fashilka halkaas ka dhacay, iney sidaan wax u dhacaan danta hadaan Soomaalinimo idinla hadalno ugu jirtay reer Hiiraan iska daaye Soomaali oo dhan,laakinse Hiiraan marka laga hadalyo waxa ay ganacsiga ugu weyn la leetahay waa Puntland iyo DDS iyo Ilaa shacabka Soomaaliyeed ee ku nool Soomaaliland iyo waxii ka xageeya kuna tagto xadka Jabouti.

Qoraalkaan hoose ma ku soo dawateen muuqaal yar oo ka mid ahaa mid ka mid ah dagaaladii lagu jabiyey Qawaariijta, dagaalkaas siduu ku yimid iyo dantii amaba ujeedadii laga lahaa iyo fashilkaa deg degtaa ee ku yimid qorshe la soo waday mudo 9 bilood ah waxii keenay fashilkiisa bilaaw iyo dhamaad waan idiinla wadaageynaa,waana meesha ay muhiim tahay in ay aad u fahmaan shacabka ku nool degaanada ay ka jiraan sedaxdaan maamul.

halkaan ayeyna inooga bilaabmeysaa.

1- Horta si aad wax badan u fahantaan aan wax yar gadaal idiin celino, waxaad isweydiisaan inago siyaasadiisa aad u taageerna R/wasaaraha Soomaaliya Xamze Maxaan markii dagalka Raaskaambooni lagu qaaday shacabka Jubaland aanu 100% ula safanay,weliba xiligaas waxaan Soomaaliweyn inagoo maalinkasta sawir Booster ah oo uu ku sawiran yahay madaxweyne Madoobe halka ugu sareysa waxaan u soo dhigeynay muhimadu ma aheyn Axmed Madoobe oo waa shaqsi amaba ku xigenadiisa waxaa muhiim inoo ahaa dhagartii shacabkaas Soomaaliyeed ee Jubaland ku nool oo weliba inta uu ka jiro maamulka Jubaland ay nabad aheyd dhibaatada lala doonayey xiligaas waxa la doonayey in la barakiciyo ilaa hal milyan kedibna degaankii markii u fowdo noqdo aduunyada looga tuugsado.

Sidoo kale waxaan xiligaas Soomaaliweyn halkaan ugu soo qornay in marka loo eego awoodii iyo dagaaladii Hiraan ka dhacay labo sano ka hor argagixisada midkii lagu qaaday Raaskaambooni iyo kuwii Hiiraan lagu qaaday ee argagixisada looga xoreeyey waxaa 5 times awood badnaa kii Hiiraan,marka loo eego dagaalkii Raaskaambooni,sababta ugu weyneyd ee aanu u jecleyn in ay sidii ay wax u dhacaan u fashilmaan waxii ka dhcay Raaskaambooni aad ayaan ugu faraxnay maxaa yeelay inagu waxaan ogeyn in arimo aysan ogeyn taliyaha ciidanka lugta iyo R/wasaare Xamze lagu dhax watay qorshe ka baaxadweynaa sida wax loo dhigayey markii Mogdishu la joogay,bedelkii iska daay shacabka Jubalane arinkaas Soomaali oo dhan ilaa meelo ka fog ayuu qatar ku ahaa.

Sidoo kale dagaalki Hiiraan waxaasi oo dhan waa ka baaxadweynaa sababtuna waxey aheyd dad iyo duunyo looma socon ee waxuu ahaa dhul iyo deegaan,waana waxayaabaha argagixiso markii uu dagaal yar dhaco ugu dhacdo geerida ugu badan. qaabka lagu difaaco Hiiraan iyo ujeedka hadba mashruuca shacabka Hiiraan loola imaanayo ayaa aad u kala fogaa/fog,waxaanse boqolkiiba boqol idiin xaqiijineynaa sababtii ay argagixiso ugu jabeen Hiiraan sida xad dhaafkaa waa labo ujeedo.

A-Qabiilka Xawaadlaha oo iska warqabo oo ay qeybna iska dhigeyso kuwo maahsan kuwana ay shaqadooda qabsanayaan,maxaa yeelay reer Hiiraan waqtina kuma socdo dalka Soomaaliyana halbowlahii ayey ka degan yahiin. B- Argagixisadii oo qaarkood reer Hiiraan xogtii ugu danbeysa soo siiya amaba ha ahaadaano dad Soomaaliyeed oo damiir Somalinimo ku jirto weli oo u arka in aysan kooxdaas hab dhaqankeeda ku faraxsaneyn kedib markii ay arkeen qabiilada qaarkood sida ay siyaasi iyo kooxda argagixisadaa u wada saqeystaan waxey u arkaan sida kaliya ee ay ku aarsan karaan iney tahay hadba meeshii lagu laaynayo qeyb argagixisada ka mid ah iney dadka dagalka kula jira siiyaan xogtii ugu danbeysay oo meelaha ay argagixisadu heystaan shacabka ku nool ayaa qaarkood reer Hiiraan aad ula shaqeeyo qabiilkii ay doonaan Soomaali haka ahaadaano waxaa laga helayaa dad damiir leh.

C- Qorshahii hada fashilmay ee soo socday 9ka bilood ma aheyn ujeedkii laga lahaa in ay argagixiso dib ugu laabato meelahii laga saaray labo sano ka hor ee waxuu ahaa qorshe dano siyaasadeed laga lahaa qaab qabiilna u abaabulna waxaana fashil kiisa soo dedejiyey shaqsiyad reer Hiiraan ah oo arinkaan wax ka ogaa oo shacabkii sidey wax u jiraan u sheegay,waana waxii aanu qoraalkaan midkii ka horeyey ula wadaagnay shacabka reer Hiiraan iyo Somaliweyn una laheyn waa dagaal ujeedo badan ah fashilkiisa rasmigaana iyadoo aysan cidina idiin sheegin dalkaadba ku noshahiin,adiga waxaad isweydiisaa weliba ma aragtay qof reer Hiiraan ah amaba Xawaadle ah oo waxa dalka ka socda amaba mediyaha meelba mar waxii la doono leyskaka sheegayo dheg intey jalaq u siiyaan ka hadlayo amaba uu xitaa qiimo ugu fadhiyo?.

Muuqaalkaan yar ee kooban ee soconaya dhawrka iyo tobanka daqiiqo ee aanu soo gelinay qormada qeybta hoose amaba qormadii midaan ka horeysay waa i qarso waana ku talo gal oo waxa aanu halkaan u soo gelinay waxaan ognahay qaabkii ay u dhaceen dagaaladii Hiiraan lala soo aaday oo dhan iyo sidey u fashilmeen Soomaali badan waxey uun maqlaan dagaal ayaa dhacay ee bal horta iney furunta waxa ka socda arkaan,weliba argagixisada markii aad muuqaalkaas si fican u daawato waxaa si fiican u laayey waa wiilasha dhulka jiifaan ee aysan kaa mirada qabaneyn oo u dagaalamayo sidii in aysan berito jiri doonin oo kale, ku noqo muuqaalka ee si fiican u daawo adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah,waa kuwa sidey xabada u ridayeen godadka ugu galay argagixisada,qeybtaas ciidanka deegaanka ee Macawisleyda ee jiifka ku dagaalameyso,waa kuwa madaxa ka wada toogtay Qawaariijta kuwii hogaaminayey,hadey Soomaali ogaan lahaayeen wax badan oo laga qariyey oo Hiiraan ka dhacay afkey gacanta saaran lahaayeen,waana loogu talo galay bil xaqiiqo sida dhabtaa hadaan runta idiin sheegno ka Soomaali ahaan.

ku darsoo 2026 iyo waxii ka danbeeya dalku halkuu aadayna caad nagama saarna inaga wax qoreyna sidaasi daraadeed madaama DDSna ay xaduud la leetahay Hiiraan oo aanu dhawrkii biloodba mar la wadaagi jirnay waxa hada socda maahan wax qatar weyn ku ah shacabka DDS kaliya isha ku haaya ajaaniibtii adeen gobolka Bakool ee hadaad wax yar ka dareentaan iney u soo dhawaadaan xaduuda DDS ka adeejiya wiilashii geesiyaasha ahaa ee Dowlad Deegaanka ee casharka u dhigay ahd aka hor ee anu halkana soo gelin jirnay.

Shacabka Puntland waxaan leenahay dadka deegaanka iyo maamulkaba argagixiso degaankooda haka saaraan,midna ogaada kuwii argagixisada Hiiraan u soo diray iyo kuwii intey run u moodeen soo aaday halkaas iyo Hiiraan, hada oon wax qoreyno madaxa ayey iskula jiraan,qeyb leh yaa na fashiliyey iyo kuwo leh yaa xogteena bixiyey iyo kuwo leh halkaas waa nalogu shirqoolay,laakinse waxeysan ogeyn in reer Hiiraan la shaqeyneyso Soomaali oo dhan kuwoodii damiirka lahaa oo xitaa kii reer Hiiraan ah mashruucyada qaarkood markii uu wax ka soo dharaan dhiriyo isagoo dhaqaalo doon ah meelo Hiiraan ka baxsan dakda qaarkiis kula soo galo,markii uu Hiiraan soo gaaro waxuu la soo baxaa shaati kale oo halmar ayey is rogaan waana waxa ay argagixisadu wax guul ah weligeed ugu keeneyn markii ay arintu noqoto Hiiraan,tanina waa mida Soomaaliweyn wada anfaceya maahan reer Hiiraan oo kaliya.

Intaas waanu isla garaney sow maahan jabka Hiiraan ka dhacay dhawr maalmood gudahood,hadii leysku dayey in shacab ka lagu qaldo mediya,hadii leysku dayey in xayeysiin loo sameeyo argagixisada, hadii waxyaabo badan oo anan halkaan munaasib ku aheyn ee ay reer Hiiraan ku ka dheregsan yahiin leysku dayey waxaasi oo dhan waxaa bilaaw iyo dhamaad wada fashiliyey magaca ayaa Soomaali laga wada yahay laakinse waa qabiil Xawaadle la yiraahdo iyagoo weliba iska war qabo oo sida xaqiiqada ah hadey maanta hal shir kaliya iskugu yimaadaan jihada uu wadanka u socdo oo dhan iaygoo Soomaalinimda eegayo iyo maxaa dan u ah Soomali waxey ku bedeli karaan wax ka yar 24 saac,laakinse ma doonayaan oo dad sii fashilmayo laguma hor cararo marka wax badan reer Hiiraanku waa ogyahiin in la doonayo in lala soo aado fowdo si loo helo waqti dheereys dhinacyo badan, bedelkii Hiiraan hada waxaa siyasada Soomaaliya loo maareeyaa hadba sidey u arkaan maalin, Isbuuc, Bilo,adiga ayuuba waqti kugu socdaa iyaga waa ogyahiin dalka 2026 iyo kedib halka uu aaday,dalkana waxey ka degan yahiin halbowlahii Soomaaliyana qariiradeeda sida ayisku bedeli doonto waa ogyahiin,sidaasi daraadeed,waxa hada socda oo dhan waxaan ku so sheegnay qormada hoose waa ruwaayad bilaa color ah oo hadane laga daawanayo TV color ah,intaas si fiican Soomaali oo dhan ma fahmi karaan?.

Sidoo kale waxa wax badan loo sameynayaa aan reer Hiiraan ka xanaajino si aanu u helno waqti dhereysi,laakinse shaqsikasta oo Hiiraan loo soo diro waa la dhageysanaa lagama waalinayo haduu isku sheegayo siyaasi markii la dhageysto waxaa la leeyahay adiga horta Soomaali waa dad isku tagay iyo degano isku tagay xiligii lagu soo diro kaliya hanoo imanine sawirka melaha bur bursan ee Hiiraan ee lagu yiri iskuso sawir intad isku sawirto orod dib ugu laabo halkii lagaa soo diray hadii kalena hala arko wax qabadkaada.....lol.

War Soomaaliyey amaba aanu siyaabo kala duwan idiinla hadalno amaba aanu si jamac ah idiinla hadalno,waxaan sida ay cadceeda uga so obaxdo dhanka bari uguna dhacdo dhanka galbeed u hubnaa dhawr jeerna waa ku soo celinay halkaan 2026 iyo waxii ka danbeeya Soomaali waxaa u baryi doona jawi siyaasdeed oo wax badan ka duwan midka aanu maanta arkeyno.hadaba markii aanu wayaadan danbe ka hadleyno Soomaalida kale maxaan uga gaabsanay wararkii Koofur Galbeed waa dad wanaagsan Somaliyeed wax badana ka qaldan yahiin oo hadii aysan wax badan ka qaldaneyn Xudur iyo Baydhabo kalama noqon laheyn labo jaziirad oo kale oo shacabkaas ayaa dantooda loo jiheysan lahaa noloshoodana wax badan laga bedeli lahaa,inagoo ku rajo weyn in wax badan oo mushkilada shacabka heysata iyo mediyaha waxii laga sheego in la kala saaro,maxaa yeelay iyaga waxey ahaayeen Somali Maxamed hadaan kala qaadno si gaar ah dadkii amaba deegaankii ugu badnaa ee aanu sikasta halkaan ugu waaniney hadey noqon laheyn in aanu magaalooyinkooda dhanka qurxan halkaan ku xayeysiino marka waxaa laga yabaa hadii aanu dhahno sidaas ayaa sida aad hada tahiin ka qurux badan iney noo arkaan inagoo dad ahaan iyo degaan ahaanba jecel dad iyaga ka hadlayo xumaantooda,sidaasi daraadeed markii ay noqdaan dad dantooda intey gartaan mediyaha waxa laga sheego iyo xaqiiqada kala saaraan is dhab ah iskugu tashadan, sida xaqiiqada ah wanaagooda waxuu ku jiraa iney mucaarad iyo muxaafid is tusiyaan halka uu dalku aaday ee aysan kaliya eegin maanta waxa socda.Isku soo duuboo sidii aanu shacabka Jubaland markii lagu xad gudbay ula safanay ayaan dagalka ka socda Puntlana intii karaankeen ah shacabka la wadaagi doonaa,reer Puntland hadaad wanaga degaankiina rabtaan argagixisada xitaa kiinii keenay sida Hiiraan intaad dhaxda gashataan,isla dila hadii kale waad ka qoomameyn doontaan.

Hiiraan waxey Soomaali badan uga fiican yahiin shaqsi iyo koox intey tagaan meelo ay argagixiso bur burisay waa iskusoo sawiri karaan laakinse hadeysan shacabka dan guud kala hadleyn cid warkooda dhageysto ma jirto kii soo diray iyo iyaguna sidey iskaka daba meereysanayan ayey isla fashilmaan hadii ay dalka Soomaaliya meelo badan oo ka mid ah sidaas ahaan lahayeena wax badan ayaa u hagaagi lahaa Soomaali badan.................

SABTI, FEBRAAYO 1, 2025-WHAT A GREAT PEOPLE THEY'RE THE PEOPLE OF HIIRAAN-Hadaad Soomaali dhalad ah tahay kuna nooshahay dhulka ay ku nool yahiin qowmiyada Soomaalida siiba Soomaalida dhaladkaa ee argagixisda casharka u dhigay ee ay reer Hiiraan ugu horeyan waxan idiin la wadaagi doonaa,war bixin dhameystiran waxyaabahii keenay jabkii qawaariijta ku gaaray Hiiraan iyo weliba waxa keenay in ay cadad aad u badan oo horjoogayaal ah marka ciidanka caadigaa laga soo tago oo ay ku jiraan ajaaniibtii u cararay Tiyeeglow markii laga reebo kuwii kale ee la dilay,weliba ku darsoo muqalkaan markii aad daawato kaliya daqiiqada koowaad ilaa daqiiqada 7aad ugu badnaan daqiiqada 8aad, amaba wada dhameyso,(Taabo Halkaan-Click Here), muuqaalkaan kedibna sii aqri qormada qeybteeda hoose kuwa inoogu sii xigana, waxaa macquul ah in ay dad badan kaliya maqleen Hiiraan ayaa argagixiso lagu jabiyey,muuqaalkaan waa mid ka mid ah markii laga saarayey godadka ka hor intaan dagaalkaan lagu qaadin waxaa nafta la dhaafiyey kuwoodii saarnaa buuraha qaarkoodna dumarkaaba taranka ka jaray gebdho yar yar,sawirada xili munaasib ahaan isla arki doonaa geber 17 jir ah oo mid argagixiso ah ku baashaaleysa, markaan idiin leenahay Soomaaliyey Hiiraan been been ma taalo dhulka maanta xortaane been been xor uma ahan,waxaan sida ay cadeeda uga soo baxdo bari uguna dhacdo galbeed Soomaali u xaqiineynaa oo inta bini'aadam jiro uuna nool yahay u xaqiijineynaa oo habeenkii xaleyto ahaa oo tagay ah in aysan argagixiso intay iyagoo qaab beeleed u abaabulan amaba qaab shisheeye u abaabulan aysan Hiiraan iyo shacabkiisa koob ka qaadeyn,war meeshaas kalsooni tii ugu weyn ayaa taalo,anagaana idiin tusin doono dagaalada danbe iaydoo habeen kaliya la qaadayo,weliba ma iidiin tusinaa iyadoo dagalka socdo in aan meel aan ka fogeyn dagaalka shacabku iskaka baashaalayaan geedah ahoostiisa heerka ay kalsooni ka gaareen,war argagixisada Soomaaliya waa koox sidii la doono arimo qabiil loogu adeegsado,meeshaas, degan hebel amaba reer hebel noo weerara la dhaho hadba markii dano laga leeyahay Hiiraanse hadey inta nool yahiin ka sheekeyn waayaan kwuooda wad ka bad baada mustaqbalka Alle lehe shacabka Hiiraan aqoonba uma lihin, adigaaba argagixiso lagu dhahaa, sow ma akrina sida halmar loo aamusiyey mediyahii argagiixisada u shaqeyn jiray oo goobaha dagaalka looga fogeeyey oo aysan xitaa u maqleyn xiliga dagaal la qaadayo, weliba kama hadleyno ilaa 9 meelood ku dhawaad oo ay ciidamadu ka gooyeen wabiga iyagoo ku sugan dhanka galbeed, soona aqriya qoraaladeenii inteysan dagaaladan dhacin dhamaan dagaaladii dhacay midkodna kama hordhicin xiliga ay dhacayaan oo wax badan kama hordhaceyno hada xitaa,muuqaalkaan kooban ku sii bashaala, sawirada qaarkood dad culimo ah ayaa naga codsaday in aan ka deyno halkaan waa kuwo argagax leh maxaa yelay dumarku waxey wataan mindiyo iyagaa ka daran ragaan aad aragtaan sida ay u dagalayaan.

Ma kula tahay in wiilashaan dalkooda Soomaaliya amaba dhulka Hiiraan ee ay ka soo jeedaan kuna nool yahiin lagu duleysan karo?....lol. cashar ugu filan argagixiye iyo argagixiye kalkaal,wadamada iyo beelaha aanu wada garaneyno ee ay wada shaqeystaan,meelo kale waa ka qeyl qeelin karaan laakinse Hiiraan maya anagaa idiin leh,kuwa hada dagaalka kula jirane waxan leenahay halkaan kala socda sdia ay dumarku ugu baashaalayaan argagixiso,

hadey meshii ay ka yimaden dib ugu laaban waayaan kuwooda joogaan wabiga dhinaciisa kale oo sid axaqiiqada ah sikasta oo drone loogu saaciday loguna basaasay argagixiso waxbo waa u tari waayeen,maxaa yeelay adigaaba lagu dhahaa drone dadka dhulkooda jooga waxaas maba ku xisaabtamaan oo xiligii ay dhulka difaaci jireen awoowayashood miyaa drone la yaqiiney,mar hadii ay xabadu bilaabato adigab a ciidan lagu dhahaa shacbakaa shaqadooda qabsanayo.

War reer Hiiraan dagaladan siyaasadeysan, qabyaladeysan ee aanu u bixinay ujeedo badan,Horeyna waa ka guuleysteen,hadane qofkii Soomaali ah oo doonayo in ay ogaato xaqiiqada Hiiraan taalo shaleyto hadaad weydiin jirtay General Bixi iyo saraakiil kale labo sano ka hor maanta bal la xariir taliyaha ciidanka lugta markii uu Hiiraan gaaray waxa ay Hiiraan iyo shacabkoodu kaka duwan yahiin Soomaalida kale ee uu ku soo arkey meelo kala duwan...in dadkaas xitaa hal daqiiqo ku fikireen argagixisom ayaa dhulkiina intey qaab qabiil ku qabsato idiinku duleysaneyso iyo wax u dhaw.war helaa talo hela.

Fiiro gaar ah- wiilashaan iyo gebadhahan Hiiraan ku abaahinayo,bacriminayo, faraxumeynayo amab ku kufsanayo,argagixisada labo sano ka horna ku kufsaday waxey badankod ahayeen kuwa aan curan amaba ahdaan si kale u dhigno guursan badankood labo sano ka kediba waxaa gursaday gebdhaha Hiiraan ugu quruxda badan xitaa gurkoda laguma xiro sharud...lol, maantana badankod waxey leyahiin caruur waxeyna ku bashalayan dhulkoda,weliba ciidankii

deeganka bil xaqiiqo weli dagalka ma gelin xoogoda,laakinse waxan halkaan idiin soo gelineynaa dhawr dhalinyaro ah oo midkiiba 2 ilaa 3 qoray soo furtay kuwoda weliba dhulka si fiican u kala yaqaano oo aan xitaa isku haleyn ciid aan Allaah aheyn iyo kalsoonida ay degaankooda ku joogaan, sidaasi daraadeed Argagixiso iyo xulufadoda Hiiraan si fiican ayaa mar kale loogu kufsaday,xitaa hada waxey ka badnin waayeen in ay mediyaha ku sameystaan magacyada qabilada kale iyagoo iskaka dhigayo in ay dalka Soomaaliya kaliya la dagaalsan yahiin beelo kooban oo ay ragaan hada Hiiraan kula dagaalayo ugu horeeyaan, taasne waxey aheyd midii keentay in ay dagaaladii Hiiraan ku qabsaday oo dhan ku jabaan si weliba xad dhaaf ah.sababtuna waa dagaladoda oo u badan kuwo qabyaaladeysan,siyaasa deysan,yaase ka yeelayohee dagaalkaan ganacsiga ee Hiiraan,Jubaland oo u horey uga dhacay iyo Puntland oo uu hada ka socdo oo weliba lagu jabiyey buuraha calmasaad iyo kuwo kale oo badan,waa marka ay Soomalidu tiraahdo labo kala barisay kala war la waa sidaan oo kale,hadey culimada Soomaaliyeed noo fasaxi lahaayeen in aanu sawirada qarkood isticmaalno si ay Soomaali u yaaban waxa Hiiraan ku qabsaday ajaaniibtii iyo kuwii ay soo qaldeen,Macawisley ama rumeysta ama iska daaya aragixisada Hiiraan halka ay cadceedu u dhacdo weliba weliba meelahii ay joogi jireen argagixisada waa la dhaafay ciidankas deeganaka e ka gudbay wabiga qof Soomaali ah oo sheegi karta halka ay mareen iyo xiliga ay mareen ma jirto maxaa yeelay waa dhulkii ay ku dhasheen, xitaa beeraha iska daaye geedaha ayaa u tirsan waana mida keenaty in aysan waxbo u tarin godadii ay argagixisada qodanayeen mudo ka badan 8 bilood, intaas waad fahmi karteen sow mahan Soomaali Maxamed,waxii faataa dhug ah iyo been siyaasadeed iyo qiyaali dad gooyni ah a ayaa loo dhaafay waad ogtahiin sow maahan(Qiyaali VS Xaqiiqo waad ogtahiin sow maahan faraqa u dhaxeeya..........

War Deg deg ah-Jimco,Janaayo 31,2025-TIRADA HORJOOGAYAASHA ARGAGIXISADA HIIRAAN LAGU DILAY OO AAD U KORORTAY,CIIDAN KAMA HADLEYNO HORJOOGAYAAL, DHANKA KALE DEEGAANKA MIIRQOOLEY KUWII KA CARARAY EE LAGU SOO JABIYEY QAAR BADAN OO DHAWAC AHAA DHANKA GALBED EE WABIGA AYEY KU GERIYODEN, GODADKII AY KU JIREEN ARGAGIXISADA XITAA WAX WAA U TARIWEYSAY,DAGAALKII LABO SANO KA HOR KU QABSADAY CEEL HAREERI AYAA LA SOO XASUUSIYEY..LOL.

WELIBA CIIDANKII WAA KA TALABEEN WABIGA DHAWR GOOBOOD OO MUHIIM AH, CIIDAMADA DOWALADA KAMA HALDEYNO WAA CIIDAMADA DEEGANKAA SHAQADOODA SI FIICAN AYEY U QABSADEEN......LOL.QORAALKAAN HOOSE SI FIICAN U AQRISO.

DHANKA KALE QOFKASTA OO SOOMALI AHNA HA ISWEYDIIYO HADAAN DALKA IN ARGAGIXISO LOO GACAN GELIYO LA DOONEYN MAXAA SIDA HIIRAAN,JUBALAND IYO PUNTLAND ARGAGIXISO DALKA INTIISA KALE LOOGULA DAGAALI WAAYEY?......LOL.

Qeybo ka mid ah argagixisada oo is laayeen kuwii ajnaaniibta ahaa,halka ay kuwii Somaalida ahaane waxii dhintay waaba dhinteene kuwii baxsadka ahaa.....u kala baxeen markii ay isku dhax yaaceen,xitaa koox la doonayey in dib loogu soo celiyo goobahii dagaalka waa diideen oo waxey bilaabeen in ay la soo xariiraan waxgaradka Hiiraan kuwooda Soomaalidaa dad ay isleeyahiin waad ku baxsan kartaan runtaan idiin sheegeynaa,galbeedka Hiiraan waxaa ku heysta amaba ka taagan jahwarer, kedib jabkii ka soo garay Hiiraan meelaha qaarkood mediyaha waa laga qariyey laakinse wabiga waa lagala talabay,wiilal geesiyaal XDS iyo kuwo deeganka ayaa helay, argagixiso iyo Hiiraan waa is deeyeen amaba qeyb iyaga ka mid ah naftooda intey been u sheegaan kuwo kale haku halagaano, argagixiso inta Hiiraan xabad lagu dilay waxaa ka badan inta ay ciidanka deeganka gowraceen kama hadleyno dagaalka ciidanka dowlada ee Hiiraan ku sugan iyo Macawisleyda waxaan ka hadleyno waa shacabka caadigaa sida ay kooxda koodii soo jabay u galeen,hadii waxyaabaha qaarkood dhulka howdaa ka dhacayo ay Soomaali badan arki lahaayeen waxey xaqiiqasan lahaayeen in aan Hiiraan dagaal argagixiso, mid siyaasadeed iyo mid qabiil midkoodna shacabkaas looga qabsaneyn waxii la doono amaba sidii uu qofkasta jeclaan lagaa ha loo noolaado,inagu waxaan arinkasta ka abaarnaa xaqiiqada, kooxdii Hiiraan ka dagaalameysay ajaaniibtii badankood waa xeeladeysteen ilaa Tiyeeglow ayey ku sugan yahiin,qaarkood telefonadooda waxey uga tageen goobaha dagaalka iyagoo Tiyeeglow jooga codkana waa ka damiyen si hadii kooxda kale la soo xariirto loogu maleeyo in ay weli Hiiraan joogaan oo ay ka dagalamayaan..lol,yacni waa xeelad ay adeegsadaan argagixisada kuwoda ajaniibtaa qeyb ka mid ah,laakinse markad dhinaca kale eegto wiilka degankiisa xoreysanay oo ee gobanimada ugu nool isagu lurma hayo...lol..

Iska ilooba dankasta oo argagixisada Hiiraan loo soo diray ee ku jabtay amaba danahii qabyaaladeysan ee laga leeyahay, lagana lahaan doono,nimankaas meeshaas si weyn ayey ugu jabeen weliba hadaan idiin sheegeynaa ajaaniibta Qawaariijtaa dhawaan amiiro badan oo Somaali ah wey dili doonaan sababtuna dagaalkaan Hiiraan oo beenta ee qabyaladeysan oo marba kooxdii in la halaago loogu talo galay deegaano gaar ahne inta la siyaasadeeyo ganacsiga lagu dhax wato loo soo xawilayo in aan Hiiraan lagu qabsaneyn cidkasta wey ogeyd, ujweedkuse waxuu ahaa in kaliya maalmo la sheg sheego,Inagu waan idiin sheegnay reer Hiiraanow adinka iyo kuwa kale ee Soomaalidaa ee degaanadooda loo xawilay dagaalka hadaad waqti aan fogeyn iyadoo leyskaka dhax baxay argagixiso iyo kuwii keensaday oo shirkado waaweyn iyo hanti aan aqliga binidaamka galeyn iska gubayo hadaad arki weysaan........,

Inta shacabka qaarkood ajaanibta deeganadooda joogaan hadey ciidan ajnabi ah ahaan lahaayen iyo hadey shacaba ahaan lahaayeen kacdoon dhawaan dhici doona iskaka saaran weliba kacdoon saf balaaran ah oo uu hada isku xirkiisu si wanaagsan u socdo Hiiraa.

Midna ogow qoraalka aan hoos uga hadeynay garoonada diyaaraha Hiiraan ee burbursan ee weliba sida ku talo galka ah u burbursan waxaan soo raacineynaa sawirada wadooyinka burbursan,adiga ha eegin dagaalada waqtiga gaaban iney socdaan logu talo galay,waxaan ku soo xijineynaa warbixin argagixisada Hiiraan oo labo sano ka hor laga saaray loo soo diray ajaaniibta xaalka markii ay u bogiwaayeen iyagii isa sii qiyaanay iyo kuwa aan ogeyn sidey wax u dhaceen ee kaliya meelaha fog fog telefoonada ka soo dirayo marka meel leyska dhigo,ku darsoo mediyahii argagixisada u shaqeynayey markii argagixiso Hiiraan lagu jabiyey waxey soo tabiyaan sida ay u waayeen, ileen dalka beenaa lagu wada jogaa siiba koofurta Soomaaliya sow maahan.

