Somali Youth-Soomaaliya Wadan horey u socda iyo Dhalinta Soomaaliyeed- News in Somalia, Africa and Around the world-Friday April 26,2024- Wararka Soomaaliya, Afrika iyo caalamka-Maanta iyo mar kale wararkeenii taxanaha inoo ahaa ee aanu ugu talo galnay si guud dhalinyarada Somaliyeed meelkasta oo ay ka joogaan dhulka ay kunool yahiin qowmiyada Soomaalida gees ka gees.
Sidoo kale waxuu si gaar ah u anfacaya qoraaladan taxanaha ah ee aanu dhalinta Soomaaliyeed ugu talo galnay dhalin yarada rag iyo dumarba leh ee inoo geli doona mustaqbalka dhaw iyo kan fogba sidaasi daraadeed waa u muhiim dhalin yarada Soomaaliyeed qormooyinkaan taxanaha maxaa yeelay dalka Soomaaliya shacabkiisu maahan sidii hore iyo wax u dhaw.
Hadii aad tahay muwaadin Soomaaliyeed oo dhalinyaro ah ahna mid leh han, qab,wadaniyad, inagaaba og in intaas lagaa heli karee,laakinse ay kaa maqan tahay inay maskaxdiisu u fikirto dhanka wanaagsan amaba ku shaqeyso aqli iyo fikir u saamaxaya mustaqbalka in ay caruurtiisa iyo kuwa Soomaaliyeed uga daydaan wax wanaagsan oo uu bulshada ku soo kordhiyey,maadaama uu dalkeenu mudo ku soo jiray colaado wajiyo kala duwan.
Inagoo weliba qeybtaan dhalinta Soomaaliyeed u qodobeyneyna wax badan oo laga yaabo in ay rag iyo dumar badan oo Soomaaliyeed oo hami iyo han leh laakiinse waayeen cid u bidhaamisa inagoo kaliya ka deyneyna waxii la soo maray, laakinse kala hadleyna halka maanta la joogo iyo halka ay dunidu u socoto ka sokow halka ay mudan yahiin in uu dalkeenu iyo dadkiisu gaaraan mustaqbalka dhaw iyo kan fogba.
1-Waa marka koowaade- dhalinyarada waxaan u kala qaadeynaa sidey u dhan yahiin 3 qeybood qeyb ay ku gadaaman yahiin daruufo laakinse ay ku dheeraatay iney ka baxaan daruufahaas wax badana naftooda,mida qoyskooda iyo tan degaanka ay dalka kaka nool yahiin iyo weliba guud ahaan dhulka ay qowmiyada Soomaalidu degaan wax badan ka bedeli lahaa oo aan maanta awoodin in ay bulshada ka dhax muuqdaan.qeybtaan intaanan gudagelin waxaan ugu talo galnay in ay horta ku sii nastaan heestaan.Soomaaliya waa wadan horey u socda kaliyana u baahan dhalinyaro wadaniyiin ah oo aragti fog leh, waana ifa faalaha uu dalkeenu hada ku socdo oo shacabku maahan shacabkii hore.Soomaaliya Hanoolaato.la soco wararkeena danbe.
Somali Youth-Dhalinyarada Somaliyeed ee siyaasada dalkeena inoo galaya mustaqbalka iyo kuwa haatan ku jiraQeybteenii 3aad (B)-Qeybtaan waxey wax badan ka duwan tahay kuwii hore waxeyna ka hadaleysaa dhiancyo kala duwan si degan u aqriso hadaad ka mid tahay dhalinta Soomaaliyeed.War Helaa Talo Hela.
Somali Youth-News in Somalia, Africa and Around the world-Wednesday April 17,2024- Dhalinta Soomaaliyeed, Wararka Soomaaliya, Afrika iyo caalamka-Waxaan mar kale maanta guda galeynaa qoraaladii aanu ugu talo galnay, dabcan qofku waxuu wax fahmi karaa markii uu waxna aqrin karo waxna qori karo.taas qoraladenii hore ayaan uga soo hadalnay waxanse mar kale dhalinta Somaliyed intaananqeybtaan gelin ku boorineynaa mar kale in ay naftooda wax u bartaan si ay u fahman waxa dalkooda iyo dunida ka socda maanta, kedibna dalkooda iyo dadkooda ugu hiiliyaan halka ay nolosha ka jirto waxaana si gooyni ah ula hadleynaa dhalinyarada Soomaaliyeed meelkasta oo ay ka joogaan dhulka ay bariga Afrika ka degaan qowmiyada Somaalida iyo kuwa dunida inteeda kale ku nool ,maxaa yelay markaan leenahay qowmiyada Soomaalida ma jiro qof Soomaali ah oo uusan dalkaan u soo dhiman awoowkii amaba aabahii, amaba Abtigii amaba hooyadii waana waajib saaran qofkasta oo muwaadin Soomaaliyeed ah rag iyo dumarba hadba sidaad doonto u dhig.weliba qeybtaan dhalinyarada Soomaaliyeed hadey si degan u aqristaan kii aan wax aqrin waxne qorina u aqriyaan amaba gaarsiiyaan wax badan ayaa dhalinyarada Soomaaliyeed u haagayo.
Tusaale-Nolosha bini aadamka waxaa laga qiimeeyaa dhinacyo kala duwan waxaadna fah meysaa markii aad nasiib u yeelatay in aad dunidana meelo badan ka tagto,dalkenana dhulka ay qowmiyada Soomaalidu degaan intooda badan aad booqato weliba adigoon isku sheegin in aad tahay mediya waxaad fahmeysaa nolosha iyo wacyiga rasmigaa ee ka jira dunida iyo mida dalkeena. waana mida keentay in aanu ku mashquulin Soomaalida dhaxdeeda oo ay jiraan wax ka muhiimsan waxa maalinkasta laga hadlo oo u badan borobagaando, hadalo aan loo meel dayan, been qaawan kaliyana loogu talo galay in shacabka dalkeena kuwaas oo 70%na la xarbinaya nolol maalmeedkooda caadigaa iyagoo ku nool wadankaas quruxda badan, waxa ugu muhiimsan ee loo baahan yahay in bulshada loo bidhaamiyo waa in dhalinyarada oo ah udub dhaxaadkii wadanka amaba bulshada loo bidhaamiyo halka ay ka jirto maslaxada dalkooda siiba kuwooda siyaasada dalkeena inoo galaya iyo kuwa hada ku jira oo laga yaabo in ay wax badan ka qaldan yahiin oo aysan muuqan iney ku socdaan metelaad bulsho maxaa yelay madooneyno in aanu Soomaalida ku mashquulno waxaanse ognahay iyagoo Hotelo ku qarash gareeya dhaqaalo badan oo hadii ay degaankooda la tagaan ugu yaraan dhawr qoys wax ugu qaban karaan, degaankii laga soo doortayna gaajo loogu dhimanayo dibna ugu labaneyn qaarkood, waana mida keentay in aanan Soomaalida hada ku mashquulin ka hadalkooda oo ay jiraan wax ka muhiimsan, bedelkiina waxaan dhalinta Soomaaliyeed ee mustaqbalka imaan doono u rajeynyenaa amaba kuwa hada inoogu jira siyaasada u rajeynyenaa iney nolosha ka fahmaan halka ay ka jirto. Sidoo kale qoraalkaan waxuu muhiim u yahay dhalinta Soomaaliyeed ee ay dhici karto tiradii la doonaba hala ekaadaane iney wadanka horey uga soo galeen qaladyo kala duwan amaba denbiyo, lakiinse hada doonayo iney ka towbad keenan si dalkeena iyo dadkiisa daacad ugu noqdaan.
1- Maxaa la gudboon dhalinta Soomaaliyeed rag iyo dumarba hadeyba dhacdo in ay tirada ugu badan inoo galaan siyaasada amaba kuwa hada ku jira ha noqdaane.
Horta waa u muhiim dhalinta Soomaaliyeed iney ogaadan in aanu ku nool nahay duni ay umadaha ku nool kala ujeedo iyo kala caqiido yahiin badankeedna aan maanta la xeerin waxyaabo badan oo waayadii hore la xeerin jiray.Sidoo kale dhalinta Soomaaliyeed waa iney ogaadaan in aanu ku nool nahay duni aan meelaha qarked la qiimeyn inta uu qofku sameeyo dhaqalo sanadkii laakinse laga qiimeeyo inta uu qofku sanadkii Farxay. Waa u muhiim in uu muwaadinka Soomaaliyeed ee dhalinyarada ah ogaadaa in uu ku nool yahay wadan la yiraahdo amaba la doonayo inuu qoyb ka noqdo horumarka wadan la yiraahdo Soomaaliya ayna ku nool yahiin dad loogu yeero Soomaali sidii uu safka hore uga geli lahaa hagajintiisa qeybna uga noqon lahaa taariikhda dhinacadeeda wanaagsan (Maya dhinaceeda xun).
Waa in nidaamyada amaba dowlada aad ku biiri doontaan amaba hadaanu si kale u dhigno hadii aad inoo gashaan siyaasada dalkeena ka fogaadaan sedax arimood ka hor intaadan gelin.1- Ku dadaal in aadan waqti ku lumin goobaha fadhi ku dirirka hadii waxa laga hadlayo aysan aheyn wax umada anfacayo amaba ay yahiin wax adiga amaba aad ka faaideysaneyso amaba lagaa faaiddeysanayo.2- La imaataa aragti wax dhista ee aysan noqon aragtidaada mid wax dunisa.3- Ka fogaato meelaha lagu hayo aragtida aan dhaafsiisneyn qabiilka, kooxeysiga, damaca shaqsiga iyo waxii la mid ah.
Intaas markii aad ku dadaasho waxaa bar bar socda sedax kale oo muhiim u ah iney miro dhalaan waxa aad u socoto.1- Horta naftaada weydiiso maxaa laguu abuuray oo dunidan laguu keenay..... Dabcan waa in aad ku caabudo Allaah maadaama aanu nahay dad caqido leh. Sidoo kale waxaa laguu keenay in laga nabadgalo adigana aad inta kula nool ka nabadgasho. Sidoo kale waxaa laguu keenay in aad noloshaada jiheyso,waalidkaa hadey nool yahiin hagaajiso noloshooda hadey ifka ka tagena u duceyso. Sidoo kale waxaa laguu keenay in aad hagaajiso nolosha qoykaada hadey jiraan xaas, caruur, qaraabo iyo weliba hadba halkii aad kaka nooshahay dalkeena. Waxaa laguu keenay in aad kala garan karto xumaanta iyo samaanta oo waa waxa uu biniaadamku uga duwan yahay xeywaanka.Sidoo kale kala garan kara maslaxada wadankiisa, dadkiisa ( Soomaalida si guud inta maanta nool), waajibka ay inagu leeyahiin hadba wadamada deriska nala ah shacabkooda, kuwa ay inagu leeyahiin qaarada aanu kunool nahay ee Afrika shacabkooda iyo wxa naga dhaxeyn kara inaga iyo shacabweynaha dunida oo ay kuu qodobeysan yahiin waxkasta sidey u kala horeeyaan.