Hayeeshee, wax Soomaali weyn ka yaabiya oo weliba fashil ah ha sugi waayina,hadaad arki weysaan argagixisada ajaniibtaa oo intey halmar is warejiyen kuwa la shaqeysto deganadoda ku halaagayo amaba kuwaas oo is leh yeysan dilka idiink ahormarin oo iyaga shirqoolayo waxa aanu Koofurta Soomaaliya iyo dhulka Soomaalida ka qorno ha rumeysanina,weliba dowladowaaweyn ayaa bogaan wax ka aqristaan,arinkaan aanu ka hadleyno oo kale waxey ka dhacday mid ka mid ah dalalka caalamka hada ka hor ha sugi waayina, amaba hadaan si kale u dhigno, waxa aanu Soomaali dhaxdeeda ka qorno haba rumeysanina,hayeeshee Somaliyey Hiiraan ha u baqina hadaad arki weysaan argagixiso iyo kuwey wada shaqeystaan oo nolosha isku gubayo dhawaan mar hadii qorshayaashii dhan ee Hiiraan iyo qeybo dalka Soomaaliya ka mid ah laga lagaa qatarta Alle ku fashilmeen.

Kuwa hada reer Hiiraan siyaasada ugu jira waqti kuma lumineyno amaba kuwii horey ugu jiray ee ku metelayey waxanse qormadan oo ka hartay qoraalkii aanu kula hadleynay madaxweynaha Somaaliland iyo shacabkooda markii ay isku tashadeen horumarka ay gaareen oo ay iskugu xiran yahiin kooda Jilib iyo Bu'aale Jooga, Kooda Mogdishu Hotelka ugu quruxda badan iyo gaariga ugu quruxda badan ku wata ee ay degaankiisa ka socdaan mashaariicda balaayiinta dolar ku kaceysa,nabada ka jirta awadeed,waxaan qeybtaan isla aadeynaa sidaan qoraalkeenii midkaan ka horeyey ku shegnay wadoyinka Hiiraan muqalkoda kaliya aan isla daawano,sow garonadii ku yiilay labada magaalo ee ugu weyn Hiiraan sowma arkina,markaad burburkooda aragtaan weliba waqti ka wanaagsan oo shacabka kuwooda ay maskaxiyan caafimaadka qabto loo soo bandhigi lahaa oo hada ka mudan ma jirto,waan idiinku celineynaa Soomaaliyey Hiiraan ha uga baqina waxaan hada socda oo dhan ka soo qaada ruwaayad la jilayo iyadoo bilaa kalar ah wiilasha Ciidanka Xooga dalka iyo kuwa Degaanka oo shacabk agarab k ahelaya shaqadoodii waa qabsadeen,waxaanse idiin kala qaadeynaa qiyaaliga iyo xaqiiqada, sawiradena ugu horeya waxey noqon doonaan dhawr qeybood ha sugi waayin,kedibna waxaa ku xijineynaa balaayiinta dolar ee magaca Soomaaliya lagu qaatay amaba hada lagu qaato,halka ay maraan, waxi keenay reer Hiiraan in ay sheerkoda ka heli wayan bankiyada lagu shubtay dalalka ay ku yaalan qabka argagixisada

beelaha ay wada shaqeystaan qaabka ay Soomaali badan oo daacad ah uga qaataan iyagoo labo magaca wada wata labo canshuur shirkadaha u gediya dhaqaalahaas,waxaas oo dhan waxaa inooga horeeya bal horta aan isla eegno wadooyinka Hiiraan maadaama aanu isla soo eegnay Garonadii weliba meesha aan ka hadleyno waa deegankii dalka Somaliya quudinayey ee ugu barwaaqada badnaa ee Hiiraan ee isku xirayey dalka Soomaaliya oo dhan,kedibna waxaad ku ogaaneysaa wax badan oo ka qarsoonaa malaayiin Soomaali ah oo daacad ah dalka iyo dibadiisana ku nool, waa markii aanu leenahay shacabka markii wax badan loo dhibaamiyo isagaa intaanba Soomaalida la gaarin deegaankiisa ka saaran kara ajaanibta, ileen Soomaali waa qabiilo isku tagay ma jirto qabiil qabiil kale u dowladeyn karee,ben aan xag iska dhigno runtaan isla aadeynaa.

Qoraalkaan weliba adigoo muwaadin Soomaaliyeed ah meel gooyni ah ku qoro,hada ka kor markii uu Hiiraan ka curan jiray dagaalkii Qawaariijta waxaan dhahnay waxaa leysku qaldayaa dano shaqsi iyo mustaqbal umaded argagixiso Hiiraan waa ku jabi dontaa weliba jaraa'id yada caalamkaa lagu soo qori doonaa wadamo aan horey u aqoon ayaana baran doono in leyska celin karo ma idiin dhahnay,hada qoraalkaan meel ku qorta dagaaladan hada Hiiraan loo soo raray wax weyn yaan loo arkin danta iyo ujeedkiisa dhan bilaaw iyo dhamaad waan oganahay xitaa dowladaha ku lugta leh ee markii ay siyaasadii dalkooda madaxtoodu fashil ka soo gaaray ciidankooda gudaha Soomaaliya jooga u adeegsadaan tools amaba Aalad ay sidey doonaaan u adeegsadaan,taas waqti kuma luminyno sawirada wadooyinka Hiiraan 34 sano kedib sow horey iskulama soo daawan dhul badan oo ay Somalidu degaan wadooyinka iyo adeega caafimaad ee ka jira wadooyinka Hiiraan ayaan isla aadeynaa, wadooyinka ayaan isla aadeynaa ,kedibna xarumaha caafimadkan isla aadeynaa, dalku waa Koofurta Somaaliya, degaanku waa mid ku yaalo bartamaha Soomaaliya ,waxaa la yiraahdaa Hiiraan,intaas ayaa hada muhiim inoo ah...........................

Khamiis,Janaayo 30,2025-Wararkii ugu danbeeyey iyo jabkii khawaariijta ku gaaray Hiiraan wax aysan waayadan maqal amaba fileyn ayaa ka raacay Guul iyo gobanimo soo aqri qoraaladii hore ee aanu ka qornay ee hoose kedib ayaan isku soo laababeynaaye, waxii ku dhacay kuwii uga sheekeyn lahaa waa la tubtay...lol. ilaahey baa na lehe argagixiso Hiiraan waxa lagu tusay ma sahlana waxaa la baray dagaalka dhabtaa waxa uu yahay degaanka Jicibow waxii ka raacay waa i qarso marka loo eego waxa ay meyd wabiga ku tuureen...lol., la soco wararkeena danbe

Waxaan marka hore halkaan ka bogaadineynaa madaxweynaha cusub ee Soomaaliland iyo mamulka intiisa kale mucaarid iyo muxaafid heshiiska taariikhiga ee ka kooban 10ka heshiis ee dhamaantood idinkoo dad kale danahooda ka shaqeyneyn eeganayana danta deegankiina iyo mida dadkiinaad soo gasheen ee ku mid ka mid ah heshiiskaas ku kacayo ku dhawaad 200 milion oo in ka badan 10 kun loogu abuurayo shaqo shacabka Soomaaliland.

Soomaaliland ayaa idiin dhisan, siyaasiyiinta Soomaaliland ka soo jeeda ee idin jooga koofurta Soomaaliya gawaarida ugu qurxan iyo Hotelada ugu wanaagsan ayey degan yahiin ma soo dhicin mana boobin aqligooda iyo garaadkooda iyo in ay Soomaaliland idiin dhisan tahay oo ay gooyni idiin tahay sidaasina markii aad isku tashateen aad bulshada dhaxdeeda qiimo ugu dhax yeelateen ayaad ku gaarteen ,tii kaftankana waad aragtaan sida aad ugu baashaaleysaan qabiil ahaan Jilib iyo Bu'aale..lol.

Hadii aadan Soomaaliland dhisan laheyn 1991 miyaad horumarka maanta dunida idiinku soo jeediyey gaari laheydeen Hoostaan waxaan idiin soo dhignay Terminalka garoonkii magalada

Buulo Burde wadada ay diyaarada ku carartona waa midkaas aad aragto, terminalkiina waxuu burbursan yahay mudo labo sano ah,meesha u ku yaalo waa Hiiraan oo siyaasada Somaaliya hooyo u ah una ahaan jirtay.ha eegin boobka iyo fowdada ka jirta dalka.

Markii aad si fiican u dhuuxdaan sawirkaan ujeedada aan ka leenanahay mid ku bishaareysta dhismaha dunsan iyo dalka Somaliya siiba koofurta ha eegina waxa ka socda,dagaladan siyaasadeyne ha eegina weliba sawrikan hoose waa wadada runweyga ah ee B/weyne qarniga lagu jirana waa qarnigii 21aad degaankaan sidaan ah ee aad u jeedo maanta ha eegin dagaalka la geliyey iyo sida

hada loo xisaabtamo, Reer Hiiraan guul ayey joogaan marka loo eego inta mashruuc iyo qaabdaro siyasadeed ee loola imanayey amaba deegaandooda lala soo aadayey, wax badan oo aanan ka hordhaceyn waxaad ogaan doontaan 2026 iyo waxii ka danbeeya, adiga iyo maamulkaada taladii aan hada ka hor ee aheyd yaan halmar leysla burburin waxaad moodaa in aa dasiibteen arinta aanu taladaas u soo jeedinay waxaa ugu muhiimsana ee weliba kuu dhihi jirnay markii aad talada la wareegto ayaan kuu shegeynaa ee aanu isbuucyo ka hor halkaan kuugu soo qornay waxaa ugu muhiimsanaa cid kale maslaxadeeda ha eegin ee mida dadkaada iyo deegaankaada kaliya xooga saar taas ayaad ku soo caano maasheene,sidaasi daraadeed maamulkii kaa horeeyey ee madaxweyne Muuse Biixi iyo adiga sidaad iskula jaan qaadeen aad ayaan ugu faraxsaneyn ka soo Soomaalinimo ahaan.

Waxaa kale oo aanu bogadineynaa wasiirkii maliyada Soomaaliya Dr Beyle oo inti uu xafiiska joogay markii uu gubtay suuqii Weehaan oo markii ay arkeen isaga iyo siyaasiyiintii kale ee Soomaaliland boobka Mogdishu ka socday malaayiinta dolar ka keeneen koofurta, aadna ka dhigatay wasiir Beyle dadka aqoonyahanada dhaqaalo yaqaanka ee talada Soomaaliland maanta qibradiisa ugu adeega.

Sawiradan aanu idiinka soo qaadnay Hiiraan si fiican meel goyni ah ku qorta weliba wadoyinkana waan ku soo dareynaa sida ay burbursan yahiin Hiiraanta aad u jeedo waxaa ku yaalo meelo hadaan quruxdooda idiin soo sawirno hada oon wax qoreyno aad yaabeysaan, waxaan aad arkeyso in garoon mudo intaas la eg iyo xarumo dowladeed la dayac tiri waayo oo adeegii guud heerkaas soo gaaro waad garan kartaan sow maahan cida sababteeda leh,sidaasi ay tahay 2026 iyo waxii ka danbeeya,Hiiraan iyo shacabkiisa degaanada Soomaaliweyn ka yaabin doono dhanka horumarka ayuu noqon doonaa oo weliba loo soo shaqo tagayo, adiga iyo maamulkaada markii aad la macaamileysaan shacabka koofurta

Soomaaliya waxaad geliya ku dadaashaan in aad fahantaan halka ay dabeysha siyasaded ee 2026 iyo waxii ka danbeya Kofurta Somaliya ku danbeyn doonto,weliba iskama dhaheyno Soomaaliweyn iyo dunida oo marqaati ka noqon doonta sida ay 100% isku bedeli doono xukunka dalka Soomaaliya, muhiimadu maahan mediyaha iyo facebook waxii laga sheego,waxa muhiim ah in ay dad badan fahmi karaan.

Weli ma aragteen inagoo ku mashquuleyna meel dhulka Soomaalida meelaha ay ka jiraan horumarka oo kaliya meel ka baxsan inagoo waqti ku lumineyna kalsoonida naga muuqata iyo halka uu dalkeedu aaday... sow ma arkina in aanan hada wax badan waqti gelin oo anau bedelkii qoraalada dumarkeena Soomaaliyeed ku mashquulno iyo meelaha dhulka Somaalida ay ka jiraan horumarka ?, sidaasi daraadeed guul ayaan idin rajeyneynaa bartaas ka haaya, horumar hada lee ayuu koow idiin yahay.......

Waxaan sawirada garoonada Hiiraan tusaalaha idiinku soo qadanay wax kale maahan dhawr mar oo hore,hayeeshee,mar kale ayaan maanta idiin leenahay in Hiiraan loo soo shaqo tagi doono fowdadaane inta maanta wax ku eh oo nolosha dhabta in ay sida ay hada u nool yahiin in ay tahay u moodaan,weliba inagu idiin lama hadleyno sida dhalinyarada facebook ka radsadan noloshoda amaba nolol malmedkooda oo kale.sidaasi daraadeed reer Somaliland

dad wax loo tilmaamayo ma tihidiin kaliya wanaaga mamaul iyo midka horumar ee aad ku soo caano maasheen ee Soomaaliland halka uu hada joogo ha laga dhaqaajiyo fursadaha maanta jirana ee idiin soo raadsaday shacabka ha looga fa'ideyo.

Fiiro Gaar ah Shacabka Hiraan-Hadaan u soo laabano Shacabka Hiiraana waxaan leenahay guul weyn ayaad jogtaan yaan la eegin nolosha kooban ee ay hada Soomaali badan run moodaan ee qiyaaliga ku dhisan,argagixiso ujeedo kasta oo laga lahaaba in ay Hiiraan sidaan xad dhafka ugu jabaan waxaa ugu wcnaa qeyb iyaga ka mid ah oo siyaasada ku biiri raba oo kuwan loo soo diray ku halaagayo halkaas aad ku deb saarteen geesiyasha qarniga ayaad tahiin hadaad u jixin jixdaan wax badan oo hada socda dadba ma tihidiin,geerida iyo dhawaca u yaalo argagixisada hadaad ogaan laheydeen yaab ayaa idiinka soo hari lahaa bartaas ka haaya noo jixin jixin mar kale ayaan idiinku celineynaa .la soco wararkeena danbe.

War Weyn Caawa- Argagixisadii Hiiraan oo dhamaan dhinacii wabiga Shabele laga jaray mashaqo xoogan oo halkaas ku heshay, kuwoodii Somaalida ahaa oo intooda badan iyagiina ka baxay furuminahii intey filmkii ajaaniibta fahmen waxeyan u badna tahay kuwa Somalidaa in meelo fog fog laga soo wacay oo la yiri haku dhamaanina meesha,tiro yar oo ajaaniibtii ah oo gadaal xabad uga haya dhalinyarada kuwodii Somalida kuw aaan heysan telefonada ee aan ogeyn waxa socda qaarkoodna lagu kenay halkaas meel aan Hiiraan aheyn ayaa leydiin wadaa oo aad loo dareenayo in la soo qalday ayaa ku jiraan jahwarerkii ugu weynaa, waxaa guul ah in dhaman meelahii maanta logu galay laga fogeyey mediyaha oo la xadiday wax badan, cadadka laga dilay markaan iska deyno dhaawacyada ku jira dhulka howdkaa xili ay sii galeysayso Maqrib hada oon wax qoreyno, sidaan horey qoralkenii hore ugu sheegnay hadaad maalinta berito ah aragtaan iyadoo ajaanib badan la hayo ma been saneyno.

Dhanka kale ajaaniibtii dhawaan gaaray Tiyeeglow ee kuwan lagu laayey Hiiraan ka tageen oo meeshii ay joogeen ee aheyd duleedka kore ee degmada Tiyeeglow ka gureen iyagoo magaalada oo ay markii hore ka joogeen dhinaceeda waqooyi ay bedelkii haatan u guureen meel dhawr KM u jirta oo ku taalo dhanka koofureed ee magalada Tiyeeglow. Tiyeeglow,Ceel Cali iyo Buq Aqable caawa lagama seexan,micnahu waa 8 bilood abaabulkii la soo waday iyadoo aysan xitaa weli ciidankii xogiisa gaarin deganka ay dagaladu ka dhaceen oo kaliya dhankii webiga meelahii ugu muhiimsanaa caawa ka xiran yahiin,jabka koxda hada ku dhacay hub badan horta gacantoda waa ka baxay, waxeyna la yaabeen magaaloyinkii ay yaqiineen ee laga saaray labo sano ka hor oo ah meelaha ugu shacabka badan....lol.

Hayeeshee, shacabka Hiiraan waxaan leenahay wadada isku xirta Baladweyne iyo Buulo Burde waa safe waxaa dhinackasta ka maamulayo ciidanka deegaanka iyo kuwa XDS.waxa kale oo ay la yaben argagixisada kalsoonida shacabkii iyaga labo sano ka hor kufsaday kalsoonida ka muuqata oo xita meesha iyaga lagula dagaalayo meel aan ka fogeyn ayaa lagu daawanayaa dagaalkoo socda ciyaaro 'ileen dadku dhulkoodii ayey joogaan waxa doolka ku yimid waa iyage....lol. walee qofkii yirahdo isbuucaan qoray ma helin oo waxaan ka ag dhawaa meeshii lagu dagalay ee dadka degankaa amaba beraleyda ah waa qof been sheegay marka loo eego sidey wax u dhacen 24 kii saac ee ina dhaftay qasaraha soo gaaray koxda argagixisada ah....

War Ded Deg ah- Argagixisadii Hiiraan kaka sugeneyd inta badan galbeedka Hiiraan oo saldhigoodii ugu weynaa ka kala carareen,kedib markii ay ka qoomameeyen shacabkii ku sugnaa webiga jiinkiisa oo halkaas ku cidleeyey.dhanka kale koox sahan aheyd oo ku dhuumaaleysaneysay dhul buraley ah oo aan ka fogeyn degmada Halgan firxadkoodii waxuu ka gudbay saacad ka hor xiliga aan hada wax qoreyno wabiga Shabele,waxaan akuadag xitaa kii wabiga doonayo inu k agudbo intaanba la gaarin inuu ka talaabo wadadii laamiga aheyd oo ay meelkasta ka fadhiyaan ciidada deegaanka oo iyagu magaalo kasta iyo tuulo kasta habeysan.

Dhinacaas Halgan kooxda loogu galay marnaba ma filaneyn in xogtooda la hayo waxana marka laga reebo hubka dhigis ay dhalinyarada degaanka ee Macawisleyda ku sameeyeen marka laga soo tago kuwa firxadkaa jabka ugu badan ugu wacnaa in ay ka warheleen Argagixisadii ku sugneyd mid ka mid ah saldhigii ugu weynaa ee ay ku lahaayeen Meel ka mid ah dhinaca galbeedka Hiiraan in ciidankii joogay halkaas faarujiyeen .yacni ciidanka Deegaanka ee Macawisleyda badanaa abaabulkooda lama maqlo muqaal baahiyane deganka ay joogaan ka hor 48 saac ayey ka fogaadaan,waxana ciidanka deegaanka iyo kuwa xooga dalka si xoogan ula shaqeynayo waa shacabka.

Argagixisada Hiiraan dhibaatada ugu weyn ee heysato waa markii ay qeyb iyada ka mid ah jabaan amaba qeyb iyaga ka mid ah aagii ay kujireen baneeyaan uma sheegaan kuwa kale waxaana halkas ku halaagsama Argagixisada kuwooda Soomaalidaa ee fikirka lagu soo qasbay,In shacabkii deganaa wabiga jiinkiisa meelahii ay ku dhuumaaleysan jireen argagixisada Hiiraan looga baxo aaga dhan,waxey ku abuurtay walwal xoogan waana mida keentay in ay xitaa saldhigyadii ay ku lahayeen wabiga Shabele dhankiisa galbeed kii ugu weynaa ay baneeyaan,iyagoo ka cabsi qaba in ciidanki lagu soo jabiyey degmada Halgan ee hada firxadkaa ay ciidamada degaanka iyo kuwa kale kala gudbaan wabiga halkii marki hore laga hari jiray,sidaas daraadeedna waa mida keentay inuu haawanayo saldhigi ugu weynaa ee ay ku lahayeen dhanka Galbeed ee Hiiraan argagixisada.

Soona Beerayaal beeraha ku teedsan wabiga waxey ku aaseen hub badan oo ay qaadi waayeen qeybna waxey ku shubeen wabiga,marka laga reebo tiro kooban oo ajaaniibta ku yar tahay oo God ku dhuumaaleysanayo,halkaasi oo lagu garaacayo,godkaas waxaa ku jira hub ay Anajibtii aanu qoraalkii midkan k ahoreeyey ku sheegnay ee gaartay Degmada Tiyeegloow ee gobolka Bakool qaadi waayeen oo ay halkaas uga tageen.

Inkasta oo shacabka Hiiraan aysan weli maqlin wxaan aanu qoreyno ay yahiin news cusub iyo jabka garay kooxda baxadiisa siiba dhulka howdka oo ay furumaha iskaka kala dhunteen,

sida muuqata dhamaan dadaaladii ay argaqixisada soo waday mudo 8 bilood ah kuwooda ajnabigaa ileen hada kuwii Soomaalida ahaa taladii argagixisinimo waa lagala wareegaye ee ay uga soo talabayeen wabiga qasaarahooda ma yara, dhawaacyo badan ayey kooxdu uga tageen beeraha ku teedsan wabiga,halka ay qaarkood kuwii ay is lahaayeen hadii meesha loogu yimaado iyagoo dhaawac ah sirtiina ayey sheegayaan oo Soomaali u badnaa ay dhameystireen, waa ogtahiin sow maahan dhalinyarada Soomaalidaa ee ay iska soo hormariyaan khawaariijta ajnabigaa sida loola dhaqmo.

Arinta aad xiisaha u leh marka laga soo tago dadalada ciidamada deganka ee Macawisleyda

iyo kuwa Xooga dalka, ilaa hada Anjaanibta gaaray Tiyeeglow waa cadadkii ugu badnaa, weliba ciidamadu ma gaarin melaha ay hubka ugu carareen ciidamadii ka soo cararay soonaha Halgan ee maciin biday Wabiga in ay ka talaabaan.

Dhinacaas Puntland Buurtii 3aad ee kooxda muhiimka u aheyd ayey qorsheynayaan iney iskaka baxaan kedib marki u xoogeystay murankii u dhaxeeyey ajaniibta iyo Soomaalida argagixisada keentay halkaas ee ka soo jeeday isla deeganka Puntland, dagaalka Puntland waxaa dhiig u yeelay kedib markii ay saladiintii, shacabkii iyo qurbajoogtii siweyn ugu bireen meeshaas jabka ka soo socda kan Hiiraan kama yara,kaliya waxey kukala duwan yahiin Argagixisada Hiiraan ka dagaalameyso goobahii dagaalka waxey uga dhunteen badabkood dhalinayradii Soomaaliyeed oo ay gadaal ka maraan Hayeeshee Daacishta Puntland sidaas maahan waxa la dhahaa adinka waa in aad safka hore martaan si gacanta loogu soo dhigo qaarkood dunidana loo tusiyo,

Sidoo kale Daacishta ka dagaalameyso Puntland waxey wataan qalab lagu baro macdanta arinkooda waa howl kale oo iyagu kalma jecla dhibta ay u geysanayan dadka iyo duunyada Somalidii halkaas keentayna waa isku dhaceen si weliba weyn,waxey u badan tahay sidii degaanada Puntland sanado ka hor loogu xasuuqay argagixisada in halkaas loogu xasuuqi doono,weliba gacan ka hadal ayaa ajaaniibta ku jiraan dhulka Buraha ah oo u badan ilaa sedax wadan iyo kuwii Somaalida ahaa ee iyaga keenay ka dhax taagan si weliba weyn. marka waad garan kartaan hadii ay kuwii iyaga keenay ka soo horjeedaan sirdoonkii,cidankii Puntland iyo shacabkina ka soo horjeedaan in halkaas qasaaro aan la qiyaasi karin ka soo gaari doono miyaad qof kale weydiineysaan,sidaasi ay tahay,sida inoo muuqata ajaaniibta ugu badan meesha lagu soo badhigi doono hadii looga taba tago Tiyeeglow waxey noqon doontaa halkaas weliba shacabka Tiyeeglow wey iska qarinayaan oo meel duleedka magaalada ah ayey joogaan......

Hiiraan iyo Puntland caawa-Wararka caawa ugu xiisaha badan argagixisadii Hiiraan iskaka baxeen ee ajaaniibta ahaa oo gaaray dhul buuraley ah oo u dhaw degmada Tiyeeglow ee gobolka Bakool iyo kuwii looga dhuuntay dagaalka oo ay xaalada ku xun tahay wabigana uga gudbay dhanka Galbeed ee ay markii hore ka yimadeen,waxa Soomaaliya wadamo jooga Masaafada intaas la eg ee inta u dhaxeysa webiga Shabele ilaa Tiyeeglow xitaa cid duqeyneyso ma jirto,Somaliya waa dal yaabkiisa iyo amakaakiisa wata.arinta xiisaha leh dhulkii argagixisada lagu jabiyey melaha howdkaa weli waxaa daadsan qoryo ay halkaas uga tageen kuwii baxay, waxana kooxda halkas ku helay jab ad u xoogan,isla markii uu jabka dhacay kuwii ajnabiga ahaa oo gadal ka joogay kuwii Somalida ahaa ee ay argagixisada qaldeen iyagiina badankod markii ay deegaankii ay ku sugnaayeen ay baneeyeen shacabkii, iyagiina waxey ka gudbeen wabiga.tirda halkaas ku hartay waxaa dhinackasta ka fadhiya ciidamada deegaanka Macawisleyda iyo kuwa xooga dalka.

Hayeeshee, reer Puntland hadaan u laabano,waxaan leenahay raafkii waxweyn ayuu durbaba taray 10 maalmood oo xiriir ah wada kooxo badan oo deganka ku sugnaa ayaa waxaa lumay isku xirkoodii durbaba,yaan la kala joojin argagixisadii kuwii Somalida ahaa waxey donayaan badankood iney ka soo baxaan dhulka buuraha ah oo ay isdhiibaan badankood kuwoodii Soomaalida ahaa oo waxey siweyn iskugu dhaceen ajnabigii halkaas ay geeyeen shaqsiyaad deegaankiina ka soo jeeda,yaan Soomaali kale la eedeyn 100% dadka halkaas geeyey argagixisada waa dad reer Puntland ah oo idinka idiinka soo jeedo wadooyinka ay sahayda u marto kala jara,maxaa yeelay sida Hiiraan oo kale ma tihidiin oo dhinacne lagula dagaalayo

dhinacna loogu xoola qalayo argagixisada waxa lagu wada nool yahayna waa Koofurta

Somaliya, adiga reer Puntland ah maanta ma lagaa dhadhicin karaa Jicibow oo Hiiraan ka mid ah oo argagixiso laga saaray sanad iyo bar ka hor waxii wiilalal,iyo gebdho naftooda u huray ee ciidankii degaanka ahaa ayaa maanta mar kale dagaal loo soo xawilay ka socdaa intaas kaliya bal intaad meel fadhiisataan isweydiiya,kedibna kuwa inta aad dagalka ku jirtan iyagoo degaanadooda ku haya argagixisada mediyaha iyo hadal kaliya kusoo aruuray bal ka waran oo maalin iyo habeen dacaayadaha la jooga?. adigoo reer Puntland mar hore ayaadba tashadeene kaba soo qaad mid gurigiisa ku haya argagixiso hadaad deris la tahay sida reer Hiiraan maxaad dhihi laheyd in aad wax ku darsato iskaba daaye........

Yaan leydiin hoosaasin argagixiso saqiir iyo kabiir dhulkiina cidkasta oo qaab qaldan ku joogta ka saara weliba idinkoo isku kalsoon oo aan cidna ku qancineyn hagajinta iyo amniga deegaankiina ajnabiga degaankiina jooga ka saara.in Galkacyo iyo Boosaaso oo isku jiraan inta KM ee aad aragteen baxadeeda in wadadii Bulo Burde iyo Baladweyne oo isku furan oo weliba la mari karo oo labo sano ka hor la xoreeyey shacabka looga dhigo mid xiran, siyasada iyo danaha guracan ee laga leeyahay ma fahmi karaan kuwa badan oo soo baxay burburkii dalka kedib oo malaha qolofka oo kaliya ka ah reer Hiiraan.

Hayeeshee argagixiso si fiican ayey ugu jabeen Hiiraan,weliba dhulkii lagu dagaalay meelaha qarkood waxaa daadsan qoryo. La soco wararkenii kale ee ay ugu horeeyaan kuwii aanu ka qoreynay dumarkena Somaliyed, madama aanu qoraalkii midkaan ka horeeyey wax badan idinku bidhaaminay,waxii kale oo warar ahne aanu shacabka Puntland iyo kuwa Hiiraan la wadaagi doono,weliba xog badan Puntland kama helin oo aan ka aheyn inta aan hada idiinla wadaagnay aheyn, laakinse Hiiraan argagixiso marka laga reebo in ajaaniibtii ugu badneyd ee lagu soo daabulayey bilahi ugu danbeeyey Hiiraan ay badankood iskaka baxeen halkaas ayna aadeen degaanka aanu qormada qeybteeda kore ku soo sheegnay,bal ka waran hadii wadadii ay ajnabigaas ku yimaadeen ee ay hadane ku baxeen laga xiri lahaa gebigodna la duqeyn lahaa yaa masuuliyadaas laga doonayey..........Intaas hadii aad intaad fekerto aqligaada idin siin waayo muwaadinka Soomaaligaa waxa ka socda Koofurta Soomaaliya micnahu waad is daalineysaan.ku darsoo ciidamada Afrikanka ah ee joogaan koofurta Soomaaliya gaancsiga uga socda halkaas iyo casiirka ay cabayaan sida uusan uga qasneyn, waa wlaahi dalkaan ayey nool yahin dadkii lahaa hal maalin iskama dhadhicneysid, adunyada nolosha ka jirta waxaa ugu muhiimsan inu qofka nool leeyahay han iyo qab,waxa aan koofurta Soomaaliya ku aragnay weli dal caalamka ka mid ah kuma arkin.ileen qofka nool xayatadiisa dhan waa sida ay u arkaan hadba ajnabiga dalkooda ku sugan,hadey qab iyo han ka waayaane waxey doonaan ayey ka sameystaan hadba dalkaas ay joogaan,walee taariikh markey qormeyso iskama qormato......