Qofkasta ma noqon karaa siyaasi aragti fog leh hadaan si gooyni ah ugu qeexno dhalinta Soomaaliyeed inagoo weliba u soo gaabineyna jawaabta qeybtaan waa Maya ,waxase jiri karaa nasiib qofka saacida waqti gaaban oo uu kaka soo muuqdo bulshada maxaa yeelay qofkasta ma noqon karo Hogaamiye amaba waxa afka qlaaad lagu yiraahdo(Charismatic leader ), laakinse dhalinyarada Soomaaliyeed waa dhalinyaro aqli badan dalkeenuna waxuu leeyahay shacab wanagsan oo inagaa isku soo marnay inta badan dhulka ay ka degaan geeska Afrika Soomaalidu ma jirto shacab ka wanaagsan sidaasi daraadeed dhalinta aanu ubaahan nahay hadaanu nahay Soomaali ee mudan iney siyaasada inoo galaan waa muhiim in ay ahaadaan kuwo loogu yeeri karo mustaqbalka waxa afka qalaad lagu yiraahdo hebel waa (influential), halkii markii hore la dhihi jiray hebel waa libaax oo ceel biyo laga cabayo dhulka miyigaa ayuu hebel oo reer hebel ah Ceeji ku dilay,kedibna qarabo.com u sacbiyaan halkii laga dhihi lahaa amaba bulshadu ay u bahneyd dhalinyaro ka soo dhax baxa yirahdo oo maxaan hal Ceel iskugu dileynaa maanu Ceelal badan qodano si aanu u wada noolaano.
Inagoo fursadaan ka faaideysnayeno si aanu dhalinyarada Soomaaliyeed dhinacyo kala duwan wax uga tusino,xiligii aanu dhulka ay Soomaalidu degaan safarka dheer ee weliba qaatay dhawr bilood, habeeno, maalmo iyo weliba xiliyo kala duwan iyadoo Jiilaal ah, Iyadoo Barwaaqo aan iyado colaado ah intaba soo marnay, waxyaabahii inaga yaabiyey waxaa ka mid ahaa wadanka Soomaaliya min waqooyi ilaa Koofur waxaa leyskugu raacaa diyaarado intooda badan Soomaalidu ma lahan oo waxaa leh ajnabi u shaqeeya hayaddo aan xitaa la garaneyn qaarkood wadamada ay ka diiwaan gashan yahiin.
Qiso yar oo inaga qabsatay mar aanu u guurgalnay sida ay ajaaniibtu dalkeena uga howlgalaan ayaan idiin soo koobeynaa si aad u ogaato waxyaabahii nagu dhaliyey in aanan ku mashquulin wiil amaba geber Soomaali ah masuuliyada ay sheegto amab sheegto intey doontaba hala ekaatee amaba yuusan shegan waxa koleyto lagu qamaarayo waa wadan la yiraahdo Soomaaliya madax baanidiisa iyo shacab sharaf leh laakinse u baahan in la soo dhiso dhalinyarada u istaagi laheyd dalkooda iyo dadkooda.
Tusaale- Ajnabiga dalka Soomaaliya ka shaqeyo markii ay dalkena warbixin ka gudbinayaan waxey leeyahiin baaq ay isku fahmaan iyaga gudaha dalkeenka ku nool iyo kuwa iyaga soo diray. kaba soo qaad Mogdishu ayey diyaarad halkaas u fadhisa oo hadey kacdo iyo hadeyan kacin markasta u kireysan ayey waxey u qaadanayaan qeyb dalka ka mid ah meelaha qaarkood wax aan dhameyn 30 daqiiqo,waxey soo joogayaan wax ka yar 30 daqiiqo isku geyntu waa hal saac , markii ay dib ugu soo laabtaan xaruntooda adiga isku heysta in aad leetahay dal la yiraahdo Soomaaliya iyo iyagu waxaa idiin dhaxeeya kaaf iyo kala dheeri adiga markii warbixin lagaa qorayo waxaa laguu arkaa in ay booqdeen magaalo hebel, kedibna ay horey u sii kaxeysteen dhawr Daanyeer maahan Danyeerkii aanu isla naqiiney ee waa rag iyo dumar Soomaaliyeed aad adinga ugu yeertaan turjubaano.halkii ay booqdeen markii ay ka hadlayaan waxey u arkaan iney la soo kulmeen dhawr Daanyeero,Daanyeeradu maahan kii aanu wada naqiinay ee xeywaanka ahaa ee waa halkii ay booqdeen kuwii horboodayey, waa rag iyo dumar Soomaaliyeed,kedibna hayaddahii loo shaqeynayey waxaa loo gudbinayaa halkii saac ee ilahanada ahaa ee ajnabigu booqdeen amaba safarkaas gaaban ay galeen waxaa waxbiixnta lagu qorayaa iney ku baxday 200 ilaa 300 kun amaba hal milyan dolar,waa markii uu inaga galay in aanu nahay dal xor ah oo madax banaan,adiga maxaa kuu dheeri ah shacabkaadii oo boqolkiiba 70% ku dhibaateysan gudaha dalkooda sidaasi ay tahayna lagu hayo hagar daamooyin aan aqliga biniaadamka galeyn.
Waana mida kentay maalintii ay soo baxday arintii Bada Soomaaliya ee Masjidkii Qiblateynta ee magaalada Saylac iyo Xeebtii Lughaya mashruucii fashilmay waxii ka danbeeyey in aanan ku mashquulin ficilo yar yar oo uu ku dhiirado amaba uu sameeyey muwaadin Somaliyed ee ay inoo taalo howl ka baxadweyn, waana mida keentay in aanu is tusino inuu dalkeenu u baahan yahay wacyigelin xoogan oo dhanka dhalinta Soomaaliyeed ee mustaqbalka inoo gelidoonta siyaasada si uusan qoraalku inoola dheeraan maanta intaan ha inoo joogto.weliba kama hadleyno diyaaradaha degaanda ay qawaariijtu maamulaan loogu geeyo risasta ee hadane la yiraahdo waxey ku soo dhacday degaan hebel, hadane iaydoo loogu talo galay shirakdah aceymiska looga qaato malaayiin dolar,intaas wanu isla fahaney sow maahan,
waana mida keentay in aanu maalinkasta aragno dhalinyaro Soomaaliyeed oo mediyaha ka qeyl qeliyaan oo ay noloshu ka gashay Views oo hadane iskaba daay shacabka dalkenee maba dhageystane iyaga xasaskoda iyo caruurtooda beenta ay ku nool yahiin, inkasta oo ay jiraan tiro Soomalid aka mid ah oo wax wanaagsan bulshad au soo gudbiyaan. qeybteena xigta waa kobci garaadkaada kaliyan ku kooban dhalinta inoo geli doonta siyaasada dalkena mustaqbalka oo ah Weybta C. Adiga oo muwaadin Soomaaliyeed ah weligaa ma aragtay dhaliyarooy qof loogu yeerayo amaba isku arka inuu yahay siyaasi Somaaliyeed oo hadane u caararyo wadan ay sii bur bureyso siyasadiisa kkkkkkk, waa marka anu idiin lenahay qofkasta ma noqon karo hogaamiye dhab ah.