QORAALKII UGUDHEERAA EE ANAU KULA AHDLEYNO SHACABKA GEESIYAASHAA EE PUNTLAND EE DAGAALKA KULA JIRA ARGAGIXISADA.

Wararkii ugu danbeeyey dagaalkii argagixisada lagu jabiyey ee Puntland,2025- Iyo talo ku socota maamul ilaa shacab. argagixisadii ay dhulka Puntland keeneen qeyb adinka idinka mid ah ee ajaanibta ahaa wiil dhulkiisa iyo dadiisa gubay oo dhiigooda nolol ka raadiyo oo Soomaali ah oo heerkaas u damiir xun adinka oo kaliya maahan,waxeysa ku xooganaan jiren Koofurta Soomaaliya waxaan idiin sineynaa talo Soomaalinimo oo ay adag tahay in aad ka heshaan qof kale ee Soomaali ah oo ay dalkaas iyo dadkaas Soomalidaa rajo kaka jirto amaba qiimo ugu fadhiyaan meelkasta oo ay ku nool yahiin.

Sidoo kale marnaba haku gadsoomina waxa ka socda Koofurta Soomaaliya Koofurta Soomaaliya marka deegaano kooban laga reebo argagixiso iyo shacabka ay wada joogaan meelaha ay kaka sugan yahin waa isku ujeedo inta badan waxaana heshiis lagu yahay in shacabka laga wada qaato labo canshuur sidaasna lagu wada joogo.

Afrika ciidamada kor u dhafato 20 ka kun wadamada qaarkood oo aanu xita magacyadooda idiinla wadaagi karno askartooda mushaarkooda ayey intey iska jareen dhaqaalo kooban u diraan argagixisada kaliya si ay dalka Somaaliya oo ah mashruuc nolol laga abuurto kaliyana lagu xasuuqo shacabka Somaaliyeed in sidaas lagu wada joogay 20 kii sano ee ina dhaaftay oo weliba qabiilo Somaali ah ayaa u arka iney sidaan dhaqaalo uga sameyn karaan burburka iyo dabargoynta ku socota dhalinta Soomaaliyeed,waa dagal siyaasadeysan oo ay xitaa argagixisada wada shaqeystaan wasiiro iyo xildhibano ay xiligey doonan markii ay culeys dareemaan mediyaha keenaan iyagoo afkooda ku hadlayo,sidaasi daraadeed talo Soomaalinimo ayaan idiin siineynaa.

Ajnabigii ka dagaalamayey dhulka Buuraleyda ah ee degaanada Puntland ee ay keeneen shaqsiyaad uu Allaah aduunyada ku cadaabay intaanba aaqiro la gaarin oo degaankiina ka soo jeeday,kuwii keenay ee deegaankiina ka soo jeeday iyo kuwii ajnabiga ahaa waxey u kala jabeen labo garab waxaana leysku dagaalay aanu burburino ilaha dhaqaalaha sida Magaalooyinka camiran iyo Buundooyinka iyo in ay dagaalka iyaga iska soo hormariyaan dhalinyarada Soomaalidaa ee ay qaldeen sidaasina waxa labada dhinac ku dhimanayo u noqdaan Soomaalida oo iskugu jiraan wax la qalday iyo kuwi keenay ajaanibta dhulkina ajaaniibtuna kaliya maareeyaan dhaqaalaha baada ah ee shacabka iyo gaancsatada laga qaado.

Midna ogaada mar kale soo aqriya xiligii aanu dagaaladii ka dhacay Hiiraan wax ka qoreynay waxaa jiray sargaal inta laga soo magacaabay Mogdishu wiil uu adeer u ahaa inta gdeeyey meesha maanta lagu dagaalayo oo labo sano ka hor wiilal badan xoreynteda ku geeriyodeen waxaa isaga xiligaas Hiiraan loogu soo magacaanbay oo kuwii argagixisada la dagaalayey xilka looga qaaday inuu hubka ciidanka ka ganacsado kedibna wiil uu adeer u ahaa ayuu geestay degaanka Jicibow ee ay ka dhaceen dagaaladii ugu cuslaa labo sano ka hor intu yiri wiilkii uu adeerka u ahaa adiga argagixisada joogta Jicibow hubkii aan kuu keeno nooga sii iibi.ninkii noocaas ahaa hada wax xil ah mahayo laakinse isaga iyo wiilkii uu adeerka u ahaa waxey ku nool yahiin bilaaw iyo dhamaad nolol xaraan ah oo ka sameysan dhiig iyo qiyaano.

Hadaba waxad isweydiisaa xagey ninkas iyo wiilka uu aderka u aha ka soo barten dhaqankas

xun,Somaalida runta idiinma sheegeyso ee inagaa idiin sheegeyno.Ninkaas waxaa lagu daray geber reeraha qawaariijta Soomaaliya wada shaqeystaan mid ka mid ah ka soo jeeda, midkii isaga ka sareeyey ee ciidanka xooga dalka xiligaas heystana waxaa lagu daray gaber kan reer Hiiraan ku qabiil ah ee wiilka u aderka u yahay hubka ay iskala iibsanayen argagixisada horta markii aad qiimeyneysaan waxa ka socda koofurta Soomaaliya amaba wasiir iyo xildhibaano beelaha wada shaqeystaan argagixisada oo inta ay soo wacdo argagixisada ay leetahay mediyaha ka hadal ee dadka Hiiraan ee qawaariijta dagaalka kula jira dhaleeceeya ee naga mashquliya dalka Soomaaliya amaba koofurta Soomaaliya ee aad maqashaan horta waa noocaas.

Midna ogaada Hiiraan wiilasha ciidanka deegaanka ee Macawisleyda iyo ciidanka xooga dalka Soomaaliya badankood waa daacad waana ka dhab in ay qaabka uu dalkeenu yahay sidaan ka bedelaan deegaankana u noqdo mid nabdoon,laakinse hadii waxaan loo sameynayo iney yahiin mashruuc oo maalinba meel dalka ka mid ah inta qeyb bulshada ka mid ah inta la qaldo amaba kuwo ilaahey aduun iyo aaqiro duleeyey oo magaca uun Soomaali ka ah oo qabilkasta oo Soomaali ah leh, adinka halkay arinku joogto waxaad ka abaartaan labo meel.

1- Horta yaan la joojin marnabana fursadna la siinin kooxda hada dagaalka lagula jiro.

2- Magaalada Boosaaso ganacsi badan oo kooxahaas dhibta ka shaqeeya nolosha bulshada deegaankana qatarta ku ah kala shaqeeya ama cabsi ha u geyso amaba kutalo galba haka ahaatee albaabada iskugu dhufta,yaan laga labo labeyn.Ogow 1999 70 kii qof ee beesha Xawadle laga xasuuqay ragi fududeeyey waxaa kaalinta kowaad ku jiray shaqisyaad isla qabiilkaas ahaa oo markii danbe sida ugu xun ee bini'aadam u geeriyooda u dhinta, caruurtii ay ka tageena ilaa maanta qaar badan oo ka mid ah waxaa ku adeegta Soomaali kuwooda ugu liita,yanci ilaahey ayaa si ka duwan reer Hiiraanka kale amaba beesha inteeda kale u ciqaabay iyagu isma dareemayaan,sidaasi si la mid ah kuwa hatan degankiina dhibtiisa kala shaqeynayo argagixisada ee keensaday deegaankiina,wax nolol aduunyo iyo mid aaqiro ah oo u haray ma jiraan waxey dhaleen amaba ifkan ugu tagaane waxey uun noqon doonaan sida kuwa aanu kor ku soo sheegnay iyo ka xun,marka sida ajnabigii Hiiraan dhawaan loo soo diray intey iska soo hormariyeen dhalinyaradii Soomaaliyeed ee ay qaldeen iyagiina kala jabeen iskakana baxeen qeyb ka mid ah Hiiraan iyagoo kuwii kale ka dhuuntay ayey kuwa idinl ajoogane u kala jabeen.

3-Dib iskugu laabta si guud reer Puntland oo shaqsiyaadka u badan reer Garoowe ee markii ay waayen kursigii dorashada uu ku soo baxay Saciid Deni kala saari la dagalka argagixisada iyo mucaaradnimada siyaasadeed, oo ku tusaale qaata Hiiraan State shacabka Hiiraan waa kuwa ugu taageerada badan hubkodiina intey magaalada Baladweyne ka saareen ayey kaliya soo bandhigeen 1% ka mid ah, iyago waxgaradka uu ugu horeeyo Ugaaska beesha iyo Nabadoonada warkooda dhageysanayo ma aragteen iyagoo maalintaas kedib meelaha ka hadlayo,iyaga iyo ciidanka deegaanka ee Macawisleyda waa isku xiran yahiin,waxeyna u hogaansameen kulankii ay ku wada idlaayeen waxgaradka iyo siyaasiyiinta,hadii uu qofkasta oo Soomaali ah u shaki kaka jiray halka ay ka keeneen taageerada shacab Hiiraan State waa labo arimood.

1- Magaca oo ka turjumayo deegaanka facaweyn ee Hiiraan.2-Iyagoo aan aqoon istus tus waa dad qadiyad ku taagan oo mid Hiiraan State ah iyo mid aan aheyn marki ay arintu noqoto difaaca Hiiraan laguma mashquulo shaqsiyaadka qaldan amaba iyagoo dhulkaas quruxda iyo qeyraadka isku darsaday heysta ka doorbidaya iney dad kale aqligooda ku shaqeeyaan taasne 2016 ilaa maanta isweydiiya adinkoo Soomalai ah oo reer Puntland ah mashruucii malaayiinta dolar ku baxday ee magaca Hiiraan si aan u tir tirno anagoo xukunka dalka ka faa'ideysaneyno aan Hiiraan hoos geyno magaalo gobolka Banaadir laga soo jaray yaa manta dhibaato qaba reer Hiiraan iyo kuwii ku fikirayey oo xitaa Soomaalinimada ka dhaw tahay degaan iyo dad leysku haleyn karo oo Soomaaliyana ay ku nool yahiin?.

Sababtu waa in Qabiilka Xawaadlaha argagixisana dagalkeeda dal iyo dibad halmar ka shireen kooda Hiiraan jooga ilaa kooda ku nool gobolada Koofurta Soomaaliya,mustaqbalka Hiiraan iska daaye shacabkooda dalka Soomaaliya meelaha Hiiraan ka baxsan degan xitaa waa ogyahiin beeshaani in ay wax badan oo dalka Soomaaliya horey uga jiray ay meel iska dhigeen,weliba waxaan idiin balan qaadeynaa shaqsiyadka lugoyada Hiiraan loo adeegsado ee Xawaadlaha ah ee iyagoo ilmo adeero ah sidii dad ku nool duni aan dunidan aheyn iyagoo aan la aflagaadeyn,lacaayin, lagu mashquulin,walaalow sidaan yeel iyo sidaan ha yeelin la dhihin si dhib yar ayey reer Hiiraan uga baxayaan oo xiliga ay shacabku ku jiraan nolol iyo horumar iyaga waxey noqon doonaan kuwa kaliya ku danbeeya qoomamo,waana waxa uu beelaha kale ee Soomaaliyeed uga duwan yahiin Xawaadlahu,kuma mashquulaan qofka iyaga iyo degankoda dhiba waa il kulul yahiin isla markii masiibo ayaa ku dhacda qofkaas, adiga isweydii qof dhulkiisa iyo dadiisa u duleynayo mid u isaga ka dhul iyo degaan fiican yahay aqliga uu degaan kale oo Soomaaliya ku yaalo xitaa hadii aad saaxiibo kula tahay siyaasad uu shacab iyo dal la yiraahdo Soomaaliya ku soo kordhin karo adigo Soomaali ah bal isweydii intaas ayaa laga tusaale qataa markii aad qof Soomaali ah aad dooneyso in aad qiimeyn ku sameyso,horta waxaa la eegaa degankiisa iyo dadkiisa sida uu ku yahay markaas kedib ayaa lagala hadla dal iyo dad amaba lagula saxibaa siyasad, sow ma arkina wadoyinka

Hiiraan iyo garoonada Hiiraan sida ay u bur bursan yahiin, wiilkii iyo gebedhii reer Hiiraan ee fulin lahaa/laheyd waa joogaan waxeysa ogyahiin,sida cad ceeda bari uga soo baxdo galbedna ugu dhacdo halka ay u socdaan safarkoodana ka soo bilaawday kuna dhamanayo min bulshada Hiiraan ilaa ka deegaan ahaan sow ma maqli jirina nin colaada garanaya nolosha kalena maareynteeda waxbo kuma ahan.

Hadaba qoraalkaan dheer oo aanu maanta ugu talo galnay reer Puntland waxaan leenahay yeysan idinka hoos bixin labo armod mar kale ayaan idiinku celineynaa1-Arimaha shaqsigaa ee aad ku mashquleysan iyo dagaalka argagixisada kala saara.2- Si ajnabi badan oo degankina siyabo kala duwan ku imaan lahaa kedibna noloshiina qatar gelin lahaa si aad uga bad baadaan waa u muhiim degaanka in la laba jibaaro raafka iyo qab qabashada ajaniibta ku nool guud ahaan dhulka Puntland.Shacabka Puntlana waxaan leenahay kii afka kula dagaali karo iyo kii adinka kula dagaali karo argagixiso waa argagixiso waxaana degankiina keenay dad adinka idiinka soo jeeda taladeena qaata maanta dhiirageliya ciidanka gesiyaasha ee kooxda argagixisada ah dagaalka kula jira,siweyn ayey u kala jabeen dalka Somaaliyana 2026 hadaad arki weysaan wax badan oo qiyaali ah oo ka jira maanta oo meesha inta ka baxay ay reero badan oo Soomaali ah oo ay maanta argagixisada ceesh wadaag u yahiin oo inta afka furtaan iyagoo aysan jirin wax gacantooda ku jira Soomaalida kalena ay leetahay war naga daaya waa kuwiiye in ay is arki doonaan........

Reer Puntland qoraalka dhan nuxurkiisa ayaan idiin soo koobeynaa sow ma arki jirina markii dagaalka argagixisada Hiiraan ka socday mediya wata magaca Hiiraan oo leh dagaalka ciidanka deegaanka iyo kuwa dowlada la galeen argagixisada labada kooxoodba waxey kala

sheegteen guulo oo u hadlaya sidii dad ku nool amaba ka soo jeedin deegaan aan Hiiraan aheyn amaba dal aan Soomaaliya aheyn inaguna horaantii dagaalkaba horeba waxaan toos ula safanay ciidankii xaq u dirirka ahaa ee degaankooda sharaftiisa u dhimanayey iyo kuwii dowlada,waxa lagu kala duwan yahay waa intaas,waana waxa aanu idiin leenahay si dhab ah dagaalkaan u gala oo meel iska saara argagixisada waxii ajnabi ahne raaf ku qabta, maalmahii tagay aaway argagixisadii Hiiraan ee la buun buuniyey markii ay jabeen sida loo aamusay sow ma arkina in aanu wax badan ka hor dhacno ayaan diideynaa waxaan idiin xaqiijineynaa Hiiraan ciidamo ajnabi ah oo ku shaqeynayo dano qabiilo kale ee Soomaalida kuwooda la shaqeysta argagixisada ku fikir ah amaba ciidamo ajnabi ah oo mushaarkoodii qeyb ka mid ah inta argagixisada u diraan si ay isku daayaan iyaguna casiirkooda halkaas iskaka cabaan buug iyo qalin qaado inta ay ruwaayadaas sii socon doonto in aysan dheereyn inagu shaqadeenu waa in aanu kaliya shacabka u bidhaamino ciidamada ajnabigaa ee dlakeena jooga qaarkood waxa ay u joogaan iyo ganacsiga dhiiga shacabka Soomaaliyeena sida ay halkaas kaka macaashaan,meel iska saara ajnabiga hadaad dooneysaan in aad guul gaartaan reer Puntlanow.......

Puntland ,2025-Sawirkaan iyo muuqaalkaan waxaan ugu talo galnay shacabka iyo mamulka geesiyaashaa ee Puntalnd ee dagaalka kula jira argagixisada iyo guulaha ay gaareen.weliba waxaan leenahay maamul iyo shacaba hadaad degankiina nabadii lagu yaqiinay u dooneysan sedax qodob ku dadaala weliba wararkiina joogto ayaan ka dhigi doonaa.1- Yaan la joojin fursadne lasiin argagixisada waan ognmahay kuwa degaanka u dhashay ayaa kensaday

iyagoo af ku dhiigle ahne qaarkood mediyaha ayey ka buun buuniyaan,kuwasne gacan bir ah iskaka qabta.2- Yaan la joojin raafka dadka aan reer Puntland aheyn kuwoda arimaha amniga iyo nabada wax u dhimayo dharaar cad ka saara degaankiina weliba kuwooda ajaaniibtaa.3- Dhaliyarada Argagixisada ka buun buuniyaan mediyaha ee degaankiina ka soo jeedaan kuwa ka soo jeeda deegaanada kale isla ilooba kuwa deegaankiina ka soo jeeda sida shacabka Hiiraan ee qurbaha u daba dhigteen adinkuna sameysta dad reer Puntland ah oo isla markii dacwad ku fura. waan isku soo laabaneynaa bal horta dhaantadan aanu iskula nasano.

WELIGAA MA DAAWATAY RUWAAYAD SIYAASADEED INTEY DOONTO HALA EKAATEE-

HOW IS THE POLITICAL CONCERT IN SOMALIA?.

SOOMAALI MAXAMED WELIGIIN MA DAAWATEEN RUWAAYAD SIYAASADEED IYO DAL SIDA SOOMAALIYA OO KALE AH OO ARGAGIXISO SI GACANTA LOOGU GALIYO AY ISKU JIIBINAYAAN ARGAGISIXO IYO QABIILADII AY WADA SHAQEYSANAYEEN...LOL.

WELIGAA MA DAAWATAY RUWAAYAD SIYAASADEED ADIGOO SOMAALI AH, HADAADAN DAAWANA WAA WAXA KA SOCDA DALKA SOOMAALIYA.HIIRAANAAN ARGAGIXISO KU SOO CELINEYNAA,PUNTLAND AYAAN AJAANIIB KU BEEREYNAA, JUBALAND AYAAN SIDAAS YEELEYNAA, KOOFURT GALBEED WAANU IIBSANAY,JOWHARAA ARGAGIXISO IYO KUWO MASULIYAD SHEGANAYO INTEY KU SHIRAAN ODOYAAL MAALINAKSTA MEDIYAHA LA KEENAA IYAGOO CABSANAYO SI LOOGA HADALSIIYO,..LOL.

WADANKA CIIDAMO AFRIKAN AH AYAA JOOGAAN CASIIRKOODA AYEY XEROOYINKOODA KU CABAAN BISHII KUN DOLAR AYAA LA QAADANAYAA,WAXAA LEYSKU DAGAALAYAA ANIGA CIIDAMADA II BADI IYO ANIGA II BADI..LOL.

SHAQSIYAAD MASUULIYAD SHEEGANAYO IYO SHAQSIYAAD MAGAC QABIIL KU HADLAYO OO HADANE MEDIYAHA ARGAGIXISO KA TAAGEERAYO OO HADANE CAASIMADA SOMALIYA MALINKASTA KA HADLAYO IYAGOO MAGACYO IYO MASULIYADO KALA DUWAN SHEEGANAYO...LOL.

TOLOW KOLBA REER HIIRAAN CIDA DHULKOODA MAR DANBE MAGAC ARGAGIXISO LAGU QABSANAYO REER HIIRAAN MAAHANE,YAA WAAYE SOMAALIDA BEENTA LOO SHEEGAYO OO JARAN JARTA LAGU GORAYO............?.

OO HADA IYADO MAGACA CIIDANKA XOOGA DALKA LA SUURAD XUMEYNAYO, HALKAN

KII MACAWISLEYDA HIIRAAN LAGU CIYAARAYO DAGALO UJEEDO IYO SIYAASADO GURACAN LAGA LEEYAHAY HIIRAAN IYO PUNTLAND OO KA HOREYSAY LOO SOO RARAY DALKANA AY ISKU HEYSTAAN JIIRTAANKIISA DALAL ISKU HEYSTA ANIGAA INTAAS OO CIIDAN KEENAYO IYO ANIGAA KUWAAS KA FIICAN OO WELIBA DALAL KALA DUWAN KA SOCDA OO WELIBA QAARKOOD MUSHAARKOODA ARGAGIXISADA U JARAAN QEYB OO LA WADA GARANAYO WADAMADA AY YAHIIN SI AY ISKU DHAFAN IYAGA IYO ARGAGIXISADA, SIDA AY QIREEN MAXAABIIS ARGAGIXISO AH OO DHAWAAN LA QABTAY TOLOW YAA WAAYE CIDA BEENTA AY DOONAYAN ARGAGIXISO IYO KUWA AY XULUFADA WADA YAHIIN EE SOOMAALIDAA U SHEGAAN.......?.

WAA SU'AALE YAA WAAYE CIDA AMABA SHACABKA SIDII KUBADII LOOGU CIYAARAYO KOLBA WAA SHACANKA SOOMAALIYEEDE DEEGAANKEY KA SOO JEEDAAN KOLEY ANAGAA HUBNO OO KUWA HIIRAAN MAAHANE?.BEERYABAAL OO LABO SANO KA HOR LA XOREEYEY AYAA AJAANIIB ARGAGIXISO AH LAGULA DAGAALAYAA PUNTLAND AYAA DAGAAL KA SOCDAA,JUBALAND AYUU DAGAAL KA SOCDAA DALKA INTIISA KALE HAL MEELAA WAX LAGU WADA CUNAYAA.....LOL.WAXAA FIICAN MARKII AAD RUWAAYAD DAAWANEYSO INEY NOQOTO MID WAXOOGAA LAGA SOO SHAQEEYEY.

RUWAAYDAN HADA SOCOTA WAXEY KU DHAMAANTOONTAA MEEL KU QORTA HIIRAAN OO LAGA SAARO CIIDANKA AJANABIGAA,KEDIBNA WAXA KU XIGO WAAD TAQAANAN SOW MAAHAN,ARGAGIXISO LABO SANO KA HOR AYAA HALMAR LAGA SHIRAY QAABKA DHULKA LOOGA DIFAACAYO INTA AY KUWA UJEEDADA GAARKAA LAGA LEEYAHAY AY HIRAAN SII JOOGI KARAAN CIDKASTA WAA OGTAHAY WELIBA WAXAAN OGNAHAY IN AY QAAR ARGIXISADA KA MID AH REER HIRAAN XOGTA SOO SIIYAAN AYNA SHEEGAAN CIDA HIIRAAN U SOO DIRTAY IYO MUDADA LOOGU TALO GALAY INEY KALIYA KA QEYL QELIYAAN HALKAAS.

WAXANSE KA XUNAHAY IYADOO AY ARGAGIXISO IYO DHAWR BEELOOD WADA SHAQEY SANYAAN SIDA SHARAFTII IYO KARAAMADII CIIDANKII XOOGA DALKA SOMALIYA EE GEESIYAASHA AH SUMACADOODA LOOGU CIYAARAYO.ALLAW SHARAFTII CIDANKEENA XOOGA DALKA SOO CELI,ARINTA CAAWA GUUSHAA WAA JABKA ARGAGIXISADA HIIRAAN KU GARAY AJNABIGII JOOGAY HADA LABO GARAB AYEY U KALA JABEEN,QEYB AAGII UGA BAXAY KUWII KALE UNA DHAQAQAY DHINACAS IYO TIYEGLOW, LAAKIINSE KUWII LAGA DHUUNTAY TELEFON BEEN AH AYAA LAGU MADADAALINOO HAAYAA IYADOO LAG A DHUUNTAY QAARKOOD.....LOL.

AAN KU CELINO MEESHAAS WAR FARAXAD LEH KUWII ARGAGIXISADA LASHAQEYSAN

JIRAY HIIRAAN UGUMA IMAANAYO SIDA XAQIIQADA AH, ARGAGIXISO HIIRAAN SIWEYN OO AAN LA QIYAASI KARIN AYEY UGU JABEEN,WELIBA JAB HADUU KOOW U YAHAY OO SHACABKII AYAA WEBIGA JIINKIISA UGA BAXAY...

ARINTA KALE EE AY REER HIIRAAN KU UGA DUWAN YAHIIN SOOMAALIDA KALE CAAWA

MID KU NOOL DALALKA YURUB OO REER HIIRAAN AH OO ARGAGIXISADA KA TAAGERAYEY FACEBOOK DACWAD AYEY KU FUREEN JAALIYADA HIIRAAN EE XAWAADLE EE KU NOOL DALKII UU KU NOOLAA ISBUUC GUDAHIIS NINKAAS OO MAXKAMAD KA SOO MUUQDA HADAAD ARKI WEYSAAN MEEL KU QORTA QORALKAN,SIDOO KALE WAXAAN XASUSANAA ILAA 50 DHALINARO AH OO DUNIDA DACALADEEDA KU XIRAN OO REER HIIRAAN AH OO ARGAGIXISADA QABAB KALA DUWAN ULA SHAQEYSAN JIRAY WAA LOO AAMUSAY MARKII AY DALKA KA BAXEEN AYAA LAGA SHAQEYSTAY....LOL.

HAYEESHEE,WAAN BOGAADINEYANAA CIIDAMADII DHAWAAN ARGAGIXISADA JUBALAND KU JABIYEY,KUWA PUNTLAND KU JABIYEY,KUWA HADA HIIRAAN OO UGU DANBEYSAY LAGU JABIYEY GEESIYAASHAAS OO DHAMAANTOOD AH DHALINYARO SOOMAALIYEED NOOCKASTA OO AY YAHIIN WAAN BOGAADINEYNAA,ADUUNYO IYO AAQIRO WAXAA KU QASAARAY QOFKA,KOOXDA AMABA QABIILKA ARGAGIXISO DEGAANKIISA KU HAYA LANASHAQEYSTA HADANE BULSHADA ISAGU AH MIDKA UGU LIITA, UGU DEGAAN XUN, UGU DAMIIR XUN, UGU WADANIYAD XUN,WAANA MIDA KEENTAY IN SOMAALIDA MAANTA U KALA BAXAAN KUWO DEGAANKOODA INTA NABADEYSTAY DHISTEEN IYO KUWO U NOOL SIDII UGAARTA DUUR JOOGTAA OO KALE.

WAXANSE ISLA AADEYNAA WARARKEENII AANU UGA HADLEYNAY DUMARKA SOMALIYED YEYSAN KU SEEGIN SOOMAALI MAXAMED,FAR WAAWEYN MARKII AANU WAX IDIINKU SOO QORNO WAAD OGTAHIIN SOW MAAHAN WA A XILIYAD AAY SOCDAAN RUWAAYADAHA SIYAASADEED EE LA JILO......

Hiiraan State News,Talaado,Janaayo 28,2025- Kedib waxii ka danbeyey dhamaadkii sanadkii tagay amaba hadaanu si kale u dhigno horaantii bishii 12aad ee sanadkii tagay kedib kulan weyne ay iskugu yimaadeen masuuliyiin kala duwan oo caalamkaa kaasi oo ugu danbeyn looga dhawaaqay Xeer Ciise oo ah dhaqan iyo xeer soo jiray boqolaal sano,waxaa durbadiiba

bilaawday debaal degyada iyo kulamada lagu weyneynayo ugu danbeyna isku imaatin ka kala dhacay meelo badan oo ka mid ah Geska Afrika iyo dalka dibadiisa waxaa kulankii ugu weynaa ee socda dhawr maalmood oo ay maanta ugu danbeysay amaba lagu soo gabo gabeeyey lagu qabtay magaalada Dire Dhaba ee Ismaamulka Dire Dhaba oo ay ku nool yahiin shacab cajiib ah dhinackastana ka diyaarsan/dhisan amaba ka habeysan .

Hadaba maalmahaas oo inaga inoo aheyd maalmo farxadeed kuna baranay wax badan badan oo badan oo aanan waayadan qiyaasi karin dhinackasta ayaa waxuu qoraalkaan oo ka mid noqonayo qoraaladii iyo muqaaladii joogtada aheyd u yahay gunaanad.horta Xeerka Dhaqanka Soomaaliyeed ee Xeer Ciise waxyaabaha keenaya guusha iyo horumarka taariikhiigaa hadii la soo koobo waxey sida ka muuqata ciwaanka qoraalka hoose hadaan mar kale ku celino waa 1- Odoyaashii Xeerkaan u dhigay amaba dejiyey.2- Shacabkii oo Xeerkii dhulka ka qaaday siduu ahaane ugu dhaqmay.3- Aqooyahankii iyo indheergaradkii bulshada hormuudka u aheydna waxey ka soo dhalaaleen kalintooda, sidaasi daraadeed hadii nala dhaho soo kooba Xeerka Ciisaha qormo ahaan waxaan ku soo koobeynaa kaliya sedaxdaas qodob oo aanu uga dhigeynaa tiirarka rasmigaa ee Xeer Ciise ku soo jiray/ku taagan yahay kuna taagnaa doono.