Hayeeshee Soomaaliya waa Wadan barwaaqaa ayna ku nool yahiin shacab Soomaaliyeed oo wanagsan hayeshee mudan in loo soo saaro amaba ay u soo baxaan dhalinyaro Somaliyeed oo rag iyo dumarba leh oo aragti fog leh.weliba dhalinyarada Soomaaliyeed waxaan ugu bishaareyneynaa iyaga iyo shacabka Soomaaliyeed shaqsiyaad badan oo aad hada moodaan amaba loogu yeero siyaasi saxada siyaasada Somaaliya kuma arki doontaan sanadaha inagu soo aadan iyo wax u dhaw waase dhici kartaa iney wadamo dhawr ah iyo hayaddo sida kuwan aanu uga soo hadalnay qeybtena kore ay waqti gaaban isla jilaan been,xitaa magacyadoda waan idiin la wadaagi karnaa muhiimse maahan hada oo ma doneyno in aanu ku mashquulno Soomaalida dhaxdeeda,.Soomaaliya Hanoolaato
Somali Youth Part Three (A)- Dhalinyarada Soomaaliyeed Qeybtii 3aad-Abriil 12,2024-Waxaa mar kale halkeedii inooga sii soconayo qoraalkii aanu ugu talo galnay dhalinta Somaliyeed ee mustaqbalka inoo geli doonta siyaasada iyo kuwa maanta ku jira, waxaanse inagoo fursadaa qaaligaa ka faaideysaneyna halaan hambalyo maalinta 12 Abriil oo ku beegan maalintii la aas aasay Geesiyaasha xooga dalka Soomaaliyeed ee loogu yeero (Ciidanka Xoga Dalka) rag iyo dumarba waxaan leenahay Hambalyo taarikhda ayaa horey u xustay kuwii hore kuwii dhexe kuwa maanta joogana min waqooyi ilaa koofur waxaan leenahay Hambalyo, Hambalyo, waana muhiim mar hadii ay ciidamadena qaranka u badan yahiin dhalinyaro in ay qormadaan aanu ugu talo galnay si guud dhalinta Soomaaliyeed oo muhiim u ah waqtiga maanta lagu jiro ay iyaguna ka faaideystaan oo ay aqristaan weliba qeybtaan 3aad si gooyni ah ayey u tabaneysaa dhalinyta Soomaaliyeed ee aanu u baahaan nahay amaba uu dalkeenu u baahan yahay mustaqbalka, hayeshsee hadaanu hambalyada halaas uga baxno waxaanu guda galeynaa muhiimada qormadeena qeybtii 3aad oo aanu u sii kala qaadnay A,B iyo C.
A- Hota hadaan dib ugu laabano qormadii midaan ka horeysay waxaan shacabka la wadaagnay booqashadii aanu ku soo marnay meelo badan oo ka mid ah dalka Soomaaliya min waqoyi ilaa Koofur uguna sii gudubnay dhulka kale ee ay bariga Afrika ka degaan qowmiyada Soomaalida wax yaabahii na farxad geliyey hadaan u soo koobno shacabeena Soomaaliyeed si guud iyo si gaar ahaaneedba hadii nala yiraahdo soo koobna waxaanu u soo koobi laheyn sawiraan.
Wax yaabaha kale ee aadka inoo farxad geliyey waa marka qofka muwadinkaa ee Somaligaa si kasta oo uu markaasi u kala daadsan yahay amaba ay markaasi daruufo ugu xeeran yahiin loo sheego wax wanaasgan amaba loo bidhaamiyo wax badan oo uusan horey ula socon waa dad dhiig iyo dadnimo leh ha ahaado rag amaba dumar, waxaane inoo soo baxday halka uu dalka ka horumari karo in ay tahay wacyiga dhalinta Soomaaliyeed ee siyaasada inoo geli doonta mustaqbalka iyo kuwa maanta ku jira in bal marka hore loo dulmaro waxa uu dalku yahay iyo nolosha dunida ka jirta.
Tusaale- Waa noocma dhalinta aanu maanta u baahanahay in ay inoo galaan siyaasada dalkeena ama hada ku jiro horeyna wax badan uga soo qaldameen amaba ha noqdo mid hada kedib isu diyaarinaya oo ku cusub saxada siyaasada.
1- Ma doneyno in aanu bulshada u sharaxno waxa uu yahay siyaasi ee waxaan ka hadleynaa qofka amaba dhalinta uu dalkeenu u baahan yahay maanta amaba berito oo ah mustaqbalka laga hadlo.Dhalinyarada inoo geli doona siyaasada mustaqbalka muhiim inooma ahan halka uu ka soo jeedo amaba dalka Soomaaliya ka degan yahay amaba reerka uu ka soo jeedo ee waxaan la hadleyno waa qoys la yiraahdo Somaali iyo wadan la yiraahdo Soomaaliya inta ku dhax nool iyo kuwa hareeraha ka degan ee si guud loogu yeero qowmiyada Soomaalida.
Qofka muwaadinkaa ee Soomaaligaa sidiisaba markuu dhalinyaro yahay hadane yahay mid hadaf leh waxaa looga baahan yahay intusan horta ku fikirin inuu bulsho hogaamiyo walow ay noqoto qoyskiisa inuu la yimaado 3 shey markii uu la yimaado 3daas sheyna uu ku kabo sedax kale. 1- Muwaadinka Soomaaliyeed ee weliba dhalinyada ah ee siyaasada inoo galayo waa inuu ahaadaa marka hore amaba la yimaado, Aqlaaq, noqon karo curiye amaba Mufakir wax curin kara, aqrin kara sida looga nool yahay halka uu dalka kaka nool yahay, dalka intiisa kale iyo dunida uu dalkaasi wax kala dhaxeeyo.