Laakinse waxaa jira arin kale oo intaas ka muhiimsan oo dhadhan u yeeshay waxii dhacay oo dhan oo inagu waxaan dib u baranay reer Soomaaliyeed oo aanu kaliya magac ahaan u maqli jirnay,laakiinse aanan ogeyn in uu dhaqankooda sidaan u lahaa muga iyo miisaanka aanu ku aragnay bulsho ahaan,degaan ahaan, iyo baaxada dhulka ay Geeska Afrika ka degaan ee ah sedaxda wadan ee Soomaaliya, Etoobiya iyo Jabouti oo marka laga soo tago magaalooyinka camiran iyo inta ay kaka nool yahiin weliba sida ay ugu xoogan yahiin dhulka miyigaa ee ay nolosha Qowmiyada Soomaalidu si guud ugu tiirsan tahay hadii maanta nala dhaho qabiilka magac Somaaliyeed wata ee ugu badan qowmiyada Soomaalida waa Ciise ma been saneyno oo waxanu isku qaldi jirnay Ciisaha degan kaliya Jabouti iyo Soomaaliya ,laakinse xaqiiqadii waxanba ogaanay Ciise inuu dhaqan ahaan bulsho ahaan,Hanti ahaanba, dhinac kasta ka baaxad iyo mug weyn yahay.

Wax yaabaha kale aad inoo soo jiitay waa arin aad ugu yar Soomaali badan taasi oo ah xitaa kooda soo fadhiista muuqaal baahiyaha waxuu ku hadlaa hadal loo qaateen ah oo ka tur jumaya hadba marxalada uu markaas doonayo inuu ka hadlo.Waa dad,bulsho, shacab amaba hadaanu si kale u dhigno qabiil ma dhihi karnee iyaga kaligood ayaaba qowmiyad noqon karee sida ay isku dhageysanayaan, sidoo kale waa dad uu ka muuqado welina heysta dhaqankii soo jireenka ahaa ee Somalida lagu yaqiinay beri samaadkii. Waa kuwo wanagsan

soo dhaweynta iyo abaabulka munaasibadaha sidan oo kale bulshada qaali ku ah oo agranay sida loo weyneyo,waa bulsho aanu ku baranay cunto dhaqameed badan oo aanu horey u naqiinay laakinse sida ay ugu dhawaaqaan ay nagu aheyd wax nagu cusub magacyada loogu yeero inta badan.

Hadii aad Xeerkooda dib u eegto walow aanu weli ku wadno aqris si aanu hadii Allah na gaarsiiyo munaasibadan mida ku xogta inagoo xafidsa

n ula wadaagno shacab badan oo aanu sida aanu hada uga hadalnay si ka baaxadweyn u soo tabino 12 bilood kedib,hadane sidaasi oo ay tahay sanadkan bilaawgaa ah ee cusub afartii maalmood ee ay shacabku ku dabaal dagayeen dhulka Dowlad Deegaanka Somaalida iyo weliba munaasibada taariikhigaa ee Dhaqanka Soomaaliyeed ee Xeer Ciise waxey inoo aheyd mid si aan la qiyaasi karin inoo soo jiitatay,weliba inaga iyo saaxiibo badan oo hada aanu wax qoreyno aanu hal goob wada joogno midkasta waxuu dhinaciisa ka soo tuurayaa waxyaabahii ugu qosolka badnaa waxaase dhamaanteen na soo jiitay (Hal ku dhigooda- Slogan)ka ah Ciise Waa Ciise Nina caarad madheera.Mid kale ayaa waxey leetahay (Cidkasta Camalkiisaa Cadeeyey amaba Madoobeeyey ee dadka dhan waa Ciise), yacni waaba dad qab iyo hankii ugu weynaa ee uu bini'aadam ku faani karo heysta/leh amaba aaminsan.

Laakinse markii waxaasi oo dhan laga soo tago oo xitaa qaab academic ah loo micneeyo Hal kudhiga Xeer Ciise hadaan soo koobno waxa afka qalaad lagu yiraahdo (proverbs, games, poetry and initiation rites) intaas iyo ka badanba iney dhaqanka Ciisaha ku xoogan yahiin,weliba intaas kuma ekeyneynee dhaqanka Xeer Ciise markii aanu dhinackasta ka eegnay waa (peaceful coexistence),waxa la yiraahdo oo waxuu dan u wada yahay iyaga ka Ciise ahaan iyo dadka kale ee kula nool degaanka,waxaana ugu wacan dhaqanka Xeer Ciise ayaa ah mid gunta hoose laga soo tolay ilaa korna isku xiran dhaqan iyo bulshoba,waana waxa afka qalaad lagu yiraahdo amaba Xeer amaba Xukun ay ku dhan yahiin Community justice, focusing on reconciliation and compensation.yacni waa dhaqan hadii meelo badan oo ka mid ah qaarada Afrika looga dhaqmo amaba la gaarsiiyo wax weyn bulshada u tarayo maxaa yeelay marka la leeyahay waxa ku idil dhaqankan Somali Issa ay aduunka ugu yeeraan Soomaaliduna ugu yeeraan Xeer Ciise waxii la dhihi jiray (values and principles), sidoo kale intaas kuma ekee waxaa ku jira xaquuqda dumarka iyo caruurta oo uu Xeerkaan ixtiraam weyn siiyo.

(Means respecting the rights of women and children) Intaas kuma ekee waxuu u daneynayan Xeer Ciise Ba'ada amaba nolosha reer Miyiga sida ,( Environmental conservation, peaceful conflict resolution and mutual assistance),mana ahan Xeer inta subax la soo kacay kaliya maalinta kale inta Soomaalida dhaafay dunida sidaas ku gaaray,waa Xeer mudnaa in mar hore uu gaaro caalamka,maxaa yeelay xitaa waxuu soo jiray dalal badan oo maanta dunida ka mid ah oo la sheego iney yahiin dowlado waaweyn oo aan Xeer iyo nidaam laheyn ayuu soo jiray Xeerka Ciisaha,waana mida keentay in aanu ku faano oo aanu mudo dhawr maalmood ah inoo noqdo kan ugu muhiimsan ee aanu bulshada la wadaagno,hayeeshee waxaan halkaan ka bogaadineynaa, amaaneynaa, sharaf, ciso iyo karaamad u heynaa hadii aanu nahay bahda HS.com Cuqaashii, Dhalinayradii, Haweenkii, Aqoonyahankii iyo cidkasta oo Xeerka Ciisaha soo gaarsiiyey heerka uu maanta joogo.

Waxaa kale oo aanu bogaadineynaa shaqsiyaadkii kala duwanaa ee Somalida ahaa ee labadii munaasibadood ee maalinta calanka shacabweynaha sharafka leh ee Soomaaliyeed ee dowlad degaanka Soomaalida iyo munaasibadan Xeer Ciise ee na gaarsiisay in aanu ugu faano dadyow kale oo aan Afrikan aheyn.Hayeeshee dhawr muuqalo oo qurux badan oo aanu ku soo qatimeyno wararkeena Xeerka Ciisaha kedib waxaanu isla aadeynaa wararkii dumar weynaha amaba haweenka Somaliyeed ee ay naga soo dhax galeen munaasinbadii ugu danbeyey ee ka kala dhacay Jigjiga iyo magaalada aadka cajiibka u ah ee ay ku nool yahiin shacab isku duuban ee Dire Dhaba.la soco wararkeena danbe Waxana ku soo qatimeyna qormadan halku dhiga Ciise Bul dheh,Malaha waxaa laga wadaa Ciisow is muuji....lol.

DHAQANKA SOOMAALIYEED EE "XEER CIISE" WAXAA GUNDHIG/ASAL AMABA UDUB DHAXAAD U AH SEDAX QODOB.1- ODOYAASHII XEERKAAN U DHIGAY AMABA DEJIYEY.2-SHACABKII XEERKAAN LOO SAMEEYEY 500 SANO KA HOR OO SIDII UU AHAA UGU DHAQMAY/U QAATAY AMABA ISKUGU MAAMULAY.3- AQOONYAHANKII IYO INTII AQLIGA U SAAXIIBKA AHEYD OO IYAGUNA KAALINTOODII QAATAY SIDAASINA KU GAARSIIYEEN DUNIDA,KUNA NOQDAY XEER CAALAMI,WAXAASE DHAQANKA XEER CIISE QIIMO U SII YEELAY WAA......

Dire Dhaba iyo Munaasibadii Dhaqanka Soomaalida ee Xeer Ciise iyo Qormo soo koobeysa waxii ay indhaheenu qabteen/aragnay, dhuganay, dawanay amaba hadaan si kale u dhigno wax u dhacen,weliba la dhihi karo amab la siin karo tittleka munasibada taariikhigaa ee "Xeer Ciise"Soomaalidii hore markan oo kale waxey dhihi jireen Farsamo waa faro kuheyn, Hidaha iyo dhaqanka Soomaaliduna kumaba sii jiro,maalintu waa Isniin, Bishu Waa Janaayo 27,sanadku waa 2025-

Inta aanan gudagelin muhiimada qormada munaasibadii qiimaha badneyd ee loogu magac daray Dhaqanka Soomaalida ee Xeer Ciise magaaladii ay ka dhaceysay, shacabkii halkaas iskugu yimid niyad wanaaga iyo Somalinimada ka muuqatay, marka laga soo tago in magaca iyo guusha ay soo hooyeen Beesha Taariikhada facaweyn leh ee Ciise ee xeerkaan ku soo dhaqmeysay qarniyaal jiilba jiilba siduu jiilkii ka danbeeyey ugu soo dhiibayey soo gaarsiiyey halkaan aanu maanta joogno waxaan dhihi karnaa guushaani waxey aheyd mid ay gaareen una soo hoyatay Soomaaliweyn oo dhan, waxaanse markii aanu horta xooga saarnay bal in aanu wax badan ka ogaano dhaqankaan Xeer Ciise, waxaan horta muhiim inoo ah waxyaabo badan oo na soo jiitay oo muhiim u ah shcab weynaha Soomaaliyeed in loo bidhaamiyo ka hor nuxurka qormada.

Markasta oo aanu arin muhiim u ah Soomaalida aanu wax ka qoreyno su'aalaha ugu weyn ee nala soo weydiiyo inta badan markii aanu uga jawaabeyno waxaan markaasi ku saleynaa hadba xaqiiqada iyo ujeedka aanu markaas ka leenahay iyo waxyaabaha inagu dhaliyey, sida qoraalada muhiimka inoo ah ee aanu kaka hadleyno Dumarkeena Soomaaliyeed oo ay inoo soo socdaan qeybahii ugu muhiimsanaa ayna inoogu xigaan qoraalkaan Xeer Ciise markii aanu ka soo dhamaano qoraaladaas aanu dumarka Soomaaliyeed ka sameyneyno oo ah kuwo si weyn u tabanayo arimo badan oo muhiim u ah jiritaanka iyo nolosha shacabweynaha Somaliyeed iyo sida ay dumarkeenu u yahiin laf dhabarta bulshadeena oo waxaa qoraladoda inaga soo dhax galay labadii munaasibadood ee qaaliga inagu ahaa ee maalinta calanka shacabka Dowlad Deegaanka Soomaalida iyo Munaasibadan qabsatay dhulka ay degaan qowmiyada Soomaalida iyo dunida dacaladeeda nee Dhaqanka Soomaaliyeed ee Xeer Ciise.

Tusaale- Waxaan si horudhac ah qormadan qeybteeda kore ku soo koobnay qodobka dhahayo (Farsamo waa faro ku heyn),mar hadaanu waxa aanu ka hadleyno ay tahay Hidaha iyo dhaqanka Soomaalida ee Xeer Ciise waa u muhiim bulshada in dhinacyo kala duwan weliba jiilka soo koraya loo bidhaamiyo,

Sidoo kale marka ay Soomaalida ina soo weydiiyaan weliba kuwoda aanu saaxiibada nahay ee na garanaya sida aanu dalka iyo dadka Somaliyeed u jecel nahay aadkana u kaftano, isku dhax galnay Fanaaniinta Somaaliyeed amaba heesaha Soomaalida kuwooda dhiga dhaqaajiya midkeebaad ugu jeceshahiin amaba habalahii Soomaaliyeed ee af maalka ahaa ee Soomaalida soo maray waayo waayo mideed aad u xiiseysaan?. waxaan ku dhahnaa hablaheenii Soomaaliyeed kalama dhacaan oo dhamantood qiimo ayey agteena ka leeyahiin waanu wada jecelnahay mid heesta, midkastana siyaabo kala duwan ayey bulshada ugu heysa adeeg muhiim u ah nolosha aas aasigaa,waxaanse mar hadii ay qormada nala gashay halka laga hadlayona ay tahay munaasinadii qiimaha laheyd ee ay na soo jitayay shacabkii iskugu yimad iyo magaaladii lagu qabtay ee Dire Dhaba waa lama huraan in aanu mid ka mid ah heesaha aanu ugu jecelnahay waxoogaa dulmarno.

Horta Waa mida koowaade qormadan midii ka horeysay waxaan ku sheegnay in aanu qoraalka Xeer Ciise iyo waxii aan ku soo aragnay aanu ku soo koobi doono labo qodob oo kaliya waxaase taas meesha ka saarayo xajmiga iyo muhiimada uu inoo leeyahay Dhaqan kani iney dhici karto iney qodobadu ka bataan labo qodob ayna dhici karto inuuba qoraalku noqdo midkii ugu dheeraa ee aanu waayadan u qaadano qalin iyo warqad kedibna halkaan ugu soo daabacno shacabweynaha Soomaaliyeed.

1- Waa mida Koowaade markii aanu si fiican dhinackasta u eegnay shacabka Soomaaliyeed ee isku yimid xaflada amaba munaasibada Hidaha iyo Dhaqanka Soomaaliyeed ee "Xeer Ciise" waxaan soo xasuusanay inagoo isla markii aanu aragnay sidey wax u dhaceen kedibna markii aanu maskaxdeena ka shaqeysiinay waxaa nagu soo dhacay bal horta in aanu qiimeyn ku sameyno/suureyno, kala dhig dhigno Xeerka Ciise sida uu jiilba jiilkii ka daneeyey u gaarsiiyey ka sokow ilbaxnimada, wadaniyada, Soomaalinimada, horumarka ,ismaqalka, hantida iyo ganacsiga balaaran ee ay ku heystaan magaalada Dire Dhaba Soomaalida ayna u tahay magaaladooda,kulana nool yahin shacab kale oo ay si wada jir ah iskugu duuban yahiin , sida ay dhaqankooda mid Diineed iyo midka loo dabaal degayo ee 500 sano jirsaday iyo sida ay u yahiin shacab qalbigooda nadiif yahay si guud Soomaali ahaan ,si gaar ah Beesha Ciise, waxaasi oo dhan markii aanu aragnay amaba qiimeynay waxey nagu dhalisay in aanu isbuucaan wararkeena dhan ku soo qaadano Dhaqanka Soomaliyeed ee Xeerka Ciisaha iyo wacdarahii ay shacabku dhigeen mid marti loo ahaa oo degaanka ku noolaa iyo mid aah aheynba.

Hadaan si dhab ah dadka Soomaaliyeed ula hadalno Heesaha iyo Gabayada Soomaalida waxaan ugu jecnahay kuwa wadanigaa ee lagu difaacayo qowmiyad dhan oo meel ku nool amaba lagu amaanayo laguna difaaco dadka iyo duunyad ahaan kuwooda ugu saameynta badan ee aan ka tirmin qalbiyada jiilkasta oo yimaada, inaga wax qoreyna waxaan ugu jecelnahay Heestii Galad oo hadaan si kasta u dhageysanay, waqti gelinay sanado kala duwan markasta inoo ah iney tahay mid la qaaday shaleyto oo kale.

Heestaas waxaa qaaday Haweeney ka mid aheyd Dumarkeena Soomaaliyeed ee gesiyaasha ah ee aanu sanadkan ka dooranay waxkasta in aanu iyaga wax ka qorno waa gebedhii ka soo jeeday dhal culumo, gebedhii ku dhalatay Deegaanka Fiiq amaba deganka Baabili, Gebedhii nolosheeda intii ugu muhiimsaneyd ku soo qaatatay magaalooyinka Fiiq, Jigjiga iyo Dire Dhaba, Gebedhii markii ay la kulantay Fanaanadii weyneyd Alla Ha u Naxariistee markii ay is barteen Shamis Abuukar Ismaaciil oo ay Soomaalidu u garan ogtahay (Guduudo Carwo) ku kulmeen magaalada Dire Dhaba isla markii go'aansatay iney u soo raacdo magaalada Hargeysa sida ay Soomaalidu berigaas u ahaayeen hal qoys oo is jecel,is ixtraama,hal meel wax ku wada cunta aan sahayda isku qaadan, halkaasina intuu ka yaabay markii ay tagtay magaalada fanka iyo Suugaanta Soomaalida ku caan baxday ee Hargeysa abwaankii weynaa ee Axmed Saleebaan Bide sida ay aqli,garasho, qurux iyo u maskax furneyd iyadoo aad u yareyd u dhibay ruwaayadii caan baxday ee "Alla Aamin Ma iisho" ee ay ka aheyd aktarada 1963 dii waan sii wadi laheyn amaanteeda haweeneydaan amaba gebedhaan aanu ka hadleyno Alla Ha u Naxariistee iyadana maanta ifka ma joogtee waa Seynab Xaaji Cali Siigaale oo ay Soomaalida u taqaaney.taqaano Baxsan, markii ay dhawaan geeriyootay ayaan waxaan is dhahnay tolow yaa heesteedii Galad halkeedii ka sii wadi doono,hayeeshee, waxaa dib u cusbooneysiiyey oo weliba bartii loo baahnaa dhigay heestaas dhukkana ka qaaday si weliba qurux badana u qaaday geber aad u da yar oo ka mid ah shacabka Dowlad deegaanka Soomaalida oo lagu magacaabo Hibo C/rizaaq Soomaalida degaankuna ku naaneysaan (Hibo UK),mar kale ayaan labada heesood is bar bar dhig kusameyn doonaa oo aanu halkaan soo dhigi doonaa hada qoraalka ayaa inala dheeraanayo, waxaasi oo dhan ee aanu ugu soo qaadanay heesta Galad muhiiamd aay heesta Galad inoo leetahay miraheeda waxaa ka mid ah inagoo soo koobeyna

(Gerka iyo Waxaan labada law meel iskugu geeyey, sida Aar gantaal qaba waxaan gogosha reemaaba,gaajada jirgeyguu waxuu golongol dhuubtaaba, Dhulka waxaan garaacoo Dibaha Gowda ku hayaba ama galowga qelshiyo ugaar garabka saaraaba,gartayeey nolosheyda galadaan sugeyniyo waqtigii weyna soo galeye, guushiyo barwaaqda gugeygaa iku simayoo kama geeriyoonee),hadii bal heestaan qiimaha leh ee ay qaatay fanaanadii Qaranka AHN Baxsan oo ay halkeedii ka sii qaadeen haweenkeena kuwooda da'da yar qaarkood maxaad u maleyneysaan markii aanu ka sheekeyneyno Dhaqanka Somaaliyeed ee Xeer Ciise halkaan ayey ka bilaabaneysaa,Xeer Ciise waa Dhaqan Soomaaliyeed oo soo jireen ah, waxuuna ka mid yahay.... waa socotaa hada ayaan gudagaleynaa si degan u aqriso Xeer Ciise waa Xeer dhaqanka Soomaalida ay caanka ku yahiin soo gaarsiiyeen meel lagu faani karo yeysan kuseegin qormadu waa socotaa.......

Munaasibada Debaal Dega Hidaha iyo Dhaqanka Soomaalida ee Xeer Ciise,maalintu waa Axad waana maalin qurux badan,bishuna waa Janayo 26,sanadkuna waa 2025-Maahan kaliya in aanu wax ka soo tabineyno amaba qowmiyada Soomaalida heerka uu gaaray Hidaha iyo Dhaqanka Somalida ee Xeer Ciise oo kaliya iyo inuu calami noqday waxaa inoga muhiimsan inaga wax qoreyna kaliya intii aanu ka faa'idnay,baraney amaba hadaanu si kale u dhigno qiimaha uu Xeerkani u leeyahay Soomaaliweyn oo dhan.

Dabcan Maalintu Waa Axad munaasibadana malintii JImcaha ayey dadka bogaan wax ku soo qora fasax u soo qaateen oo inta aanan wax qoreyn waxaanu si raaxeysaneynay munaa sabadahii qiimaha badnaa ee is dulsaarna ee Maalinta Calanka Dowlad Degaanka Somaalida

iyo Munaasibadan Dhaqanka Soo jireenkaa ee Xeerka iyo Dhaqanka Somalida ee Xeer Ciise, weliba in labadaas munaasibadood ay inoo noqdaan kuwa ugu muhimsan newsyada kale ee ka jira Geeska Afrika dhulka iyo degaanada ay Soomalidu caanka u yahiin, ma aheyn wax iska yimid ee waa in ay qiimo weyn inoogu fadhiyeen labada munasibadodba,hayeeshe madaama aanu munaasibadii maalinta calanka Dowlad Deegaanka Soomaalida aanu ku soo gabo gabeynay qormo dheer oo ka koobneyd 3 qodob.

Waxaa leyska rabaa halkii aanu ka bilaabi laheyn munaasibadii ka dhacday magaaladii Na soo jiitatay dhinackasta ee Dire Dhaba,kaftan iyo farxad badan kedib qormadan xeerkaan iyosida aanu ula dhacnay waxaan ku soo koobi doonaa kaliya 2 qodob oo Qosolkiisa, dhiragelintiisa iyo xaqiiqdiisa sida ay Soomaalidu hodanka uga yahiin Hidaha iyo dhaqanka soo jireenkaa ee Xeer Ciise.

Bal marka hore heetaan aanu meesha ugu sareysa soo dhignay oo ay ku idil yahiin murti oo dhan ee ay qaadeyso/ku luqeyneyso, heeseyso (sister Kafeeya) bal aanu iskula nasano,war inagaa idiin heyna warna mowlaheey,muqalkii ugu wanaagsanaa ee Xeer Ciise laga duubayna qeybtan hoose ka daawo halka ay ku qoran tahay, Soomaali Maxamed si guul waa guul weyn oo u soo hoyatay si gaar ahne waxaan ugu hambaleyneynaa mar 1aad, mar 2aad iyo mar 3aadba shacabweynaha Ciise ee herarkii kala duwanaa ee uu Xeerka Ciise soo maray jiilba jiil u soo dhiibayey Xee Ciise waa Xeer Bulsho midii ugu wnaagsanaa ee aanu waayadan aragno, maqalno una guur galnay qeybta hoose iyo Buurtii Citi halka ay ku qoran tahay Sawirka Ugaas Mustafe ee hoose click Here taabo abrnaamijkaas in ka badan shan jeer ayaanu daawanay aad ayuu inoo soo jiitay,kedibna waxaan isla aadeynaa qormada qeybteeda ugu xiisaha badan ee uu Ahl ku dhigeedu yahay "Ciise Waa Ciise Nina caarad Madheera oo ay qormadu inoogu bilaameyso......

Caawa iyo Wacdarahii Hidaha iyo Dhaqanka Soomaalida ee Xeerka caalamigaa ee Xeer

Ciise iyo magaalada Dire Dhaba,2025- Iyadoo ay halkeedii inooga sii socdaan wararkeenii munaasibada Xeer Ciise iskuna dayeyna in aanu bulshoweynta Soomaaliyeed ee Geeska Afrika iyo caalamka/dunida dacaladeeda ku nool iyo xafaladahii amaba munaasibadii Xeer Ciise oo xili habeen ah soo gaaray meelo kala duwana ka dhaceysa weli,xili qormadeenii jum

lada ahyd ee kaftanka iyo taariikhda Xeer Ciise ay jidka inoogu soo jirto,waa dhaqan iyo bulsho wax la taaban karo oo lagu dhiiran karo in laga qoro uu Allaah la doontay waana wax lagu faano,hayeeshee, Markii aanu inta badan iskula raaxeysano heesaha, ciyaraha hidaha iyo dhaqanka, cuntada nocyadeda kala duwan ee halkaas lagu soo bandhigay, shacabkii Dire

Dhaba iyo sidii quruxda badneyd ee ay u soo dhaweeyeen kumanaanka shacabka ah ee ka soo qeybgalay munaasibadaan qiimaha badan,farxadii saqiir iyo kabiir intii nasiibka u yeelatay iney goobta ay ka dhaceysay munaasibada gaaraan iyo wararka ugu muhiimsan oo dhan markii aan isla daawano, nasano muuqalada quruxda badan iyo sida ay beesha Ciise hodan uga tahay Hidaha iyo dhaqanka soo jireenkaa ee 500 sano jirsaday awadeed waxey naga mudan yahiin in aanu newska ugu sareya webka ka dhigno munaasibada Xeer Ciise oo wax badan,badan oo badan ayaan ka baranay xafladii maalinta Calanka shacabka Dowlad Deegaanka Soomaalida iyo munaasibadan qaaliga ku ah qowmiyada Soomaalida,sidaasi daraadeed qormada soo koobeysa wax badan intaan la gaarin bal shacabka sida ay iskugu marxabeynayaan,faraxsan yahiin iyo wanaaga ka muuqda iyo niyad wanaagooda wax la heli karo maahan,waa socotaa qeybtii shactarada waa noo soo socotaa iyada qudheeda........lol.

Dire Dhaba iyo wacdarahii maanta,Hidaha iyo Dhaqanka Soomaalida ee Xeer Ciise,2025-Qormadeena halkaan kala qabso Soomaali Maxamed meelkasta aad dunida ka joogtaan madaxdii, dhaqankii uu horkacayey Ugaas Mustafe, Shacabkii quruxda badnaa,maamulka iyo Shacabka Dire Dhaba iyo shacabweynahii kale ee munaasibada ka qeybgalay si degan ula

soco wararkeena inagoo dhinacyo kala duwan kasoo qaadaneyna, waa macquul in ay nala gasho qormada halkii ugu dheeraa ee qoraal laga qoro munaasibad midaan oo kale ah,taasi oo sanadkasta la joogteeyn doono sanadka danbena lagu qaban doono isla magaaladan iyo shacabkaan isku duuban ee ku nool magaalada na soo jiitatay Quruxdeeda ee Dire dhaba.la soco wararkeena,ciyaarahii iyo qaabkii quruxda badan ee ay xafladu u dhacday qoraalkana u soo qaado Shaax,Qaxwo, Daanko, Baalcas amaba Qaloon hadba sidaad u taqaano waa xaflad soo jiidasho leh ayna isku arkeen amaba kulmisay bulsho siweyn ugu faraxsanaa munaasibada,waxaana qeyb ka ahaa masuuliyiin kale duwan oo aanu qeyba mar isla aadi doono,waa socotaa.......

Wararkii ugu danbeyey Hidaha iyo dhaqanka Qowmiyada Soomaalida "Xeer Ciise iyo caawa iyo Magaalada Dire Dhaba,Magaalada gebi ahaan waa buuxsameen Hoteladii iyo guryahii, Qadka Tariinka dheereeya ee isku xira Jabouti iyo Magaalada ay ka dhaceyso Munaasibada weyn ee Xeer Ciise ee Dire Dhaba 48dii saac ee ina dhaaftay waxuu ahaa midka ugu mash quulka badan kaasi oo waday shacabkii ugu badnaa ee ka qeybgalaya munaasibada Somal

oo idil isku diyarinayan.Xaflada oo waxa ka haray sacado kooban, waxa wadoyinka waaweyn

ee magalada Dire Dhaba ka socday ciyaaro kala duwan bal aanu iskula sii nasano muuqalkan kooban kedibna,waxan isla aadeynaa garonka kubada cagta magaalada Dire Dhaba oo si aan horey loo arag looga daremayo diyaar garowka. dhegta kor u haay, yaa Somali Maxamed arinka maahan sidii aanu modeynay iyo wax u dhaw oo waa ka baaxad weyn yahay waxaanu ka hadleyno waa kumanaan iyo kumanaan shacabka ah,hayeeshee,Dire Dhabe waxaa ku nool shacab runtii isku duuban oo la dhihi karo magaalada quruxdeeda iskama imaan.Walee wax baa ka dhacay yaaba caawa oo kale jiif u baahan, Waa markii uu abwaankii Soomaaliyeed amaba Abwaanadii Soomaaliyeed dhihi jireen Taariikh Qadarin Mudan dadku badi xasuustee.

Hadaanse nuxurka soo koobno iyadoonba weli xafladii weyneyd la gaarin (Bil xaqiiqo hadii aad dhacdo taariikhi ah dooneyso in aad marqaadi ka noqoto amaba aad jecelaan laheyd waa midaani oo kale amaba hadaanu si kale u dhigno afka qalaad " If historical event would you like to witness,this is one of them). Midna ogaada Soomaali Maxamed badanaa inaga wax qoreyna waxan inta badan maqli jirnay wax la soo dhaafay oo sheeko aanu ku maqalnay,laakinse hadii berito caruurteenu na yiraahdaan/weydiiyaan,nala soo doontaan ereyo ay ka mid yahiin lacala, Aabo/Dad,what is the most historically significant event you witnessed in..?. Believe it or not Xeerka Ciise waxuu inoogu jiraa kaalimaha hore maxaa yeelay Hidaha iyo dhaqanka Soomalida amaba Xeerka Ciisaha waa amaba hadanau si kale u dhigno (The Xeer Ciise refers to the oral customary laws of the Somali-Issa communities!!, kuwaasi oo ku kala nool weliba sedaxda wadan ee Ethiopia, Djibouti iyo Somalia.si degan ula soco wararkeena danbe iyo magaalada na cajabisay ee Dire Dhabe iyo Xeer Ciise shacabka waa mid murti ay afkiisa ay ka soo burqaneyso/maaxaneyso iyo mid dhegta u raaracinayo oo si degan u dhageysanayo ,mid wadada dhaxdeeda ku ciyaarayo iyo mid marti soorka iyo soo dhaweynta ku mashqulsan oo weli arinku waa bilaawkii oo kaliya shacabka Soomalaiyeed e Ciisahu waa dad aad u qalbi wanaagsan,reer magaal ah ,kaftan badan oo ay ku weyn tahay dhaqanka,Soomaalinimada iyo deris wanaaga oo munaasibadan waxaan ku baranay durbaba xajmiga uu xamaarsan yahay dhaqankaan soo jireenkaan ee 500 sano jirsatay...........