2- Qofku ugu yaraan fahamsaeen yahay amaba leeyahay intey doontaba hala ekaatee aqoon dineed iyo mid maadi ah. 3-Yahay mid garanaya Diinta,dhaqanka iyo nolosha saxda ah ee ay ku noolyahiin bulshada dalkeena si gaar ahaaneed iyo si guudba, intaas markuu isku helo waxaa u sahlanaaneyso inuu markasta wax wanaagsan kaliya kala hadlo shacabka dalkiisa amaba inta markaasi soo dooratay,markaas kedib ayuu wadan la yiraahdo Soomaaliya iyo dadkiisa wax ku soo kordhin karaa amaba cadowka dibada dalkiisa ka ilaalin karaa intaas waa horudhaca waxaan hadane sii qeexeynaa faraqa u dhaxeeya ilaalinta sharafta dalkaada iyo sumcada dadkaada ( Soomaaliyeed),dhawr qodob oo aanu is leenahay aad ayey u anfaceysaa dhalinta Soomaaliyeedna waan u raacineynaa.
Waxaan u baahanahay, dalkenuna u baahan yahay dadkiisuna u baahan yahiin in ay dhalinta Soomaaliyeed ee mustaqbalka u kala soocan tahay waxa afka qalaad lagu yiraahdo characteristic, amaba mental attitude amaba waxa la yiraahdo Synonyms, taasi oo hadii jumlo ahaan afka qalaad leysku qabto noqoneysa( How you will interpret and respond to situations), kedibna hadaanu sii qeexno waxey iskugu bisho shubaneysaa waxa loo yaqaano (Mind-set),Maxaa Qaarada Afrika oo ah mida dunida ugu qurxoon shacabkooda ula daalaadhacayaan nolol maalmeedkooda. ma waxaan nafta ku mada daalinaa in ay ka maqan tahay shacabka qaarada Afrika oo ay Soomaaliya ku jirto ma yaqaanaan sida loo noolaado amaba waxa afka qalaad lagu yiraado (How to act in certain ways).
Hadii xitaa qodobadaan aanu ku soo koobnay afka qalaad la sii qeexo waxey iskugu biyo shubanayaan inu qofka Soomaaligaa amaba hadaanu si kale u dhigno dhalinta Soomaalieed ee siyaasada inoo gali doonto bartaan amaba ay leeyahiin wax uun aqoon diineed iyo mid Maadi ah, maxaa yeelay aqoonta diintuna waxaa ku idil waxii uu wanaag oo dhan Allaah na faray mida maadigane hadba qeybtaad ku taqasusto ayaa kugu xireysa bulshada inta aad hadba markaasi dooneyso in aad kala macaamisho.
Dhinaca kale ayaan hadane wax ka tusineynaa muwaadiniinta Soomaaliyeed bal xoogaa aan iskala baxno gudaha Somaaliya iyo qaarada Afrikaba ee aanu isla aadno caalamka si markaas dhalinta Somaliyeed kuwooda siyaasada inoo galayo wax badan u fahmaan!,Waxaad isweydiisaan waxa ay reer galbedka oo ah kuwii qaarada Afrika soo gumeystay ay mediyahoda weligood wax wanagsan uga sheegin qaarada Afrika mise jirtaa cid hada ka hor idiin sharaxday oo Soomaali ah mar hadey yahiin wadamo horey u maray.......
Sababta ugu weyn waa hal ujeedo oo kaliya.1- Hadii ay wax wanagsan ka sheegaan qaarada Afrika waxaa wadamadooda ka soo guurayo dadka dabaqada dhexe ku nool ee hantida heysta oo dhaqaalahey heystaan nolol ka jaban mida ay ku heystaan dalalka reer galbeedka ku helayo qaarada Afrika,hadey tahay cunto fresh ah iyo cimilo wanaagsan,hadey taasi dhacdona waxey noqonayaan wadamo sabool ah marka waa in shacabka wadamada reer galbeedka ku nool maalinkasta loo xumeeyaa qaarada Afrika oo noloshii iyosiyaasadii ayaa halkaas ka gashay, Intaasi waanu isla fahanay sow maahan.
Dhinac kale ayaan wax idiinka tusineynaa aan isla aadno gudaha dalkeena hooyo ee Somaliya iyo sida ay shacabka Soomaaliyeed u yahiin dad wanaagsan,waad yaabeysaa sida aanu u nahay umad Allaah ku madneystay wax badan oo ay adag tahay iney helaan umado kale oo nala mid ah oo ku nool amaba qaarada Afrika amaba dunida inteeda kale, waana mida hadii ay sidegan jiilka soo koraya ee Soomaaliyeed u aqristaan qeybaha B iyo C siiba kuwoda siyaasada dalkeena inoo galayo, weliba qeybaha inoo soo socda waa kuwa muujinaya waxa isku xiri kara qofka siyaasiga ah iyo bulshada uu doonayo inuu u galo siyaasada aaba uu
Shirweynaha uu heerkiisu sareeyey ee maalmahi tagay ka socda magaalo xeebeedka KIsmaayo ayaa war Murtiyeed caawa ka so xay oo ka koobnaa in ka badan 10 Qodob ayaa lagu soo gabo gabeeyey halkaas.Waxuuna u qornaa sidan:-



War-Saxaafadeed 14.08.2025-Baaq Gurmad Qaran: Mas’uuliyad siyaasadeed iyo wadahadal loo dhan yahayDhaqdhaqaaqa Isbedeldoonka ah ee Gurmad Qaran (GQ) wuxuu walaac weyn ka muujinayaa xaaladda siyaasadeed ee dalka ee sii xumaaneysa, taas oo sababi karta xasillooni darro weyn iyo maqnaanshaha heshiis dhab ah oo dhex mara hoggamiyeyaasha dalka.

Dhaqdhaqaaqa Gurmad Qaran wuxuu si dhow ula socdaa dhacdooyinka dhawaan ka dhacaayey Soomaaliya, gaar ahaan wada hadallada u dhexeeya Madaxweyne Xassan Sheikh Maxamuud iyo Madasha Samata Bixinta Qaranka ee ku saabsan dib u eegista dastuurka iyo habraacyada doorashooyinka. Ilaa iyo hadda, wada hadalladani ma keenin heshiis wax ku ool ah, taas oo dhalisay walaac xooggan oo ku saabsan jihada uu dalku u socdo.
Dhaqdhaqaaqa Gurmad Qaran wuxuu Madaxweynaha ugu baaqayaa inuu muujiyo xilkasnimo iyo masuuliyad dheeri ah oo uu mudnaanta siiyo danaha shacabka Soomaaliyeed isla markaana ilaaliyo midnimada qaranka. Gurmad Qaran wuxuu ku baaqayaa in si deg deg ah dib loogu soo laabto wada hadal loo dhan yahay oo lala yeesho dhammaan kooxaha mucaaradka ah, oo ay ku jiraan hoggaanka Puntland, Jubaland, iyo bulshada rayidka ah, iyadoo laga faa’idey sanayo muddada yar ee la haysto, si loo xalliyo arrimaha ku saabsan dib u eegista dastuurka iyo habraacyada doorashooyinka, si loo xaqiijiyo in midnimada qaranka iyo xasilloonida dalka ay ka horreeyaan kala qaybsanaanta siyaasadeed iyo danaha gaarka ah.
Dhaqdhaqaaqa Gurmad Qaran wuxuu ka digayaa in khilaafaadka siyaasadeed ee sii socda iyo kala-qaybsanaanta sii xoogaysanaysa ay khatar ku yihiin sharciyadda iyo midnimada hey’adaha dimuqraadiyadeed ee Soomaaliya. Gurmad Qaran wuxuu aamin san yahay in dib u eegista arrimaha dastuurka ku meelgaarka ah ay muddo qaadan karto, sidaa daraaddeed, howlaha dastuurka waxaa la dhamays-tiri karaa muddo xileedka soo socdo.
Gurmad Qaran wuxuu mar kale xaqiijinayaa mowqifkiisa adag ee ah in dastuurka yahay heshiis Qaran, oo wax laga beddelli karo ama wax lagu dari karo haddii loo baahdo, isla markaana ay hannanka doorashooyinka noqdaan kuwo la isku raacsan yahay oo lagu dhiso heshiis Qaran,isla markaana la iskula xisaabtamo.
Gurmad Qaran waxaa ka go'an ilaalinta mustaqbalka dimuqraadiyadeed ee Soomaaliya iyada oo loo marayo wadahadal,midnimo,iyo ixtiraam mabaadii'da dastuuriga ah.
Hordhac
Soomaaliya oo kaalin mug leh uga jirtay guud ahaan Caalamka iyo gaar ahaan Qaarada Afrika, ayaa sooyaalka taariikhda dhow waxay muujineysaa xasillooni darro siyaasadeed, amni darro baahsan, musuqmaasuq iyo khatar la soo daristay madax banaanida dalka, midnimada qaranka iyo dagaallada kooxaha xagjirka ee Al-Shabaab iyo Daacish.
Dhaqdhaqaaqa Gurmad Qaran (GQ)
Gurmad Qaran, waa dhaqdhaqaaq isbeddel doon waddani ah oo ay ku midoobeen waxgarad Soomaaliyeed oo ku sugan dalka gudihiisa iyo dibaddiisaba, waxaana dhammaantood ka go’an in ay qayb ka noqdaan jihaynta mustaqbalka bulshada Soomaaliyeed iyo xal u helidda mushkiladdaha ka jira dalka, iyagoo cashar ka qaadanaya waayihii la soo maray. Waa dhaqdhaqaaq aaminsan sarreynta sharciga, ilaalinta xuquuqda dastuuriga ah ee qofka Soomaaliga ah, la dagaallanka musuqmaasuqa, in hoggaanka dalka lagu doorto daah furnaan, aqoon, wada ogol, raadraac fiican iyo tixgelinta rabitaanka shacabka.
Sababaha loo aasaasay Gurmad Qaran
Xog ururin ay waxgarad Soomaaliyeed ka sameeyeen dhibaatooyinka dalka ka jira kuwooda ugu waaweyn heer dowlad dhexe iyo dowlad gobolleedba, waxay iftiimisay in midnimadii dalka sii kala dhantaalantay isla markaana kalsoonidii u dhexeysay bulshada Soomaaliyeed ay sii luntay. Taasina waxaa laga dhaxlay khilaaf siyaasadeed, awooddii dowladnimada oo wiiqantay, qabyaaladdii oo baahday, amni darro, la’aanta adeegyadii bulshada iyo kuwo kale.
Hadafka Gurmad Qaran
Hadafka Gurmad Qaran waa in la helo “Soomaaliya oo mid ah, xor ah, nabad ah, lehna hoggaan xilgudasho leh, maamul sharci iyo caddaalad ku dhisan oo ilaaliya xuquuqda muwaadinka.”
Himilooyinka Gurmad Qaran
Gurmad Qaran waxay qayb weyn ka qaadanaysaa xallinta caqabadaha ka jira dalka, gaar ahaan dhinacyada siyaasadda, dowlad dhiska, sareynta sharciga, amniga iyo isku duubnida bulshada. Waxayna si mug leh uga qayb qaadanaysaa xallinta khilaafaadka siyaasadeed ee ragaadiyay dalka iyo soo celinta midnimada ummadda Soomaaliyeed. Si loo xaqiijiyo himilooyinkaas waxaa diiradda la saarayaa fulinta shanta qodob ee hoos ku xusan:
I. Dhab u heshiista iyo soo celinta kalsoonidii ka dhaxaysay dadka Soomaaliyeed, ilaalinta midnimada dalka iyo xoojinta dawladnimada.