Hidaha iyo Dhaqanka Qowmiyada Soomaalida "Xeer Ciise", Maanta iyo Magaalada Dire Dhaba, Jimco,Janaayo 24,2025-Kedib qoraladii aanu ka soo diraaney xafladii sanad guurada aas aaska calanka shacabweynaha Dowlad Deegaanka Soomaalida (Somali State-DDS), oo ay ka soo waregatay amaba loo dabal degay debaal deg weliba aad u qurux badnaa aadna u balaarnaa sanadkiisii 32aad oo aanu horey kaliya uga soo hadalnay qormo kooban,hayeshee, madama aanu shacabweynaha Somaliyeed isla soo aadnay Jigjiga iyo Dire( Click Here)

Dhaba oo ay inooga shidan tahay,bal inagoo is raacsaneyna xafladii quruxda badneyd ee ka dhacay caasimada Dowlad Deegaanka Soomaalida iyo waxyaabahii aanu ka soo aruurinay bal aanu horta isla aqrisano ,kedibna qormada qeybteda ku xigta toos ayaan iskula aadeynaa

magaalada Dire Dhabe oo lagu qabtay munaasibad aqoon isweydaarsi ah taasi oo ay ka qeyb galeen madax DDS, masuuliyiin kala duwan oo ka socotay Ismaamulka Dire Dhaba iyo qeybaha ay ka kooban tahay bulshoweynta Soomaalida kuwooda ku nool magaalada Dire Dhaba iyo wafuud halkaasi u tagtay debaal dega weyn ee halkaas ka dhacayo kaasi oo soconaya maanta iyo berito,kana dhacaya garoon weyn.

Hadaanse dib ugu laabano magaaladii quruda iyo shacabka wanaagsan ee ay Somalinimadu ku weyneyd ee DDS isla aadno qeybteenii hore waxey inoo mareysay waftiyadii kala duwanaa ee halkaasi gaaray iyo sida quruxda badan ee ay u dhacday xaflada aan dhihi karno waxey aheyd mid ka mid ah xaflad loo qabto qowmiyada Soomaalida midii ugu wanagsaneyd uguna farxada badneyd,waana markii ay Soomaalidu kuwooda damiirka leh rag iyo dumarba xiligaan oo kale dhihi jireen waabaa baryey,Bilicsan/qursan aroora baxsan maalin boqran, runtii waa midaan oo kale.

dabcan inaga wax qoreyna waxaan ka mid nahay jiilkii Soomaalida ahaa ee badankood ku soo barbaaray nidaam dowli ah iyo mushtamac Soomaaliyeed oo han iyo qab lahaa beri samaadkii ,waxaan ka mid nahay malaayiinta Soomaalidaa ee uu Allaah ka bad baadiyey iney daadiyaan, ku fikiraan, ku dhiiradaan noockasta u yahay dhiig bini'aadam iney daadiyaan, dhiirageliyaan fikradaha ku kooban inta uu la haray jahliga amaba ku bar baaray goobaha colaadaha ay ku badan yahiin,waana mida keentay in aanu kaliya xooga saarno dhulka ay

caanka ku yahiin qowmiyada Soomaalida ee geeska Afrika amaba meelaha kale ee ay kula nool yahiin bulshoyinka kale ee aan Soomalida aheyn in aanu meelba meeshii ay ka qurux badan tahay kana horumarsan yahiin shacabkooda aanu kaliya xooga saarno,hayeeshee, markii aanu ka sheegeyneyno degaan sida DDS oo kale ah iyo waxey shacabkoodu soo mareen iyo halka ay hada joogaan waa arin marna nagu reebeysa qiiro, marna na farxad gelineysa sidaasi daraadeed qormada halkaan kala qabso hadii aad ka soo jeedo qowmiyada Soomalida ee maanta ku nool dunidan aanu ku nool nahay qarnigaan 21aad waxii dhintay waaba dhinteene.

Horta hadal oo dhan markii ay culimadeena sharafta leh ee Soomaaliyeed kuwooda Ahalu qeyr ah ka waramayaan, hadlayaan amaba doonayaan iney bulshada u sheegaan waxey dhahaan/yiraahdaan amaba ku hadal qabsadaan kalmad marka la qorayo aad u yar laakinse micno weyn xambaarsan oo ah "Hadal waxaa ugu qeyr badan midkiisa yar" inagoo taas ka duuleyna bal aanu wax ka dhahno shacabka Soomaaliyeed ee DDS.

Hadii nala dhaho soo kooba dhulka Dowlad Degaanka Soomaalida DDS iyo shacabka ku nool waxaan ku soo koobi laheyn kaliya 3 qodob waa jiraan qodobo badan oo looga dhigi karo suubis amaba xoojin kuwaan aanu ka hadleyno oo qoraalka micno u yeeli lahaa amaba si aanu qormada ugu darno waxoogaa suuro ah....lol.,waxaase bedelkii inagoo ixtiraameyna halka ay shacabkan ka yimaadeen iyo adkeysiga aan noociisa horey loo arag ee ay halka ay maanta joogaan ku soo gaareen, wey neysku keen qaban la tahay ,wana mida aanu kaliya 3 qodob ugu soo koobeyno bal intaan waqti kale isla aadi doono hada si aysan qormadu inoola dheeraan.

1- Hadiiba dunidaan biniaadam ku nool siyaabo kale duwan leyskugu dayey waqtigo kala duwan lagu dhiirado in la ilhaaneeyo Soomaali State shacabkoodu waa kuwa mudan in laga qoro wax muuqda qarnigan 21aad, waxana astaan u ahaa Markii qeyb iyaga ka mid ah lagu dhirado in la bahdilo, la dhaco, la dilo, waxkasta oo ay lahayeen maal,mood iyo nafba in la dhaafiyona markasta waxaa naftooda u hibeyn jiray wiil iyo gebdho deegaankaa oo maanta dhulka ka hooseeya qaarna ay weli nool yahin iyagoo gaboobay amaba maskaxiyan wax badan oo ay qalibigooda ka tirtiri waayeen oo ay u soo joogeen awadeed iyo waqtigii oo ku dheeraaday ay maanta yahiin ama kuwo sariir saaran amaba weliba madaxa ciida iyagoo ka ceshanayo ay socdan kuwasi uu Allaah kusimay watiga quruxda badan ee xafladii maalinta

calanka Dowlada deegaanka Soomaalida.

2- Waa Geesiyaal wax la qeybsada qowmiyado ka badan xukunkana uu gacantooda ku jiray qarniyaal,waxeysa dhibatadii ugu badneyd soo gaartay markii ay meesha ka baxday dowladii weyneyd ee Somaliya ee looga cabsan jiray,waxii markaasi ka danbeyeyna wiilka Somaaligaa amaba gebedha Somaalida ee ku nool DDS minkiiba waxuu iska dhigay amaba u dhaqmayey waxa afka qalad lagu yiraahdo (Like there is no tommorrow),Yacn in aysan berito jiri doonin oo kale,waana go'aan uu qof nool oo dunidan rajo ka leh inuu gobanimo ugu noolaado mida ugu wanagsan in markasta la helo qeyb bulsho meel ku nool oo ay iskugu jiraan kuwo bilaa edeb ah oo aan damiir laheyn markasta laga helo kuwo damiir leh,wana melaha ay Somalida qowmiyad ahaan ka dhiman waayeen.

3- Iyo qodobka aanu is leenahay waa muhiim oo ah maamulka hada jira oo isagu marka loo eego inta hogaamisa iyo sida uu cuqaasha degaanka ula tashadaan ka dhigtay mid degaan ka amnigiisa iyo horumarkiisa ay si guud shacab iyo maamul iyo weliba qurba jooga uu midkasta qaatay kaalintiisii sidaasina degaanka oo dhan haatan ugu socoto mashaariic waaweyn oo loo qaateen ah,waana mida keentay in xaflada quruxda badan ee aas aaska calanka ay u aheyd mid si guud iyo gaar ahaaneedba u farxad gelisay marka laga soo tago shacabka DDS xitaa kuwa Soomaaliweyn oo dhan aheydna mid leyskaka kala yimid dhulka ay degaan qowmiyada Soomaalida oo dhan.waana mida nagu dhiiragelisay in aanu wararkeena halkaas u weecino ee ay muhiim inoo noqdaan shacaweynaha Soomaaliyeed ee ku nool dhulka quruxda badan ee DDS,waxaa waxaasi oo dhan ka sii daran in aysan marnaba daruufahii kala duwanaa ee ay soo mareen shacabweynaha DDS aysan hal maalin ka weecin iney xajistaan,horumariyaan, hagaajiyaan amaba balaariyaan hantida kaliya ee ay hodan ku tahay Soomaalida ee ah Diintooda sharaft abadan,Dhawqanka iyo Suugaanta Soomaalida, waana ku amaneynaa dhinackasta yar iyo weyn dadalka naftii hornimadaa ee xambaarsan geesinimada iyo adkeysiga ee ay halkan ku soo gaareen sidey u dhan yahiin shacabweynaha DDS.

,

Hadaanse u soo jeesano Dire Dhaba iyo xaflada quruxda badan ee halkaas ka socota ee Hidaha iyo dhaqanka Soomaalida ee Xeer Ciise, magalada Jigjiga iyo magaaloyinka waaweyn ee dowlad deganka min madaxda ugu sareysa ilaa shacabka waxaa leysku shubay magaada Dire Dhaba oo maanta la ciir ciireysa shacabkii ugu badnaa ee Somaliyeed iyo Qowmiyadaha kale ee aan Soomaalida aheyn,maadaama arinka halkaas loo tagay uusan kaliya aheyn guul Soomaalida kaliya ay gaareen oo ay shacabka Dire dhabe oo dhan iyo qowmiyaha kale ee halkaas kula nool Somaalida u arkaan in ay arinkaan tahay mid u soo hoyatay qaarada Afrika oo dhan shacabkooda waana sida ay tahay xaqiiqadii hadaan indhaha leys tireyn.

Hayeeshee sida aad ku aragtaan sawirada quruxda badan iyo magaalada Dire dhabe waa xaflad horudhac ah oo looga hadlayey taariikhda facawyen iyo xeerka Ciisaha halkaasi oo ay isku arkeen quburo aqoonyahno ah,madax kala duwan, Ugaas Musatafe Ugaaska guud ee beesha Ciise, cuqaal,culimo iyo waxgarad kala duwan,waxana magaalada Dire Dhabe ay shacabku uga imanayaan dhamaan dhulka ay degaan qowmiyada Soomaalida xitaa shacab weynaha Etoobiya amaba qowmiyadaha kale inta badan xafladan waa ku faraxsan yahiin, arinta aad xiisaha u leh shacabka ku nool casimda gobolka Citi magaalada Shiiniile wacdaro xooga ayey durbaba soo bandhigeen xitaa qaarkood gawaaradii intey isku aamini waayeen ayey xili hore dhawr maalmood ka hor kuwoda xoola dhaqatada ah iyagoo lugtooda maalaya halkaas soo gaareen,weliba dadka reer miyigaa dhaqanka Soomaalida lagama maro xitaa kuma kaftamaan,waana mida magaalada Dire Dhabe ka dhigtay mid aad u mashquul badan waxa kale oo ku sii qulqulaya madasha ay ka dhaceyso munasibada mediyaha qeybahiisa kala duwan.la soco warakreena danbe yaa Soomaali Maxamed.........

Mar kale iyo Jigjiga oo ay qoraal xiiso leh ay inoo dhiman yahiin maalinta aas aaska calanka dowlad deegaanka Soomaalida oo ahey dmaalin kulmisay qowmiyada Soomalida geeska Afrika iyo caalamka,walee halkaas farxad iyo debaal deg uu qiimahiisu sareeyo ayaa ka dhacay qormo soo kooneysa bilaaw iyo dhamaad iyo Dire Dhabe oo ay inooga shidan tahay ,hayeeshe waxan ku hormareyna magaalada Dire Dhabe halkaasi oo ay gaareen waftiyo kala duwan oo ka soo kala kicitimay Djabouti iyo Soomaaliland kuwaasi oo looga hortagay soo dhaweyntooda duleedka kore ee

magaalaada markii ay soo gaareen halkaas ( Click Here- Taabo Halkaan),oo ay ka socoto qaban qaabada iyo abaabulka soo dhaweynta wafuuda ka qeybgaleysa xaflada weyn ee debaal dega Hidaha iyo dhaqanka Qowmiyada Soomaalida oo uu dhawaan dhaqankoodu gaaray heer caalami,kedib xeerkaCiisaha oo 500 sano jirsaday,waa dhaqan aad cajiib u ah mudana in lagu faano, inagoona ay

wararka Jigjiga iyo kuwa Dire dhabe intii karaan keen ah shacabweynaha Soomaaliyeed ugu soo gudbineyna,Ugaaska Beelweynta Ciise Ugaas Mustafe iyo Cuqaasha kale ee beesha Ciise oo uu waqtigooda amabahadaanu si kale u dhigno cimrigooda gaarsiiyey nasiibna u yeesheen heerka wanaagsan ee uu soo gaaray dhaqanka Soomaalida si guud gaar ahaan midka Ciise,ahyeeshee xafladaas oo ka dhaceysa Garoon weyn oo lagu ciyaaro kuabda loogana kala yimid meelo badan oo ka mid ah dhulka ay Soomaalidu degaan jiilkii nasibka u yeehsay in ay taarikhdaas qormatay ku soo aado xili gooda. la soco wararkeena danbe iyo Jigjiga+ Dire Dhabe iyo Xeer Ciise.....

Caasimada Dowlad Deegaanka Soomaalida iyo Maanta,2025- Soomaalidii hore waxey dhihi jireen af aan af kaa celin alla gooy ba la dhahaa,hayeeshee maanta oo kale quruxda iyo wanaaga ka jira dowlad deegaanka Soomaalida taas waxaan leenahay,af aan afkada aheyn(Calashaa Luqadeena wanaagsan ee Somaaliga), aheyn ahdaad wax ku qorto iyaduna waxaa la yiraahdaa luqadaas waa Alla kuma siiyaan ee bal aanu inagoo udbaheena iyo dhegaheena wadana isla aadno Jigjiga iyo DDS.

Waxaase horta muhiim ah markii aanu dhantada qiimaha le ee Abwaan Hargeele iyo gebedhii la luudin waayey ee Raaqiya ee aanu ka dhergi waaynay daawashadeeda dhantadan sida loo qaadayo murtida iyo sida ay iskula jaan qaadayaan dhaantadaas oo loogu magac daray Daymo Raaxo amab hadanu si kale u dhigno dhiig Jaceyl, kedib si aanu inagoo xayi ah

iskula aadno dhamaanteen wacdaraha ka socda magaalada Jigjiga iyo debal dega Maalinta

aas aaska calanka degaanka,maxaa yeelay markii dabaal deg noocaan ah wax laga qorayo waa in bal horta bulshada dhinacyo kala duwan wax laga tusiyo ,waxan qeybteenii hore ku soo qaadanay wafuudii iyo marti sharaftii iyo weliba qurbajoogtii iskugu jirtay shacab iyo fanaaniin ee degaanka soo gaartay in casho sharaf loogu sameeyey qasriga madaxtooyada DDS.

Sidoo kale maanta waxey inoog abilaabmeysaa kedib mashquul badan oo uu ku jiray garoonka diyaaradaha magaalada Jigjiga ee Garaad Wiil Waal,hadane hadiiba ay manta magaalo dhulka Soomaalida ku taalo oo weliiba kuwooda waaweyn ka mid ah ay mashquul tahay waa Jigjiga,mar hadaanu qeybteena hoose iskul asoo daawanay muuqaalka xaladii hada waxaan isla aadeynaa bal inagoo dhinacyo kala duwan shacabaweynaha Soomalaiyee dka tusin doona wax badan hadey noqon laheyd heesaha, Gabayada, Suugaanta, Hidaha iyo dhaqanka Somaliyeed ee halkas lagu soo bandhigay iyo kuwa dhimanba.

hayeeshee halkaan ayey qormadu inooga bilaabmeysaa.

Waxey aheyd magaalada Jigjiga mid mashquul ku jirtay 48dii saac ee la soo dhaafay, dhanka cimiladu waa heerkii ugu wanagsanaa, shacabka degaanka min magaalo weyn ilaa mida ugu yar miyi iyo magalo waxey siweyn ugu dabaal degayaan xadfladan quruxda badan ee as aaskii calanka Dowlad deegaanka Soomaalida oo markii ugu horeysay ay muwaadiniin Somaaliyeed oo ka so jeeda deeganka udubada u aaseen 23 kii bishii Janaayo ee sanadkii 1993,waxii markaasi ka danbeyey tan iyo markii maanu bilaawnay dhawr samo ka ho rin anau melaha aanu wax ka qoreyno ay inoogu jirto dowlad degaanka Soomaalida dhulka ay degaan qowmiyada Soomaalida,waa xafladii ugu weyneyd ee siweyn looga dareemo dhulka Soomaalida oo dhan ee meeqaamkeedu aad uga duwan yahay kuwii hore si wleib a mug iyo miisaan leh ayaana loo daremayaa sanadkan.

Magaalada Jigjig aoo la ciir ciireysa waftiyo Soomaaliyeed,2025-Soomaali Maxamed iyo Magaaladii quruxda badneyd ee Jigjiga oo aanu isla aadeyno,kedib waftiyo ka socda dhulka ay Qowmiyada Soomaalidu degaan ee Soomaaliya, Djabouti, Soomaaliland, Waqooyi Bari

amaba Dhulka NFD iyo weliba Shacabka Soomaali State oo marti loo yahay,halkaas waa shantii Soomaaliyeed dhulkii lagu yaqiinay iyo diyaar garoowga iyo qaban qaabada xaflad siweyn looga dareemayo dhulka ay Soomaalidu degaan taasi oo ah mid loo qateen ah marka loo eego heerka abaabulkeeda, ahna debaal dega sanad guuradii 23ka Janaayo ee aas aaska Calanka heesaha badan ee qurqurxan loo sameeyey ee DDS.

Waa markii uu abwaanka Somaliyeed xiligaan oo kale dhihi jiray mada daalo soo dhaaftayoo

meel wacan bey mariye,hayeeshee hadaan waxoogaa dulmar kooban ku sameyno halka ay hada wax marayaan soo dhaweyn iyo marxabeyn kedib waxaa waftiga qasriga looga arimiyo shacabweynaha Soomaaliyeed ee Dowlad Deegaanka Soomaalida ee DDS loogu sameeyey

waftiga casho sharaf,halkaasi oo ay si diiran waftiga ugu soo dhaweyeen shacab iyo maamul soo dhaweynta iyo Somali jaceylka ay ku weyn tahay,halkasne waxa lagu riiqay amaba cunay, cunto Somali iyo waxii soo raaca,xili halkasi ay fananaiinta deganka ku soo bandhigen heeso, ciyarahahidaha iyo dhaqanka ay caanka ku yahiin Somalida iyo weliba gabayo,dhanka kale madaxda dowlad deegaanka oo uu hormuud u yahay madaxweyne Mustafe iyo shacabka degaanka,

ciidamada deegaanka, kooxda banbeyda,fanaaniin iyo abwaniin ayaa dhamantood siweyn looga dareemayaa mash quulkii ugu danbeeyey iyo diyaar garowgii xili ay waftiyo kale weli ku wajahan yahiin magalada Jigjiga, qurbajoog badan oo ka soo jeeda deeganka ku dar iyaga qudhooda,hayeeshee, Somaalida ayaa waxaa iskuku soo aaday xafladii dabaal dega calanka deegaanka iyo dabaal degii Hidaha iyo Dhaqanka oo la qabanayo iyaduna, kedib markii uu dhawaan dhaqanka Somaalida gaaray heer caalami ah oo weliba aheyd guul weyn oo mudan in siweyn looga dareemo dhulka ay Soomaalidu degaan,markaan oo kale arinka waa ka weyn yahay Xeer Ciise oo guushu waa mid u soo hoyatay Qowmiyada Somaalida oo dhan walow siweyn loo daremayo qaban qaabadeeda iyada qudheeda.

Arinta xiisaha leh ayaa waxey aheyd in tan iyo markii aanu quruxda degaanka halkaan ku soo bandhignay qoraalkaan kii ka horeeyey in ay dad badan aamini waayeen dhul beereedka iyo horumarka ka socda Dowlad degaanka Somalida.sababta ay inoo soo weydiinayaan inagu wan garan karnaa oo waxa ku yar mediya dhulka Somaalida quruxdiisa la wadaaga oo waxaa ku batay dadka xumanta qeyb bulshada ka mid ah ay malinkasta ku dhiradaan in ay tabiyaan, hayeeshee,waxan isku dayeynaa in aanu dhulka ay degan qowmiyada Somalida dhinackasta ka tusino Soomaali weyn.la soco weliba joogto ula soco wararkeena danbe hadii Alle idmo, Qadaro, amaba hadanu si kale u dhigno Ogolaado.Hambalyo Shacabweynaha DDSWar helaa talo hela.

Maanta, Arbaco,Janaayo 22,2025- iyo Magaladii Buulo Burte Casumadii iyo Soo dhaweyntii Ugaaska Beelaha Xawaadle Ugaas Yusuf Ugaas Xasan ay u sameyen mid ka mid ah Beelaha Xawaadle oo ah Beesha Faramage Samatalis oo ah Besha 21 Ka Ugaas ka yimaadeen uuna marka laga soo tago Xawaadle Weyne uu Ugaasku si gaar ah uga dhashay ayaan maanta isla aadeynaa,maadaama ay sawiro qurqurxoon iyo warbixin aanu uga hadleyno dumarkeena Soomaaliyeed oo aanu midkasta markii aanu ka qoreyno haweenweynaha Soomaaliyeed

aanu ku soo aadino xili munaasib ah,hayeeshee hadaanu muhiimada qormada isla aadno tan iyo markii sidaan horey uga soo hadalnay qeyba mar uu Ugaasku safarkiisii ka soo bilaabay Matabaan iyo Dhulkii Quruxda Badnaa ee Coomaad halkaasi oo ay casuumaad ugu dhigeen Beesha Agoon Cabdalle,kedibna uu ka sii aaday degaanka dhulbeereedkaa ee quruxda badan ee Kasle oo ay ku casuumen beesha Yabar Dige,halkaasa ka sii aaday Magaalada Maxaas oo ay xafladii quruxda badneyd ugu dhigeen beesha Cali Madaxweyne,ha sii gudub Moqokori,

kedib magaaladii quruxda iyo xoolaha isku darsatay ee Tardo aan isla aadno halkasi oo ay beesha Yaaquub Ciise sooma jeestayaashii Xawaadle Ugaaska ku qaabileen,kediba waxaa leysla aaday dhul qurux badan oo ku yaalo magaaladii ay haweenka reer Hiiraanku dhihi jireen Jalalaqsi waa jid baabuure Allow hana joogin meel jiira...lol.yacni Highway one-ka isku xira Mogdishu ee guud ahaan Soomaaliya mara kedibna u sii gudba Soomaaliland ee dalka Soomaaliya isku xira magalada jalalaqsi waxey kaka taalaa meel jiiro ah amaba ku dhawaad 11 KM,sidaasi ayey dumarkii reer Jalalaqsi ee xiligaas qaabka suugaanta loo yaqaano Buraanburka ugu luqeyn jireen.hayeeshee,hadaan qormada u soo laabano,waxaa Ugaaska xaflad cajiib aheyd loogu sameeyey deganka Ceel Ciid oo ah dhulka ku yaalo duleedka kore ee magaalada Jalalaqsi ,halkaasi oo ay ku qaabileen isaga iyo waftiii la socday Beesha Yabar Madaxweyne, intaas waxey ahaayeen Ugaaska soo casuuntay beesha Dige Samatalis qeyb ka mid ah,maadaama ay beelaha Xawaadle aad u badan yahiin.

Kedibna waxaa leyska aaday Deegaanka Gawaaney oo isla Jalalaqsi halkaasi oo Ugaaska loogu sameeyey xaflad aanu ku aragnay Aqal Soomaali mukeef loogu xiray sidii hotelkiina loo sharaxay oo fadhi iyo jiif qurux badan inta la dhigay aadba isleetahay waxaani maxey ahayen oo xafladahi Ceel Ciid iyo degaanka Gawaaney ee soona Jalalaqsi ka dhacay waxey ahayeen kuwo cajiib ah,waxaana degaanka Gawaaney casuumaada ugu sameeyey Ugaaska beelaha Xawaadle belweynta Cabdalle Samatalis kuwooda halkaas degan,kedibna waxaa leysla aaday Xafladahii waaweynaa ee ay beesha Cabdalle Samatalis ku qabteen meelo badan oo ka mid ah Hiiraan sida Halgan,Tareejanta,Degaanka Ex Qalan Quul maantana loo yaqaano Amaba loogu magac daray siyaasiyigii weynaa ee Buulo Burde Maxamed Goome,degaano

kale ku kala qabatay beelaha Saleebaan Cabdalle, Xusen Maxamed iyo Xasan Maxamed waxaana marka xafladan ay beesha Faramage ay ku casuumeen Ugaaska Beelaha Xawaadle ka horeeyey xafladii ay degaan qurux badan ugu qabteen Beesha Adan Cabdalle Ugaas Yusuf xafladaha dhan waxaan iskugu geyneynaa dhamaantood hal goob maadaama aanu isku duba ridnay xafladii ugu danbeysay ee beesha Adan Cabdale oo aheyd mid aad u qurux badan midaan iyo kuwa dhiman halmar ayaan isku soo duba rideynaa,kedib ayaan si guud bilaaw ilaa dhamaad waqti munaasib ah ugu soo gudbin doonaa shacabka Hiiraan iyo hadba inta Soomaalidaa ee xiiseysa dhaqanka Soomaalida bilaaw ilaa dhamaad Min Coomaad ilaa meesha ugu dnabeyna ee lagu casuumo Ugaaska Beelaha Xawaadle.

Hadaanse u soo laabano muhiimada qormadan beeshaan casuumeen Ugaaska ee Farage Samatalis oo xaflad qurux badan aad u degan si fiican looga soo shaqeeyey goobta lagu dhigay, sida ay iskaka kala yimadeen degaano badan oo ay beeshu degto dhulka Hiiraan iyo meelo ka baxsan,kedib 6 neef oo Geel ah oo halkaas lagu casuumay Ugaaska iyo waftigiisa, loogu qalay,halkaasne lagu gudoonsiiyey dhaqaalo u dhignaa 100 neef oo Geel ah iyo Baarqabkood horeyna ay Ugaaska beelahii Xawaadle ee casuumaada u sameeyey ay ugu deeqeen ku dhawaad 2000 oo neef oo Geel ah hadeysanba ka badneyd,dhamaan dhaqaalahaas oo uu Ugaasku sheegay in uu ku qaban doono danta guud una hibeeyey meelo muhiim ah oo lagu dhisi doono.

Hayeeshee, maadaama aanu beelaha Xawaadle beelkasta markii aanu wax ka qoreyno waxaa inoo raaca qeyb qosol leh Ugaasyada kuwooda shacabkaa mid ka mid ah qiso qosol badan oo hada ka hor reer Hiiraanka kuwooda shaactiroolayaashaa amaba dadka sheekooyinkaa qosolkaa xiiseeya ee beeshaani ka mid ah marar badan ku kaftamaan mid ka mid ah waaye.

Tusaale- Dadka reer Hiiraankaa inta badan waxaa jira waxyaabo badan oo markasta ka qosliya sida shaactarada ugu badan waxey ka sameeyaan dadkii caanka ahaa ee Reer Buulo Burde amaba Hiiraan ka soo jeeday iyo dadkii xiligii dalka Soomaaliya ka jirtay dowladii weyneyd bulshadu u kaftami jirtay, waxaana qosolkaas intaanan u gudagelin beesha Faramage Samatalis hada ka hor Abwaan Mustafe Shiikh Cilmi mar uu lahaa.

Aniga iyo Harqaankeyga ayaa Ceelgaabta iska raacnay sidaan meelba mar u sii istagayey waxaan arkey anigoo Hargeysa dhax taagan aad ayey reer Hiiranaku uga shaactareystaan abwaan Mustafe waana ugu baxdaa markii ay ka sheekeynayaan, waxaa kale oo ka mid ah shaactaro ay reer Buulo Burde hada ka hor ka sameeyen Fanaankii weynaa ee reer Hiiraan Axmed Nuure Iidow oo ay Soomaalidu u taqaanay Axmed Nuur Jaangow oo isago magaalada Buulo Burde keenay ruwayad lagu dhigayey Tiyaatarka Camalow uu Ruwaayadaas ku jilayey magac aan hooyadii aheyn oo uu magac kale lahaa hooyo geber la jileysay ruwaayada iyo isagaba, kedibna reer Buulo Burde oo xiligaas fanka iyo suugaanta aad u xiiseyn jiray maadaama ay magaalada ka soo jeedeen fananiin iyo abwaaniin iyo muusikiistaashii Soomaali ugu caansanaa qaarkood Buulo burdane ay ka soo jeedeen siyaasiyinta ugu badan ee Hiiraan ka soo geli jiray halkaas,caasimada Soomaaliyana ay kaliya u jirto wax aan dhameyn 240 KM oo Bulo Burde iyo Baydhabo u siman yahiin inta loo safro Mogdishu beri samaadkii sidaasina ruwaayadaha ugu badan loo keeni jiray magaalada ayey reer Bulo Burde ku dhaheen waraa ina Nuure Iidow maxaad beenta u sheegeysaa hooyadaaas waa Maryan Beereey koormey heblaayo noqotay...lol.