II. Xasilinta siyaasadda iyo hoggaan ku sifeysan xilgudasho, caddaalad, karti, aragti fog, khibrad, aqoon, anshax shaqo, damiir iyo waxqabad muuqda.
III. Dhisidda hay’addo dowladeed oo hufan, kuna dhisan maamul wanaag iyo shuruuc hagaysa (meritocracy).
IV. Dib u dhiska adeeg bulsho oo waxtar leh iyo abuuris ilo dhaqaale oo maxalli ah.
V. Hirgelinta caddaalad bulsho oo baahsan, ilaalinta xuquuqda muwaadinka iyo tan bulshada, la dagaalllanka musuqmaasuqa, soo celinta sumcadda iyo haybadda dalka, joojinta faragelinta shisheeyaha iyo la dagaallanka argagixisada.
Saamaynta taban oo ay yeesheen caqabadaha dalka ka jira
Daraasado badan ayaa xaqiijinaya in caqabadaha kor ku xusan ay saamayn taban ku yeesheen dhan walba ee nolosha dadka Soomaaliyeed meel kasta oo ay joogaan, ha ahaato xagga siyaasadda, dhaqaalaha, adeegga bulshada, ilaalinta xuquuqaha dastuuriga ah, sumcadda iyo sharafta dalka. Waxayna sababeen amni darro, caddaalad darro, musuqmaasuq, fowdo, argagixiso, ku dhaqan la’aanta sharciga iyo ku takri falka awoodda dowladda. Waxaa kale oo caado noqotay ku tumashada sharciga, faquuqa iyo hayb sooca bulshada dhexdeeda ah.
Xal iyo tallooyin Xubnaha
dhaqdhaqaaqa Gurmad Qaran (GQ) oo adeegsanaya xogihii ay ka soo ururiyeen dalka iyo dadka, waxay ku talinayaan in ay lagama maarmaan tahay:
1) In la abaabulo indheergaradka iyo aqoonyahanka bulshada Soomaaliyeed meel kasta oo ay joogaan, looguna baaqo in la qabto shirweyne Soomaaliyeed oo looga tashanayo mustaqbalka dadka iyo dalka.
2) In la helo hannaan lagu hirgeliyo dhab u heshiisiin, laguna go’aamiyo dastuur wadaogol ah.
3) In la helo hoggaan ku sifeysan xilgudasho, ku dhaqanka dastuurka, caddaalad, karti, damiir, aragti fog, khibrad, aqoon, anshax shaqo, iyo waxqabad muuqda.
4) In la mideeyo xooggaga xal doonka ah ee ka jira dalka, loona istaago sidii xal waara loogu heli lahaa caqabadaha baahsan ee dalka ka jira.
5) In la hor istaago, meelna looga soo wada jeesto wadda kasta oo lagu kala qaybinayo shacabka Soomaaliyeed. 6) In la ilaaliyo khayraadka iyo hantida maguurtada ah ee dalka. 7) In shacbiga Soomaaliyeed ay ka hor tagaan dastuur ama sharci kasta oo aanay u dhameyn dadka Soomaaliyeed, isla markaana khatar ku ah is aaminidda iyo wadajirka ummadda Tubta xal waara Gurmad Qaran hiigsigeedu waa Soomaaliya oo midaysan oo barwaaqo ah, kuna dhisan sareynta sharciga, hoggaan xilgudasho leh, maamul hufan, isla xisaabtan dhab ah, talo iyo wada hadal loo dhan yahay, iyada oo laga duulayo waaya aragnimadii laga bartay caqabadihii hore iyo kuwa hadda jira.
Gurmad Qaran waxay ugu baaqaysaa shacabka iyo madaxda Soomaaliyeed in la xoojiyo midnimada iyo caddaaladda iyada oo loo marayo sharciga iyo dastuurka dalka.
Gurmad Qaran waxay u taagan tahay ilaalinta hantida qaranka, kobcinta dhaqaalaha iyo ku dhaqanka dastuurka iyo sharciyada dalka. Qorshahaas wuxuu Soomaaliya u horseedayaa waa-cusub, ka gudubka caqabadaha jira, mustaqbal ay saldhig u tahay midnimo iyo hurumar waara.
Magacyada Asaasaayaasha Gurmad Qaran
1. Dr. Axmed Sharif Cabaas 2. Cabdiraxmaan Daahir Cusmaan 3. Abuukar Cabdow Carmaan 4. Axmed Cabaas Axmed 5. Cali Xaaji Warsame 6. Caasha Geelle Diiriye 7. Cabdikariim Cabdilraxmaan Xaaji Xasan 8. Dr. Aweys Cumar Maxamuud 9. Dayib Sheekh Axmed 10.Mohamed Abshir Faatax 11. Wiilo Cabdulle Cusmaan 12. Saynab Xasan Kala xiriir:
Email: [email protected] Twitter: @teamgurmad
For Immediate Release On June 26, 2025
Background Somalia stands at a pivotal turning point. Years of stalled progress, political instability, and fragmented leadership have left the country struggling to meet even the most basic expectations of its citizens. The absence of effective governance, growing mistrust between institutions, and persistent insecurity have created a vacuum that threatens the country’s sovereignty, national unity, security, and stability.
Gurmad Qaran (GQ) was created in this moment of uncertainty—not as a reaction, but as a forward-looking movement for change determined to help chart a new course for Somalia. It brings together Somalis from across the nation and the global diaspora, united by the belief that a better future must be built through capable leadership, rule of law, public trust, and accountable governance.
Gurmad Qaran is rooted in Somali identity, national purpose, and a shared responsibility to protect the Republic. We believe in a political system grounded in the rule of law, constitutional order, and leadership that prioritizes the public interest. We reject corruption, exclusion, and the slow erosion of trust in Somalia’s public institutions. GQ movement champions a transparent, merit-based approach to leadership—where decisions are guided by evidence, where governance reflects competence, and where public institutions serve all Somalis fairly. GQ is built on the conviction that progress must be earned through performance and transparency.