Hada mid beesha Faramage oo ah beesha Ugaaska casuumaadaan quruxda badan u dhigtay ayaa mid iyaga ka soo jeeda oo aan weligii arag meel dhaqanka lagu hayo intuu Hiiraan tagay dhulka miyigaana tagay una sii gudbay,kediba Xawaadle oo ay si aan ku talo gal aheyn ugu kulmeen goob ay xoolahu biyaha ka cabaan oo uu u dalxiis tagay markii ay maqleen in uu reer Ugaas yahay ku dhaheen inoo ducee... halkan ayey kabilaabaneysaa sheekada.

Maadaama uusan garaneyn sida loo duceeyo ducada mid waxaa sii jirta Unique ka ah degaanka hadan afka qalaad ku balaarinane la dhihi karo being the only one of its kind, oo ducada mid waxaa jirta lafaha iney galeyso oo kale loo dhaho...amaba si kale hadaan u dhigno unlike anything else,laakinse si gooyni ah loogu dhawaaqo kedibna is qabsato Amiinta.kedibna wiilkii iska dhigayey amaba reer magaalka ahaa xaguu ka bilaabay sheekada.

Waxuu sheeko intuu garan waayey ayuu waxuu eegaa cirka,kedibna waxuu leeyahay Cirka Aaaaamiin ayaa la leeyahay,hadane waxuu eegaa Baliyada ay biyaha maraan mid ka mid ah oo uu markaasi ku sugnaa loona garan ogyahay ( waadi),waxuuna dhahaa Waadiga Aaaamiin

Hadane waxuu eegaa Buuraha markii uu arko Buur qurux badan waxuu leeyahay Buuraha, Aaaamiin. waxuu egayaa dhanka wabiga ka xigo Wabiga Aaaamiin,Geela Aaamiin, Ariga Aaamiin Loda Aaaaamiin sidii loo lahaa ayuu mid dadkii degaanka ka mid ah yiri Islaaw ku dhuufa hee ducada hhhhhh,markaas ku lahaa dhamaanteen qeyraa noo balan ah..lol.

Xawaadlaha amaba reer Hiiraanka waayadan danbe ayaa dalkii colaad ka bixi waayey maahane waxaan ogaanay iney waqti badan geliyan waxyabaha qosol qosolkaa ee horey loo soomaray,yacni waa dad dhul iyo degaan barwaaqo ah degan iyagaa shaactiro iskugu filan,

ilaa hada reer Hiiraanku Soomaali badankeed aad ayey ula yaabaan,weliba waxaa Allaah Soomaali ugu gargaaray hadii ay Soomaalida qaarkood sida ay u dhaqmaan iyagoo halbowlahi dalka degan u dhaqmi lahaayeen Soomaali oo idil waxaa laga dooni lahaa meel aad u fog ,bedelkii iyagaa shaactaro iskugu filan waana noogu baxdaa markii aanu siyaabo kala duwan ula kulano reer Hiiraanka,maxaa yeelay inagaa xiiseyna dhacdooyinka qosol qosolkaa ee Soomaalida dhaxmaray,waana dad markii aanu dhinackasta ka eegnay reer Hiiraan si guud ilbax ah,marka laga reebo in laga heli karo wayadii danbe dad dhulkaas iyo dadkaas garaneyn waxa ay galaan iyo waxa ay gudaan,hadane bal maantaas inaga iyo reer Hiiraan amaba beeshaani Ugaaska casuumada quruxda badan u sameysay ee Faramage Samatalis ee aanu ku halqansanay hanoo joogto qormadeena.

Waxaanse isla aadeynaa qoraalkii muhiimka inoo ahaa ee aanu ugu talo galnay dumarka Soomaaliyeed iyo xaflado qurux badan oo ka dhacayo dhulka dowlad deegaanka Soomaalida iyo dhanka kalena dabaal deg lagu soo bandhigayo hidaha iyo dhaqanka Soomaalida ee ka dhaceysa maagalada Dira Dawa oo ay halkasi gaareen fanaaniin iyo dad bulshada muctarif ka ah xaflada Xeer Ciise oo ka dhaceysa garoon lagu ciyaaro kubada cagta oo aad u qurux badan.

Xitaa qormo qosol badan ayaan kasoo diyaarin doonaa xeerka Ciisaha sababtoo ah odoyaashii berigaas jiray sidey ku koreen Buurta dheer ee Citi kedibna garta amaba xeerka ugu gooyn jireen, dhamaantood maxadka jir dhiska mey ka soo baxeen....lol, bil xaqiiqo Buurtaas waanu soo sawireynaa waa buur dheer odoyaashii Xeerka Ciisaha ku soo maamuli jiray shacabkaas dad waxey ahaayeen karti leh marka loo eego halka ay garta ku goyn jireen inta feet ee ay dhulka caadigaa ku jirtay,halkaas xigmad badan waa lagu soo rog rogay ilaa markii danbe uu hidaha iyo dhaqanka Soomaalida noqday mid caalami ah inaga qudheena Xeerka Ciisaha halkaan ayaan ugu dabaal dageynaa inaga iyo shacabka Soomaaliyeed.qoraalkii ayaa nala dheeraaday.la soco wararkena danbe

Dowlad Deegaanka Soomaalida,quruxda iyo horumarka kala duwan ee dhinackasta leh ee ka socda iyo sanadka cusub ee 2025,Wararka kuwooda maanta ugu xiisaha badan ee ka socda gayiga Soomaalida oo aanu ku soo qaadaneyno Dowlad Deegaanka Somaalida (DDS)

Maalin Talaado ah, Bisha Janaayo 21, Sanadka 2025- Magaalada Jigjiga oo ka mid ah magalooyinka geyiga ee qowmiyada Somalidu degaan ee waaweyn kuwooda aad u kobcay

sanadahii danbe,mahan in magaladu kaliya kobocday ee waxaa dhanka kale horumaro xo

laga daremayaa dhanka wax soo saarka iyo barnamij guul ku dhaw oo nocyada ay ka kooban yahiin dalagyad ala bero oo uu Bariisku ugu horeyo, dhinaca dhaqankana hadey sanba kalinta koowaad ku jirin waxey kaalimahahore kaka jiraan qowmiyada Soomaalida kuwooda Hidaha iyo dhaqanka inuusan lumin ku dadaala

waxeyna tartamo badan oo ay la galeen qowmiyadaha kale ee aan Soomaalida aheyd ka keeneen guulo badan.Hayeeshee xili ay socoto diyaar garowg amaalinta calanka Dowlad deegaanka Soomaalida hadane hees qurux badan oo calanka DDS ay u qaadeen fanaaniinta deegaanka.

Hayeeshee,Hidaha iyo Dhaqanka ay Hodanka ku tahay Qowmiyada Soomaalida iyo Geela oo ah xoolaha ay ugu jecel yahiin Soomaalidu.,kaasi oo lagu sifeeyey afar nooc oo muhiim u ah Soomaalida marka laga hadlayo dhaqashada Geela oo ay u isticmaalaan.

1- Mar waxaa laga dhiibaa Dumarkena Somaliyed xiliyada guurka.2- Mar waxaa lagu dhiibaa Magta/Diyada.3- Mar Waa Gaadiid muhiim u ah nolosha miyiga oo waa lagu guraa,reerka loogu dhaamiyaa marna waaba gaadiid oo waxkasta oo muhiim ah ayaa la saartaa sida dad waaweyn ee aan socon karin iyo caruurta marka reerka loo sahmiyo ee ay halka lii guurayo aad u dheertahay. 4- Mar waa Hilib iyo Caano amaba Cad iyo Caano oo Somaalida Dhaqashadiisa iyo anfaciisa lagama maro oo waa kii abwaankii Soomaaliyeed lahaa "Geelu waa halbowlaha nafta kaka dhag leetahay",isla abwaankaas oo sii wato amaanta Geela waa kii lahaa "Aanqiro lama amaaneyn nimaan Geele laheyne"...lol.

Oo waa gadiidka leysku hubo, sidaasi daraadeed shacabka Soomaaliyeed ee ku nool dhulka quruxda badan ee Togaga,Buuraha, Xoolaha, Dhul Beereedka iyo in ay ahaayeen, amaba ay hada yahiin ayna ahaandoonaan shacab Soomaalinimadu ku weyn tahay ay ku nool yahiin ee dowlad Degaanka Soomaalida ee (DDS),waana mida keentay in aanu dhahno waxey safka hore kaka jiran shacabka Somaliyed ee aadka ugu faana,ugu ciyaara, ugu lebista dhaqankena

wanaagsan oo weliba markii ay dumarkeenu ku lebistaan dharka Hidaha iyo Dhaqanka uu hadii aad kaligii noole aan guursan tahay uu dhareerku tis tis kaa leeyahay...lol.

Ku darsoo Owrka sida loo raro, Ceynka looga jaro amaba bulshada ku nool miyiga looga faa'ideyo maahan wax uu qofkasta iska sameyn karo, waa xeelad ku timid barashadeda inta markaasi ku dhax jirta mihnada iyo nolosha ka jirta Miyiga.Well Done.la soco wararkeena danbe.

Maanta iyo Soo dhaweyntii Ugaas Yusuf iyo Buulo Burde,2025-Inagoo weli ku guda jirna qoraladii muhiimka inoo ahaa ee aanu uga hadleynay haween weynaha qowmiyada Soomaaliyeed, qoraaladenuna aysan ka marneyn Hidaha iyo dhaqanka quruxda badan ee

Soomaalida oo aanu hadba meel uga soo qabaneyney shacabweynaha Soomaaliyeed,inta aanan gudagelin qormada xiisaha leh ee dumarkeena sharafta leh ee Soomaaliyeed waxaan bal isla aadeynaa dhulka ay Somaalidu degaan geeska Afrika meelaha uu aadka ugu xoogan

ugu xoogan yahay dhaqanka Soomaalida iyo Hiiraan oo ku taalo halbowlaha dalka Somaliya,

halkaasi oo tan iyo markii bartamahii sanadkii tagay lagu caano shubay,caleema saaray amaba lagu qabtay xaflad ay Soomaali badankeed aad uga sheekeeyen halkaasi oo Ugaaska

Ugaasyada Soomaaliyeed sida ay inta badan Soomaalida garaneysa dhaqanka iyo hidaha

ugu yeeraan ahna markii taariikhda iyo dhaqanka soo jireenkaa ee degaanka iyo shacabka aanu ka hadleyno maanta ee Soomaaliyeed ee reer Hiiraan isla aadno, markii halkaas lagu caleema saaray mid ka mid ah duubabka dhaqnaka Soomaaliyeed kuwooda ugu facaweyn,

ahaana Ugaaskii 21aad,waxey reerkii Ugaaska Guud uu ka soo jeeday ee Xawadle markii laga soo laabtay calema saarka sida dhaqanka u ah markii Ugaas cusub la duubo waxaa Ugaaskii u bilaawday safarka nabada kaasi oo reeraha ay ka kooban yahiin belaha uu Ugaaska u yahay oo belo aad u balaran ah midkasta ku casumeysay meelo badan oo ka mid ah dhulka Hiiraan, waxuuna safarkaas oo ka soo bilaawday sida intii bogaan ku tixneyn ay horey ula soo socday

magalada Coomaad oo dhacda waqoyiga Hiiraan,kedibna xaflad qurux badneyd oo ay halkas Ugaaska iyo Nabadoonada beeshu kala soo kulmeen ,waxey mar kale cagadhigteen goob dhul beereed ah oo la yiraahdo Kasle oo aad u qurux badneyd, waxaana ku sii xigay Maxaas, Moqokori, kedibna Darto, Ceel Ciid iyo Gawaaneey oo ah soona Jalalaqsi sida aad sawiradan ku aragtaan,halkasi kuma ekaane casuumaaduye waxaa leysla soo aaday Halgan,Tareejanta

ilaa deganka Maxamed Goome iyo degano kale oo wacdarahii halkaas ka dhacaydhamantod

halkaasna lagu soo bandhigay meelkasta Dhaanto cusub oo u gaar aheyd Ugaaska dhamana xafladaas oo ka dhacay goobo aad u qurux badan oo hadii aanu halkaan mar kale ku soo qaadano u baahan waqti badan in aanu gelino ,hayeeshee madama beelaha uu Ugaaska u yahay ay aad u badnaayeen safar gaaban oo uu dalka uga maqnaa Ugaas Yusuf kedib markii ay casuumeen jaaliyada hiraan ee geeska Afrika oo hagad galiyey safarkiisii Nabada ayaa

Waxaa mar kale casuumaad aad u qurux badan ku casuumay magaaladii caanka aheyeed Bulo Burde beesha Faramage Samatalis oo ah mida uu Ugaasku ka dhashay oo iyaga qudhooda leh amaba hadanu si kale u dhigno aan shar yareyn waxaa Ugaaska maanta siweyn oo qurux badan loogu soo dhaweeyey Buulaay, Deebleey amaba Buulo Burde oo ah magaalo qadiimi ah kuna taalo bartamaha Soomaaliya,halkaasi oo Ugaaska iyo waftigiisa loogu soo dhaweeyey Goob aad u qurux badan.

Sidoo kale marka laga soo tago safarka Nabada ee Ugaaska Yusuf oo ka mid ah duubabka dhaqanka Soomaaliyeed kuwooda ugu caansan,kana soo jeeda amaba hormuud u ah beelaha Soomaaliyeed kuwooda leh dhaqanka ugu facaweyn,Hayeeshee,waxaa halkeedii ay inooga sii socon doonaan wararkeenii aanu uga hadleynay haweenka Soomaaliyeed, sidoo kale waxaan isla aadi doonaa dhulka Soomaali State oo iygaun aisbuucaan u debaal degayo maalintii maamulka DDS la aas aasay oo ay u debaal degayaan calanka halkaasi oo lagu wado in ay Somalidu siweyn ugu soo bandhigaan hidaha iyo dhaqanka ay Somalidu caanka ku yahiin, xili dhanka kale uu dhaqanka Soomaalidu dhawaan noqday heer caalami kaasi oo weliba siweyn gudah adhulka ay Soomaalidu degaan uga hadla hayaan dhanka Xeer Ciise oo meel aad u fog gaaray soona jitay malaayiin qowmiyada Soomaalida,Hayeeshee,debaal deg loo qaateen ah oo weyn ayaa qaban qaabadiisa siweyn looga dareemayaa magaalada Diri Dhabe.la soco wararkeena danbe

Latest News,On Sunday,Janauray19, 2025-Wararka ugu waaweyn iyo Maanta ,Soomaliya, Djabouti, Dowlad Deegaanka Soomaalida,Gobolka Waqooyi Bari(NFD), Jamhuuriyada

Soomaaliland, Mareykanka, Yurub,Turkiga Africa iyo caalamka, Haweenka Soomaaliyeed iyo Maanta iyo Mar kale-

Waa mar kale iyo wararkii taxanaha inoo ahaa iyo dumarkena sharafta iyo qiimaha leh ee Somaliyed ee ku kala bahsan dhulka iyo degaanka ay caanka ku yahiin qowmiyada Somalida ee Geeska Afrika iyo kuwoda ku nool caalamka amaba hadanu si kale u dhigno dunida dacaladeda qoraladuna aysan intey inoo socdan ka marneyn in aanu ku muujino Hidaha iyo dhaqanka ay qowmiyada Somaalidu hodanka amaba Qaniga ka yahii,inago hadba meel dhulka ay

Soomaalidu degaana ka soo qadaneynaa malinba qeyb,iyadoo

qeybtaan si weyn u tabaneysa hawenkasta, Hooyo kasta,Geberkasta,inankasta,gashantikasta

hadba sidii aad u taqaano, sidaasi daraadeed si adigoo Soomaali ah oo xayi ah ay qoraladan dumarkeena quseeya micno weyn kuugu sameyan bal horta aanu waxoga muqalkan quruxda badane iskula nasano,kedibna qoralkii oo inooga bilaawda halkii uu inoo joogay midkii ka horeeyey halkaas kala qabso "Ya Ibnu Somal Bin Maxamed"...lol.

Carabigaas sax miyaa???? amaba hadaanu si kale u dhigno Soomaali Maxamed....lol. hayeeshee,qeybta aanu maanta kaka hadleyno dumarkeena waxey wax badan ka duwan tahay kuwii hore oo dhan oo qeybta kowaad maadaama ay yahiin hawen aqli ,qurux,dadnimo, waayaranimnimada nolosha noocyadeeda kala duwan u leeyahiin, daruufaha ku gadamnaan jiray, ku gadaaman, kuna gadaamnaan doona inta ay nololi jirto.

Waxan isku dayeyna in aanu marka hore qaab ay dhamantod halmar waxa aanu ka hadleyno ee iayaga ka hadlayo ku wada fahmi karan,maxa yelay dumarkena aqonta diinigaa iyo mida madigaba hadii lagu mamulo Beled/magalo amaba Miyi/ Badiyo, Qurbo/Qaxotinimo intaba maahan dad loo sheegayo ,waxase ka xun in aanba qoraal looga hadlayo dumarkeena aanba lagu dhiiran sidaasi daradeed qeybtaani waa kuu muhiim shacabka Somaliyed ma dhaheyno soo qaado Shaah oo qoraaladani wey inooga duwan yahiin kuwii hore oo dhan, kaliya waxaan ku boorineynaa dadka qarkiis amaba qeyb

shacabweynaha Somaliyed ka mid ah xitaa adigoo Balwad leh isku day in aad aqriso xili uu dhimirkadu jogo si uu qoralku micno kuugu sameyo, maxaa yeelay qofkasta intuu kaliya waxbaan k aqorayaa dumakeena yiraahdo wax uun waa iska soo qori karaa waxaase in wa xlaga qoro dumarkena ka muhiimsan sida ay bal horta qoraladu isku qadanayaan in aad bulshada ugu kala hormariso ma ay xasuus iyo waqti horey u soo maray geli karaan,mar ka qiiroon karan qormada qeybta ka tabaneysa shacabweynaha Somaliyed ka qowmiyad ahaan,degaan ahaan, dad ahaan, duunyo ahaan iyo weliba hayaanka geediga nolosha dhabta ah iyo dhaqanka Soomaalida halka ay kaka jiraan dumarkenu,sidaasi daraadeed,Waa socotaa qormada oo anu si fiican u gadagalnay ee haka..............

Dire Dawa,2025- Xaflada Hidaha iyo Dhaqanka Soomaalida ee "Xeer Ciise" oo loogu dabal degayo garoonka kubada cagta magaalada Dire Dawa,halkaasi oo lagu wado in dhawan lagu qabto laguna soo bandhigo ciyaro kala duwan oo Hidaha iyo Dhqanka ah,xili ay xaflado waaweyn horey uga dhaceen dal iyo dibadba,ahlka kuwona ay weli socdaan.

Xeerka Ciisaha oo ka mid ah Dhaqanka Soomaalida ee soo jireenkaa ayaa dhawaan ka mid noqday dhaqanada caalamka,kaasi oo ay cuqaashii waayo waayo bulshada soo maamulayey ilaa kuwa maanta jooga soo gaarsiiyeen jiilka soo koraya meel aad u wanaagsan, maadaama ay Soomaalidu si guud hodan uga tahay Hidaha iyo dhaqanka.Hayeeshee, xafladaas ayaa waxey ka dhaceysaa Garoon lagu ciyaaro kubada oo aad u qurux badan oo weliba u dhisan qaab casir ah,kuna yaala magaalada Dire

Guul baan leenahay shacabweynaha Soomaaliyeed gaar ahaan kuwa soo dhaqmayey xeerkaan mudada intaas la'eg iskuna maamula ilaa maanta ee u halku dhoodu yahay " Ciise waa Ciise,Nina Caarad ma dheeraa" oo ah qoraal marka la qoreyo kooban,laakinse ay ku idil yahiin xikmad oo dhan.War Helaa Talo hela.

Maanta Waa Sabti,Taariikhu waa 18,bishu waa Janayo, sanadkuna waa 2025-Soo dhacyey wararkii aanu ugu talo galnay dumarkeena Soomaaliyeed qeybahiisii ugu muhiimsanaa mar hadanu iskula soo nasanay qoraaladenii hore kuwii ugu danbeeyeyna aanu uga soo hadalnay hidaha iyo dhaqanka Somalida ee Xeer Ciise inagoo rajeyneyna in Buurtii Citi ee ay cuqashii

berigaas jiray ku kala war qaadi jireen madama uu noqday xeer iyo dhaqan caalami ah kana

mid noqdey 129 ka dhaqan ee dunida caanka ka ah, Somaalida si guud iyo gaar ahaaneedba waxaa ku waajib ah qowmiyad ahaan in ay gobtas ka dhigaan goob muhiim u ah Somalida

oo taariikhi ah, si ay caruurta Somaliyeed ee dhulka ay ku nool yahin qowmiyada Soomaalida amaba Iskuulada loo geeyo mustaqbalka Buurta Caanka ah ee Citi oo ku taala goob aad u qurux badan.

Sidoo kale qoraalka midkan ka hoseya oo muhiim inoo ahaa oo naga soo dhaxgalay wararkii dumarkena quruxda iyo qayaha leh ee Somaliyed ee aanu si guud ula hadleynay qowmiyada Soomaalida, laakinse aanu sawir ahaan ku soo qaadanay madaxda Soomaaliya, Jabouti iyo Soomaaliland,maxaa yeelay marka laga reebo labada maqan dhulka Soomaalida sedaxdii kale iyagaa maanta madax ka ah dhibataduna si isku mid ah ayey Soomaali dhan mid Afrika ku nool iyo mid dalka dibaiisa ku maqan si dadban iyo toos ah u soo wada gaari laheyd, indhaha fura Soomaali Maxamed.

Qoralkaas adigoo muwadin Somaliyed ah rag iyo dumarba isku day in aad si fiican u fahanto, weliba xitaa hadii aad tahay qof balwad leh isku day in aad aqriso xili uu dhimirkaadu taam yahay qowmiyada Soomaalida qatarweyn ayey ka bad baadeen meelkasta oo ay kaka nool yahin geeska Afrika amaba dunida dacaladeedaba oo weliba aheyd qatar mudo dheer laga sheekeyn lahaa,fadliga ilaahey ayeyna ku dhacday oo mudan in loogu shukriyo.

Hayeeshee,aan isla aadno muhiimada qormadeena iyo haweenweynaha Soomaaliyeed oo aanu ugu yeerno qobtii bulshada ka tilmaamneyd dhinackasta marka laga eego, oo qoralkenii ugu danbeyey qeybta ugu hoseysa waxey inoo mareysay daruuf kasta oo ku gadaaman weligood goroda ma laalaadiyaan amaba madaxa hoos uma dhigaan oo qeyrkood waa ka sareeyeen,ka sareeyaan, kana sareyn doonaan inta uu bini'aadam ifkaan joogo,joogi jiray joogina doono,halkaan kala qabso,waa macquul mar in aad ooydo oo qormada meelo badan ayey taabaneysaa,marna isla faraxno oo ay qaarkeen kuwa aan garaneyn wanaaga iyo sharafta dumarkena uu waagu ku baryo amaba ay mar kale dib u sawirtaan,waxaanse isku dayeynaa in aanu kaliya qararka ka jabino waxa ay galaan iyo waxa ay gudaan,ileen sidey tahay uma keeni karno ka hadalka kartidooda, dadnimadooda, sharaftooda, geesinimadoda, dal iyo dad jaceylkooda, farxadooda sida sahlan ee loo dhaawaco mararka qaarkood qalbiyadooda iyo sida ay u yahiin birlabtii Umada Somaliyed ( name it).

Dadka qaarkod markasta waxey naga soo codsadaan in aanu halmar is dabadhigno wararka aanu uga hadleyno dumarkeena Soomaaliyeed sidey u xiiseynayaan awadood,laakiin inagu si maalinba qeybta aanu ka hadleyno bulshadu u fahanto waxaan wararka u siineyna sidii (IV) ka oo kale amaba faleebada biyaha goojadaa ugu soo deyso dhibic dhibicda bukaanka oo kale, qoraalkasta oo aanu ka qorno waxaan dooneynaa inuu noqdo midka wararkeena ugu sareeya qiimaha ay aktena ka jogaan maxaa yelay mar wa difacaha iyo u hiiliyaha dalkena iyo dadkena, mar waa hooyo, mar waa quruxdii dalka,mar waa noo dhaxday, mar waa howlkar,

mar waa dadnimadii oo socota dumarkeenu,sidaasi daraadeed markii aad waxa aad qoreyso ku faraxsan tahay amaba ay yahiin wax qalbigaada ka soo go'ay hadba qofkaasi qorayo micno weyn ayey u sameyneysaa inta markaasi aqrisaneyso amaba bulshada loogu talo galayna hadba intii ku soo barbaartay guri laga ixtiraami,jiray,laga ixtiraamo, lagana ixtiraami doono dumarkeena oo kaliya ayaa qoraaladan fahmi karo.hayeeshee, bal aanu qeybta aanu maanta ka hadleyno gudagalno ( let's dive in.......

Maanta iyo Mar kale iyo Hidaha iyo dhaqanka Soomaalida,2025-Waxaan mar kale isla aadeynaa qoraaladii taxanaha inoo ahaa ee aanu uga hadleynay dumar keena sharafta iyo quruxda badan ee Somaaliyeed,kaasi oo ah qormo laga yaabo iney noqoto mid aad u

dheer,nuruxkeduse yahay waxa ay galan iyo wax aay gudan hawenweynaha qowmiyada Soomaaliyda wana qeyb aad qofkasta oo garanaya wanaagooda uu siweyn u dareemi karo, Waxaane bal horta marka hore xeerka iyo dhaqanka Soomaalida oo ah kedka ubadka soo koraya dhawaana dunidii uu caalami ka noqday mid ka mid ah dhaqanka

qowmiyada Soomaalida kaasi oo soo jiray ilaa 500 sano xeerka Ciisaha ooay weli socoto bal aanu waxoogaa iskula nasano islana daawano heestaan ka tujumeysa dhaqanka iyo hidaha soo jireenkaa ee Soomaalida.kediban waxaa noogu xiga qoraalkii anau isla wada sugeynay ee haweenkeena Soomaaliyeed.War helaa tlo hela.......

Qormadii aanu ula baxnay tii qarniga ee Dumarkeena sharafta ee Soomaaliyeed,2025- Horta mid waa u muhiim dumarkeena intii fursad u hesho qoraalkaan iney gaarsiiso intii ay ka gaari karto oo haweenkeena Soomaaliyeed ah, xitaa hadey tahay mid ku nool meel tuulo ah oo ay ku yar yahiin aqbaaraadka iyo wararka looga hadlo dumarkeena sharafta badan ee Somaliyed kuwaasi oo qaab nololeedkeena iyo jiritaankeena umadnimo marka loo eego kaalinta ay bulshada kaka jiraan ay tahaymid muhiim inoo ah dhamaanteen.

Tan iyo markii aanu soo gelinay qoraalkii kan ka horeeyey ben idinma sheegeyno markii aanu qoraalkaan bilawnay ilaa labo mar ayaanu wajiga soo dhaqnay,maxaa yeelay maahan in aanu ku faraxsanahay qoraalka oo kaliya ee waxaan ka qiirooneynaa in aanan wanaagoda halkaan

ku tilmaami karin dumarkeena Soomaliyeed inagoo jecel weliba,maxaa yeelay qofkasta ayaa dumarkena wax ka qori kara ,waxase darasad u baahan halkii laga baari lahaa ka hadalkoda.

Hayeeshee, hal qodob oo aanan weligeen qalibigeena ka go'an oo markii aanu dib u eegnay dumarkeena Soomaaliyeed meelkasta oo ay kaka nool yahiin dhulka Ilaahey ku beeray ee Geeska Afrika iyo kuwooda dunida dacaladeeda ku kala firaarsan hadii nala dhihi lahaa maxaad ku tilmaami laheydeen inagoo midkasta cadeyntiisa u raacineyna shacabweynaha Soomaaliyeed.

Hayeeshee, Inta badan marka diinta Islaamka xitaa laga sheegeynayo waanaga dumarka waxuu kaka yaalaa meelo badan amaba laga tilmaama waxa ay galaan iyo waxa ay gudaan oo dumarka si guud waxaa ka mid ah Hooyadii saxaabiyada aheyd ee labadii wiil ay dhashay midna u hibeysay Nabi Maxamed Nabagalyo iyo Naxariis Korkiisa ha ahaatee,midna markii saxaabada laga sheekeynayo gesinimadiisa isagoo xayeysi/caato ah Sidiinaa Cumar Alle raali haka noqdee uu dhihi jiray halaga ilaaliyo ciidanka inuu hogaamiye u noqdo iyadoo laga cabsanayey inuu geesinimadiisa ku halaago.

Saxaabigaa oo loogu yeeri jiray Barre Inbu Maalik,halka Walaalkiisa Anas Ibnu Maalik oo xodkii Nabiga NNH ku soo koray markii uu Nabigu gaaray magalada Madiina ee ay saxabadii oodhan hadiyad u geeyeen Nabiga in ay iyagu maadaama uu Allaah la jeclaa qeyrka ay iyadii u hibeysay inuu u qadimo Nabiga Wiilkeedii Anas ahaa.haweeneydaas oo lagu magacaabi jiray Umm Sulaym bint Milhan (Al-Rumayṣāʾ bint Milḥān) oo aheyd amaba ka mid ahayd dadkii ugu horeeyey ee qaatay diinta islaamka,weliba qisadeeda waxaa ka mid ahaa in markii ay soo muslintay uu aad uga carooday Anas Ibnu Maalik Abahiis oo lagu magacaabi jiray Malik ibn al-Nadr oo caradii uu iyada ugu tagay awadeed inta aaday dalka maanta loo yaqaano Syria halkaas ugu danbeyn ku geeriyooday.