Gurmad Qaran Vision
To champion the building of a united and prosperous Somalia, where the rights of all citizens are protected, institutions are strengthened, and the rule of law serves as the foundation of public life. GQ was found to help restore trust, renew national purpose, and deliver tangible results the Somali people can see and feel.
Somalia’s Pressing Challenges
1. Absence of a Shared National Vision Somalia remains adrift, lacking a clear and consistent national direction at home and foreign policy. Without a unified vision guiding both domestic policy and international engagement, the country struggles to define its priorities, assert its interests, or chart a stable course forward. Each new administration sets its own agenda—often abandoning what came before. Ministries shift priorities, programs and projects are repeatedly launched, stalled, or abandoned altogether. This constant political reset has weakened institutions, wasted valuable time and resources, and left the country without a clear or consistent direction.
2. Fragmented Governance The structure of Somalia’s governance remains ambiguous and fiercely contested. Power struggles between federal and regional authorities have become a permanent feature of the political landscape, stalling coordination and national decision-making. Disputes over resource allocation, authority, and constitutional interpretation paralyze progress. Essential services—security, education, health—are absent and not delivered.
3. Enduring Insecurity and Extremism Al-Shabaab and other violent actors continue to fill the vacuum left by weak or absent government institutions. In many rural districts, there is no state presence—no police, no courts, no safety net. Communities are left to fend for themselves, often forced to comply with those who control the territory, not those who claim legitimacy.
4. Entrenched Corruption and Mismanagement Corruption has become institutionalized. Public contracts and appointments are based on loyalty, cronyism, and clan favouritism. This culture has drained public institutions of effectiveness and stripped government of credibility.
5. Collapse of Public Trust in Leadership After years of unfulfilled promises and recycled elites, many Somalis no longer believe in politics. Participation in public life is declining. Across the country, a dangerous silence is taking hold—not from satisfaction, but from exhaustion. When belief in leadership disappears, so does the foundation of the state. Trust must be earned, not demanded.
The Governing Agenda of Gurmad Qaran
Somalia is running out of time After decades of instability, corruption, and recycled leadership, we are approaching a dangerous threshold— where public trust collapses, the state erodes, and extremism fills the vacuum. The status quo is not working—it is surviving. Gurmad Qaran champions for a clear break. This is not a campaign of
promises. It is a governing agenda for national recovery, state legitimacy, and generational renewal. Together, they define what Gurmad stands for—and what Somalia must urgently reclaim.
1. National Reconciliation Through Justice and Inclusion
Somalia cannot unify without truth and reconciliation. Gurmad Qaran believes reconciliation is not just about dialogue—it’s about restoring dignity and trust among the Somali people. This means acknowledging past wrongs, creating a platform for grievances and repairing broken the relationships between federal and state actors, communities, and citizens. Reconciliation is not a one-time event—it is a national commitment to inclusion, accountability, and a shared future.
2. Political Stability Rooted in Accountability
Gurmad Qaran will advocate and champion governance system where appointments are earned through merit, public finances are transparent, and leaders are held accountable for failure or abuse of power. GQ will advocate and remain committed to ending the culture of political impunity. Stability must come from legitimacy, not inertia. This is not about managing the status quo better—it’s about replacing it with system where public service means exactly serving the public.
3. Institutions That Deliver and End Gatekeeping
Somalia’s institutions exist—but they do not function. Ministries, courts, and agencies are often tools of political reward, not public good. GQ believes structural reforms to professionalize public administration, depoliticize civil service, and ensure every office delivers results tied to measurable outcomes. GQ will advocate to break the cycle of politicized hiring to make performance—not loyalty and favouritism the standard.
4. Basic Services and Rural Economic Renewal
Somalia’s rural communities have been ignored for too long. GQ supports national priorities to reinvest in rural areas—with roads, clean water, schools, health facilities, job opportunities, environment and climate change impacts. This is not about aid—it’s about economic dignity. GQ believes in building regional infrastructure that reduces migration, revives agricultural productivity, and stabilizes communities through opportunity, not dependency.
5. Equal Justice and Legal Protection for All
Justice in Somalia must be more than just a slogan. GQ believes in restoring public faith in the legal system by making it independent, fair, and accessible to all citizens—not just the well-connected or powerful. GQ will champion the fight against judicial corruption, invest in legal aid and training, and ensure that survivors of violence, exploitation, and displacement have access to real justice. Justice must work—for everyone.
6. Sovereignty, Security, and National Integrity
A state that cannot defend itself or govern without foreign interference is not sovereign. GQ believes in the territorial integrity and sanctity of Somalia’s sovereignty. GQ is committed to the building of the country’s security apparatus—not only to confront extremism, but also to ensure that the government functions effectively and remains accountable across all regions. Somalia must speak with one voice— its own.
Charting a New Path:
Gurmad Qaran envisions a united and prosperous Somalia, built on inclusive dialogue, ethical leadership, and the rule of law. Guided by lessons from the past and present challenges, it calls for rallying solution-oriented citizens and leaders, convening a national conference, and strengthening justice through transparent, accountable governance. It advocates for rejecting divisive politics, protecting national resources, and fostering principled, competent leadership. With collective resolve and vision, Somalia can rise above its challenges and move toward a future defined by unity, dignity, and lasting hope for generations to come.
Founding members of Gurmad Quran:
1) Dr Ahmed Sharif Abas 2) Abdirahman Dahir Osman 3) Abukar A. Arman 4) Ahmed Abas Ahmed 5) Ali Haji Warsame 6) Asha Gelle Dirie 7) Abdelkarim A Haji Hassan 8) Dr. Aweys Omar Mohamud 9) Dayib Sh. Axmed 10) Mohamed Abshir Fatah 11) Wilo Abdulle Osman 12) Zainab Hassan Contact: Email: gurmadqaran.
[email protected] Twitter: @teamgurmad