Waa qiso dheer oo diinta ma naqaano waase jecel nahay waase qrmo nag agashay wanaaga iyo jacelka aanu u qabno haweenkeena Soomaaliyeed,wax ka wanaagsan oo lagu halqabsan lahaa markaan ka sheekeyno bulshada kuwooda aanu ugu jecelnahay oo ah dumarkeena Soomalaiyeed amaba Hooyo oo dhan sideedaba ma jirto.

Sidaasi daraadeed inagu lama mid noqon karno Ambiyadii,Saxabadii iyo Ardeydii Saxaabada ee loogu yeeri jiray Taabiciintii oo Allaah ayaa inagoo aan ifkaan imaan la doontay qeyr midkii ugu wanagsana inaguna waxan nasiib u yeelanay in aanu inagoo arag uu Allaah noo hibeeyo

diinteena sharafta leh ee Islaamka sdiaasina ku noqonay umadii nabi Maxamed sidaasi

daraadeed sidaan qoraalkii kan ka horeyey ku sheegnay waa macquul inuu noqdo qoraalka aanu uga hadleyno dumarkeena Soomaaliyeed, waxaanse isku dayeynaa in aanu bal wax uun ka dhahno wanaagooda.Halkaan ayeyna inooga bilaabaneynaa qoraalka dumarkeena Soomaaliyeed.

Tusaale -Hadii nala dhihi lahaa maxaad ku tilaami laheydeen dumarka Soomaaliyeed guud ahaantood, ogow hada ka hor waxaan horey uga soo hadalnay qoraalo badan oo dhinacyo kala duwan taabaneyey oo aanu qeybaha ay ka kooban tahay bulshada qoraal ka sameynay ciidankeena xooga dalka mid ka mid ah xiliyadii ay Soomaalidu Soomalida aheyd ayaa waxaa qormadeena ka mid ahaa iney dagaladii ay berisamadkii geli jireen ee horizontal iyo vertically loo yaqiinay ay xiligii xornimada ay qaadaneysay dalka Jabouti1977 oo aanu weliba quburo Afrikaan iyo dalal kale oo caalamkaa ka soo xaqiiqasanay in ay ciidamadii qalabka siday ee Somalida halmar inta muran la geliyey xornimadii Jabouti oo la doonayey in la yiraahdo isma maamuli karaan iyo dal madaxbanaan ma noqon karaan ayey ciidankii Soomaalida halmar hawada Jabouti iyo tii Soomaaliya xirteen awoodii ay berigaas lahayeen.

Waxeyna dadka qaarkiis ku sifeeyeen berigaas in ay ciidankii Soomaalida ee qalabka siday hawada labada wadan u xirteen qaab maanta dunidan casrigaa looga yaqaano jiif iyo joog

afka qalaadne lagu yiraahdo horizontal oo jiifkii ah iyo vertically oo joogii ah amaba hadaanu si waadax ah u bayaanino cir iyo dhulba ,kedibna waxa ka dhacday sidii dagaalkii museylamo Kadaa'ib ay la galeen saxaabadii ciidan uu berigaas hogaamiynayey Khaalid Binu Waliid uuna ka mid ahaa saxaabada Bare Inbu Maalik inta saxaabada waxoogaa laga qaalib yeeshey oo inta la sigay xitaa xaaskii Khaalid Binu Walid,kedibna saxaabadii intuu dib u qaabeyey Khaalid ay saxaabadii maalintaas u sugnaadeen sida buurta oo kale oo la dhaqaajin waayey, ilaa ay saxaabadii iyagoo is caraadinayo ay ku dhaheen mid ka mid saxaabada weliba quraadi ugu waweynaa ee diinta Islaamka sida weyn u baratay ay u baqeen in dhianciisa laga soo galo!

Markaas ayuu saxaabigaas intuu hadlay yiri,hadiiba dhinaceyga leydiinka soo galo qof barta diinta anigaaba ugu shar badan,kedibna waxii markasi ka danbeeyey waxey noqotay taariikh oo saxaabada kuwii calanka waday mid markii la diloba kan kale siduu u qabanayey waxaa ku jiray mid si aanba loo dhihin waa cararay god intuu qotay qaarka danbe inuu la galay intuu barafuun isku buufiyey siduu u dagaalmayey nafta qalaf ka tiri.

Sidaasi daraaded ciidankii Soomaalida berigaas Jabouti ayaa xornimadeda dib loo dhigayaa waxey uga dhigneyd geeri,maxaa yeelay xornimadii Jabouti kuma imaan baryo,waxa laga dareemay guud ahaan dhulka ay degaan Soomaalida gaar ahaan si weliba weyn magaalada maanta loo yaqaano Lowye cade, taariikhda qofkasta oo Soomaali ah wuu baari karaa.

Sidoo kale waxaan horey wax uga qornay Soomaalida xili ay shacab ahaan ahaayeen ilaa 3 milyan oo shacab ah iyo 5 milyan oo Geel ah,Ari iyo lo'na warkooda daay sida ay qani uga ahaayeen sedaxda duunyo ee ay Soomaalidu dhaqdaan,Geela, Ariga iyo Lo'da qani.

Waxaa kale oo aanu horey wax uga soo qornay fanaaniintii iyo abwaandii Soomaaliyeed amaba taariikho kala duwan, taariikhahas oo dhan dumarka Soomaaliyeed udub dhaxaad ayey u ahaayeen,hayeeshee,waxaasi oo dhan marka laga soo tago qormadan waa mid iyaga geligood u gaar ah,sababta nagu kaliftayna waa in qodobada aanu ku amaaneyno u ku jiro qodob hadaan qalin u qaadano ay nagu adkaneyso in aanu ku soo gabo gabeyno ilaa 3 bog,hayeeshee si uusan qoraalku inoola dheeraan Dumarka Soomaaliyeed wanaagooda inagaa idiin qodobeyneyna waxuuna qodobkena ugu horeya ku bilaabmayaa Daruufkasta oo ku gedaaman sida aysan weligood Qoortooda hoos ugu jeedin umana dhutiyaan waxkasta oo daruufo ah oo ku gadaaman "They never limping away ,with disgrace" bal aanu isla eegno sida ay xayi u yahiin yacni Goroda ma laalaadiyaan sedax sababood awadeed,qeybtaan ayaa ah mid qiiradeeda watato halkaan kala qabso hada lee ayey inoo bilaabatay qoraalkooda oo aanu galeynaa yacni si dhab ah ayuu qofkasta wanaaga dumarkeena dareemayo u fahmi doonaa waxey galaan iyo waxey gudaan iyo sida ay bulshada ugu yahiin udub dhaxaad.waa socotaa qormadu.......

Maanta iyo Qoraalkii aanu ugu magac darnay qoraalkii qarniga ee aanu ugu talo galnay Dumarkeena Soomaaliyeed mid ifka ka tagtay iyo mid noolba,kaasi oo ay hadii ay qofkasta oo waxna aqrin kara waxna qori kara amaba xitaa haweenkeena midii aan aqrin karin hadii ay ka saacido mida wax aqrin karta maadaam ay malaayiin iyaga ka mid ah ku xeeran yahiin daruufo kala duwna aan is dhihi karno,waxuu noqon doona mid ay haweenkena qaaligaa ee Soomaaliyeed oo aanu ugu magac darnay quruxdii bini'aadamka oo nool wax badan u tareysa.

Bal horta aanu isla soo dhageysano hestan qofkii dhageysto ay xaada istageyso,waxaan ka hadleynaa inta uu Allaah weli ku nagaadiyey imaankii lagu fahmi karay sax iyo qalad,si aanu qormada iskula aadno inagoo xayi ah,weliba qormadaan maahan qoraaladii ay arimo kale naga soo dhaxgeli jireen weliba heestaan waxey inoo noqon doontaa mid aanu isbuuc ka badan ku heyn doono halkaan,halkii aanu heshii hore 24 saac kasta aanu mid soo gelin jiray, tani hees waa dhaftay,tani gubabo waa dhaaftay,tani xikmad iyo garasho waa dhaaftay, tani fariin iyo guubaabo waa dhaaftay,maxaa yeelay wadankaan haweenka Soomaaliyeed iyo rag aan sidaas u badneyd ayuu qiimo ugu fadhiyaa,weligiina ugu fadhiyi jiray.

Hadii aad horey u soo aqrisatay qeybteenii hore qeybtaan amaba midaan mar xaadaa ku istaageysa,mar waxaad ku baraneysa waxa ay galaan iyo waxa ay gudaan dumarkeenna Somaaliyeed guud ahaan kuwooda ku nool dhulka shanta Soomaaliyeed ee geeska Africa iyo kuwooda ku kala baahsan dunida dacaladeeda,hadalka waan badinay yeysan qormadaan ku dhaafin hawen keenow,kuwii sharafta badnaayoow,cise iyo karaama dushiina ahaatay runtii, dadnimo ha dhihin ,dulqaad ha dhihin,qurux ha dhihin, karti ha dhihin, adkeysi ha dhihin, geesinimo ha dhihin, deeqsinimo iyo kuwii uu dlakan k adhiman waayey ha dhihin,markaan isku dayno in aanu idiinka hadalno markasta waan ilmeynaa runtii ilmaduna maahan kaliya mida ilintaa ee liquat-kaa amaba (Dareerahaa),intaas inaad naga garan doontaan ayaan idiin rajeyneynaa.

Midna ogaada markii aanu idinkoo haweenweynaha Soomaaliyeed ah qoraalkaan idiinka qoreyno si dhab ah inow inaga qoreyno xitaa na taabanyo waa in aad nala dareentaan maxaa yeelay haweenka aanu la hadleyno ee Soomaaliyeed hadey dadka qaarkii ogaan laahaayeen qiimaha ay bulshada u leeyahiin koleytoba bini'aadam isku garasho maahan inaguna kama wanaagsanin malayiinta Soomaalidaa ee maanta nool,waxaanse istusinay in aanu madama aanan haweenkeena Soomaaliyeed kuwii hore iyo kuwa maanta jooga aanan abaalkooda gudi karin bal ugu yaraan in aanu isku dayno waxoogaa qormo soo koobeysa waxey naga mudnaayeen,waxey galaan, waxey gudaan iyo weliba,cajiib,waa socotaa.....................

Maanta iyo Dalka Aaanu Walaalaha nahay ee Jabouti Madaxweyne Geelle, Xukumada iyo shacabka ayaan isla aadeynaa shacab iyo dowladba,2025-Inta badan dhawrkii bilodba mar ayaan shacabka iyo inagu isla aadnaa dalka aanu walalaha nahay ee Jabouti iyo hadba horumarada kala duwan ee ka socda halkas iyo marka shacab iyo dowladba ay arimahoda dowladnimo iyo midooda qaranimo iyagoo isku duuban hagaajiyaan dalka.

Jabouti marka laga soo tago in ay dal noqdeen sanadkii 1977 ,hadane micnahu maahan in ay shacabku xiligaas wada dhasheen ee shacabka Soomaaliyeed ee halkaasi ku nool waxey soo jireen qarniyaal iyo qarniyaal,waxaadna ka garan kartaa xadaaradooda sida ay dunida maanta uu uga noqday dhaqankooda amaba xeerkooda mid caan ah oo heer caalami

ah oo waxaanu si kooban uga soo hadalnay dhawr maalmood ka hor.

Hayeeshee,waxaan maanta isla dawaneynaa bal barnamijkaan kooban.maadama ay wararkeenii kale ee aanu ka qoreynay magaaladii caanka aheyd ee Baladweyne oo ay inoo joogtay dhinaca ardayda sanadkii ka tagay ka qalin jabisay halkaas iyo kaalintii ay haweenkeena Soomaaliyeed ee qaaligaa kuwooda ku nool dhulka Hiiraan kana mid ahaayeen ardeyda qalin jabisay oo ay dumarku aad uga muuqdeen sida ka muuqata sawiradan aanu kaka hadleynay ardeyda jaamacada Hiiraan (Hiiraan University) sidaasi daraadeed wararkeena markasta kama marna dalka aanu walaalaha nahay ee Jabouti.la soco wararkeenii kale. War helaa talo hela.

Hiiraan University is one of the D-best University in Somalia and this is the great city of B/wein-Ardeydii sanadkii 2024 ka qalin jabisay Jaamacada Hiiraan (Hiiraan University) oo ay siweyn uga muuqdeen sanadkan dumarka Hiiraan Mashaa Allaah,Well Done.

Latest News,The Republic of Somaliland and Jubaland State of Somalia,Somalia Women On Monday,Janauray 13,2025-Wararka ugu waaweyn iyo Maanta Dowlad Deganka Somalida,

Jamhuriyada Somaliland, Jubaland, Mareykanka, Yurub,Turkiga Africa iyo caalamka+

Haweenka Soomaaliyeed iyo magaaladii caanka aheyd ee Baladweyne-

Waa Maalin kale oo qurux badan iyo magaladii caanka aheyd ee B/weyne oo ay weli inoga shidan tahay isbucan, weliba waxan bogadineynaa sida ay arimahoda u garkaa iyo danahoda qeybaha ay ka koban tahay bulshada si gud iyo si gaar ah ugu mashqulsan yahiin,waan bogaadineynaa sida go'anada idiin gaarkaa iyo kuwa Somalida kale idiin kala dhaxeeya idiinku kala cad yahiin sida cadceeda oo kale,taas horey ayan idiinku hambalyeynay kamana daaleyno oo hada iskuma sheegeyno amaanta iyo bogaadinta aad markasta naga mudan tahiin.Magaalada sida hada lagu wado hala soo celiyo bilicdeeda markastana kaalinta dumarkeena sharafta leh waan bogaadineynaa.

Reer Hiiraanku caadi maahan mashaa Allaah,Waxaan soo xasuusanay qiso dhawr sano ka hor na dhax martay inaga iyo wiil dhalinyaro ah oo Soomaali ah oo weliba reer Jabouti ah oo dadkaan aad u safra ah,waxuu yiri dalka Soomaaliya meelaha aan dhibaatada ugu badan ka maqlay in ay ka dhaceen Hiiraan baa ka mid ah,hadane buu yiri meelaha ugu qurxoon ayey ka mid tahay dalka Soomaaliya,kedibna waxuu yiri maxey Soomaalida kale kaka duwan yahiin?.

Kedibna waxaan ku dhahnay waalidkaa soo weydii amaba hadii aad dooneyso adigu tag ee nagu soo warceli maxaa yeelay baan ku dhahnay hadii aanu inaga kuu sheegno waxaad moodeysaa in aanu amaneyno,qisadas mar kale ayaan ka hadalkeeda waqti siin doonaa oo waxey aheyd mid aad u xiiso badan oo hada ma dooneyno in ay qoraladan aanu kaka hadleyno shacabweynaha Hiiraan gaar ahaan wanaaga ka socda magaaladii caanka aheyd ee B/weyne ay naga soo dhaxgalaan wararka kale....lol.

Hayeshe,inagoo fursadaan ka faa'ideysaneyna shacabweynaha Hiiraan waxan leenahay adeerayaalow biyo sacabadaadaa looga oon baxaa sdiaasi daraadeed degankiina barnamij isku tashi ah ku dhista,waan idiinku celineynaa mar kale degaankiina barnaamij isku tashi ah ku dhista.qormadu waa socotaa.....

Latest News,The Republic of Somaliland and Jubaland State of Somalia,Somalia Women On Sunday,Janauray 12,2025-Wararka ugu waaweyn iyo Maanta Dowlad Deganka Somalida,

Jamhuriyada Somaliland, Jubaland, Mareykanka, Yurub,Turkiga Africa iyo caalamka+

Haweenka Soomaaliyeed iyo magaaladii caanka aheyd ee Baladweyne-Waxaa leyska rabaa halkii aanu ka bilaabi laheyn dadaalada iyo wanaaga ka socda magaaladii caanka aheyd ee Baladweyne, Wasiir Daahir Shire iyo Taliye Sanbaloolshe iyo aqiyaarka kale si guud iyo gaar ahaneedba guud ahaan bulshoweynta Hiiraan waxaan leenahay ma qiyaasi karno waxii

aanu idiin dhihi laheyn marka laga reebo in aanu ku faraxsanahay dadaalada wax ku oolkaa ee haatan socda,sideedaba bini'aadamku waa labo nooc qeyb iska nool lagana hago meelo ka baxsan dhulkii ay shacbakooda ku nolayen kuwaasi waxne lagma faa'ido waxne bulshada kuma soo kordhiyaan, iyo qeyb bulshada ka mid ah ay waxkasta oo dhaca ka tahay qadiyad, inagu markasta muhiin inooma ahan shaqsi,koox iyo weliba dad gaar ah, waxaanu markasta hadii aanu degaan gooyni ah ka hadleyno iyo hadii aanu dalka Somaliya amaba dhulka ay degaan qowmiyada Somaalida ka hadleyno waxaan wax kasta ku cabirnaa hadba wanagoda waxii markaasi socda,waqti gaaban iyo waqti dheerba.

Hayeeshee, tan iyo markii ay bilaawdeen dadaalada muuqda ee haatan ka socda magaalada Baladweyn ee wanaaga badan xambarsan kuna faafay bulshoweynta Hiiraan dal iyo dibadba waxaan lenahay,waxaad mudan tahiin ku dayasho iyo weliba in leydiinku bogadinyo howlaha hada socda oo dhan,waana guul u soo hoyatay shacabweynaha Hiiraan ,bulshada Somaliyed

ee deriskood ah iyo weliba Somaliweyn.

Sideedaba hadal waxuu wanaag iyo amaan leeyahay marka inta wanaaga wado loo qiro,inta nolosha dunida ka dhacdsan ee ay ragaadisay jaahilnimo iyo iska yeel yeelna loo nastexeeyo, aqliceliyo,la tusiyo wanaaga,sidaasi daraadeed markii intiisa qeyrka ku jiro laga soo qaato hadalka ayuu bulshada u leeyahay anfac,waxa haatan socda oo dhan waa wanag ku dayasho mudan.

Wasiir Daahir Shire waad asiibtay facebook waxaa ka buuxaan dad badan oo reer Hiiraan iyo Soomaalida kaleba ah oo aad mararka qaarkood is leetahay war kuwani maxey ahaayeen

kolba nolosha waaba ka dhacsan yahiine mey iska aamusaan amaba kaliya ku dadaalaan iney iyaga ku ekaato waxa ay ka hadlaan...lol.

Hayeeshee, Hiiraan iyo shacabkiisu hada wado fiican ayey ku socdaan,waana bogaadineynaa dhamaan waxa hada socda oo dhan oo ah wax lagu farxo weliba waaan idiin balan qadeynaa hadii Alle idmo/qadaro amaba ogolaado in aanan ka daali doonin soo gudbinta, dhiiregelinta iyo weliba in aanu qeyb ka noqono horumarka degaanka amaba bulshada oo ah kuwo mudan nolol ka qurux badan midii ay ku soo jireen waayadii danbe,Guul iyo gobanimo.la soco wararkeena danbe,war helaa talo hela.

Maanta maalintu waa axad,bishuna waa Janaayo,Taariikhduna waa 12 ,sanadkuna waa 2025-Waxaan mar kale warqad iyo qalin amaba qalin iyo warqad u qaadaneynaa magaladan quruxda badan ee B/weyne oo ay ka socdaan dadaalo qurux badan sidaan horey u soo sheeg

nayna ku soo socday ismaqal, isqadarin, isdhageysi, kala danbeyn kuwaasi oo soo socday, haatana socda,siina socon doona,hayeshee, qormada markaan oo kale waa kaliya horudhac tani waxa la yiraahdaa ku sii sugid waan iskula raxeysaneynaa waqtigena ayaan qadaneynaa ciyaartaan waaladaa ayaan horta iskula bashaaleynaa.maxaa yeelay wanaaga markii uu jiro

hadaan xaqiisa la siinin,maxaa yeelay hadal oo dhan waxuu ka bilaawdaa kuna dhamaadaa nuxur, waxii ka soo haro waa uun waqti lumis,bartaas ha laga hayo howsa quruxda badan ee socota.

Waxanse inta aanan gudo gelin muhiimada qormadena si mug iyo miisan leh u bogadineynaa Duubabka dhaqanka,nabadoonada,waxgaradka,Siyaasiyiinta mid jooga iyo mid aanan joogin, haweenka, culimada, ganacsatada, dhalinyarada,ciidamada qeybahoda kala duwan ee soma jestayasha ah,aqonyahanka iyo qurbajogta reer Hiiraan oo dal iyo dibada ku faraxsan qeybna

ka ah dadalada iyo wanaaga ka socda magaaladan quruxa badan ee B/weyne,xili shacabku siweyn u wadaan hagaajinta iyo bilic soo celinta magaalada qofkastana mid darajo haya iyo

mid aan heynba lagu ixtiraamayo fikirkiisa,isagoo markii la dhageysto aan kaliya fikirka dhiibaneyne uu isaguna qeyb ka noqonayo wanaaga socda,taasi oo keentay in mudo gaaban

gudahod ay bulshadu wada garo wanaga haatan socda, inago aanan sidaan shacabweynaha Hiiraan iyo kuwa Somaaliyeedba horey uga balan qaadnay aanan marnaba dhulka ay degaan

qowmiyada Soomaalida meelba uu ka socdo wanaag intuu doono hala ekaadee aanan ka daaleyn shacabka Hiiraana kumaba sii jirto oo maahan dad waxyaaha qaarkood markii ay xaqiiqada timaado looga sheekeyo.Qormadu waa socotaa ha sugi waayin iyadoo udbaheeda iyo dhigaheeda wadata...lol.

Sabti,Janaayo 11,2025-Isbuucii la soo dhaafay waxey inooga shidneyd Soomaaliland oo ay ka jiraan

horumaro kala duwan,sidoo kale bilahii la soo dhaafay dhamaan dhulka ay degaan

qowmiyada Somalida waxan kaka soo hadalnay intoda badan siyaabo kala duwan, hayeshee

Isbuucaan waxey inooga shidan tahay dhulkii dowladnimada laga soo gaaray iyo magaaladii

caanka aheyd ee B/weyne inagoo bogadineyna dadadalada wada jirkaa ee weliba wax ku ool ka oo ay shacabweynaha amaba hadaanu si kale u dhigno qeybaha kala duwan ee bulshada

Hiiraan wadaan,kuwaasi oo iskugu jira Duubabka,Nabadoonada,Waxgaradka, Aqoonyahanka, Haweenka, dhalinayrada, culimada,ciidamada qeybahooda kala duwan, waxaan leenahay mar koowaad iyo mar labaad,well done.

Dadaal wadareedka hada socda waa mid ku dayasho iyo bogaadin mudan sida uu hada ugu

socdo ismaqalka iyo kala danbeynta ha lagu wado,waxa kale oo aanu bogadineynaa shacab ka durbaba sida isxilqaankaa u bilaabay qurxinta iyo soo celinta bilicda qeybo badan oo ka mid ah magaalada.la soco wararkena danbe.War helaa talo hela.

Latest News,The Republic of Somaliland and Jubaland State of Somalia,Somalia Women On Thursday,Janauray 9,2025-Wararka ugu waaweyn iyo Maanta Dowlad Deganka Somalida,

Jamhuriyada Somaliland, Jubaland, Mareykanka, Yurub,Turkiga Africa iyo caalamka+

Haweenka Soomaaliyeed-

Waxaan weli bogadineynaa dadalada wax ku oolka ah ee ay wasiir Daahir Shire iyo taliyaha Nabadsugida oo kaashanaya qeybaha ay ka kooban tahay bulshada ka wadaan magaladii caanka aheyd ee Baladweyen oo ay ka socdaan howlo, dadaalo amaba shirar

muhiim u ah shacabweynaha Hiiraan, reer Hiiraan deriskooda iyo weliba Somaaliweyn,

kuwaasi oo inta wado dadaaladaas iyo inta ku taageereysoba la dhihi karo waa kuwo mudan

in lagu bogaadiyo howsha sharafta leh ee ay halkaas ka wadaan inagoona aanan marnaba ka

caajisi doonin in aanu markasta wax ka qorno hadey yahiin Duubabka, waxgaradka,aqoon yahanka, siyaasiyiinta mid jooga iyo mid aan jooginba, dhalinyarada , geesiyaasha bulshada oo ah haweenkeena qaaligaa ee sharafta leh oo runtii dadaalkooda la dhihi karo waa mid aan weligiis mugdi gelin ,kuwaasi oo howsha quruxda badan ee hada socota siweyn uga dhax muuqda gob hadeyba jirto waa hawenka Somaliyed.oo dumarkeeneena Somaaliyeed inagoo qoraal guud oo ka dhaxeeya u soo wadna hadane

waan ku halqabsaneynaa kuwa aanu hada ka hadleyno ,ayaa hadane markii aanu waxoogaa maskaxda gadaal u celino berigii ay Soomaalidu ahaayeen Soomaali, jirta hada ka hor ayey

Abwaanadii Somaliiyed beri samaadkii markii ay ka hadlayeen jaceylka amaba tilmaamayeen

quruxda hablahii Soomaaliyeed si ay malaayiin Soomaali ah u fahmaan halka ay qormadu u

socoto amaba nuxurkeeda Waxaa abwaanadaas mid ka mid ah murtidii uu u tiryey haweenka Soomaaliyeed ka mid ahaa inagoo soo koobeyna,weliba abwaankaas waxaan qiyaseynaa inuu reer Hiiraan ahaa,waxuuna yiri,Caanshaqu Sarbeeb ma leh sakas iyo xishood ma leh waa soo socdaa iyo isug iyo idhawr ma leh, hadba siduu doonuu sanka kaakagalayaa,

markaas ayuu abwaanku siduu u wado waxuu gabaygu la galayaa quruxdii dumarkii amaba haweenkii Somaliyed si uu marka ugu hal qabsado qeyb iyaga ka mid ah ayuu quruxdoda ku soo koobay fanaanintii Soomaaliyeed isagoo hablahii,gebdhahii, amaba haweenkii berigaas jiray midba qeyb jirkeeda ka soo qaatay kuwaas oo u badnaa hoboladii waaberi,waxana inagoo ka soo qaadaneyna tix yar uu yiri,

ileen qormo waxaa noo soo socota aanu kaka hadleyno haweenka Somaliyeed oo waxaan ka soo hormarinay dadalo wax ku ool ah oo ay hormuud u yahiin waxgaradka iyo qeybaha kala duwan ee bulshada oo ay haweenku udub dhaxaad u yahiin dadaalada ka socda magaaladii caanka aheyd ee Baladweyne,waxuuna Abwaanku oo aanu qiyaaseyno inuu ahaa Abwaan

Mustafe Shiikh Cilmi yiri amaba mirahii gabayga ka mid ahaa siduu u lahaa Sanqaroor Saada Cali ley,Suniyaal Qadraaley, yacni fanaanadkasta waxuu ka sheegay qeyb jirkeeda ka mid ah, Daleys, Seynab cige, Hibo,Maryan Mursal name it,habalahii Soomalaiyeed e berigaas jiray ilaa maantana jira....siduu gabayga u wado ayuu waxuu leeyahay Sii jeedkii Nagruumiyo Shamso Cumar gacmihii Day..lol oo gabaygu waa dheeraa.

Markii aanu gabaygaas dhageysanay nasiib wanaag hablahas badankod inta ka nool maanta aad ayey u yar yahiin,Hayeshee, markii aanu murtida gabaygaas iyo kuwo kal eoo badan oo loo tiryey haweenka Somaliyed dhinackasta ka eegnay amaba hadaanu si kale u dhigno aanu dib u eegnay quruxda hablaha Somaliyeed ayaanba markasta iska jecelnahay in aanu wax ka qorno meeshii ay labo ka jogtana xaqoda siino ileen wax kale oo aanu u awodno ma jirto oo inaga wax qoreyna waxey galaan iyo waxey gudaan waan garaneynaa,waxaase maanta

bulshada Somaaliyeed ka mid ah kuwo badan oo aan garaneyn sidaasi daraadeed ka raali ahaada hadii qoraalka badankiis aanu inta ugu badan ka siinay iyaga amaba haweenka Soomaaliyeed meeshii ay doonaan hakaka noolaado dhulka ay degaan qowmiyada Somalida ee geeska Afrika amaba dalka dibadiisa,maxaa yeelay wanaagkasta oo dhaca intuu doonaba hala ekaadee waxaa qeybta ugu badan iska leh iyaga.

Hadaanse u laabano qormada,mar hadaanan kala dhamaaneyn haweenka Soomaalieed oo aanu waqtiyo kala duwan iyaga si guud iskugu soo laaban doono,hadane marka iyagaas laga soo tago, Sidoo kale dadaalada iyo shirarka muhimkaa Wasiir Daahir Shire iyo Taliye Sanbaloolshe iyo siyaasiyiinta kale ee la joogaan, saraakiisha, ciidamada qeybahooda kala duwan ee qalabka sida,qucaasha iyo weliba dhalinyada kuwooda maskaxiyan caafimaadka qaba, waxaan leenahay good job dadaalka wax ku oolkaa ee halkaas ka socda,yaan marnaba laga daalin waa dadaal weliba loo qaateen ah mudana amaan iyo bogaadin. War hela talo hala.

Dhaqanka Somalida midkiisa ugu facaweyn"Xeer Ciise"-Iyadoo ay inoo soo socdaan wararkenii kulamada ama shirarka quruxda badan ee ka socda magaaladii caanka aheyd ee Baladweyne ayna sidoo kale qoraaladii xiisaha lahaa ee aanu ka qoreynay haweenweynaha Soomaaliyeed ay inoo soo socdaan,hadane waxaanu sawrika maanta ku soo qadaneynaa

xeerka Ciisaha oo ka gudbay Soomaalida iyo qaarada Afrika una gudbay heer caalami,waa guul iyo wax lagu farxo in ay qowmiyada Soomaalida laga helayo dhaqan soo jireen ah oo taariikh facweyn leh. Waxaan halkaan si Soomaalinimoleh ugu hambalyeyneyna guud ahaa qowmiyada Soomaalida gaar ahaan bulshada dhaqankaan soo jireenkaan soo gaarsiiyeen heerka uu soo maray, marayo amaba mari doono mustaqalka.Hayeeshee la soco wararkeenii magaaladii caanka aheyd Baladweyne iyo shirarka wax ku oolkaa , iyo qoraaldii Dumarkeena sharafta leh quseyey iyo weliba wararka caalamka.War helaa talo hela.......

Latest News,The Republic of Somaliland and Jubaland State of Somalia,Somalia Women On Wednesday,Janauray 8,2025-Wararka ugu waaweyn iyo Maanta Dowlad Deganka Somalida,

Jamhuriyada Somaliland,Jubaland,Mareykanka,Yurub,Turkiga Africa iyo caalamka+ Haweenka Soomaaliyeed-

Waxaan mar kale isla aqrisaneynaa, eegeynaa, bal wax ka dhaheynaa qeybteenii labaad ee dumarkeena Somaaliyeed ee sharafta leh meelkasta oo ay kaka nool yahin dhulka ay caanka ku yahiin qowmiyada Soomaalida ee geeska Afrika iyo kuwooda dunida dacaladeeda ku kala nool.waxaanse bal horta iskula raaxeysaneynaa mid Ka mid ah ciyaradaha hidaha iyo dhanka

ee loo yaqaano Saarka oo ka mid ah ciyaaraha sida weyn looga ciyaaro amaba murtida ay ku idil yahiin oo ay ku luqeyneyso mid ka mid ah haweenkii Soomaaliyeed ee berisamaadkii loo caalwaayey gebedhii magacyada qurqurxoon loogu yeeri jirya inta laga yaabay murtideeda berisamaadkii Deeqo Quruxley.

Gebedhan waxey ka mid aheyd haweenkii faraha badnaa ee Soomaaliyeed ee ay murtideeda qabsatay gees gees waayo waayo, ciyaarta saarka waxuu aad ugu xoogan yahay Miyi iyo magaalo dhulka Soomaalida badankiis oo xiliga barwaayada, aroosyada iyo waqti kale oo ay dhalinyaradu si gaar ah iskugu yimaadaan oo uu si kedis ah iskaka bilaawdana waa la ciyaaraa..lol.

Hayeeshee, gebedhani dadkii yaqiinay qaarkood waxey inoogu shegeen in ay murtida u dheereyd qurux iyo joog,geber qoor dheer oo hablahii Soomaaliyeed ee xiligaas, berigaas, waqtigaas amaba hadaanu si kale u dhigno xiligii ay Soomaalidu Somali aheyd berisamaadkii oo bar baarya kuwoodi ugu quruxda badnaa ayey ka mid aheyd. war bal aanu isla daawano kedib ayaan inagoo dhamaanteen xayi ah isla aadeynaa qeybteena kale oo weli socota.....

Latest News,The Republic of Somaliland and Jubaland State of Somalia,Somalia Women On Tuesday,Janauray 7,2025-Wararka ugu waaweyn iyo Maanta Dowlad Deegaanka Somalida, Jamhuriyada Somaliland,Jubaland, Mareykanka, Yurub, Turkiga Africa iyo caalamka+ Haweenka Soomaaliyeed- Waxaan maanta mar kale isla aadeynaa kulamadii muhiimka ahaa ee malmahii tagay qeybaha kala duwan ee bulshada uga socday magaladii caanka aheyd ee Baladweytne

Kulamadan oo soo maray heerar kala duwan ayaa waxaa la dhihi karaa waxey marka laga eego dhinackasta soo gareen meel aad u wanaagsan ,kuwaasi oo halkaan ay hada joogto ku soo gaaray ismaqal iyo kala danbeyn.

Inta badan marka aanu dadalo socda bulshada la wadaageyno waxan hadba shacabweynaha

Hiiraan iyo kuwa Soomaaliyeed uga soo qabanaa nuxurka sidaasi daradeed hadaanu dhahno meel fiican ayey marayaan warku intaas ayuu ku dhan yahay,waxana bogaadineynaa dhaman intii dadaal iyo abaabul ku laheyd,ku leh kuna yeelan doonta.

magaladan B/weyne quruxda ka muuqato ma keenin siyaasi dadka iyagaa dhistay markasta waxii waagaan ah ee ay magaalada quruxdees ku hormari karto amaba dhulka Hiiraan ku horumari karo xitaa haduu wado dadaalkeeda saqiir amaba 5 jir reer Hiiraan ah amaba wiil iyo geber Soomaaliyeed markasta bulshadu waa u muhiim.

weliba waxaan si gaar ah u bogaadineynaa dubabka dhaqnaka, Nabadoonada , waxgaradka, haweenka, dhalinyarada siyasiyiinta, dhalinyarada, aqoonyahanka, culimada iyo ganacsatada cidkasta oo kalin muuqato ku leh,kulaheyd,kuna lahaan doonta inta dhiman.

Inaga markii aanu degaan geliya Soomaalida ka mid ah wax ka qoreyno waxanu sameynaa kaliya labo arimood mid sedaxaad kuma jiro.1-In aanan waxbo ka qorin hadba degankii aanu aragno in ay lugooynayaan qeybo ka mid ah bulshada bedelkiina u wareegno degaanada kale ee gayiga Somaaliyeed ee ay shacabkiisu sameynayan horumarada kala duwan, shacabkana ka deyno waxyaabaha iska qiyaaligaa.

2- Iyo in aanan sida ay caadada ka dhigteen mediya badan oo ay mamulaan dhalinayro badan oo subaxdii waxii ay shacabka u sheegaan galabtii isla iyaga beeneeyaan sababtana waxaa ugu wacan qofku markuu horta intuu shaqeysto noloshiisa markuu meel saaro kedib ayuu dalkiisa iyo dadkiisa wax wanaagsan ka qori karaa,la jeclaan karaa lana garab istaagi karaa, haduu yahay mid damiir lehna waxuuba ka socdaa hadba waxii wax u dhimaya bulshada degaanka uu ka soo jeedo amaba ku nool yahay.

Mar kale waan bogaadineynaa dadalkasta ooba bulshada u dhaweeynayo wanaag intii uu doonaba hala ekaadee.Well Done shacabweynaha Hiiraan kuwoda ku nool magaladii caanka aheyd ee Baladwweyne ee ku tiilay ubucdii dalka ahna meeshii ay malaayiin reer Hiiraan ah iyo Soomaaliweyn badankeed ka yimaadeen bartaas ha laga haayo dadaalkasta oo wax ku ool ahne ooba bulshada gaarsiinayo hal tilaabo oo hurmar ah waa in aan laga seexan lagana labo labeyn.War Hela talo hela.....

Latest News,The Republic of Somaliland and Jubaland State of Somalia,Somalia Women On Tuesday,Janauray 7,2025-Wararka ugu waaweyn iyo Maanta Dowlad Deegaanka Somalida, Jamhuriyada Somaliland,Jubaland, Mareykanka, Yurub, Turkiga Africa iyo caalamka+ Haweenka Soomaaliyeed- Waxaan inagoo udbaheena iyo dhigaheena wadana mar kale isla aadeynaa warbixintii aanu uga hadleynay Haweenweynaha Soomaaliyeed inagoo qeybteenii 1aad kaliya waxoogaa soo dulmarnay amaba ka sameynay qoraal yar oo kooban oo aanu ugu talo galnay iney kusii sugaan midkaan kaasi waxuu ahaa hurda kicis oo waxaanu ugu talo galnay iyagoo xayi ah iney midkaan si degan u aqristaan.

Hayeeshee, marka laga hadlayo hablaheena, dumarkeena, gebdhaheena, hawenkeena, hooyoyinkena ma noo samaxeyso in aanu dhamantood halkaan soo wada gelino sawiradoda maadaama aanu dhawr sawir ka soo qaadnay qormadii hore haatan wajiyadan miyaad garaneysaan waa hablahii Soomaaliyeed oo iyaga iyo kuwo kale oo badan wax maanta nool iyo wax ifka ka tagay ee berisamaadkii markii ay Somalidu Somali aheyd loo caal waayey, iyagoo Suugaanta marna bulshada ku wacyigelin jiray ,marna kaka qoslin jiray, marna sidii xabadii dhulka ay degaanada amaba dhulka ay ku noolyahiin qowmiyada Soomaalida ku difaaci jiray waxii berigaas afkooda ka baxay waa la yaabay qof joogay ayaa ka sheekeyn karo,mid aan joogina waxey uun ku noqoneysaa waxa laga hadlayo riyo oo kale,waxeyna kartida iyo aftahanimada kala sinayeen haween weynahii Soomaaliyeed ee berigaas jiray ilaa maantana jooga oo waxaa kaliya u kala saarnaa hadba markaasi mihnada amaba xirfada ay bulshada dhaxdooda ka hayeen.

Waana wax aaanu hawenka Somaliyeed ugu yeernay iney yahin birlabtii bulshada hayeeshee qormadu hada fananaiintii kaliya ma quseysee,yacni iyaga kaliya hadanu dhahno wax baan ka qoreynaa ayaanba laga dhamaneyn waana mida aanu si guud haweenweynaha Somaliyed si jamac ah inagoo uga hadleyna ugu dhiiranay in aanu ka sameyno qormo ka kooban ilaa sedax qeybood,kuwaasi oo ay qeyb kasta ka haldeyso wax ka duwan midii ka horeysay, bal aanu gudagalno, Let's Dive in.......

Latest News,The Republic of Somaliland and Jubaland State of Somalia,Somalia Women On Tuesday,Janauray 7,2025-Wararka ugu waaweyn iyo Maanta Dowlad Deegaanka Somalida, Jamhuriyada Somaliland,Jubaland, Mareykanka, Yurub, Turkiga Africa iyo caalamka+ Haweenka Soomaaliyeed-Waxaan is raacineynaa shirar muhiim ah oo ka socda magaaladii caanka aheyd ee Baladweyne,halkaasi oo kedib markii la amba bixiyey dudubkii dhaqanka ee ku sugnaa halkas malmahii tagay uu shirar wax ku ool ah oo hadanu si kale u dhigno muhiim

u ah shacabweynaha Hiiran iyo gud ahan kuwa Somaliyed halkaasi oo ay Ugaas Yusuf Ugaas Xasan, Nabadoonada Waxgaradka, Siyaasiyiin, Haweenka oo udub dhaxaadkii bulshada ah, dhalinyaro, ganacsato, aqonyahan, culimada amaba hadanu si kale u dhigno qeybnaha kala duwan ee bulshada.Hayeshee,kulamadan oo meel fiican maraya is maqalka iyo kala danbeyn

aysan meesha ka marneyn ,ahna shirar loo qateen ah,ayaa dhanka kale u muuqda inuu yahay

mid runta leyskugu sheegayo,waxana muuqanaya masuuliyad wadareed,waana shirar marka inta uu u socdo laga soo tago aad u anfacaya bulshada Hiiraan, kuwa deriska la ah iyo weliba Soomaaliweyn, maadama uu deegaanka aanu ka hadleyno ku yaalo ubucdii dalka iskuna xiro

inta badan dhulka Soomaalida amaba ay ku nool yahiin qowmiyada Somalida. waanse isku soo laabaneynaa wararkeenii kale waxaan isla aadeynaa qoraaladii aanu ugu talo galnay birlabtii qowmiyada Somalida maanta nool iyo kuwii dhintayba oo ah dumarka Somaliyeed meelkasta oo ay kaka nool yahiin geeska Afrika iyo caalamkaba iyadoo ay qeybta inoo soo socota wax badan ka duwan tahay tii hore oo aanu kaliya qararka ka jabinay waxoogaa waxa ay galaan iyo waxa ay gudaan haweenkeena Soomaalieed oo iyagu ah lana dhihi karo waa iftiinki bulshada.....

Qormadeena maanta waa mid halkeedii inooga sii soconeysa kana hadleysa dumarkeena Soomaaliyeed waxeyna ka koobnaan doontaa sedax qeybood oo aanu marar kala duwan shacabweynaha Soomaaliyeed la wadaagi doono kuwaasi oo iskugu jira qeyb qosol ah aadna u farxad gelineysa markii ay aqristaan,weliba qeybta farxada iyo qosolka waxaan u kala qaadeynaa labo qeybood qormadeena ugu horeya oo ah midaan waxaan kaliya kula wadaageynaa qeyb yar qeybta kalena markii aanu soo gabo gabeyno labada qeyb oo kale ayaan halka ugu danbeysa kula wadaagi doonaa markii aanu iskala gudubno qeyb ka hadleysa marxaladii ay soo mareen iyo mida ay maanta ku sugan yahiin iyo kaalinta ay kaka jiraan bulshada iyo ugu danbeyn qormada qeybta ugu danbeya oo ay wax badan uga bogan doonaan muhiimna u ah dhaman qodobada aanu ka hadleyno gunaanadkeeda. Hayeeshee, bal aanu gudagalno qeybteena koowaad.

Qeybtaan inagoo ka duuleyna waxad gashaan iyo waxaad gudaan hadii aad tahiin haweenka Somaaliyeed, hablaha Somaliyeed gebdhaha Soomaaliyeed iyo Hoyoyinka Soomaaliyeed oo aysan naga qarsoneyn maanta amaba waxii ka danbeyey burburkii ku dhacay dowladnimadii Soomaaliya dumarka Soomaaliyeed ee ugu badnaa ee ifkaan ka tagay marka laga soo tago tacadiga iyo dhibatada ka soo gaartay mushkiladii weyneyd, waxaa u dheeraa in ay hawenka ugu badan u geeriyoodeen dhiig kar iyo sokor ifkana ka tageen iyagoo ku haya wadankeenii wadankenii kuwasi oo iskugu jira qeybaha kala duwan ee ay ka kooban yahin hawenweynaha Somaaliyeed ee ku nool geeska Afrika xitaa kuwii aysan mushkiladaas haleelin ee ku noolaa dhulka kale ee ay degaan qowmiyada Somalida waxey ku yeelatay saameyn halkii ay donaan hakaka noolaadaano geeska Afrika.

Hayeeshe, gesinimadoda iyo kartidooda ay hidaha iyo dhaqanka u leeyahiin ee ay ku dhashan marka laga soo tago waxaan maanta ugu bishareyneynaa guud ahaan haweenka Somaliyeed darajadii ay doonaan haka joogaano bulshada dhaxdeeda ,hadey noqon laheyd mid xirfad leh iyo midan laheynba oo aadan inaga cid naga danbeysa aadan weydiineyn meeshi lagu gaaro 2026 wadankii hore loo dhihi jiray Jamhuuriyada Dimuquraadiga Somaaliya maantana dunidu ay u taqaano Somaaliya iyo Soomaaliland marka laga soo tago shantii Soomaaliya oo aheyd Jabouti, Soomaaliya, Soomaaliland, Somali Galbeed amaba Somali State (DDS) iyo Gobolka Waqooyi Bari ee NFD, hadaan u soo laabano halka ay sarta ka quruntay ee loo garan ogyahay Koofurta Somaliya amaba Somaliya waxey shacabkeedu yeelan doonan amab aheli doonaan meshi lagu gaaro 2026 iyo waxii ka danbeya hogamiye ay Somaliweyn amaba hadanu si kale u dhigno qowmiyada Somalida mahadin doonaan,ma idiin dhaheyno halkaas ayuu ka imaan doonaa iyo reerkaas ayuu Somali ka yahay oo waxaa na deeqa magaca guud ee Somaliyeed, waxaanse qalbiga si Soomaalinimo, Muslinimo, dadnimo oo weliba qiyaali ka fog ayna ku dheehan tahay kalsooni idiinku bishareyneynaa in waxii ka danbeeya 2026 aad hogaamiyaha imaan doono iyo inta la shaqeyn dontaba aad mahadin dontaan hadii aad tahiin Somaliweyn ,Somaliweyn markii shacab ahaan lagu hal qabsanayana waxaa udub dhaxad u ah Hawenka Soomaaliyeed.

Yacni waanu idiin soo hormarin karnay qeybta qosol qosolkaa,sidoo kale waan idiin soo hormarin karnay qeybaha kale ee qormada,waxaanse qeybtaan idiinku soo hormarinay in aanu si horudhac ah idinkoo xayi ah intiiba Allaah u kaso iney nolol ku gaaraan 2026 iyo waxii ka danbeeya in ay sii noqdaan update.Intaas waanu isla fahanay sow maahan.

Weliba bogaan shacabka ku tixan wey na garanayan in aanu dalka iyo dadka Soomaaliyeed si aad ah u jecel nahay maxa yelay waa kii na soo barbaariyey dhamanten oo waxii ka dhacaba aanu markasta inagoo careysan aanu wax ka qori jirnay,hayeshee inagu waxan ognahay weliba 100% idiin hubnaa halka uu dalkenu aaday 2026 iyo waxii ka danbeeya inta ka horeysa siyasadaha aan dhafsiisneyn shaqsiga, kooxda, iyo hanti aburashada marnaba haku gadsomina hadiiba uu maanta wiil Somaliyeed amaba rag iyo dumar Somaaliyeed oo bogaan wax ku soo qora ay warbixin aysan maqlin malaayiin Soomaali ah mid siyaasada ku jira iyo mid aan ku jirinba waa inagoo si qalbi furan u leh dumarkeena Soomaaliyeed ku bishareysta hogaan iyo dal qurux badan oo la yirahdo Somaliya ayaa jidk aidiinku soo jira,midna ogaada inagoo idiin kala hadleyno dan gud oo caam ah oo si guud ula hadleyno dumarka Somaliyeed ee ku kala nool dhulka ay degan qowmiyada Somalida iyo dalka dibadiisa haween weynaha Soomaaliyeed ee ku nool in aanu meelo soke kala hadalno, Soomaaliya hogamiye ay Soomaaliweyn ka sheekeyn doonaan mudo aad u fog oo aad mahadin doontaan ayaa jidka idiinku soo jira hadaad tahiin Somaliweyn weliba si guud ayaan Soomaalida rag iyo dumarba ugu sii marineynaa hawada jiritanka arinkas inagoo ka faaideysaneyna qormadaan aanu ugu talo galnay haween weynaha qowmiyada Soomaalida,geesiyaashii bulshda, kartidii oo bini aadam ah oo socota hadaad maqasho waa hawenka Somaliyed, aqligii oo nool oo socda hadaad maqasho waa hawenka Somaliyed, garashadii iyo deeqsinimadii oo nool hadaad maqasho waa iyaga, boqorad hadaad maqasho waa haweenka Somaaliyeed, Qurux iyo qaayo hadaad maqasho waa hawenka Soomaaliyeed.

Hayeeshee, dumarka Soomaaliyeed markii la tilmaamayo hoyoyinkeenii hore dhacdoyinka na soo jiita ee markii aanu maqlnay ilaa maanta u qirnay sida ay sharaftooda u ilaashan jireen una ahayeen kuwo geesiyaal ah,waxaa dhacday hada ka hor in geber markaasi ugub aheyd oo foolaneysay gunugii ugu horeeyey ay ku adkatay fosha ayna ku adkaatay waxana dhacday in uu cunugii oo aad u weynaa ileen beri samaadkii waxa lagu noolaan jiray cad iyo caano dadkuna sida ay maanta yahiin wey ka lafo weynaayeen,kedibna gabadhii ayaa xanuunkii u adkeysan kari weysay meel yar oo Daash ah ayeyna gebedhu ku umuleysay,kedibna waxey damacday in ay waxoogaa ooyso,markaas ayaa hooyadeed oo ka mid ahayed dadkii ka dhalinayey ileen geber hadeyba hooyadeed u nooshahay kama fogaato marka ay dhaleyso cunuga ugu horeyana kuma sii jirto,kedibna hooyadii gaarida aheyd waxey ku tiri naa aamu. aamus.shib dheh afka qabo hooyo ha ooyin anigaa ley moodayaa in aan markii aan ku dhalayey ooyi jiraye kedidna waxey u dhiibtay sida aanu qiyaaseyno hal shankuulo, shankuulo waad garaneysaan sow maahan Soomaali Maxamed waa nooc ka mid ah haraanti amaba xusul yacni iyado aan laga daremeyn hooyada ayey gebedhii danteeda ka gaartay...lol, waxii markaasi ka daneeyey gebedhii waxey ku soo baxday geesiyad birta calaanjineysa, weliba xiliyadaas waxaan qiyaseynaa in ay tahay xiligii marka dumarka lala baxayo dhulka miyigaa uu ninku intuu reerkooda ka soo wato hadba gebedhii ay balameen dhihi jiray isoo daba kac oo hadii habeenkaas lagu lugeynayo gudcur amaba mugdi hadii uu ninka gebedha la baxay iyagoo lugeynayo uu Mas madaxa kaka istaago oo iyadoo daba socota ay iyaduna Seynta kaka istaaji jirtay, yacni isaga kaliya ma aheyn geesi oo iyada qudheedu gebedha Somaalidaa waa geesiyad birta calaanjineysa,cunugii marxaldaas lagu dhalo miyaa dhul iyo wadankiisa la qaadan karaa...lol, Soomalaidii hore mucjisey ahaayeen.

Weli waxan ku guga jirnaa qeybtii qosolkee iyo kartida dumarkee Soomaalidu waa dad mucjiso ah hada ka hor inagoo raadineyna waxyaabaha ugu qosolka badnaa ee laga keydiyey haweenka Somaaliyeed waxaa dhacday in xiligii ay dowladii Somaliya ee jirtay beri samaadkii markii ay Soomaalidu yeesheen diyaaradii la dhihi jiray Air Soomaaliya markii danbena loo bixiyey Soomaali Airline ee ay Soomaalidu soo iibsadeen diyaaradii markaasi dunida sida weyn loo hadal hayey ee Airbusta aheyd Somaaliduna ugu yeeri jireen Maandeeq ee sidii siteydii iyadoo u dhigantay 10 diyaaradood habeen iyo maalin shaqeyn jirtay oo aad subaxdii markii aad ku aragto Jarmelka meel kamid ah ,duhurkiina aad ku aragto meel ka mid ah Taliyaaniga marna aad maqleysay wafi hebel ayey ka soo qaaday wadan hebel ayaa mid Soomaali ah waxa kulahaa markii ay diyaradaas soo baxday ayaa maalin maalmaha ka mid ah waxaan maqley kulahaa islaan.haweeney aan u meyleynayo iney ii aheyd eedo oo ganacsato aheyd oo diyarada qeybteda first Claas ah fadhisa anigoo is leh inta laga keenayo cuntada diyaarada ayaa waxaa dalabkii laga bilaabay kulaa dadkii fadhiyey safka hore ee diyaarada ee la baxay lacagta ka badan midii aanu bixinay anigana waxaan fadhiyey kulahaa qeybta dhexe diyarada anigoo waxoogaa gamayoonayo oo doonayo in aan indhaha wax yar isku qabto ayaan waxaan maqlay kulahaa hooyo Soomaaliyeed oo ku haldeysa english ay ka muuqatay laajada amaba luqada reer hebel kulahaa....lol, waa marka ay raga Soomaaliyeed doonayaan iney duraan haweenka Soomaaliyeed,xitaa hadey fadhiso frist class isagii fadhiyey qadka dhexe ayaa doonayo inuu xifaaleeyo oo halkaas ka raadiyo shaactiro...lol.

Nasiib wanaag bedelkii haweenkii sidaas beri samaadkii qaarada Afrika dumarkooda marka laga hadlayo ilbaxa ahaa ee dunida sidaas ugu safrayey diyaaradii mucjisada aheyd ee berisamaadkii ka yaabisay qaarada Africa ee Somali Airline ayaa waxii coladahii ka danbeyey noqdeen kuwo iskugu jira beylah, daruufo aysan u qalmina kala kulmay dalkooda iyo hadey tahay qurbaha,waana waxa aanu muhiim uga dhignay qormada halka ugu horeysa in ay Soomaalidu heli doonaan hogamiye iyo dowlad la mahadindoono,waxii ka danbeeya 2026..waa socotaa qormadu weliba qeybaheedii ugu muhiimsanaa......

Barnaamijka Hidaha iyo Dhaqanka Soomaalida- iyo kaalinta ay nolosha kaka jiraan dumar keena Somaaliyeed ee sharafta badan,kuwaasi oo ku kala nool dhulk aay degan qowmiyada Soomaalida ee geeska Afrika,halka ay malaayiin dumarkaasi ka mid ahne ay ku kala sugan yahiin, noolyahiin amaba kala joogaan dunida dacaladeeda,Maanta iyo sanadka cusub ee 2025 kedib,Qormada Isbuucaan-

Horta wey sahlan tahay markii sanad cusub la galo inta qalin iyowarqad leyska soo qaato la yiraahdo waxan ka hadleynaa tariikhda, kartida, aqonta iyo dadnimada dumarkena Somaliyed ee qaaliga inagu ah ,walow ay wayadii danbe soo baxeen wax aan lagu tilmaami karin rag oo dumarka siyaabo kala duwan ugu geysanayey.tacadiyo iyo ilhaano.

hadane micnaheedu maahan in aan wax ay yahiin, waxa ay galan,halka ay nolosha iyo dhaqanka Somalida ugu jiraan kartida,jiri jiri jiren ilaa maantana ugu jiraan in aan dib loo xasusan karin waxne laga qori karin sidaasi daraadeed waan ognahay in aanan halkan ku soo koobi karin,kartidooda iyo in ay yahiin birlabtii dunidan ayna ku fanaan Soomaalidu marka laga hadlayo Haween, dumarka, gebdhaha, hablaha iyo hooyoyinka Somaliyeed.

waan ka cudur daraneynaa in aanan halkaan ku soo koobi karin dadnimada,sharafta,kartida, quruxda, aqoonta Dumarkeena Soomaaliyeed meelkasta oo ay dunida ka joogaan intii ifkaan ka tagtay waaba tageen kuwa maanta nool ayaan bal isku dayeynaa in aanu waxogaa wax ka dhahno. qormadu waxey iskugu jirtaa qeyb dareen leh, qeyb waxogaa kaa qoslineysa iyo qeyb iftiimineysa waxa ay mudan yahiin kuwooda maanta nool da'dii ay doonaan ka jiraane.

Sidaasi daraadeed hadii aad ku nooshahay dhulka ay caanka ku yahiin qowmiyada Somalida sida Jabouti, Somaliland, Soomaaliya, Soomaali State iyo Gobolka Waqooyi Bari NFD ee ay Geeska Afrika ka degaan iyo hadii aad ku nooshay qurbaha ayna qiimo kuugu fadhiyaan dumarkeena Soomaaliyeed si degan u aqri waa kuu muhiim,hayeeshee, bal aanu guda galno muhiimada qormada markii aad waxoogaa ku sii nasato heestaan qiimaha badan oo ka mid ah malaayiinta heesood ee loo qaaday Hooyada Soomaaliyeed tasi oo uu ku luqeynayo abwaan Muxudiin Shaahid, Let's Dive in........

War bal aanu marka hore heestaan Jaboutiankaa iskula sii nasano heestaan Jaboutiyankaa ee aanu ugu talo galnay musharaxaha gudomiyaha Ururka Midowga Afrika,dowlada iyo shacabweynaha Jabouti Mudane Maxamuud Cali Yusuf ninka qaarada Afrika ka yaabsaday. war helaa talo hela. War helaa talo hela.

Qaarada Africa oo ka mid ah Qaaradaha ay ku nool yahin dadka ugu farxada badan marka loo eego dunidan aanu ku nool nahay dadka ugu saboolsan ayaa ugu farxad badan.

Jimco, May 27, 2022- Inagoo ka nasaneyna hadba beenta siyaasadeed ee maanta ka jirta dunidan aanu kunool nahay siiba dalka Soomaaliya oo ay madaxdoodu hadba kii xafiiska yimaado uu shacabka u jeediyo qudbado isku mid ah oo ay markii uu xafiiska baneynayo aysan jirin wax ka hir gala badnaa markastana shacabka uun yahiin kuwa beenta lagu socodsiiyo 4tii sanoba mar inagoona markasta keydina hadba qudbadaha ay jeediyaan madaxda Africa siiba kuwa Soomaalida oo ay shacabkodu ku soo jireen mudo ka badan 30 sano oo colaado ah, hadane qormadeena maanta waxaanu ku soo qaadaneynaa halka ay qaarada Africa shacabkeedu kaka jiraan farxada dunida iyadoo ay badankood ku gadaaman tahay daruufo adag iyo nolol u badan mida loogu yeero saboolnimada amaba faqriga.

Daraasaad horu dhac ah ayaa muujinaya in ay shacabka qaarada Africa ka mid yahiin dadka ugu farxada badan ee ku nool dunida.Hadaba waxaanu maanta ku nasaneynaa hees qurux badan oo ay ku ciyarayaan caruurta qaarada Africa ku nool qaarkood.Daawasho Wacan.

Diego Armando Maradona - When Football Becomes Art, Skills, Goals, Dribbles Argentinos

Juniors, Boca Juniors, Barcelona, Napoli, Sevilla, Newell's, Argentina.

Gold divider

QUICK LINKS

Sports

News

WELCOME
Hiran State

POLITICS & BUSINESS

Latest News / Wararkii Ugu Dambeeyay

Top Videos / Fanaaniinta Qaranka

QUICK LINKS

Sports

News

WELCOME Hiran State

POLITICS & BUSINESS

Latest News / Wararkii Ugu Dambeeyay

Top Videos / Fanaaniinta Qaranka

WELCOME
Hiran State